ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 28.5.2026
COM(2026) 254 final
2026/0129(NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του Συμβουλίου των Μελών του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας όσον αφορά τη μέθοδο οργανοληπτικής αξιολόγησης του παρθένου ελαιολάδου
{SWD(2026) 133 final}
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
1.Αντικείμενο της πρότασης
Η παρούσα πρόταση αφορά την απόφαση για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο του Συμβουλίου των Μελών του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας (στο εξής: ΔΣΕ), όσον αφορά την προβλεπόμενη έκδοση, κατά την επόμενη τακτική σύνοδό του τον Ιούνιο του 2026, δύο αποφάσεων: των «Glass for oil tasting» [Ποτήρι για τη γευσιγνωστική δοκιμασία ελαιολάδου] και «Guide for the installation of a taste room» [Οδηγός για την εγκατάσταση αίθουσας γευσιγνωστικής δοκιμασίας], οι οποίες αφορούν αμφότερες τη μέθοδο οργανοληπτικής αξιολόγησης του παρθένου ελαιολάδου.
2.Πλαίσιο της πρότασης
2.1.Η διεθνής συμφωνία του 2015 για το ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές
Οι στόχοι της διεθνούς συμφωνίας του 2015 για το ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές (στο εξής: συμφωνία) είναι οι ακόλουθοι: i) να επιδιωχθεί η εναρμόνιση της εθνικής και διεθνούς νομοθεσίας σχετικά με τα φυσικοχημικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των ελαιολάδων, των πυρηνελαίων και των επιτραπέζιων ελιών, ώστε να αποφευχθούν τα εμπόδια στις εμπορικές συναλλαγές, ii) να αναπτυχθούν δραστηριότητες στον τομέα των φυσικοχημικών και οργανοληπτικών εξετάσεων ώστε να διευρυνθούν οι γνώσεις σχετικά με τη σύνθεση και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των ελαιοκομικών προϊόντων και, κατ’ επέκταση, να ενισχυθούν τα διεθνή πρότυπα, και iii) να ενισχυθεί ο ρόλος του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας ως φόρουμ αριστείας για τη διεθνή επιστημονική κοινότητα στον τομέα της ελιάς και του ελαιολάδου.
Η νέα έκδοση της συμφωνίας άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2017.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας.
2.2.Το Συμβούλιο των Μελών
Το Συμβούλιο των Μελών του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας (στο εξής: Συμβούλιο των Μελών) είναι η ανώτατη αρχή και το όργανο λήψης αποφάσεων του ΔΣΕ. Ασκεί όλες τις εξουσίες και τα καθήκοντα που είναι αναγκαία για την επίτευξη των στόχων της συμφωνίας. Ως συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μέλος του ΔΣΕ και εκπροσωπείται στο Συμβούλιο των Μελών. Οι αποφάσεις του Συμβουλίου των Μελών λαμβάνονται με ομοφωνία. Εάν δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί ομοφωνία, οι αποφάσεις σχετικά με το πρότυπο εμπορίας και τις μεθόδους εγκρίνονται, εκτός εάν απορριφθούν από τουλάχιστον το ένα τέταρτο των μελών ή από ένα ή περισσότερα μέλη που διαθέτουν συνολικά τουλάχιστον 100 μερίδια συμμετοχής.
Επί του παρόντος, τα μέλη του ΔΣΕ είναι 21 και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει 647 μερίδια συμμετοχής επί συνόλου 1 000.
2.3.Η προς έκδοση πράξη του Συμβουλίου των Μελών
Τον Νοέμβριο του 2025 η εκτελεστική γραμματεία του ΔΣΕ παρουσίασε στα μέλη του το κείμενο δύο αποφάσεων σχετικά με τη χημεία και την τυποποίηση. Αμφότερες οι αποφάσεις αφορούν τη μέθοδο οργανοληπτικής αξιολόγησης του παρθένου ελαιολάδου:
–αναθεώρηση 3 του εγγράφου COI/T.20/Doc. αριθ. 5 με θέμα «Glass for Oil Tasting» [Ποτήρι για τη γευσιγνωστική δοκιμασία ελαιολάδου]·
–αναθεώρηση 2 του εγγράφου COI/T.20/Doc. αριθ. 6 με θέμα «Guide for the installation of a taste room» [Οδηγός για την εγκατάσταση αίθουσας γευσιγνωστικής δοκιμασίας].
