IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 28.5.2026
COM(2026) 254 final
2026/0129(NLE)
Proposta għal
DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
dwar il-pożizzjoni li għandha tittieħed f’isem l-Unjoni Ewropea fil-Kunsill tal-Membri tal-Kunsill Internazzjonali taż-Żebbuġ fir-rigward tal-metodu ta’ valutazzjoni organolettika għaż-żejt taż-żebbuġa verġni
{SWD(2026) 133 final}
MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI
1.Suġġett tal-proposta
Din il-proposta tikkonċerna d-deċiżjoni li tistabbilixxi l-pożizzjoni li għandha tittieħed f’isem l-Unjoni fil-Kunsill tal-Membri tal-Kunsill Internazzjonali taż-Żebbuġ (“IOC”) b’rabta mal-adozzjoni prevista fis-sessjoni regolari tiegħu li jmiss ta’ Ġunju 2026 ta’ żewġ deċiżjonijiet: it-“Tazza għad-dewqan taż-żejt” u l-“Gwida għall-installazzjoni ta’ kamra għad-dewqan”, li t-tnejn jappartjenu għall-metodu ta’ valutazzjoni organolettika għaż-żejt taż-żebbuġa verġni.
2.Kuntest tal-proposta
2.1.Il-Ftehim Internazzjonali dwar iż-Żejt taż-Żebbuġa u ż-Żebbuġ tal-Mejda, 2015
Il-Ftehim Internazzjonali dwar iż-Żejt taż-Żebbuġa u ż-Żebbuġ tal-Mejda, 2015 (“il-Ftehim”) għandu l-għan li (i) jara li tinkiseb l-uniformità fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u internazzjonali b’rabta mal-karatteristiċi fiżikokimiċi u organolettiċi taż-żjut taż-żebbuġa, taż-żjut mir-residwi taż-żebbuġ, u taż-żebbuġ tal-mejda, sabiex jiġi evitat kull ostaklu għall-kummerċ (ii) iwettaq attivitajiet fil-qasam tal-ittestjar fiżikokimiku u organolettiku sabiex jiżdied l-għarfien dwar il-karatteristiċi tal-kompożizzjoni u tal-kwalità tal-prodotti taż-żebbuġ, bil-għan li jiġu kkonsolidati l-istandards internazzjonali, u (iii) isaħħaħ ir-rwol tal-Kunsill Internazzjonali taż-Żebbuġ bħala forum ta’ eċċellenza għall-komunità xjentifika internazzjonali fil-qasam taż-żebbuġ u taż-żejt taż-żebbuġa.
Il-verżjoni mġedda tal-Ftehim daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2017.
L-Unjoni Ewropea hija parti għall-Ftehim 1 .
2.2.Il-Kunsill tal-Membri
Il-Kunsill tal-Membri tal-Kunsill Internazzjonali taż-Żebbuġ (“il-Kunsill tal-Membri”) huwa l-ogħla awtorità u korp tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-IOC u għandu jeżerċita s-setgħat kollha u jwettaq il-funzjonijiet kollha meħtieġa biex jintlaħqu l-objettivi ta’ dan il-Ftehim. Bħala parti għall-Ftehim, l-Unjoni Ewropea hija membru tal-IOC u hija rappreżentata fil-Kunsill tal-Membri. Id-deċiżjonijiet tal-Kunsill tal-Membri għandhom jittieħdu b’konsensus. Jekk ma jkunx jista’ jintlaħaq konsensus, id-deċiżjonijiet relatati mal-istandard kummerċjali u mal-metodi jiġu adottati sakemm ma jiġux irrifjutati minn mill-inqas kwart tal-membri jew minn membru jew membri b’mill-inqas total ta’ 100 sehem ta’ parteċipazzjoni.
Bħalissa hemm 21 membru fl-IOC u l-Unjoni Ewropea għandha 647 sehem ta’ parteċipazzjoni minn total ta’ 1 000.
2.3.L-att previst tal-Kunsill tal-Membri
F’Novembru 2025, is-Segretarju Eżekuttiv tal-IOC ippreżenta lill-Membri tiegħu t-test ta’ żewġ deċiżjonijiet dwar il-kimika u l-istandardizzazzjoni. Iż-żewġ deċiżjonijiet jappartjenu għall-metodu ta’ valutazzjoni organolettika għaż-żejt taż-żebbuġa verġni:
–Reviżjoni 3 tad-dokument COI/T.20/Doc. Nru 5 “Tazza għad-dewqan taż-żejt”;
–Reviżjoni 2 tad-dokument COI/T.20/Doc. Nru 6 dwar il-gwida għall-installazzjoni ta’ kamra għad-dewqan.
Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni li ġie ppreżentat mis-Segretarjat Eżekuttiv u li jakkumpanja din il-proposta, jinkludi t-test tad-dokumenti riveduti.
Skont l-Artikolu 20(3) tal-Ftehim, il-kriterji tal-kwalità u tal-purità, li huma inklużi fl-Istandard Kummerċjali tal-IOC għaż-żejt taż-żebbuġa u għaż-żejt mir-residwi taż-żebbuġ, huma applikabbli għall-kummerċ internazzjonali tal-Membri. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 75(5)(e) tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2 , l-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni għandhom iqisu r-rakkomandazzjonijiet standard adottati mill-korpi internazzjonali. L-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni jiġu vverifikati permezz ta’ regoli stabbiliti f’konformità mal-Artikolu 90a tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013. Id-deċiżjonijiet dwar ir-reviżjonijiet ta’ dawn id-dokumenti li jappartjenu għall-metodu ta’ valutazzjoni organolettika għaż-żejt taż-żebbuġa verġni għandhom impatt fuq kif jiġu vverifikati l-parametri. Għalhekk, id-deċiżjonijiet imsemmija hawn fuq se jaffettwaw id-dritt applikabbli tal-UE, jiġifieri r-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2022/2105 tad-29 ta’ Lulju 2022 li jistabbilixxi regoli dwar il-kontrolli tal-konformità tal-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni għaż-żejt taż-żebbuġa u metodi ta’ analiżi tal-karatteristiċi taż-żejt taż-żebbuġa 3 .
Il-pożizzjoni dettaljata f’din id-Deċiżjoni hija prevista li tittieħed f’isem l-Unjoni fis-sessjoni regolari li jmiss tal-IOC, li għandha ssir f’Ġunju 2026.
3.Pożizzjoni li għandha tittieħed f’isem l-Unjoni
Id-deċiżjonijiet li għandhom jiġu adottati mill-Kunsill tal-Membri jappartjenu t-tnejn li huma għall-metodu ta’ valutazzjoni organolettika għaż-żejt taż-żebbuġa verġni:
–Reviżjoni 3 tad-dokument COI/T.20/Doc. Nru 5 “Tazza għad-dewqan taż-żejt”;
–Reviżjoni 2 tad-dokument COI/T.20/Doc. Nru 6 dwar il-gwida għall-installazzjoni ta’ kamra għad-dewqan.
Id-deċiżjonijiet imsemmija hawn fuq ġew diskussi bejn l-esperti xjentifiċi u tekniċi tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri dwar iż-żejt taż-żebbuġa. Dawn jikkontribwixxu għall-armonizzazzjoni internazzjonali tal-istandards taż-żejt taż-żebbuġa u se jistabbilixxu qafas li se jiżgura kompetizzjoni ġusta fil-kummerċ taż-żejt taż-żebbuġa. Għalhekk għandhom jiġu appoġġati.
Id-deċiżjonijiet imsemmija hawn fuq huma konformi mal-politika tal-Unjoni fir-rigward tal-istandards għall-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti agrikoli kif previst fit-Titolu II tal-parti II tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.
Hija meħtieġa pożizzjoni tal-Unjoni għall-adozzjoni tad-deċiżjonijiet.
4.Bażi legali
4.1.Bażi legali proċedurali
4.1.1.Prinċipji
L-Artikolu 218(9) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) jipprevedi deċiżjonijiet li jistabbilixxu “l-pożizzjonijiet li għandhom jiġu adottati f’isem l-Unjoni f’sede stabbilita fi ftehim, meta dik is-sede tintalab tadotta atti li jkollhom effetti legali, sakemm dawn ma jkunux atti li jissupplimentaw jew jemendaw il-qafas istituzzjonali tal-ftehim.”
Il-kunċett ta’ “atti li jkollhom effetti legali” jinkludi atti li jkollhom effetti legali bis-saħħa tar-regoli tad-dritt internazzjonali li jirregolaw il-korp inkwistjoni. Dan jinkludi wkoll strumenti li ma għandhomx effett vinkolanti skont id-dritt internazzjonali, iżda li “jistgħu jinfluwenzaw b’mod determinanti l-kontenut tal-leġiżlazzjoni adottata mil-leġiżlatur tal-Unjoni” 4 .
