<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.10-->
  <head>
    <title>2023-03-202303C104202204930-00-TRA-DOC-NL-ORD-C-0493-22-202301359-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="0" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ContentBits"/>
    <meta content="Commission Use" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Name"/>
    <meta content="nl-NL" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="19/07/2023 15:22:37" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="nl" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="ORD" name="TypeDoc"/>
    <meta content="IzJJuYIWH8nfDH2B/XhrRb53nO5wUNUqj5pQMNvqARmCV+9dYviFdrK1mIZUYO1UrhotZu7k7Nq50GcqI7My3pqWNRi1KACvwVd18VwF+N+WNT9VBWNX9X0ixDh+KWkSm8Cs4qNfUnS65WuZ8E7hieTOZlaU6oou41zzAsuiR+c=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="svc_wsgendoc" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="true" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Enabled"/>
    <meta content="db4143ba-1eaa-41ae-8f21-486bfde4cf74" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ActionId"/>
    <meta content="0493" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2022" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="NL" name="Langue"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="b24c8b06-522c-46fe-9080-70926f8dddb1" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SiteId"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="ORD_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 21/02/2023 13:25:42" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="2023-04-19T10:13:57Z" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SetDate"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="51ac2f10484749aaa28037f9c1aef9f8" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0493" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
    <meta content="Standard" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Method"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId24" style="first"/>
      <div id="rId20" style="even">Beschikking van 16. 3. 2023 – Zaak C‑493/22</div>
      <div id="rId21" style="default">Armaprocure</div>
    </div>
    <p class="C19Centre" id="para-1" title="page-1">
      BESCHIKKING VAN HET HOF (Achtste kamer)
    </p>
    <p class="C19Centre" id="para-2" title="page-1">
      16 maart 2023  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">*</a>
</span>)
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-3" title="page-1">
      „Prejudiciële verwijzing – Artikel 99 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof – Overheidsopdrachten – Richtlijn 2009/81/EG – Artikel 55, lid 4 – Artikel 57, lid 2 – Procesbelang – Toegang tot beroepsprocedures – Inschrijver die door een definitief geworden besluit van de aanbestedende dienst is uitgesloten van een aanbestedingsprocedure – Nationale regeling op grond waarvan die inschrijver geen rechtsmiddel heeft – Geen procesbelang”
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-4" title="page-1">
      In zaak C‑493/22,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-5" title="page-1">
      betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing krachtens artikel 267 VWEU, ingediend door de Curte de Apel Bucureşti (rechter in tweede aanleg Boekarest, Roemenië) bij beslissing van 28 juni 2022, ingekomen bij het Hof op 22 juli 2022, in de procedure
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-6" title="page-1">
      Armaprocure SRL
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-7" title="page-1">
      tegen
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-8" title="page-1">
      Ministerul Apărării Naţionale,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-9" title="page-1">
      BlueSpace Technology SRL,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-10" title="page-1">
      geeft
    </p>
    <p class="C19Centre" id="para-11" title="page-1">
      HET HOF (Achtste kamer),
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-12" title="page-1">
      samengesteld als volgt: M. Safjan, kamerpresident, N. Jääskinen en M. Gavalec (rapporteur), rechters,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-13" title="page-1">
      advocaat-generaal: M. Campos Sánchez-Bordona,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-14" title="page-1">
      griffier: A. Calot Escobar,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-15" title="page-1">
      gelet op de beslissing, de advocaat-generaal gehoord, om te beslissen bij met redenen omklede beschikking, overeenkomstig artikel 99 van het Reglement voor de procesvoering van het Hof,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-16" title="page-1">
      de navolgende
    </p>
    <p class="C75Debutdesmotifs" id="para-17" title="page-1">
      Beschikking
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 55, lid 4, artikel 56, lid 3, artikel 57, lid 2, artikel 60, lid 1, onder b), en artikel 61 van richtlijn 2009/81/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen door aanbestedende diensten van bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied, en tot wijziging van richtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG (PB 2009, L 216, blz. 76).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen enerzijds Armaprocure SRL en anderzijds het minister al Apărării Naţionale (ministerie van Defensie, Roemenië) en BlueSpace Technology SRL inzake de beslissing van dit ministerie om de offerte van Armaprocure af te wijzen en een overheidsopdracht voor de verwerving van schietbanen te gunnen aan een consortium van BlueSpace Technology en de nationale onderneming Romarm SA (hierna: „consortium”).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Toepasselijke bepalingen</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Unierecht</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Richtlijn 2009/81</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Overweging 72 van richtlijn 2009/81 luidt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-24" title="page-2">
      „De naleving van verplichtingen op het gebied van transparantie en mededinging moet worden gegarandeerd via een efficiënt beroepssysteem op basis van het systeem waarin [richtlijn 89/665/EEG van de Raad van 21 december 1989 houdende de coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toepassing van de beroepsprocedures inzake het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen en voor de uitvoering van werken (PB 1989, L 395, blz. 33), zoals gewijzigd bij richtlijn 2007/66/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2007 (PB 2007, L 335, blz. 31) (hierna: ‚richtlijn 89/665’) en richtlijn 92/13/EEG van de Raad van 25 februari 1992 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toepassing van de communautaire voorschriften inzake de procedures voor het plaatsen van opdrachten door diensten die werkzaam zijn in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en telecommunicatie (PB 1992, L 76, blz. 14), zoals gewijzigd bij richtlijn 2007/66] […], voorzien voor opdrachten die vallen onder richtlijn 2004/17/EG [van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten (PB 2004, L 134, blz. 1)] en richtlijn 2004/18/EG [van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten (PB 2004, L 134, blz. 114)]. In het bijzonder moet worden voorzien in de mogelijkheid beroep tegen de gunningsprocedure aan te tekenen, vóór een contract wordt ondertekend, alsmede in de garanties die nodig zijn voor de doeltreffendheid van dit beroep, zoals de opschortende termijn. Er moet ook worden voorzien in de mogelijkheid onwettige directe gunningen of contracten bij de sluiting waarvan deze richtlijn is geschonden, aan te vechten.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 55 („Toepassingsgebied en beschikbaarheid van beroepsprocedures”) van richtlijn 2009/81 bepaalt in de leden 2 en 4 het volgende:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-26" title="page-2">
      „2. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat tegen door de aanbestedende diensten genomen besluiten doeltreffend en vooral zo snel mogelijk beroep kan worden ingesteld overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 56 tot en met 62, op grond van het feit dat door die besluiten het [Unierecht] inzake overheidsopdrachten of de nationale voorschriften waarin dat [recht] is omgezet, geschonden zijn.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-27" title="page-2">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-28" title="page-2">
      4. De lidstaten dragen er zorg voor dat beroepsprocedures, volgens modaliteiten die de lidstaten kunnen bepalen, op zijn minst toegankelijk zijn voor eenieder die belang heeft of heeft gehad bij de gunning van een bepaalde opdracht en die door een beweerde inbreuk is of dreigt te worden geschaad.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 56 („Voorschriften voor beroepsprocedures”) van deze richtlijn bepaalt in lid 3:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-30" title="page-2">
      „Wanneer bij een instantie in eerste aanleg, die onafhankelijk is van de aanbestedende dienst, een beroep wordt ingesteld aangaande een besluit tot gunning van een opdracht, zorgen de lidstaten ervoor dat de aanbestedende dienst de overeenkomst niet kan sluiten voordat de beroepsinstantie een besluit heeft genomen over het verzoek tot voorlopige maatregelen of het beroep. De opschorting eindigt niet voordat de in artikel 57, lid 2, en artikel 60, leden 4 en 5, bedoelde opschortende termijn is verstreken.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 57 („Opschortende termijn”) van deze richtlijn bepaalt in lid 2, tweede alinea:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-32" title="page-3">
      „Inschrijvers worden geacht bij de procedure betrokken te zijn zolang zij niet definitief zijn uitgesloten. De uitsluiting is definitief wanneer de betrokken inschrijvers daarvan in kennis zijn gesteld en wanneer de uitsluiting wettig is bevonden door een onafhankelijke beroepsinstantie, dan wel er niet langer beroep tegen de uitsluiting kan worden ingesteld.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 60 („Onverbindendheid”) van richtlijn 2009/81 bepaalt in lid 1, onder b):</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-34" title="page-3">
      „De lidstaten zorgen ervoor dat een overeenkomst door een beroepsinstantie die onafhankelijk is van de aanbestedende dienst, onverbindend wordt verklaard of dat de onverbindendheid van de overeenkomst het gevolg is van een besluit van zulke onafhankelijke beroepsinstantie, in de volgende gevallen:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-35" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-36" title="page-3">
      b) in het geval van een inbreuk op artikel 55, lid 6, artikel 56, lid 3, of artikel 57, lid 2, indien de inschrijver die beroep instelt, door deze inbreuk geen precontractuele rechtsmiddelen heeft kunnen doen gelden, zulks in combinatie met een andere inbreuk op titel I of titel II, indien deze laatste inbreuk de kansen heeft beïnvloed van de inschrijver die beroep instelt, om de opdracht te krijgen”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 61 („Inbreuken op deze titel en alternatieve sancties”) van deze richtlijn luidt als volgt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-38" title="page-3">
      „1. In het geval van een inbreuk op artikel 55, lid 6, artikel 56, lid 3, of artikel 57, lid 2, die niet onder artikel 60, lid 1, onder b), valt, voorzien de lidstaten in onverbindendheid van de overeenkomst overeenkomstig artikel 60, leden 1 tot en met 3, of in alternatieve sancties. De lidstaten kunnen bepalen dat een van de aanbestedende dienst onafhankelijke beroepsinstantie besluit, nadat zij alle relevante aspecten heeft onderzocht, of de overeenkomst als onverbindend moet worden beschouwd, dan wel of alternatieve sancties moeten worden opgelegd.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-39" title="page-3">
      […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Richtlijn 89/665</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 1 („Toepassingsgebied en beschikbaarheid van beroepsprocedures”) van richtlijn 89/665 bepaalt in lid 3 het volgende:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-42" title="page-3">
      „De lidstaten dragen er zorg voor dat beroepsprocedures, volgens modaliteiten die de lidstaten kunnen bepalen, op zijn minst toegankelijk zijn voor eenieder die belang heeft of heeft gehad bij de gunning van een bepaalde opdracht en die door een beweerde inbreuk is of dreigt te worden geschaad.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 2 bis („Opschortende termijn”) van deze richtlijn bepaalt in lid 2, tweede alinea:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-44" title="page-4">
      „Inschrijvers worden geacht bij de procedure betrokken te zijn zolang zij niet definitief zijn uitgesloten. De uitsluiting is definitief wanneer de betrokken inschrijvers daarvan in kennis zijn gesteld en wanneer de uitsluiting wettig is bevonden door een onafhankelijke beroepsinstantie, dan wel er niet langer beroep tegen de uitsluiting kan worden ingesteld.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Roemeens recht</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Noodverordening nr. 114/2011</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 137 van Ordonanța de urgență a Guvernului nr. 114/2011 privind atribuirea anumitor contracte de achiziții publice în domeniile apărării și securității (noodverordening nr. 114/2011 van de regering betreffende het plaatsen van bepaalde overheidsopdrachten op defensie- en veiligheidsgebied) van 21 december 2011 (Monitorul Oficial al României, deel I, nr. 932 van 29 december 2011) (hierna: „noodverordening nr. 114/2011”) bepaalt in de leden 1 en 2:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-48" title="page-4">
      „1. De aanbestedende dienst stelt de bij de gunningsprocedure betrokken ondernemers zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk drie werkdagen na het nemen ervan, schriftelijk in kennis van de besluiten inzake de selectie, de uitkomst van de procedure voor het plaatsen van de overheidsopdracht of de sluiting van de raamovereenkomst of, in voorkomend geval, de annulering van de gunningsprocedure en de eventuele latere opening van een nieuwe procedure.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-49" title="page-4">
      2. Voor de toepassing van lid 1 wordt iedere gegadigde of inschrijver die door de aanbestedende dienst nog niet in kennis is gesteld van besluiten die rechtstreeks betrekking hebben op zijn aanmelding of inschrijving, of wiens aanmelding of inschrijving nog niet definitief is afgewezen door de aanbestedende dienst, geacht een bij de gunningsprocedure betrokken ondernemer te zijn. Een afwijzing wordt als definitief beschouwd wanneer de betrokken ondernemer ervan in kennis is gesteld en wanneer de afwijzing wettig is bevonden door de aangezochte [Consiliu Național de Soluționare a Contestațiilor (nationale raad voor aanbestedingsgeschillen, Roemenië)], of wanneer tegen de afwijzing geen beroep is ingesteld dan wel geen beroep meer mogelijk is.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 138, lid 2, onder c), van deze noodverordening luidt als volgt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-51" title="page-4">
      „In het kader van de in artikel 137, lid 3, bedoelde mededeling stelt de aanbestedende dienst de inschrijvers of gegadigden die zijn afgewezen of van wie de offerte niet is gekozen in kennis van de redenen van zijn besluit, en vermeldt daarbij het volgende:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-52" title="page-4">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-53" title="page-5">
      c) voor iedere inschrijver die een aanvaardbare en conforme en derhalve ontvankelijke inschrijving heeft ingediend, maar aan wie de opdracht niet is gegund: de kenmerken en daaraan verbonden voordelen van de winnende inschrijving(en) ten opzichte van zijn inschrijving, de naam van de inschrijver aan wie de overheidsopdracht zal worden gegund of, in voorkomend geval, die van de inschrijvers met wie een raamovereenkomst zal worden gesloten”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wet nr. 101/2016</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Lege nr. 101/2016 privind remediile și căile de atac în materie de atribuire a contractelor de achiziție publică, a contractelor sectoriale și a contractelor de concesiune de lucrări și concesiune de servicii, precum și pentru organizarea și funcționarea Consiliului Național de Soluționare a Contestațiilor (wet nr. 101/2016 inzake de rechtsmiddelen bij aanbestedingen, sectorale overeenkomsten en concessieovereenkomsten voor werken of diensten alsook de organisatie en functies van de nationale raad voor aanbestedingsgeschillen) van 19 mei 2016 (Monitorul Oficial al României, deel I, nr. 393 van 23 mei 2016), in de op het hoofdgeding toepasselijke versie (hierna: „wet nr. 101/2016”), bepaalt in artikel 3 het volgende:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-56" title="page-5">
      „(1) Er wordt verstaan onder:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-57" title="page-5">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-58" title="page-5">
      f) eenieder die meent dat zijn recht of zijn legitiem belang is geschonden – iedere marktdeelnemer die voldoet aan de volgende cumulatieve voorwaarden:
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-59" title="page-5">
      (i) een belang hebben of hebben gehad bij een aanbestedingsprocedure; en
    </p>
    <p class="C11Marge1avecretrait" id="para-60" title="page-5">
      (ii) schade hebben geleden, lijden of dreigen te lijden als gevolg van een handeling van de aanbestedende dienst die rechtsgevolgen teweeg kan brengen of als gevolg van een verzuim om binnen de wettelijke termijn te reageren op een verzoek met betrekking tot een aanbestedingsprocedure.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-61" title="page-5">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-62" title="page-5">
      (3) Voor de toepassing van lid 1, onder f), i), wordt een persoon geacht een belang te hebben of te hebben gehad bij een aanbestedingsprocedure indien hij nog niet definitief van die procedure is uitgesloten. Een uitsluiting is definitief wanneer de betrokken gegadigde of inschrijver daarvan in kennis is gesteld en wanneer de uitsluiting hetzij rechtmatig is bevonden door de nationale raad voor aanbestedingsgeschillen of door een rechterlijke instantie, hetzij niet langer vatbaar is voor beroep.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artikel 58 van wet nr. 101/2016 luidt als volgt:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-64" title="page-6">
      „(1) Iedere belanghebbende kan de rechter verzoeken om de nietigheid vast te stellen van een overeenkomst die of aanhangsel dat in strijd is met de geldigheidsvoorwaarden die in voorkomend geval worden gesteld in de wetgeving inzake overheidsopdrachten, sectorale overeenkomsten of concessies voor werken en diensten, en om de oorspronkelijke situatie van de partijen te herstellen.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-65" title="page-6">
      (2) De rechter stelt in de volgende gevallen vast dat de overeenkomst of het aanhangsel geheel of gedeeltelijk nietig is en herstelt de oorspronkelijke situatie van de partijen overeenkomstig artikel 1254, lid 3, van [Lege nr. 287/2009 privind Codul civil (wet nr. 287/2009 houdende het burgerlijk wetboek)], zoals opnieuw gepubliceerd en gewijzigd:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-66" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-67" title="page-6">
      c) de overeenkomst of het aanhangsel is gesloten onder minder gunstige voorwaarden dan die welke in de technische of financiële voorstellen van de gekozen inschrijving zijn opgenomen;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-68" title="page-6">
      d) de kwalificatie- en selectiecriteria en/of de beoordelingscriteria in de aankondiging van de opdracht op grond waarvan de inschrijving is gekozen, zijn niet nageleefd, zodat het resultaat van de procedure anders is en de concurrentievoordelen tenietgaan of kleiner worden;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-69" title="page-6">
      e) de aanbesteding is gegund voordat de beslissing van de [nationale raad voor aanbestedingsgeschillen] of een rechterlijke instantie over het bezwaar is ontvangen, of die beslissing is genegeerd;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-70" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-71" title="page-6">