Το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την παρούσα πρόταση περιλαμβάνει το κείμενο των αναθεωρημένων εγγράφων, όπως το παρουσίασε η εκτελεστική γραμματεία.
Σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 3 της συμφωνίας, τα κριτήρια ποιότητας και καθαρότητας που περιλαμβάνονται στο πρότυπο εμπορίας του ΔΣΕ για το ελαιόλαδο και το πυρηνέλαιο εφαρμόζονται στις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές των μελών. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 75 παράγραφος 5 στοιχείο ε) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, κατά τη θέσπιση των προτύπων εμπορίας λαμβάνονται υπόψη οι τυποποιημένες συστάσεις που εκδίδονται από διεθνείς φορείς. Τα πρότυπα εμπορίας ελέγχονται με κανόνες που θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 90α του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013. Οι αποφάσεις σχετικά με τις αναθεωρήσεις των εν λόγω εγγράφων οι οποίες αφορούν τη μέθοδο οργανοληπτικής αξιολόγησης του παρθένου ελαιολάδου έχουν αντίκτυπο στον τρόπο με τον οποίο ελέγχονται οι παράμετροι. Ως εκ τούτου, οι προαναφερθείσες αποφάσεις θα επηρεάσουν το εφαρμοστέο δίκαιο της ΕΕ, και συγκεκριμένα τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2022/2105 της Επιτροπής, της 29ης Ιουλίου 2022, για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τους ελέγχους συμμόρφωσης των προδιαγραφών εμπορίας για το ελαιόλαδο και των μεθόδων ανάλυσης των χαρακτηριστικών του ελαιολάδου.
Η θέση που περιγράφεται λεπτομερώς στην παρούσα απόφαση προβλέπεται να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης κατά την επόμενη τακτική σύνοδο του ΔΣΕ, η οποία θα πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο του 2026.
3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης
Αμφότερες οι αποφάσεις που πρέπει εγκριθούν από το Συμβούλιο των Μελών αφορούν τη μέθοδο οργανοληπτικής αξιολόγησης του παρθένου ελαιολάδου:
–αναθεώρηση 3 του εγγράφου COI/T.20/Doc. αριθ. 5 με θέμα «Glass for Oil Tasting» [Ποτήρι για τη γευσιγνωστική δοκιμασία ελαιολάδου]·
–αναθεώρηση 2 του εγγράφου COI/T.20/Doc. αριθ. 6 με θέμα «Guide for the installation of a taste room» [Οδηγός για την εγκατάσταση αίθουσας γευσιγνωστικής δοκιμασίας].
Οι ανωτέρω αποφάσεις συζητήθηκαν μεταξύ των επιστημονικών και τεχνικών εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής και των κρατών μελών για το ελαιόλαδο. Συμβάλλουν στη διεθνή εναρμόνιση των προτύπων του ελαιολάδου και θα καθορίσουν ένα πλαίσιο το οποίο θα εξασφαλίσει τον θεμιτό ανταγωνισμό στο εμπόριο ελαιολάδου. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να υποστηριχθούν.
Οι προαναφερόμενες αποφάσεις συνάδουν με την ενωσιακή πολιτική όσον αφορά τα πρότυπα εμπορίας γεωργικών προϊόντων, όπως προβλέπεται στο μέρος II τίτλος II του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
Απαιτείται θέση της Ένωσης για την έκδοση των αποφάσεων.
4.Νομική βάση
4.1.Διαδικαστική νομική βάση
4.1.1.Αρχές
Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για τον καθορισμό «των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας».
Η έννοια των «πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εκάστοτε όργανο. Περιλαμβάνει επίσης κείμενα που δεν έχουν μεν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης».
4.1.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Το Συμβούλιο των Μελών είναι όργανο που έχει συσταθεί με συμφωνία, και συγκεκριμένα με τη διεθνή συμφωνία για το ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές.