4.1.2.Applikazzjoni għal dan il-każ
Il-Kunsill tal-Membri huwa korp stabbilit bi ftehim, jiġifieri l-Ftehim Internazzjonali dwar iż-Żejt taż-Żebbuġa u ż-Żebbuġ tal-Mejda.
L-atti li l-Kunsill tal-Membri jrid jadotta jikkostitwixxu atti li jkollhom effetti legali. L-atti previsti se jkunu vinkolanti skont id-dritt internazzjonali f’konformità mal-Artikolu 20(3) tal-Ftehim u jistgħu jinfluwenzaw b’mod deċiżiv il-kontenut tal-leġiżlazzjoni tal-UE, jiġifieri att ta’ implimentazzjoni fir-rigward tal-kontrolli tal-konformità għall-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni taż-żejt taż-żebbuġa bbażati fuq ir-Regolament (UE) Nru 1308/2013. Dan għaliex, skont l-Artikolu 75(5)(e) tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013, l-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni għandhom iqisu r-rakkomandazzjonijiet standard adottati mill-korpi internazzjonali.
L-att previst ma jissupplimentax u ma jemendax il-qafas istituzzjonali tal-Ftehim.
Għaldaqstant, il-bażi legali proċedurali għad-deċiżjoni proposta hija l-Artikolu 218(9) tat-TFUE.
4.2.Bażi legali sostantiva
4.2.1.Prinċipji
Il-bażi legali sostantiva għal deċiżjoni skont l-Artikolu 218(9) tat-TFUE tiddependi primarjament mill-objettiv u mill-kontenut tal-att previst li fir-rigward tiegħu tittieħed pożizzjoni f’isem l-Unjoni. Jekk l-att previst ikollu żewġ għanijiet jew żewġ komponenti, u jekk wieħed minn dawk l-għanijiet jew il-komponenti jkun jista’ jiġi identifikat bħala dak ewlieni, filwaqt li l-ieħor ikun sempliċiment inċidentali, id-Deċiżjoni skont l-Artikolu 218(9) tat-TFUE trid tissejjes fuq bażi legali sostantiva waħda, jiġifieri dik mitluba mill-għan jew mill-komponent ewlieni jew predominanti.
4.2.2.Applikazzjoni għal dan il-każ
L-objettiv u l-kontenut ewlenin tal-att previst huma relatati mal-politika kummerċjali komuni. Għalhekk, il-bażi legali sostantiva tad-deċiżjoni proposta hija l-Artikolu 207(4) tat-TFUE.
4.3.Konklużjoni
Il-bażi legali tad-deċiżjoni proposta għandha tkun l-Artikolu 207(4) tat-TFUE, flimkien mal-Artikolu 218(9) tat-TFUE.
5.Konformità mal-prinċipju “diġitali b’mod awtomatiku”
Il-proposta attwali ma għandha l-ebda dimensjoni diġitali peress li ma hemm l-ebda rilevanza diġitali. Il-mezzi diġitali jew l-iskambju tad-data mhumiex fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-proposta.
2026/0129 (NLE)
Proposta għal
DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
dwar il-pożizzjoni li għandha tittieħed f’isem l-Unjoni Ewropea fil-Kunsill tal-Membri tal-Kunsill Internazzjonali taż-Żebbuġ fir-rigward tal-metodu ta’ valutazzjoni organolettika għaż-żejt taż-żebbuġa verġni
IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 207(4), l-ewwel subparagrafu, flimkien mal-Artikolu 218(9) tiegħu,
Wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,
Billi:
(1)Il-Ftehim Internazzjonali dwar iż-Żejt taż-Żebbuġa u ż-Żebbuġ tal-Mejda, 2015 (“il-Ftehim”) ġie konkluż f’isem l-Unjoni bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2019/848 5 .
(2)Skont l-Artikolu 20 tal-Ftehim, il-Kunsill tal-Membri tal-Kunsill Internazzjonali taż-Żebbuġ (IOC) (“il-Kunsill tal-Membri”) jista’ jieħu deċiżjonijiet u jadotta rakkomandazzjonijiet għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim.
(3)Il-Kunsill tal-Membri jrid jadotta żewġ deċiżjonijiet dwar il-metodu ta’ valutazzjoni organolettika għaż-żejt taż-żebbuġa verġni fil-123 sessjoni tiegħu f’Ġunju 2026.