      (6) Bij schending van de bepalingen inzake de wettelijke termijn die dient te worden nageleefd voordat de overeenkomst kan worden gesloten, stelt de rechter na onderzoek van alle relevante elementen vast dat de overeenkomst of het aanhangsel geheel of gedeeltelijk nietig is en herstelt de oorspronkelijke situatie van de partijen of gelast, indien dat voldoende is, alternatieve sancties zoals bepaald in lid 3.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Hoofdgeding en prejudiciële vraag</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op 12 december 2019 heeft het Roemeense ministerie van Defensie krachtens noodverordening nr. 114/2011, die richtlijn 2009/81 omzet, een procedure voor het plaatsen van een overheidsopdracht ingeleid, met twee percelen:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">perceel 1 – Schietbaan type 2, geraamde waarde: 14 405 042 Roemeense leu (RON) zonder belasting over de toegevoegde waarde (btw) (ongeveer 2 920 000 EUR);</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">perceel 2 – Schietbaan type 3, geraamde waarde: 29 500 000 RON zonder btw (ongeveer 5 980 000 EUR).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De totale geraamde waarde van de opdracht bedroeg 43 905 042 RON (ongeveer 8 900 000 EUR) en de opdracht is uitsluitend gegund op basis van het criterium van de laagste prijs.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij brief van 9 maart 2020 heeft de aanbestedende dienst Armaprocure ervan in kennis gesteld dat haar offerte voor de twee percelen was afgewezen op grond dat zij voor perceel 1 niet-conform en voor perceel 2 niet-conform en onaanvaardbaar was verklaard. Verder stelde de aanbestedende dienst haar ervan in kennis dat de opdracht was gegund aan het consortium.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op 19 maart 2020 heeft Armaprocure zich voor het eerst gewend tot de nationale raad voor aanbestedingsgeschillen om de rechtmatigheid te betwisten van het besluit tot afwijzing van haar offerte, het besluit tot toelating van de andere offertes en het besluit om de opdracht aan het consortium te gunnen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij besluit van 10 april 2020 heeft de nationale raad voor aanbestedingsgeschillen Armaprocure deels in het gelijk gesteld en met name de aanbestedende dienst gelast om de offerte van Armaprocure voor perceel 1 en de offertes van het consortium alsook de andere inschrijvers, Electro Optic Components SRL en Stimpex SA, voor beide percelen opnieuw te beoordelen. Deze raad heeft Armaprocures bezwaar echter afgewezen voor zover het gericht was tegen het besluit tot afwijzing van haar offerte voor perceel 2.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Nadat de Curte de Apel București (rechter in tweede aanleg Boekarest, Roemenië) op verzoek van het ministerie van Defensie, Electro Optic Components en het consortium de beslissing op bezwaar van de nationale raad voor aanbestedingsgeschillen deels heeft gewijzigd bij uitspraak van 30 juni 2020, heeft de aanbestedende dienst de offertes opnieuw beoordeeld. Bij brief van 10 november 2020 heeft deze dienst Armaprocure ervan in kennis gesteld dat haar offerte niet-conform was verklaard voor perceel 1 en dat dit perceel aan het consortium was gegund. Armaprocures offerte voor perceel 2 is definitief afgewezen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij op 25 november 2020 ingeschreven akte heeft Armaprocure voor de tweede maal bezwaar ingesteld bij de nationale raad voor aanbestedingsgeschillen, tegen de uitkomst van deze nieuwe beoordeling van de offertes.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij beslissing van 24 mei 2021 heeft deze raad uitsluitend de financiële beoordeling van de offertes van het consortium en Electro Optic Components in het procedureverslag van de aanbestedende dienst nietig verklaard (hierna: „beslissing van 24 mei 2021”).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op 14 juni 2021 heeft de aanbestedende dienst na een nieuwe beoordeling van deze offertes Electro Optic Components ervan in kennis gesteld dat haar offerte onaanvaardbaar was verklaard. Overeenkomstig artikel 137, lid 2, en artikel 138, lid 2, onder c), van noodverordening nr. 114/2011 is Armaprocure niet in kennis gesteld van de uitkomst van de nieuwe beoordeling, aangezien haar offerte reeds was afgewezen en die afwijzing door de nationale raad voor aanbestedingsgeschillen als rechtmatig was beoordeeld.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op 8 juni 2021 heeft Armaprocure beroep ingesteld tegen de beslissing van 24 mei 2021. Nadat de Curte de Apel București dit beroep ongegrond heeft verklaard bij uitspraak van 27 oktober 2021, heeft Armaprocure een verzoek tot herziening tegen die uitspraak ingediend, dat op 25 mei 2022 is afgewezen door de Înaltă Curte de Casație și Justiție (hoogste rechterlijke instantie, Roemenië).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Op haar verzoek is Armaprocure bij brief van 11 november 2021 door de aanbestedende dienst ervan in kennis gesteld dat de offertes van het consortium en Electro Optic Components op 14 juni 2021 opnieuw waren beoordeeld, ter uitvoering van de beslissing van 24 mei 2021.