Οι πράξεις τις οποίες καλείται να εκδώσει το Συμβούλιο των Μελών συνιστούν πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα. Οι προς έκδοση πράξεις θα είναι δεσμευτικές βάσει του διεθνούς δικαίου σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 3 της συμφωνίας και ικανές να επηρεάσουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο της νομοθεσίας της ΕΕ, και συγκεκριμένα μια εκτελεστική πράξη σχετικά με τους ελέγχους συμμόρφωσης για τα πρότυπα εμπορίας ελαιολάδου βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013. Τούτο απορρέει από το ότι, σύμφωνα με το άρθρο 75 παράγραφος 5 στοιχείο ε) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, κατά τη θέσπιση των προτύπων εμπορίας λαμβάνονται υπόψη οι τυποποιημένες συστάσεις που εκδίδονται από διεθνείς φορείς.
Η προς έκδοση πράξη δεν συμπληρώνει ούτε τροποποιεί το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας.
Συνεπώς, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
4.2.Ουσιαστική νομική βάση
4.2.1.Αρχές
Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης σε σχέση με την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της Ένωσης. Εάν η προς έκδοση πράξη επιδιώκει διττό σκοπό ή έχει δύο συνιστώσες και εάν ένας από τους σκοπούς ή μία από τις συνιστώσες μπορεί να χαρακτηριστεί κύριος/-α, ενώ ο/η άλλος/-η έχει απλώς παρεπόμενο χαρακτήρα, η απόφαση δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ πρέπει να στηρίζεται σε μία και μόνο ουσιαστική νομική βάση, ήτοι εκείνη που επιβάλλει ο κύριος ή πρωτεύων σκοπός ή συνιστώσα.
4.2.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση
Ο κύριος στόχος και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης αφορούν την κοινή εμπορική πολιτική. Συνεπώς, η ουσιαστική νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης είναι το άρθρο 207 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ.
4.3.Συμπέρασμα
Η νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης θα πρέπει να είναι το άρθρο 207 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.
5.Συμμόρφωση με την αρχή του εξ ορισμού ψηφιακού χαρακτήρα
Η παρούσα πρόταση δεν έχει ψηφιακές διαστάσεις, καθώς δεν υπάρχει ψηφιακή συνάφεια. Τα ψηφιακά μέσα ή η ανταλλαγή δεδομένων δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της πρότασης.
2026/0129 (NLE)
Πρόταση
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του Συμβουλίου των Μελών του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας όσον αφορά τη μέθοδο οργανοληπτικής αξιολόγησης του παρθένου ελαιολάδου
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
(1)Η διεθνής συμφωνία του 2015 για το ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές (στο εξής: συμφωνία) συνάφθηκε εξ ονόματος της Ένωσης με την απόφαση (ΕΕ) 2019/848 του Συμβουλίου.
(2)Δυνάμει του άρθρου 20 της συμφωνίας, το Συμβούλιο των Μελών του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας (ΔΣΕ) (στο εξής: Συμβούλιο των Μελών), μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις και να διατυπώνει συστάσεις για την εφαρμογή των διατάξεων της συμφωνίας.
(3)Το Συμβούλιο των Μελών πρόκειται να εκδώσει δύο αποφάσεις σχετικά με τη μέθοδο οργανοληπτικής αξιολόγησης του παρθένου ελαιολάδου κατά την 123η σύνοδό του τον Ιούνιο του 2026.
(4)Οι αποφάσεις αυτές έχουν συζητηθεί εκτενώς μεταξύ των επιστημονικών και τεχνικών εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής και των κρατών μελών για το ελαιόλαδο. Οι αποφάσεις θα πρέπει να συμβάλουν στη διεθνή εναρμόνιση των προτύπων του ελαιόλαδου και θα καθορίσουν το πλαίσιο που θα πρέπει να εξασφαλίσει τον θεμιτό ανταγωνισμό στο εμπόριο προϊόντων στον τομέα του ελαιολάδου. Ως εκ τούτου, η Ένωση θα πρέπει να στηρίξει την έκδοση των εν λόγω αποφάσεων.