(4)Dawk id-deċiżjonijiet ġew diskussi b’mod estensiv bejn l-esperti xjentifiċi u tekniċi tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri dwar iż-żejt taż-żebbuġa. Jenħtieġ li d-deċiżjonijiet jikkontribwixxu għall-armonizzazzjoni internazzjonali tal-istandards taż-żejt taż-żebbuġa u se jistabbilixxu qafas li jenħtieġ li jiżgura kompetizzjoni ġusta fil-kummerċ tal-prodotti fis-settur taż-żejt taż-żebbuġa. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-Unjoni tappoġġa l-adozzjoni ta’ dawk id-deċiżjonijiet.
(5)Jixraq li tiġi stabbilita l-pożizzjoni li għandha tittieħed f’isem l-Unjoni fil-Kunsill tal-Membri, peress li d-deċiżjonijiet li għandhom jiġu adottati mill-IOC se jkollhom effetti legali fuq l-Unjoni fir-rigward tal-kummerċ internazzjonali mal-membri l-oħra tal-IOC u se jinfluwenzaw il-kontenut tad-dritt tal-Unjoni, jiġifieri dwar il-kontrolli tal-konformità għaż-żejt taż-żebbuġa adottati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 90a tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 6 .
(6)Jekk l-adozzjoni tad-deċiżjonijiet tiġi posposta biex isir skambju ta’ korrispondenza qabel il-124 sessjoni regolari tal-Kunsill tal-Membri, minħabba li xi Membri ma jkunux f’pożizzjoni li jagħtu l-approvazzjoni tagħhom, il-pożizzjoni stabbilita f’din id-Deċiżjoni jenħtieġ li tittieħed f’isem l-Unjoni permezz ta’ skambju ta’ korrispondenza.
(7)Madankollu, jenħtieġ li jkun possibbli għar-rappreżentanti tal-Unjoni fil-Kunsill tal-Membri li jaqblu dwar adattamenti tekniċi għal metodi jew għal dokumenti oħra tal-IOC mingħajr deċiżjoni ulterjuri tal-Kunsill jekk dawk l-adattamenti tekniċi jirriżultaw minn emendi relatati mar-reviżjonijiet ta’ dawk iż-żewġ dokumenti.
(8)Sabiex jitħares l-interess tal-Unjoni, jenħtieġ madankollu li r-rappreżentanti tal-Unjoni fil-Kunsill tal-Membri jkunu jistgħu jitolbu l-posponiment tal-adozzjoni ta’ dawk id-deċiżjonijiet, jekk il-pożizzjoni li għandha tittieħed f’isem l-Unjoni x’aktarx li tiġi affettwata minn informazzjoni xjentifika jew teknika ġdida ppreżentata qabel il-124 sessjoni regolari tal-Kunsill tal-Membri,
ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1
L-Unjoni għandha tappoġġa l-adozzjoni ta’ żewġ deċiżjonijiet dwar il-metodu ta’ valutazzjoni organolettika għaż-żejt taż-żebbuġa verġni:
–Reviżjoni 3 tad-dokument COI/T.20/Doc. Nru 5 dwar it-“Tazza għad-dewqan taż-żejt”;
–Reviżjoni 2 tad-dokument COI/T.20/Doc. Nru 6 dwar il-gwida għall-installazzjoni ta’ kamra għad-dewqan.
mill-Kunsill tal-Membri tal-Kunsill Internazzjonali taż-Żebbuġ (IOC) fis-sessjoni regolari tiegħu li jmiss f’Ġunju 2026 jew fi skambju ta’ korrispondenza li għandu jsir qabel il-124 sessjoni regolari.
Artikolu 2
Ir-rappreżentanti tal-Unjoni fil-Kunsill tal-Membri tal-IOC jistgħu jaqblu dwar adattamenti tekniċi għal metodi jew għal dokumenti oħra tal-IOC mingħajr deċiżjoni ulterjuri tal-Kunsill jekk dawk l-adattamenti tekniċi jirriżultaw mill-emendi taż-żewġ dokumenti msemmija fl-Artikolu 1.
Artikolu 3
Meta l-pożizzjoni msemmija fl-Artikolu 1 x’aktarx li tiġi affettwata minn informazzjoni xjentifika jew teknika ġdida ppreżentata qabel is-sessjoni regolari li jmiss tal-Kunsill tal-Membri tal-IOC, ir-rappreżentanti tal-Unjoni għandhom jitolbu li l-adozzjoni ta’ dawk id-deċiżjonijiet tiġi posposta sakemm il-pożizzjoni tal-Unjoni tiġi stabbilita abbażi ta’ dik l-informazzjoni l-ġdida.
Artikolu 4
Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Kummissjoni.
Magħmul fi Brussell,
Għall-Kunsill
Il-President