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Eind november 2021 is de leveringsovereenkomst voor de producten „schietbaan type 2” en „schietbaan type 3” ondertekend door de aanbestedende dienst en het consortium. De aankondiging van de gunning van de opdracht aan het consortium is op 31 december 2021 gepubliceerd op de website „elektronisch systeem voor aanbestedingen”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met een derde bezwaar, ingediend op 10 januari 2022, heeft Armaprocure de nationale raad voor aanbestedingsgeschillen met name verzocht om, wat perceel 1 betreft, alle handelingen van de aanbestedende dienst ter uitvoering van de beslissing van 24 mei 2021 nietig te verklaren, de oorspronkelijke situatie van de partijen te herstellen, de aanbestedingsprocedure nietig te verklaren en de uitvoering van de opdracht voor perceel 1 op te schorten.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij beslissing van 28 januari 2022 heeft de nationale raad voor aanbestedingsgeschillen de vorderingen van Armaprocure afgewezen. Die onderneming heeft zich vervolgens gewend tot de Tribunal București (rechter in eerste aanleg Boekarest, Roemenië).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Bij uitspraak van 29 maart 2022 heeft deze rechter het beroep van Armaprocure afgewezen op grond dat haar offerte voor perceel 2 was afgewezen bij de beslissing op bezwaar van de nationale raad voor aanbestedingsgeschillen van 10 april 2020, hetgeen voor de Curte de Apel București niet was bestreden. De Tribunal București heeft tevens benadrukt dat bij de beslissing van 24 mei 2021 afwijzend was beslist op Armaprocures vorderingen, die ten eerste strekten tot nietigverklaring van de procedure en van het besluit dat haar offerte voor perceel 1 niet-conform was, en ten tweede tot veroordeling van de aanbestedende dienst om die offerte opnieuw te beoordelen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De Tribunal București heeft er vervolgens op gewezen dat het beroep van Armaprocure tegen de beslissing van 24 mei 2021 was verworpen bij uitspraak van de Curte de Apel București van 27 oktober 2021. Derhalve oordeelde de Tribunal București dat Armaprocure geen belang meer had om op te komen tegen de gekozen offerte en de handelingen van de aanbestedingsprocedure voor perceel 1, aangezien definitief en met kracht van gewijsde was vastgesteld dat haar offerte niet-conform was.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Armaprocure heeft tegen de uitspraak van de Tribunal București van 29 maart 2022 een hogere voorziening ingesteld bij de Curte de Apel Bucureşti, de verwijzende rechter. Armaprocure heeft met name aangevoerd dat de aanbestedende dienst richtlijn 2009/81 had geschonden door de overeenkomst voor levering van de producten in de percelen 1 en 2 te ondertekenen met een inschrijver die een onaanvaardbare en niet-conforme offerte had ingediend. Tevens betoogde Armaprocure dat zij bij de Tribunal București beroep had ingesteld tot nietigverklaring van de aanbesteding die tot die overeenkomst had geleid, op grond van artikel 58, lid 1, van wet nr. 101/2016. Zij hoefde voor de ontvankelijkheid van haar beroep tegen deze aanbesteding dus slechts aan te tonen dat zij een „belanghebbende” was in de zin van die bepaling, zonder hoeven te bewijzen dat zij „gelaedeerd” was in de zin van artikel 3, lid 1, onder f), van die wet. Het was dus niet nodig dat zij inschrijver of gegadigde was.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De verwijzende rechter wijst erop dat richtlijn 2009/81 slechts voor de belanghebbende inschrijver of gegadigde voorziet in een recht van beroep, waarbij het belang van de inschrijver of de gegadigde bij de aanbestedingsprocedure voortvloeit uit zijn deelname aan die procedure. In casu was Armaprocure op de datum waarop de aanbestedende dienst de overeenkomst heeft ondertekend, eind november 2021, definitief uitgesloten van de aanbestedingsprocedure die tot die overeenkomst had geleid. Naar analogie met het arrest van 21 december 2016, Bietergemeinschaft Technische Gebäudebetreuung und Caverion Österreich (C‑355/15, EU:C:2016:988), waarin richtlijn 89/665 aan de orde was, vraagt deze rechter zich af of richtlijn 2009/81 eraan in de weg staat dat een inschrijver die bij een definitief geworden besluit van de aanbestedende dienst is uitgesloten van een procedure voor het plaatsen van een overheidsopdracht, een rechtsmiddel kan instellen tegen de met de gekozen inschrijver gesloten overeenkomst.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Daarop heeft de Curte de Apel București de behandeling van de zaak geschorst en het Hof de volgende prejudiciële vraag gesteld:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-94" title="page-9">
      „[Kunnen artikel 55, lid 4, artikel 56, lid 3, artikel 57, lid 2, artikel 60, lid 1, onder b), en artikel 61 van richtlijn 2009/81] aldus worden uitgelegd dat zij eraan in de weg staan dat een inschrijver die bij een definitief geworden besluit van de aanbestedende dienst is uitgesloten van een procedure voor het plaatsen van een overheidsopdracht, een rechtsmiddel kan instellen tegen de met de gekozen inschrijver gesloten overeenkomst?”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Verzoek om een versnelde procedure</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">De verwijzende rechter heeft het Hof verzocht om de prejudiciële verwijzing overeenkomstig artikel 105, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering van het Hof volgens de versnelde procedure te behandelen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op de beslissing van het Hof om overeenkomstig artikel 99 van het Reglement voor de procesvoering uitspraak te doen bij met redenen omklede beschikking, behoeft evenwel geen uitspraak te worden gedaan over dit verzoek (zie in die zin beschikking van 10 januari 2023, Ambisig, C‑469/22, EU:C:2023:25, punt 19 en aldaar aangehaalde rechtspraak).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Beantwoording van de prejudiciële vraag</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Krachtens artikel 99 van het Reglement voor de procesvoering kan het Hof in elke stand van het geding op voorstel van de rechter-rapporteur, de advocaat-generaal gehoord, beslissen om bij met redenen omklede beschikking uitspraak te doen wanneer het antwoord op een prejudiciële vraag duidelijk uit de rechtspraak kan worden afgeleid of wanneer over het antwoord op een dergelijke vraag redelijkerwijs geen twijfel kan bestaan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Deze bepaling dient in het kader van de onderhavige prejudiciële verwijzing te worden toegepast.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Met zijn vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 55, lid 4, en artikel 57, lid 2, van richtlijn 2009/81 aldus moeten worden uitgelegd dat zij eraan in de weg staan dat een inschrijver die bij een definitief geworden besluit van de aanbestedende dienst is uitgesloten van een procedure voor het plaatsen van een overheidsopdracht, een rechtsmiddel kan instellen tegen de met de gekozen inschrijver gesloten overeenkomst.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Vooraf zij erop gewezen dat uit de verwijzingsbeslissing blijkt dat de nationale raad voor aanbestedingsgeschillen met zijn beslissingen van 10 april 2020 en 24 mei 2021, op de eerste twee betwistingen van Armaprocure, het bezwaar tegen het besluit tot afwijzing van de offerte van deze onderneming voor respectievelijk perceel 1 en perceel 2 heeft afgewezen en dat deze besluiten volgens de toelichting van de verwijzende rechter definitief zijn geworden voordat de overeenkomst met de gekozen inschrijver werd ondertekend. Na een derde door haar ingesteld bezwaar heeft Armaprocure bij de verwijzende rechter gevorderd dat de betreffende procedure voor het plaatsen van een overheidsopdracht wordt nietig verklaard en dat de opdracht dientengevolge aan haar wordt gegund.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Om te beginnen blijkt uit overweging 72 van richtlijn 2009/81 dat de Uniewetgever met het vaststellen van deze richtlijn een efficiënt beroepssysteem heeft willen instellen, geïnspireerd op dat van richtlijn 89/665.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In dit verband zij er in de eerste plaats aan herinnerd dat, volgens artikel 1, lid 3, van richtlijn 89/665, waarvan de exacte bewoordingen zijn overgenomen in artikel 55, lid 4, van richtlijn 2009/81, de lidstaten er zorg voor dragen dat beroepsprocedures, volgens modaliteiten die de lidstaten kunnen bepalen, op zijn minst toegankelijk zijn voor eenieder die belang heeft of heeft gehad bij de gunning van een bepaalde opdracht en die door een beweerde inbreuk is of dreigt te worden geschaad. Deze bepaling verplicht de lidstaten dus niet om deze beroepsprocedures open te stellen voor eenieder die voor de gunning van een overheidsopdracht in aanmerking wenst te komen, maar staat hen toe om daarnaast als voorwaarde te stellen dat de betrokkene door de door hem gestelde schending is of dreigt te worden gelaedeerd (zie in die zin arrest van 19 juni 2003, Hackermüller, C‑249/01, EU:C:2003:359, punt 18, en beschikking van 17 mei 2022, Estaleiros Navais de Peniche, C‑787/21, niet gepubliceerd, EU:C:2022:414, punt 22).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het Hof heeft naar aanleiding van een verzoek tot uitlegging van artikel 1, lid 3, van richtlijn 89/665 geoordeeld dat in het kader van een procedure voor de aanbesteding van een overheidsopdracht de inschrijvers om wier uitsluiting wordt verzocht, een gelijkwaardig legitiem belang hebben bij de uitsluiting van de offerte van de andere inschrijvers teneinde de opdracht te verkrijgen en dat het aantal deelnemers aan de betrokken aanbesteding, het aantal deelnemers dat een beroep heeft ingesteld en het feit dat deze laatsten uiteenlopende gronden hebben aangevoerd, daarbij niet relevant zijn. De uitsluiting van de ene inschrijver kan er immers toe leiden dat de opdracht direct aan de andere inschrijver wordt gegund in het kader van dezelfde procedure. Bovendien kan, ingeval beide inschrijvers worden uitgesloten en er een nieuwe procedure voor de plaatsing van de overheidsopdracht wordt geopend, elk van de inschrijvers opnieuw deelnemen en aldus indirect de opdracht toebedeeld krijgen (zie in die zin arresten van 4 juli 2013, Fastweb, C‑100/12, EU:C:2013:448, punt 33; 5 april 2016, PFE, C‑689/13, EU:C:2016:199, punten 24, 27 en 29, en 24 maart 2021, NAMA e.a., C‑771/19, EU:C:2021:232, punt 31, en beschikking van 17 mei 2022, Estaleiros Navais de Peniche, C‑787/21, niet gepubliceerd, EU:C:2022:414, punt 23).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">In de tweede plaats geldt het in de rechtspraak ontwikkelde en in het vorige punt in herinnering gebrachte beginsel evenwel slechts voor zover de uitsluiting van de inschrijver niet definitief is geworden, met name na bevestiging door een besluit dat kracht van gewijsde heeft verkregen (zie in die zin arresten van 21 december 2016, Bietergemeinschaft Technische Gebäudebetreuung und Caverion Österreich, C‑355/15, EU:C:2016:988, punt 36; 11 mei 2017, Archus en Gama, C‑131/16, EU:C:2017:358, punten 57 en 58, en 24 maart 2021, NAMA e.a., C‑771/19, EU:C:2021:232, punt 42, en beschikking van 17 mei 2022, Estaleiros Navais de Peniche, C‑787/21, niet gepubliceerd, EU:C:2022:414, punt 24).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Volgens artikel 57, lid 2, tweede alinea, van richtlijn 2009/81, dat dezelfde bewoordingen heeft als artikel 2 bis, lid 2, van richtlijn 89/665, is de uitsluiting van een inschrijver definitief indien deze daarvan in kennis is gesteld en wanneer de uitsluiting door een onafhankelijke beroepsinstantie wettig is bevonden, dan wel er niet langer beroep tegen de uitsluiting kan worden ingesteld. Het feit dat het besluit tot uitsluiting nog niet definitief is, bepaalt dus of die inschrijvers bevoegd zijn om tegen het gunningsbesluit op te komen (arrest van 21 december 2021, Randstad Italia, C‑497/20, EU:C:2021:1037, punt 74, en beschikking van 17 mei 2022, Estaleiros Navais de Peniche, C‑787/21, niet gepubliceerd, EU:C:2022:414, punt 25).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het belang van een in een aanbestedingsprocedure afgewezen inschrijver om op te komen tegen het gunningsbesluit is dus intrinsiek verbonden met het voortbestaan van een belang om op te komen tegen het besluit waarbij hij van die procedure is uitgesloten. Ontbreekt dat belang om op te komen tegen het besluit waarbij zijn offerte is uitgesloten, dan kan een afgewezen inschrijver derhalve geen aanspraak meer maken op een procesbelang met betrekking tot het gunningsbesluit. Dat procesbelang kan er niet aan worden ontleend dat de opdracht eventueel wel aan die inschrijver zou kunnen worden gegund indien de aanbestedende dienst na de nietigverklaring van dit besluit zou beslissen om een nieuwe gunningsprocedure in te leiden (beschikking van 17 mei 2022, Estaleiros Navais de Peniche, C‑787/21, niet gepubliceerd, EU:C:2022:414, punten 26 en 27).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Het is duidelijk dat het belang van een inschrijver die is uitgesloten van een procedure voor het plaatsen van een overheidsopdracht, om op te komen tegen het gunningsbesluit in die procedure, ontbreekt wanneer de uitsluiting van deze inschrijver voortvloeit uit een besluit dat definitief is geworden, hetzij omdat het niet meer vatbaar is voor beroep omdat er binnen de bij nationaal procesrecht gestelde termijnen niet tegen is opgekomen, hetzij omdat de nationale rechtsmiddelen zijn uitgeput.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gelet op een en ander moet op de prejudiciële vraag worden geantwoord dat artikel 55, lid 4, en artikel 57, lid 2, van richtlijn 2009/81 aldus moeten worden uitgelegd dat zij eraan in de weg staan dat een inschrijver die bij een definitief geworden besluit van de aanbestedende dienst is uitgesloten van een procedure voor het plaatsen van een overheidsopdracht, een rechtsmiddel kan instellen tegen de met de gekozen inschrijver gesloten overeenkomst.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Kosten</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechter over de kosten heeft te beslissen.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C41DispositifIntroduction" id="para-113" title="page-12">
      Het Hof (Achtste kamer) verklaart voor recht:
    </p>
    <p class="C30Dispositifalinea" id="para-114" title="page-12">
      Artikel 55, lid 4, en artikel 57, lid 2, van richtlijn 2009/81/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen door aanbestedende diensten van bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied, en tot wijziging van richtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG,
    </p>
    <p class="C30Dispositifalinea" id="para-115" title="page-12">
      moeten aldus worden uitgelegd dat
    </p>
    <p class="C30Dispositifalinea" id="para-116" title="page-13">
      zij eraan in de weg staan dat een inschrijver die bij een definitief geworden besluit van de aanbestedende dienst is uitgesloten van een procedure voor het plaatsen van een overheidsopdracht, een rechtsmiddel kan instellen tegen de met de gekozen inschrijver gesloten overeenkomst.
    </p>
    <div class="signatures">
<p class="C77Signatures" id="para-117" title="page-13">
<span class="signatory">ondertekeningen</span>
</p>
</div>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">*</a>
</span>) Procestaal: Roemeens.</p>
</body>
</html>