(5)Ενδείκνυται να καθοριστεί η θέση που θα πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο του Συμβουλίου των Μελών, δεδομένου ότι οι αποφάσεις που πρόκειται να εκδοθούν από το ΔΣΕ θα παράγουν έννομα αποτελέσματα για την Ένωση όσον αφορά τις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές με τα λοιπά μέλη του ΔΣΕ και θα επηρεάσουν το περιεχόμενο της ενωσιακής νομοθεσίας, συγκεκριμένα όσον αφορά τους ελέγχους συμμόρφωσης για το ελαιόλαδο που θεσπίζει η Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 90α του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
(6)Εάν η έκδοση των αποφάσεων αναβληθεί για να γίνει μέσω ανταλλαγής επιστολών πριν από την 124η τακτική σύνοδο του Συμβουλίου των Μελών, λόγω αδυναμίας ορισμένων μελών να δώσουν την έγκρισή τους, η θέση που καθορίζεται στην παρούσα απόφαση θα πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης με ανταλλαγή επιστολών.
(7)Ωστόσο, οι εκπρόσωποι της Ένωσης στο Συμβούλιο των Μελών θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συμφωνήσουν επί τεχνικών προσαρμογών σε άλλες μεθόδους ή έγγραφα του ΔΣΕ χωρίς περαιτέρω απόφαση του Συμβουλίου, εάν οι εν λόγω τεχνικές προσαρμογές προκύπτουν από τροποποιήσεις που σχετίζονται με τις αναθεωρήσεις των εν λόγω δύο εγγράφων.
(8)Για την προστασία του συμφέροντος της Ένωσης, οι εκπρόσωποι της Ένωσης στο Συμβούλιο των Μελών θα πρέπει, ωστόσο, να έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν να αναβληθεί η έκδοση των εν λόγω αποφάσεων, εάν η θέση που πρόκειται να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης ενδέχεται να επηρεαστεί από νέα επιστημονικά ή τεχνικά στοιχεία που θα παρουσιαστούν πριν από την 124η τακτική σύνοδο του Συμβουλίου των Μελών,
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Η Ένωση υποστηρίζει την έκδοση δύο αποφάσεων σχετικά με τη μέθοδο οργανοληπτικής αξιολόγησης του παρθένου ελαιολάδου:
–αναθεώρηση 3 του εγγράφου COI/T.20/Doc. αριθ. 5 με θέμα «Glass for Oil Tasting» [Ποτήρι για τη γευσιγνωστική δοκιμασία ελαιολάδου]·
–αναθεώρηση 2 του εγγράφου COI/T.20/Doc. αριθ. 6 με θέμα «Guide for the installation of a taste room» [Οδηγός για την εγκατάσταση αίθουσας γευσιγνωστικής δοκιμασίας].
από το Συμβούλιο των Μελών του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαίας (ΔΣΕ) κατά την επόμενη τακτική σύνοδό του τον Ιούνιο του 2026 ή με ανταλλαγή επιστολών που θα πραγματοποιηθεί πριν από την 124η τακτική σύνοδό του.
Άρθρο 2
Οι εκπρόσωποι της Ένωσης στο Συμβούλιο των Μελών του ΔΣΕ μπορούν να συμφωνήσουν επί τεχνικών προσαρμογών σε άλλες μεθόδους ή έγγραφα του ΔΣΕ χωρίς περαιτέρω απόφαση του Συμβουλίου, εάν οι εν λόγω τεχνικές προσαρμογές απορρέουν από τις τροποποιήσεις των δύο εγγράφων που αναφέρονται στο άρθρο 1.
Άρθρο 3
Όταν η θέση που αναφέρεται στο άρθρο 1 είναι πιθανό να επηρεαστεί από νέες επιστημονικές ή τεχνικές πληροφορίες που παρουσιάζονται πριν από την επόμενη τακτική συνεδρίαση του Συμβουλίου των Μελών του ΔΣΕ, οι εκπρόσωποι της Ένωσης ζητούν την αναβολή της έγκρισης των εν λόγω αποφάσεων έως ότου η Ένωση διαμορφώσει θέση με βάση τις εν λόγω νέες πληροφορίες.
Άρθρο 4
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Επιτροπή.
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος