52014PC0018

Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar l-iffirmar, f’isem l-Unjoni Ewropea, ta’ Ftehim dwar Spazju Komuni tal-Avjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha u l-Ukraina u l-applikazzjoni provviżorja tiegħu /* COM/2014/018 final - 2014/0008 (NLE) */


MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

1.         Kuntest tal-proposta

|| · Ir-raġunijiet għall-proposta u l-għanijiet tagħha Il-Ftehim dwar Spazju Komuni tal-Avjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha u l-Ukraina kien innegozjat mill-Kummissjoni skont l-awtorizzazzjoni mogħtija mill-Kunsill f’Ġunju tal-2006. Is-suq tas-servizzi tal-ajru bejn l-UE u l-Ukraina huwa sinifikanti. It-traffiku bl-ajru jinvolvi aktar minn erba' miljun passiġġier (sors: l-Eurostat, fl-2012), u dan kiber b’rata medja annwali ta’ 17 % matul l-aħħar 10 snin. Is-servizzi tal-avjazzjoni għall-merkanzija qegħdin jiżdiedu wkoll, u rreġistraw tkabbir doppju matul l-istess perjodu. Ta’ min jinnota wkoll li t-traffiku bejn l-UE u l-Ukraina laħaq medja ta’ kważi 43 % tat-traffiku internazzjonali totali tal-Ukraina matul l-aħħar erba' snin. Is-servizzi tal-ajru bejn l-UE u l-Ukraina fil-preżent joperaw fuq il-bażi ta’ ftehimiet bilaterali bejn l-Istati Membri individwali u l-Ukraina. Hija parti mill-politika esterna tal-UE dwar l-avjazzjoni li tinnegozja ftehimiet komprensivi dwar is-servizzi tal-ajru mal-pajjiżi ġirien, f’każijiet fejn ikunu ntwerew il-valur miżjud u l-benefiċċji ekonomiċi tat-tali ftehimiet. Il-Ftehim għandu l-għan, b’mod partikulari: - li jiftaħ is-suq b’mod gradwali f’termini tal-aċċess għar-rotot u tal-kapaċità, fuq bażi reċiproka; - li jiżgura l-konverġenza regolatorja u l-konformità effettiva min-naħa tal-Ukraina mal-leġiżlazzjoni tal-UE relatata mal-avjazzjoni; kif ukoll - li joħloq kundizzjonijiet indaqs għall-operaturi ekonomiċi li jiżguraw li ma jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni.

|| · Kuntest ġenerali Id-direttivi tan-negozjar stabbilixxew l-għan ġenerali li jiġi nnegozjat ftehim komprensiv dwar it-trasport bl-ajru bil-għan li jinfetaħ, b’mod gradwali u reċiproku, l-aċċess għas-suq u li jiġu żgurati l-konverġenza regolatorja u l-implimentazzjoni effettiva tal-istandards u r-rekwiżiti tal-UE. Skont id-direttivi tan-negozjar, l-abbozz tal-Ftehim mal-Ukraina ġie inizjalat miż-żewġ naħat fit-28 ta’ Novembru 2013.

|| · Dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam tal-proposta Id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim għandhom jiddominaw fuq id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-ftehimiet bilaterali eżistenti tas-servizzi tal-ajru bejn l-Istati Membri u l-Ukraina. Madankollu, id-drittijiet tat-traffiku eżistenti li joriġinaw minn dawn il-ftehimiet bilaterali u li mhumiex koperti minn dan il-Ftehim jistgħu jkomplu jiġu eżerċitati, bil-kundizzjoni li ma jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni bejn l-Istati Membri u ċ-ċittadini tagħhom.

|| · Il-konsistenza mal-politiki u mal-għanijiet l-oħra tal-Unjoni Il-konklużjoni ta’ ftehim komprensiv dwar it-trasport bl-ajru mal-Ukraina hija element importanti fl-iżvilupp tal-politika esterna tal-UE dwar l-avjazzjoni u komponent kruċjali tal-politika tal-UE tal-viċinat u fil-ħolqien ta’ Spazju Komuni Ewropew tal-Avjazzjoni usa’, kif deskritt fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni COM(2012) 556 finali dwar “Il-Politika Esterna tal-UE dwar l-Avjazzjoni – Nindirizzaw l-Isfidi tal-Futur”.

2.         Konsultazzjoni mal-partijiet interessati u valutazzjoni tal-impatt F'konformità mal-Artikolu 218(4) tat-TFUE, il-Kummissjoni wettqet in-negozjati b'konsultazzjoni ma' kumitat speċjali. Barra minn hekk, ikkonsultat il-partijiet interessati matul il-proċess kollu.

|| · Konsultazzjoni mal-partijiet interessati

|| Il-metodi ta’ konsultazzjoni, is-setturi ewlenin fil-mira u l-profil ġenerali ta’ dawk li wieġbu Il-Kummissjoni kkonsultat il-partijiet interessati, b'mod partikolari permezz tal-Forum Konsultattiv magħmul minn rappreżentanti tat-trasportaturi tal-ajru, tal-ajruporti u tat-trejdjunjins.

|| Sommarju tat-tweġibiet u ta’ kif tqiesu Il-kummenti kollha mill-partijiet interessati, marbuta l-aktar mal-bilanċ bejn il-ftuħ tas-suq u l-implimentazzjoni mill-Ukraina tar-rekwiżiti u l-istandards tal-avjazzjoni tal-UE, ġew ikkunsidrati kif xieraq fit-tħejjija tal-pożizzjoni tan-negozjar tal-Unjoni. Wara li ġew iffinalizzati n-negozjati, il-partijiet interessati qalu li huma jinsabu ħerqana biex jaraw il-ftehim iffirmat u implimentat.

|| · Il-ġbir u l-użu tal-għarfien espert

|| Ma kienx hemm bżonn ta’ għarfien espert estern. · Valutazzjoni tal-impatt Bħal fil-każ ta’ ftehimiet oħra bejn l-UE u pajjiżi terzi, huwa mistenni li minħabba l-liberalizzazzjoni tas-suq bejn l-UE u l-Ukraina, se jinfetħu rotot ġodda bejn l-ajruporti tal-Partijiet. Huwa mistenni wkoll li jidħlu fis-suq linji tal-ajru ġodda. Dan l-iżvilupp se jwassal għal aktar kompetizzjoni u se jippermetti li l-konsumaturi jkollhom aktar għażla u prezzijiet aħjar. Barra minn hekk, din hija l-ewwel darba li ftehim bħal dan jagħti (unilateralment) lit-trasportaturi tal-UE l-possibbiltà li jwettqu operazzjonijiet indipendenti u konsekuttivi ta’ kabotaġġ fis-suq domestiku Ukrain. Barra minn hekk, l-implimentazzjoni mill-Ukraina tar-rekwiżiti u l-istandards tal-avjazzjoni tal-UE fl-aspetti kollha li jikkonċernaw l-operat tal-linji tal-ajru (pereżempju rigward is-sikurezza, il-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru, is-sigurtà, l-istandards soċjali u l-ambjent) se tippermetti l-istabbiliment ta’ kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni ġusti għal-linji tal-ajru kollha. Barra minn hekk, il-Ftehim jiftaħ opportunitajiet tal-investiment għat-trasportaturi tal-ajru tal-Partijiet billi jippermetti s-sjieda reċiproka b’maġġoranza ta’ ishma, li se tiffaċilita l-iżvilupp tal-linji tal-ajru u tippromwovi l-konsolidazzjoni tas-settur. Barra minn hekk, il-Ftehim se jtaffi diversi kwistjonijiet li jinqalgħu waqt in-negozju, peress li jipprovdi għal serje ta’ prospetti relatati man-negozju mmirati biex jiffaċilitaw l-operat tal-linji tal-ajru, bħall-ftehimiet ta’ qsim tal-kodiċi, il-groundhandling, il-kiri ("leasing"), it-trasport intermodali, kif ukoll id-dritt għal waqfiet billejl fl-ajruporti taż-żewġ Partijiet. B’mod aktar ġenerali, l-biċċa l-kbira tas-swieq tal-avjazzjoni tal-UE u tal-Ukraina se jiġu interkonnessi u mkabbra b'mod progressiv.

3.         Elementi legali tal-proposta

|| · Sommarju tal-azzjoni proposta Il-Ftehim joħloq kundizzjonijiet uniformi u ugwali ta’ aċċess għas-suq għal-linji tal-ajru kollha tal-Unjoni, u jistabbilixxi arranġamenti ġodda għall-kooperazzjoni regolatorja u l-konverġenza bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukraina f’oqsma essenzjali għat-tħaddim mingħajr periklu, sigur u effiċjenti tas-servizzi tal-ajru. Notevolment, il-Ftehim jippermetti estensjoni tat-termini tiegħu għat-28 Stat Membru, billi japplika l-istess regoli mingħajr diskriminazzjoni u jkun ta’ benefiċċju għat-trasportaturi tal-ajru kollha tal-UE, tkun xi tkun in-nazzjonalità tagħhom. Dawn it-trasportaturi se jkunu jistgħu joperaw b’mod liberu minn kwalunkwe punt fl-Unjoni Ewropea lejn kwalunkwe punt fl-Ukraina, li bħalissa mhuwiex il-każ. Il-Ftehim jikkonsisti mit-test ewlieni, li jinkludi l-prinċipji ewlenin, u minn seba' Annessi, li huma: l-Anness I dwar ir-rekwiżiti u l-istandards tal-UE applikabbli; l-Anness II dwar is-servizzi li ntlaħaq qbil dwarhom u r-rotot speċifikati; l-Anness III dwar id-dispożizzjonijiet tranżitorji; l-Anness IV dwar il-lista ta’ ċertifikati li għandhom jiġu rrikonoxxuti; l-Anness V dwar il-lista ta’ Stati msemmijin fl-Artikoli 17, 19 u 22 tal-Ftehim u fl-Annessi II u III tiegħu; l-Anness VI dwar ir-regoli proċedurali; u l-Anness VII dwar il-kriterji msemmija fil-paragrafu 4 tal-Artikolu 26 tal-Ftehim. · Bażi legali

|| L-Artikolu 100(2), flimkien mal-Artikolu 218(5), tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea.

|| · Għażla tal-istrumenti Strument propost: ftehim internazzjonali. Mezzi oħra ma jkunux xierqa għar-raġuni li ġejja: Ir-relazzjonijiet esterni fil-qasam tal-avjazzjoni jista’ jkollhom effett biss permezz ta’ ftehimiet internazzjonali.

4.         Implikazzjoni baġitarja

|| Il-proposta ma għandha l-ebda implikazzjoni għall-baġit tal-Unjoni.

2014/0008 (NLE)

Proposta għal

DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

dwar l-iffirmar, f’isem l-Unjoni Ewropea, ta’ Ftehim dwar Spazju Komuni tal-Avjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha u l-Ukraina u l-applikazzjoni provviżorja tiegħu

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 100(2) tiegħu, flimkien mal-Artikolu 218(5) tiegħu,

Wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,

Billi:

(1)       Fit-12 ta' Diċembru 2006, il-Kunsill awtorizza lill-Kummissjoni tibda n-negozjati. In-negozjati ġew konklużi b'suċċess u l-Ftehim ġie inizjalat fit-28 ta' Novembru 2013;

(2)       Il-Ftehim joħloq kundizzjonijiet uniformi u ugwali ta’ aċċess għas-suq għal-linji tal-ajru kollha tal-Unjoni, u jistabbilixxi arranġamenti ġodda għall-kooperazzjoni regolatorja u l-konverġenza bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukraina f’oqsma essenzjali għat-tħaddim mingħajr periklu, sigur u effiċjenti tas-servizzi tal-ajru;

(3)       Għalhekk, il-Ftehim għandu jiġi ffirmat f'isem l-Unjoni Ewropea, suġġett għall-konklużjoni tiegħu f'data aktar tard;

(4)       Sabiex il-benefiċċji tal-Ftehim ikunu jistgħu jibdew japplikaw malajr kemm jista’ jkun, dan għandu jiġi applikat provviżorjament,

ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

1.           L-iffirmar tal-Ftehim dwar Spazju Komuni tal-Avjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha u l-Ukraina b'dan qed jiġi awtorizzat f’isem l-Unjoni, suġġett għall-konklużjoni tal-Ftehim imsemmi.

It-test tal-Ftehim li għandu jiġi ffirmat huwa mehmuż ma’ din id-Deċiżjoni.

Artikolu 2

Is-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill għandu jistabbilixxi l-istrument ta' setgħat sħaħ għall-iffirmar tal-Ftehim, suġġett għall-konklużjoni tiegħu, għall-persuna (jew il-persuni) indikata/indikati min-negozjatur tal-Ftehim.

Artikolu 3

Sa ma jidħol fis-seħħ, il-Ftehim għandu jiġi applikat provviżorjament, skont l-Artikolu 38 tal-Ftehim, mid-data meta jiġi ffirmat.

Artikolu 4

L-Unjoni Ewropea għandha tkun irrappreżentata mill-Kummissjoni fil-Kumitat Konġunt li twaqqaf skont l-Artikolu 29 tal-Ftehim.

Artikolu 5

1.           Il-Kummissjoni għandha tirrappreżenta lill-Unjoni fil-proċeduri ta’ soluzzjoni tat-tilwim skont l-Artikolu 30 tal-Ftehim.

2.           Il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi dwar kwalunkwe azzjoni adattata oħra li għandha tittieħed skont l-Artikolu 30 tal-Ftehim dwar kwistjonijiet li jaqgħu fi ħdan il-kompetenza tal-Unjoni, b’konsultazzjoni ma’ Kumitat Speċjali magħmul minn rappreżentanti tal-Istati Membri maħtura mill-Kunsill.

Artikolu 6

Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fil-jum tal-adozzjoni tagħha.

Magħmul fi Strasburgu,

                                                                       Għall-Kunsill

                                                                       Il-President                                                                        […]

ANNESS

Abbozz ta’

FTEHIM DWAR SPAZJU KOMUNI TAL-AVJAZZJONI

BEJN L-UNJONI EWROPEA U L-ISTATI MEMBRI TAGĦHA

U L-UKRAINA

IR-RENJU TAL-BELĠJU,

IR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA,

IR-REPUBBLIKA TAL-KROAZJA,

IR-REPUBBLIKA ĊEKA,

IR-RENJU TAD-DANIMARKA,

IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA,

IR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA,

L-IRLANDA,

IR-REPUBBLIKA ELLENIKA,

IR-RENJU TA’ SPANJA,

IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA,

IR-REPUBBLIKA TALJANA,

IR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU,

IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA,

IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA,

IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU,

L-UNGERIJA,

MALTA,

IR-RENJU TAL-PAJJIŻI L-BAXXI,

IR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA,

IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA,

IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA,

IR-RUMANIJA,

IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA,

IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA,

IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA,

IR-RENJU TAL-IŻVEZJA,

IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA’ FUQ,

Partijiet għat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (minn hawn ’il quddiem imsejħin “it-Trattati tal-UE”) u bħala Stati Membri tal-Unjoni Ewropea (minn hawn ’il quddiem imsejħin l-“Istati Membri”), u

L-UNJONI EWROPEA, minn hawn ’il quddiem imsejħa “l-Unjoni” jew “l-Unjoni Ewropea” jew “l-UE”, minn naħa waħda,

u

l-UKRAINA, min-naħa l-oħra,

dawk kollha msemmijin hawn fuq minn hawn ’il quddiem flimkien imsejħin “il-Partijiet”.

XEWQANA li joħolqu Spazju Komuni tal-Avjazzjoni (CAA) ibbażat fuq aċċess reċiproku għas-suq għas-swieq tat-trasport bl-ajru tal-Partijiet, b’kundizzjonijiet indaqs ta' kompetizzjoni, u rispett tal-istess regoli - inklużi fl-oqsma tas-sikurezza, is-sigurtà, il-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru, l-armonizzazzjoni soċjali u l-ambjent;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU l-karattru integrat tal-avjazzjoni ċivili internazzjonali u d-drittijiet u l-obbligi tal-Ukraina u l-Istati Membri tal-UE li joħorġu mis-sħubija tagħhom fl-organizzazzjonijiet internazzjonali tal-avjazzjoni, b’mod partikolari l-Organizzazzjoni tal-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali u l-Organizzazzjoni Ewropea għas-Sigurtà tan-Navigazzjoni bl-Ajru, kif ukoll taħt ftehimiet internazzjonali ma’ partijiet terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali;

XEWQANA li jsaħħu r-relazzjonijiet bejn il-Partijiet fil-qasam tat-trasport bl-ajru, inkluż fil-qasam tal-koperazzjoni industrijali, u li jibnu fuq il-qafas tas-sistema eżistenti ta’ ftehimiet dwar is-servizzi bl-ajru biex jippromwovu r-rabtiet ekonomiċi, kulturali u tat-trasport bejn il-Partijiet;

XEWQANA li jiffaċilitaw l-espansjoni tal-opportunitajiet tat-trasport bl-ajru, inkluż bl-iżvilupp ta’ netwerks tat-trasport bl-ajru, biex jaqdu l-ħtiġijiet tal-passiġġieri u tat-trasportaturi tal-merkanzija għal servizzi konvenjenti tat-trasport bl-ajru;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU l-importanza tat-trasport bl-ajru fil-promozzjoni tal-kummerċ, tat-turiżmu u tal-investiment;

FILWAQT LI JINNUTAW il-Konvenzjoni dwar l-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali, li nfetħet għall-firem f’Chicago fis-7 ta’ Diċembru 1944;

FILWAQT LI JŻOMMU F’MOĦĦHOM li l-Ftehim ta’ Sħubija u ta’ Kooperazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom u l-Ukraina jipprevedi li, bil-għan li jiġi żgurat l-iżvilupp koordinat tat-trasport bejn il-Partijiet, li jkun adattat għall-ħtiġijiet kummerċjali tagħhom, il-kundizzjonijiet tal-aċċess reċiproku għas-suq u l-forniment ta’ servizzi tat-trasport bl-ajru jistgħu jiġu indirizzati bi ftehimiet speċifiċi;

XEWQANA li joħolqu l-possibbiltà għat-trasportaturi tal-ajru li joffru prezzijiet u servizzi kompetittivi fi swieq miftuħa lill-passiġġieri u lit-trasportaturi tal-merkanzija;

XEWQANA li s-setturi kollha tal-industrija tat-trasport bl-ajru, inklużi l-ħaddiema tat-trasportaturi tal-ajru, ikunu jistgħu jgawdu minn ftehim liberalizzat;

BIL-ĦSIEB li jkomplu jiżviluppaw il-qafas tal-ftehimiet eżistenti tat-trasport bl-ajru bil-għan li jiftħu bil-mod il-mod l-aċċess għas-swieq u li jkabbru kemm jista’ jkun il-benefiċċji għall-konsumaturi, it-trasportaturi tal-ajru, il-ħaddiema u l-komunitajiet taż-żewġ Partijiet;

FILWAQT LI JAQBLU li huwa xieraq li r-regoli tas-CAA jkunu bbażati fuq il-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Unjoni Ewropea, kif stabbilit fl-Anness I ta’ dan il-Ftehim, mingħajr preġudizzju għal dawk id-dispożizzjonijiet li jinsabu fit-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u fit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (it-Trattati tal-UE) u fil-Kostituzzjoni tal-Ukraina;

FILWAQT LI JINNUTAW l-intenzjoni tal-Ukraina li tinkorpora fil-leġiżlazzjoni tal-avjazzjoni tagħha r-rekwiżiti u l-istandards korrispondenti tal-Unjoni Ewropea, inkluż fir-rigward ta’ żviluppi leġiżlattivi futuri fl-UE;

XEWQANA li jiżguraw l-ogħla grad ta’ sikurezza u sigurtà fit-trasport internazzjonali bl-ajru u li jaffermaw mill-ġdid it-tħassib serju tagħhom dwar atti jew theddid kontra s-sigurtà tal-inġenji tal-ajru li jipperikolaw is-sikurezza tal-persuni jew tal-proprjetà, li jolqtu ħażin l-operat tal-inġenji tal-ajru u li jnaqqsu l-kunfidenza tal-passiġġieri fis-sikurezza tal-avjazzjoni ċivili;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU li l-konformità sħiħa mar-regoli tas-CAA tintitola lill-Partijiet igawdu mill-vantaġġi kollha tiegħu, inkluż l-aċċess miftuħ għas-swieq u l-massimu tal-benefiċċji għall-konsumaturi, u l-industriji taż-żewġ Partijiet;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU li l-ħolqien tas-CAA u l-implimentazzjoni tar-regoli tiegħu ma jistgħux jinkisbu mingħajr arranġamenti tranżizzjonali;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU l-importanza ta’ għajnuna adegwata f’dan ir-rigward;

FILWAQT LI JENFASIZZAW li t-trasportaturi tal-ajru għandhom ikunu ttrattati b'mod trasparenti u mhux diskriminatorju fir-rigward tal-aċċess tagħhom għall-infrastruttura tat-trasport bl-ajru, speċjalment meta dawn l-infrastrutturi jkunu limitati, inkluż l-aċċess għall-ajruporti, iżda mhux limitat għalih biss;

XEWQANA li jiżguraw kundizzjonijiet ugwali għat-trasportaturi tal-ajru kollha, li jippermettu opportunitajiet indaqs u ġusti għat-trasportaturi tal-ajru tagħhom biex jipprovdu s-servizzi miftehma;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU li s-sussidji tal-gvern jistgħu jolqtu ħażin il-kompetizzjoni bejn it-trasportaturi tal-ajru u jistgħu jipperikolaw l-għanijiet bażiċi ta’ dan il-Ftehim;

FILWAQT LI JAFFERMAW l-importanza li jħarsu l-ambjent fl-iżvilupp u fl-implimentazzjoni ta’ politika internazzjonali dwar l-avjazzjoni, u filwaqt li jagħrfu d-drittijiet tal-Istati sovrani li jieħdu miżuri xierqa għal dan il-għan;

FILWAQT LI JINNUTAW l-importanza li jitħarsu l-konsumaturi, inklużi l-protezzjonijiet mogħtija permezz tal-Konvenzjoni għall-Unifikazzjoni ta’ Ċerti Regoli tat-Trasport Internazzjonali bl-Ajru, magħmula f’Montreal fit-28 ta’ Mejju 1999;

FILWAQT LI JILQGĦU B’FERĦ id-djalogu kontinwu bejn il-Partijiet biex isaħħu r-relazzjonijiet tagħhom f’oqsma oħra, b’mod partikolari biex jiiffaċilitaw il-moviment tal-persuni,

FTEHMU KIF ĠEJ:

TITOLU I

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

ARTIKOLU 1

GĦANIJIET U KAMP TA' APPLIKAZZJONI

L-għan ta’ dan il-Ftehim huwa li jinħoloq, b’mod gradwali, Spazju Komuni tal-Avjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri tagħha u l-Ukraina, li jkun ibbażat b’mod partikolari fuq regoli identiċi fl-oqsma tas-sikurezza, is-sigurtà, il-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru, l-ambjent, il-protezzjoni tal-konsumaturi u s-sistemi kompjuterizzati ta’ prenotazzjoni, kif ukoll rigward l-aspetti soċjali. Għal dan il-għan, dan il-Ftehim jistabbilixxi r-regoli, ir-rekwiżiti tekniċi, il-proċeduri amministrattivi, l-istandards operattivi bażiċi u r-regoli implimentattivi applikabbli bejn il-Partijiet bil-kundizzjonijiet stabbiliti wkoll minn hawn ’il quddiem.

Dan l-Ispazju Komuni tal-Avjazzjoni għandu jkun ibbażat fuq l-aċċess ħieles għas-suq tat-trasport bl-ajru u fuq kundizzjonijiet ugwali ta’ kompetizzjoni.

ARTIKOLU 2

DEFINIZZJONIJIET

Għall-finijiet ta’ dan il-Ftehim, sakemm ma jingħadx mod ieħor, it-termini li ġejjin ifissru hekk:

1. “Servizzi miftehma” u “Rotot speċifikati” jfissru trasport internazzjonali bl-ajru skont l-Artikolu 16 (Għoti ta’ Drittijiet) u l-Anness II ta’ dan il-Ftehim;

2. “Ftehim” ifisser dan il-Ftehim u l-Annessi tiegħu u kwalunkwe emenda għalihom;

3. “Trasport bl-ajru” tfisser il-ġarr pubbliku, b’inġenji tal-ajru, ta’ passiġġieri, bagalji, merkanzija u posta, b’mod separat jew flimkien, bi ħlas jew b’kiri, u li, biex ikun evitat kull dubju, għandu jinkludi s-servizzi skedati jew mhux skedati (charter), kif ukoll is-servizzi sħaħ tal-merkanzija;

4. "Trasportatur tal-ajru" tfisser kumpanija jew impriża li għandha liċenzja valida tal-operat jew ekwivalenti;

5. "L-awtoritajiet kompetenti" jfissru l-aġenziji jew l-entitajiet tal-gvern li huma responsabbli għall-funzjonijiet amministrattivi skont dan il-Ftehim;

6. “Kumpaniji jew impriżi” jfissru entitajiet stabbiliti skont il-liġijiet ċivili jew kummerċjali, inklużi s-soċjetajiet koperattivi u persuni ġuridiċi oħra rregolati bil-liġijiet pubbliċi jew privati, ħlief għal dawk bla skop ta' qligħ;

7. “Konvenzjoni” tfisser il-Konvenzjoni dwar l-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali, li nfetħet għall-firem f’Chicago fis-7 ta’ Diċembru 1944, u tinkludi:

(a)    kull emenda li daħlet fis-seħħ taħt l-Artikolu 94(a) tal-Konvenzjoni u li ġiet ratifikata kemm mill-Ukraina u kemm minn Stat Membru tal-UE jew mill-Istati Membri tal-UE;

kif ukoll

(b)    kull Anness jew emenda tiegħu li tkun ġiet adottata skont l-Artikolu 90 tal-Konvenzjoni, sakemm dak l-Anness jew dik l-emenda tkun effettiva fi kwalunkwe mument kemm għall-Ukraina u kemm għal Stat Membru tal-UE jew għall-Istati Membri tal-UE skont kif ikun rilevanti għall-kwistjoni kkonċernata;

8. "Ftehim tal-ECAA" tfisser il-Ftehim multilaterali bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, ir-Repubblika tal-Albanija, il-Bosnja-Ħerzegovina, ir-Repubblika tal-Kroazja, dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja, ir-Repubblika tal-Islanda, ir-Repubblika tal-Montenegro, ir-Renju tan-Norveġja, ir-Repubblika tas-Serbja u l-Missjoni ta’ Amministrazzjoni Temporanja tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Kosovo[1] dwar l-istabbiliment ta’ Spazju Komuni Ewropew tal-Avjazzjoni;

9. "EASA" tfisser l-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni stabbilita skont ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Frar 2008 dwar regoli komuni fil-kamp tal-avjazzjoni ċivili u li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni, u li jħassar id-Direttiva tal-Kunsill 91/670/KEE, ir-Regolament (KE) Nru 1592/2002 u d-Direttiva 2004/36/KE;

10. "Kontroll effettiv" tfisser relazzjoni kostitwita permezz ta’ jeddijiet, kuntratti jew kull mezz ieħor li jagħtu l-possibbiltà li, jew separatament jew konġuntament u meta jitqiesu l-fatti jew il-liġijiet involuti, tiġi eżerċitata, direttament jew indirettament, influwenza deċiżiva fuq xi impriża, b'mod partikolari permezz ta':

(a)     id-dritt li jintuża kull ass tal-impriża jew parti minnhom;

(b)    jeddijiet jew kuntratti li jagħtu influwenza deċiżiva fuq il-kompożizzjoni, il-votazzjoni jew id-deċiżjonijiet tal-korpi tal-impriża jew li jinfluwenzaw b’mod ieħor b'mod deċiżiv it-tħaddim tal-operat kummerċjali tal-impriża;

11. “Kontroll regolatorju effettiv” tfisser li l-awtorità tal-liċenzji kompetenti ta’ Parti li tkun ħarġet liċenzja tal-operat jew permess lil trasportatur tal-ajru, tivverifika kontinwament li l-kriterji applikabbli għat-tħaddim ta’ servizzi internazzjonali bl-ajru, li abbażi tagħhom tinħareġ liċenzja operattiva jew jinħareġ permess, ikunu qed jiġu ssodisfati min-naħa ta' dan it-trasportatur tal-ajru, skont il-liġijiet u r-regolamenti nazzjonali rilevanti, filwaqt li, fir-rigward tas-sikurezza u s-sigurtà, l-awtorità kompetenti tissorvelja kif xieraq il-konformità tal-inqas mal-istandards tal-ICAO;

12. “It-Trattati tal-UE” jfissru t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea;

13. “Stat Membru tal-UE” jfisser Stat Membru tal-Unjoni Ewropea;

14. “Adegwatezza" tfisser jekk trasportatur tal-ajru jiflaħx iħaddem servizzi internazzjonali tal-ajru, jiġifieri jekk għandux il-kapaċità finanzjarja u l-għarfien adattat tat-tmexxija u jekk hux lest ikun konformi mal-liġijiet, mar-regolamenti u mar-rekwiżiti li jirregolaw it-tħaddim tat-tali servizzi;

15. “Id-dritt tal-ħames libertà” tfisser id-dritt jew il-privileġġ mogħti minn Stat partikulari (“l-Istat li jagħti”) lit-trasportaturi tal-ajru ta’ Stat ieħor (“l-Istat li jirċievi”), sabiex dawn jipprovdu servizzi internazzjonali tat-trasport bl-ajru bejn it-territorju tal-Istat li jagħti u dak ta’ pajjiż terz, dejjem jekk it-tali servizzi jkunu jibdew jew jispiċċaw fit-territorju tal-Istat li jirċievi;

16. “Il-kost totali” tfisser in-nefqa biex jingħata s-servizz bl-ajru flimkien ma' ħlas raġonevoli għall-ispejjeż amministrattivi u, fejn ikun jgħodd, kwalunkwe imposta applikabbli li jkollha l-għan li tirrifletti l-kosti ambjentali u li tkun applikata mingħajr distinzjoni marbuta man-nazzjonalità;

17. “ICAO” tfisser l-Organizzazzjoni tal-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali stabbilita skont il-Konvenzjoni;

18. “Trasport internazzjonali bl-ajru” tfisser it-trasport bl-ajru bejn punti f’mill-inqas żewġ Stati;

19. “Trasport intermodali” tfisser it-trasport pubbliku ta’ passiġġieri, bagalji, merkanzija u posta, separatament jew flimkien, permezz ta' inġenji tal-ajru u ta’ mezz tat-trasport wieħed jew aktar għal ħlas jew kiri;

20. “Miżura” tfisser kull miżura minn Parti, kemm jekk tkun fil-forma ta' liġi, regolament, regola, proċedura, deċiżjoni jew azzjoni amministrattiva, u kemm jekk tkun f’xi forma oħra;

21. “Ċittadin” tfisser:

(a)    kwalunkwe persuna li għandha n-nazzjonalità Ukraina fil-każ tal-Ukraina, jew in-nazzjonalità ta’ Stat Membru tal-UE fil-każ tal-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha; jew

(b)    kwalunkwe entità legali (i) li tkun il-proprjetà, direttament jew b’maġġoranza ta’ ishma, ta' persuni jew entitajiet li għandhom in-nazzjonalità Ukraina fil-każ tal-Ukraina, jew ta’ persuni jew entitajiet li għandhom in-nazzjonalità ta’ Stat Membru tal-UE jew ta’ wieħed mill-istati l-oħra elenkati fl-Anness V fil-każ tal-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, u li tkun ikkontrollata b’mod effettiv f’kull ħin minnhom, u (ii) li l-post ewlieni tan-negozju tagħha jkun jinsab fl-Ukraina fil-każ tal-Ukraina, jew fi Stat Membru fil-każ tal-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha;

22. “Nazzjonalità”, meta tissemma fil-kuntest ta' trasportatur tal-ajru, tfisser jekk trasportatur tal-ajru jissodisfax ir-rekwiżiti dwar ċerti kwistjonijiet bħalma huma s-sjieda tiegħu, il-kontroll effettiv tiegħu u l-post ewlieni tan-negozju tiegħu jew le;

23. “Liċenzja tal-operat” tfisser:

(a)     fil-każ tal-Unjoni Ewropea u tal-Istati Membri tagħha, awtorizzazzjoni mogħtija mill-awtorità kompetenti tal-liċenzji lil kumpanija jew impriża, li tippermettilha tipprovdi servizzi tal-ajru skont il-leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE, u

(b)    fil-każ tal-Ukraina tfisser liċenzja għat-trasport bl-ajru ta’ passiġġieri u/jew ta’ merkanzija, mogħtija skont il-leġizlazzjoni rilevanti tal-Ukraina;

24. "Prezz" tfisser:

(a)    "in-nollijiet tal-ajru" li għandhom jitħallsu lit-trasportaturi tal-ajru jew lill-aġenti tagħhom jew lil bejjiegħa oħra tal-biljetti għat-trasport ta' passiġġieri u bagalji permezz tas-servizzi bl-ajru u kwalunkwe kundizzjoni li biha japplikaw dawk il-prezzijiet, inklużi r-remunerazzjoni u l-kundizzjonijiet offruti lill-aġenzija u lil servizzi awżiljarji oħra; kif ukoll

(b)    "ir-rati tal-ajru" li għandhom jitħallsu għat-trasport tal-posta u tal-merkanzija u l-kundizzjonijiet li bihom japplikaw dawk il-prezzijiet, inklużi r-remunerazzjoni u l-kundizzjonijiet offruti lill-aġenzija u lil servizzi awżiljarji oħra.

Din id-definizzjoni tkopri, fejn hu xieraq, it-trasport bis-superfiċje b’rabta mat-trasport internazzjonali bl-ajru, u l-kundizzjonijiet li għalihom hija soġġetta l-applikazzjoni tagħhom.

25. “Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni” tfisser il-Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom u l-Ukraina, magħmul fil-Lussemburgu fl-14 ta’ Ġunju 1994, u kwalunkwe strument suċċessiv tiegħu;

26. “Post ewlieni tan-negozju” tfisser l-uffiċċju ewlieni jew l-uffiċċju reġistrat ta’ trasportatur tal-ajru li fih jitwettqu l-funzjonijiet finanzjarji ewlenin u l-kontroll tal-operat, inkluża l-ġestjoni tal-ajrunavigabbilità kontinwa ta’ dan it-trasportatur tal-ajru;

27. “Obbligu ta’ servizz pubbliku” tfisser kwalunkwe obbligu impost fuq it-trasportaturi tal-ajru sabiex, fuq rotta speċifikata, jkun żgurat il-forniment minimu ta’ servizzi tal-ajru skedati li jkunu jissodisfaw l-istandards stabbiliti tal-kontinwità, tar-regolarità, tal-prezz u tal-kapaċità minima, li t-trasportaturi tal-ajru ma jassumux li kieku kellhom iqisu biss l-interessi kummerċjali tagħhom. It-trasportaturi tal-ajru jistgħu jingħataw kumpens mill-Parti kkonċernata talli jkunu wettqu l-obbligi tas-servizz pubbliku;

28. “SESAR” tfisser il-Programm ta' Riċerka dwar il-Ġestjoni tat-Traffiku bl-Ajru tal-Ajru Uniku Ewropew li huwa l-element teknoloġiku tal-Ajru Uniku Ewropew li l-għan tiegħu huwa li, sal-2020, l-UE tingħata infrastruttura ta’ kontroll tat-traffiku bl-ajru li tkun effikaċi ħafna biex it-trasport bl-ajru jkun jista’ jiżviluppa b’mod sikur u ekoloġiku;

29. "Sussidju" tfisser kwalunkwe kontribuzzjoni finanzjarja mogħtija minn entità pubblika jew minn organizzazzjoni pubblika reġjonali jew minn xi organizzazzjoni pubblika oħra, jiġifieri meta:

(a)    prattika ta’ gvern jew ta’ entità pubblika reġjonali jew ta’ organizzazzjoni pubblika oħra tinvolvi t-trasferiment dirett ta’ fondi bħalma huma l-għotjiet, is-self jew l-infużjonijiet tal-ekwità, it-trasferiment dirett potenzjali ta’ fondi lill-kumpanija, it-teħid ta’ obbligazzjonijiet tal-kumpanija bħalma huma l-garanziji fuq is-self, l-injezzjonijiet tal-kapital, is-sjieda, il-protezzjoni kontra l-falliment jew l-assigurazzjoni;

(b)    dħul ta’ gvern jew ta’ entità reġjonali jew organizzazzjoni pubblika oħra li jkun dovut b’xi mod  jinħafer jew ma jinġabarx jew jitnaqqas b’mod mhux xieraq;

(c)     gvern jew entità reġjonali jew organizzazzjoni pubblika oħra tipprovdi prodotti jew servizzi minbarra l-infrastruttura ġenerali, jew tixtri prodotti jew servizzi; jew

(d)    gvern jew entità reġjonali jew organizzazzjoni pubblika oħra tħallas lil mekkaniżmu ta’ finanzjament jew tqabbad jew tordna lil entità privata sabiex twettaq funzjoni waħda jew iktar tat-tip spjegati fil-punti (a), (b) u (c), li normalment ikunu f’idejn il-gvern u li, fil-prattika, ma jkunux ivarjaw minn dawk il-prattiki li normalment isegwu l-gvernijiet;

u meta benefiċċju jingħata b’dan il-mod;

30. “Il-Partijiet” għandha tfisser, minn naħa waħda, l-Unjoni Ewropea jew l-Istati Membri tagħha, jew l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, skont is-setgħat rispettivi tagħhom, u min-naħa l-oħra, l-Ukraina;

31. “Territorju” tfisser, għall-Ukraina, l-artijiet u l-ilmijiet territorjali li jmissu magħha li għandha taħt is-sovranità tagħha, u, għall-Unjoni Ewropea, l-artijiet (iż-żoni kontinentali u l-gżejjer), l-ilmijiet interni u l-ibħra territorjali fejn japplikaw it-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti f’dawk it-Trattati u fi kwalunkwe strument suċċessiv ieħor. L-applikazzjoni ta' dan il-Ftehim għall-ajruport ta' Ġibiltà hija mifhuma li hi mingħajr preġudizzju għall-pożizzjonijiet legali rispettivi tar-Renju ta' Spanja u tar-Renju Unit fir-rigward tat-tilwima tagħhom dwar is-sovranità tat-territorju fejn jinstab l-ajruport. Jekk trasportatur tal-ajru jkun irid jibda jħaddem servizzi tal-ajru bejn l-Ukraina u l-ajruport ta’ Ġibiltà, l-Ukraina għandha tkun infurmata fi żmien xieraq bl-arranġamenti li għandhom jiġu miftiehma dwar l-applikazzjoni ta' dan il-ftehim għall-ajruport ta’ Ġibiltà;

32. “Ftehim dwar it-Tranżitu” tfisser il-Ftehim Internazzjonali tat-Tranżitu tas-Servizzi bl-Ajru magħmul f’Chicago fis-7 ta’ Diċembru 1944; kif ukoll

33. “Ħlas mill-utent” tfisser ħlas impost fuq it-trasportaturi tal-ajru mill-awtorità kompetenti jew permess minn dik l-awtorità għall-użu, minn inġenji tal-ajru, l-ekwipaġġi tagħhom, il-passiġġieri, il-merkanzija u l-posta, ta’ faċilitajiet u servizzi relatati man-navigazzjoni bl-ajru (inkluż fil-każ ta’ titjiriet li jgħaddu minn fuq iż-żona), mal-kontroll tat-traffiku tal-ajru u mas-sigurtà tal-ajruport u tal-avjazzjoni.

ARTIKOLU 3

IMPLIMENTAZZJONI TAL-FTEHIM

1.        Il-Partijiet għandhom jieħdu l-miżuri x-xierqa kollha, kemm jekk ikunu ġenerali u kemm jekk ikunu partikolari, sabiex jiżguraw li jintlaħqu l-obbligi li joriġinaw minn dan il-Ftehim. L-istess Partijiet għandhom jevitaw kwalunkwe miżura li tista’ tipperikola b’xi mod il-kisba tal-għanijiet ta’ dan il-Ftehim.

2.        L-implimentazzjoni tal-miżuri msemmija hawn fuq għandha tkun mingħajr preġudizzju għad-drittijiet u l-obbligi ta’ kwalunkwe Parti li joħorġu mill-parteċipazzjoni tagħha f’organizzazzjonijiet internazzjonali u/jew fi ftehimiet internazzjonali, b’mod partikolari l-Konvenzjoni u l-Ftehim dwar it-Tranżitu.

3.           Huma u japplikaw il-prinċipji tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, il-Partijiet għandhom:

(a)    fil-kamp ta' applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim, jabolixxu l-miżuri unilaterali kollha amministrattivi, tekniċi jew oħrajn li jistgħu jikkostitwixxu restrizzjoni indiretta u li jista’ jkollhom effetti diskriminatorji fuq il-forniment tas-servizzi bl-ajru skont dan il-Ftehim; kif ukoll

(b)    fil-kamp ta' applikazzjoni ta' dan il-Ftehim, jevitaw li jimplimentaw miżuri leġiżlattivi, amministrattivi jew tekniċi li jistgħu jwasslu għal diskriminazzjoni kontra ċittadini jew kumpaniji jew impriżi tal-Parti l-oħra fil-forniment ta’ servizzi skont dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 4

NUQQAS TA’ DISKRIMINAZZJONI

Fil-kamp ta' applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim, u mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe dispożizzjoni speċjali fih, kull diskriminazzjoni fuq il-bażi tan-nazzjonalità għandha tkun ipprojbita.

TITOLU II

KOOPERAZZJONI REGOLATORJA

ARTIKOLU 5

PRINĊIPJI ĠENERALI TAL-KOOPERAZZJONI REGOLATORJA

1.           Il-Partijiet għandhom jikkooperaw bil-mezzi kollha possibbli biex jiżguraw l-inkorporazzjoni progressiva fil-leġiżlazzjoni tal-Ukraina tar-rewiżiti u l-istandards tal-atti tal-Unjoni Ewropea msemmija fl-Anness I ta’ dan il-Ftehim, kif ukoll l-implimentazzjoni, min-naħa tal-Ukraina, ta' dawn id-dispożizzjonijiet permezz:

(a)     ta’ konsultazzjonijiet perjodiċi, fil-qafas tal-Kumitat Konġunt imsemmi fl-Artikolu 29  ta’ dan il-Ftehim (Kumitat Konġunt), dwar l-interpretazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu relatata mas-sikurezza u s-sigurtà tal-avjazzjoni, mal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru, mal-protezzjoni ambjentali, mal-aċċess għas-suq u kwistjonijiet anċillari, ma’ kwistjonijiet soċjali, mal-protezzjoni tal-konsumaturi u ma’ oqsma oħra koperti mill-Ftehim;

(b)    tal-forniment ta' assistenza adegwata f'oqsma speċifiċi identifikati mill-Partijiet;

(c)     ta’ konsultazzjonijiet u l-iskambju ta’ informazzjoni dwar leġiżlazzjoni ġdida skont l-Artikolu 15 ta’ dan il-Ftehim (Leġiżlazzjoni ġdida).

2.           L-Ukraina għandha tadotta l-miżuri meħtieġa biex tintegra r-rekwiżiti u l-istandards tal-atti tal-Unjoni Ewropea elenkati fl-Anness I ta' dan il-Ftehim fis-sistema legali tal-Ukraina u timplimentahom skont l-arranġamenti tranżizzjonali speċifikati fl-Artikolu 33 (Arranġamenti Tranżizzjonali) u fl-Anness relatat miegħu, jiġifieri l-Anness III ta' dan il-Ftehim.

3.           Il-Partijiet għandhom jinfurmaw lil xulxin dwar l-awtoritajiet rispettivi tagħhom li huma responsabbli għall-qasam tas-sorveljanza tas-sikurezza, tal-ajrunavigabbiltà, tal-liċenzjar tat-trasportaturi tal-ajru, tal-kwistjonijiet marbutin mal-ajruporti, tas-sigurtà tal-avjazzjoni, tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru, tal-investigazzjoni tal-aċċidenti u l-inċidenti, tal-istabbiliment tan-navigazzjoni bl-ajru u tal-imposti tal-ajruporti mingħajr dewmien permezz tal-Kumitat Konġunt imsemmi fl-Artikolu 29 ta’ dan il-Ftehim (Kumitat Konġunt).

ARTIKOLU 6

KONFORMITÀ MAL-LIĠIJIET U R-REGOLAMENTI

1.           Meta inġenju tal-ajru jidħoljew iħalli t-territorju ta’ Parti waħda jew ikun fih, it-trasportaturi tal-ajru tal-Parti l-oħra għandhom josservaw kemm il-liġijiet u r-regolamenti li huma applikabbli f’dak it-territorju u li jikkonċernaw id-dħul fit-territorju tagħha jew it-tluq minnu ta’ inġenju tal-ajru li jkun qed iwettaq it-trasport bl-ajru u kemm dawk dwar l-operat u n-navigazzjoni tal-inġenji tal-ajru.

2.           Waqt id-dħul fit-territorju ta’ waħda mill-Partijiet, ġewwa fih, jew waqt it-tluq minnu, il-liġijiet u r-regolamenti applikabbli f’dak it-territorju li jkunu relatati mad-dħul fit-territorju tagħha jew mat-tluq minnu ta’ passiġġieri, membri tal-ekwipaġġ jew merkanzija fuq l-inġenji tal-ajru (inklużi r-regolamenti relatati mad-dħul, il-permessi, l-immigrazzjoni, il-passaporti, id-dwana u l-kwarantina jew, fil-każ tal-posta, ir-regolamenti postali) għandhom jiġu osservati minn, jew f’isem, it-tali passiġġieri, membri tal-ekwipaġġ jew merkanzija tat-trasportaturi tal-ajru tal-Parti l-oħra.

ARTIKOLU 7

SIKUREZZA TAL-AVJAZZJONI

1.           Suġġetti għad-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jaġixxu f’konformità mal-leġiżlazzjoni rispettiva tagħhom dwar ir-rekwiżiti u l-istandards marbutin mas-sikurezza tal-avjazzjoni speċifikata fil-Parti C tal-Anness I ta' dan il-Ftehim, skont il-kundizzjonijiet stipulati minn hawn 'il quddiem.

2.           Filwaqt li timpenja ruħha li twettaq il-funzjonijiet u l-kompiti tal-Istat tad-disinn, tal-manifattura, tar-reġistrazzjoni u tal-operatur, kif previst mill-Konvenzjoni, l-Ukraina għandha tinkorpora fil-leġiżlazzjoni tagħha r-rekwiżiti u l-istandards imsemmijin fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu u timplimentahom b’mod effettiv, skont id-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim.

3.           Il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex jiżguraw l-implimentazzjoni effettiva min-naħa tal-Ukraina tal-leġiżlazzjoni tagħha adottata bil-għan li jiġu inkorporati r-rekwiżiti u l-istandards imsemmijin fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu. Għal dan il-għan, l-Ukraina għandha tkun involuta fil-ħidma tal-EASA bħala osservatur mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, kif previst fl-Anness VI ta’ dan il-Ftehim.

4.           Biex jiżguraw it-tħaddim ta’ servizzi miftehma taħt il-paragrafi 1(a), (b), (c) u (d) tal-Artikolu 16 ta’ dan il-Ftehim (Għoti ta’ Drittijiet), kull Parti għandha tirrikonoxxi bħala validi ċ-ċertifikati tal-ajrunavigabbiltà, iċ-ċertifikati ta’ kompetenza u l-liċenzji maħruġa jew ivvalidati mill-Parti l-oħra u li jkun għadhom fis-seħħ, sakemm ir-rekwiżiti għal dawn iċ-ċertifikati jew il-liċenzji jkunu tal-inqas ugwali għall-istandards minimi li jistgħu jiġu stabbiliti skont il-Konvenzjoni.

5.           Ir-rikonoxximent, min-naħa tal-Istati Membri tal-UE, ta’ ċertifikati maħruġin mill-Ukraina u msemmijin fit-Taqsima I tal-Anness IV ta’ dan il-Ftehim għandu jiġi deċiż skont id-dispożizzjonijiet stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim.

6.           Il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex jaslu għall-konverġenza tas-sistemi ta’ ċertifikazzjoni fl-oqsma tal-ajrunavigabbiltà inizjali u kontinwa.

7.           Il-Partijiet għandhom jiżguraw li meta inġenju tal-ajru reġistrat f’Parti waħda li dwaru jkun hemm suspett li dan ma jkunx konformi mal-istandards internazzjonali dwar is-sikurezza tal-avjazzjoni stabbiliti skont il-Konvenzjoni, jinżel f’ajruporti miftuħa għat-traffiku internazzjonali tal-ajru fit-territorju tal-Parti l-oħra, dan għandhom isirulu spezzjonijiet fir-rampa abbord jew madwaru mill-awtoritajiet kompetenti ta’ dik il-Parti l-oħra. Dawn l-ispezzjonijiet isiru biex ikunu vverifikati kemm il-validità tad-dokumenti tal-inġenju tal-ajru u tal-ekwipaġġ tiegħu, u kemm il-kundizzjonijiet viżibbli tal-inġenju tal-ajru u tat-tagħmir tiegħu.

8.           Il-Partijiet għandhom jiskambjaw l-informazzjoni identifikata matul l-ispezzjonijiet fir-rampa mwettqin skont il-paragrafu 7 ta’ dan l-Artikolu, inkluż dik dwar kwalunkwe sejba, permezz tal-mezzi rilevanti.

9.           L-awtoritajiet kompetenti ta’ Parti jistgħu jitolbu konsultazzjonijiet mal-awtoritajiet kompetenti tal-Parti l-oħra fi kwalunkwe ħin dwar l-istandards tas-sikurezza tal-Parti l-oħra, inklużi f’oqsma minbarra dawk koperti mill-atti msemmija fl-Anness I ta’ dan il-Ftehim, jew fuq is-sejbiet identifikati matul l-ispezzjonijiet fir-rampa. It-tali konsultazzjonijiet għandhom jitwettqu fi żmien tletin (30) jum minn meta ssir it-talba.

10.        Xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jinftiehem li jillimita l-awtorità ta’ Parti sabiex tieħu l-miżuri kollha xierqa u immedjati kull meta taċċerta ruħha li inġenju tal-ajru, prodott jew servizz jista’:

(a)    jonqos milli jilħaq l-istandards minimi stabbiliti skont il-Konvenzjoni jew ir-rekwiżiti u l-istandards speċifikati fil-Parti C tal-Anness I ta’ dan il-Ftehim, skont liema minn dawn ikunu applikabbli;

(b)    iwassal għal tħassib serju – stabbilit bl-ispezzjoni msemmija fil-paragrafu 7 ta’ dan l-Artikolu – li l-inġenju tal-ajru jew it-tħaddim tiegħu ma jkunx konformi mal-istandards minimi stabbiliti skont il-Konvenzjoni jew ir-rekwiżiti u l-istandards speċifikati fil-Parti C tal-Anness I ta’ dan il-Ftehim, skont liema minn dawn ikunu applikabbli; jew

(c)    iwassal għal tħassib serju li jkun hemm nuqqas ta’ manutenzjoni u ta’ amministrazzjoni effettiva tal-istandards minimi stabbiliti skont il-Konvenzjoni jew ir-rekwiżiti u l-istandards speċifikati fil-Parti C tal-Anness I ta’ dan il-Ftehim, skont liema minn dawn ikunu applikabbli.

11.        Meta Parti waħda tieħu azzjoni skont il-paragrafu 10 ta’ dan l-Artikolu, din għandha tinforma minnufih lill-awtoritajiet kompetenti tal-Parti l-oħra dwar it-teħid tat-tali azzjoni u għandha tagħti r-raġunijiet għal dan.

12.        Meta l-miżuri meħudin biex jiġi applikat il-paragrafu 10 ta’ dan l-Artikolu ma jitwaqqfux minkejja li l-bażi biex dawn jittieħdu ma tkunx għadha teżisti, kwalunkwe Parti tista’ tirreferi din il-kwistjoni lill-Kumitat Konġunt.

13.        Kwalunkwe emenda fil-liġi nazzjonali fir-rigward tal-istatus tal-awtoritajiet kompetenti tal-Ukraina jew ta’ kwalunkwe awtorità kompetenti tal-Istati Membri tal-UE għandha tiġi nnotifikata mingħajr dewmien mill-Parti kkonċernata lill-Partijiet l-oħra.

ARTIKOLU 8

SIGURTÀ TAL-AVJAZZJONI

1.           L-Ukraina għandha tinkorpora fil-leġiżlazzjoni tagħha d-dispożizzjonijiet li jinsabu fil-Parti II tad-Dokument 30 tal-ECAC (il-Konferenza Ewropea tal-Avjazzjoni Ċivili) u timplimentahom b’mod effettiv, skont id-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim. Fil-kuntest tal-valutazzjonijiet previsti fil-paragrafu 2 tal-Artikolu 33 ta’ dan il-Ftehim (Arranġamenti Tranżizzjonali), l-ispetturi tal-Kummissjoni Ewropea jistgħu jipparteċipaw bħala osservaturi fl-ispezzjonijiet imwettqin mill-awtoritajiet kompetenti tal-Ukraina f’ajruporti li jinsabu fit-territorju tal-Ukraina, skont mekkaniżmu miftiehem miż-żewġ Partijiet. Dan il-Ftehim għandu jkun mingħajr preġudizzju għad-drittijiet u l-obbligi tal-Ukraina u tal-Istati Membri tal-UE skont id-dispożizzjonijiet tal-Anness 17 tal-Konvenzjoni.

2.           Minħabba li l-garanzija tas-sikurezza għall-inġenji tal-ajru ċivili, għall-passiġġieri u għall-ekwipaġġ tagħhom hija prerekwiżit fundamentali għall-operat tas-servizzi internazzjonali bl-ajru, il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-obbligi reċiproki tagħhom li jipprovdu għas-sigurtà tal-avjazzjoni ċivili kontra atti ta’ interferenza illegali, u partikolarment l-obbligi tagħhom taħt il-Konvenzjoni, il-Konvenzjoni dwar ir-Reati u Ċerti Atti Oħra li Jsiru Abbord l-Inġenju tal-Ajru, iffirmata f’Tokjo fl-14 ta’ Settembru 1963, il-Konvenzjoni għat-Trażżin ta’ Ħtif Illegali ta’ Inġenji tal-Ajru, iffirmata f’The Hague fis-16 ta’ Diċembru 1970, il-Konvenzjoni għat-Trażżin ta’ Atti Illegali kontra s-Sikurezza tal-Avjazzjoni Ċivili, iffirmata f’Montreal fit-23 ta’ Settembru 1971, il-Protokoll għat-Trażżin ta’ Atti Illegali ta’ Vjolenza fl-Ajruporti li Jservu l-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali, iffirmat f’Montreal fl-24 ta’ Frar 1988 u l-Konvenzjoni dwar l-Immarkar ta’ Bombi tal-Plastik għal Għanijiet ta’ Skoperta, iffirmata f’Montreal fl-1 ta’ Marzu 1991, bil-kundizzjoni li ż-żewġ Partijiet ikunu firmatarji ta’ dawn il-konvenzjonijiet, kif ukoll taħt il-konvenzjonijiet u l-protokolli l-oħra kollha li jikkonċernaw is-sigurtà tal-avjazzjoni ċivili li tagħhom iż-żewġ Partijiet ikunu firmatarji.

3.           Fuq talba, il-Partijiet għandhom jipprovdu l-għajnuna kollha meħtieġa lil xulxin biex ikunu evitati atti ta’ ħtif illegali ta’ inġenji tal-ajru ċivili u atti illegali oħrajn kontra s-sikurezza ta’ dawn l-inġenji tal-ajru, il-passiġġieri u l-ekwipaġġ tagħhom, l-ajruporti u l-faċilitajiet tan-navigazzjoni bl-ajru, u kwalunkwe theddida oħra li jista’ jkun hemm għas-sigurtà tal-avjazzjoni ċivili.

4.           Fir-relazzjonijiet reċiproki tagħhom, il-Partijiet għandhom jaġixxu b’mod li jkun konformi mal-Istandards tas-sigurtà tal-avjazzjoni u, safejn ikunu japplikawhom, mal-Prattiki Rrakkomandati stabbiliti mill-Organizzazzjoni tal-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali (l-ICAO) u li jidhru bħala Annessi tal-Konvenzjoni, safejn dawn id-dispożizzjonijiet dwar is-sigurtà jkunu japplikaw għall-Partijiet. Iż-żewġ Partijiet għandhom jitolbu lill-operaturi tal-inġenji tal-ajru tar-reġistru tagħhom, lill-operaturi li jkollhom il-post prinċipali tan-negozju tagħhom jew ir-residenza permanenti tagħhom fit-territorju tagħhom u lill-operaturi tal-ajruporti fit-territorju tagħhom, biex jaġixxu f’konformità mat-tali dispożizzjonijiet tas-sigurtà tal-avjazzjoni.

5.           Kull Parti għandha tiżgura li fit-territorju tagħha jittieħdu miżuri effettivi biex l-avjazzjoni ċivili titħares minn atti ta’ interferenza illegali, inkluż, iżda mhux esklussivament, il-verifiki fuq il-passiġġieri u l-bagalji li dawn iġorru magħhom fil-kabina, il-verifiki fuq il-bagalji li jkun hemm fl-istiva u l-kontrolli tas-sigurtà fuq il-merkanzija u l-posta qabel ma dawn jitilgħu abbord jew jitgħabbew fuq l-inġenju tal-ajru, kif ukoll il-kontrolli tas-sigurtà fuq il-provvisti għal matul it-titjira u l-provvisti tal-ajruport u l-kontroll tal-aċċess u l-verifiki ta' persuni minbarra l-passiġġieri mad-dħul tagħhom f’żoni ristretti tas-sigurtà. Dawk il-miżuri għandhom jiġu aġġustati kif meħtieġ, sabiex jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet u t-theddid fl-avjazzjoni ċivili. Kull Parti taqbel li t-trasportaturi tal-ajru tagħha jistgħu jintalbu josservaw id-dispożizzjonijiet tas-sigurtà tal-avjazzjoni msemmija fil-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu li jkunu meħtieġa mill-Parti l-oħra għad-dħul fit-territorju ta’ dik il-Parti l-oħra jew għat-tluq minnu jew waqt li inġenju tal-ajru jkun fih.

6.           Kull Parti għandha wkoll tqis b’mod pożittiv kwalunkwe talba mill-Parti l-oħra għal miżuri tas-sigurtà speċjali li jkunu raġonevoli sabiex jilqgħu għal xi theddida partikolari. Ħlief fejn dan ma jkunx possibbli b’mod raġonevoli fil-każ ta’ emerġenza, kull Parti se tinforma lill-Parti l-oħra bil-quddiem bi kwalunkwe miżura tas-sigurtà speċjali li beħsiebha tintroduċi li jista’ jkollha impatt finanzjarju jew operattiv sinifikanti fuq is-servizzi tat-trasport bl-ajru pprovduti skont dan il-Ftehim. Kull Parti tista’ titlob laqgħa tal-Kumitat Konġunt biex ikunu diskussi miżuri tas-sigurtà bħal dawn, kif previst fl-Artikolu 29 ta’ dan il-Ftehim (Kumitat Konġunt).

7.           Meta jseħħ inċident jew meta jkun hemm theddida ta’ inċident ta’ ħtif illegali ta’ inġenji tal-ajru ċivili jew atti illegali oħrajn kontra s-sikurezza tat-tali inġenji tal-ajru, tal-passiġġieri u tal-ekwipaġġi tagħhom, tal-ajruporti jew tal-faċilitajiet tan-navigazzjoni bl-ajru, il-Partijiet għandhom jgħinu lil xulxin billi jiffaċilitaw il-komunikazzjonijiet u l-miżuri x-xierqa l-oħra maħsubin biex itemmu malajr u bla periklu t-tali inċident jew it-tali theddida.

8.           Kull Parti għandha tieħu l-miżuri kollha possibbli li hija tqis bħala prattiċi biex tiżgura li inġejnu tal-ajru li jkun soġġett għal att ta’ ħtif illegali jew atti oħra ta’ interferenza illegali u li jkun fuq l-art fit-territorju tagħha jinżamm fuq l-art sakemm ikun meħtieġ it-tluq tiegħu minħabba l-obbligu imperattiv li tiġi protetta l-ħajja umana. Kull meta jkun prattiku, dawn il-miżuri għandhom jittieħdu abbażi ta’ konsultazzjonijiet reċiproki.

9.           Meta Parti jkollha raġunijiet biżżejjed biex temmen li l-Parti l-oħra ma tkunx segwiet id-dispożizzjonijiet tas-sigurtà tal-avjazzjoni ta’ dan l-Artikolu, dik il-Parti għandha titlob li jsiru konsultazzjonijiet immedjati mal-Parti l-oħra.

10.        Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 19 ta’ dan il-Ftehim (Rifjut, Revoka, Sospensjoni u Limitazzjoni tal-Awtorizzazzjoni jew tal-Permess Tekniku), in-nuqqas li jintlaħaq ftehim sodisfaċenti fi żmien ħmistax-il ġurnata (15) mid-data ta’ din it-talba għandu jwassal biex jiġu miżmuma, revokati jew limitati l-awtorizzazzjonijiet tal-operat ta’ trasportatur tal-ajru wieħed jew aktar tat-tali Parti l-oħra, jew biex jiġu imposti ċerti kundizzjonijiet fuq it-tali awtorizzazzjonijiet.

11.        F’każ ta’ theddida immedjata u straordinarja, Parti tista’ tieħu azzjoni temporanja qabel ma jiskadi l-perjodu ta’ ħmistax-il ġurnata (15).

12.        Kwalunkwe azzjoni li tittieħed skont il-paragrafi 10 u 11 ta’ dan l-Artikolu għandha titwaqqaf hekk kif il-Parti l-oħra tikkonforma mad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu.

ARTIKOLU 9

ĠESTJONI TAT-TRAFFIKU TAL-AJRU

1.           Suġġetti għad-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jaġixxu f’konformità mal-leġiżlazzjoni rispettiva tagħhom dwar ir-rekwiżiti u l-istandards marbutin mal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru speċifikata fil-Parti B tal-Anness I ta' dan il-Ftehim, skont il-kundizzjonijiet stipulati minn hawn 'il quddiem.

2.           L-Ukraina għandha tinkorpora fil-leġiżlazzjoni tagħha r-rekwiżiti u l-istandards imsemmijin fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu u timplimentahom b’mod effettiv, skont id-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim.

3.           Il-Partijiet għandhom jikkooperaw fil-qasam tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru, sabiex jiżguraw l-implimentazzjoni effettiva min-naħa tal-Ukraina tal-leġiżlazzjoni tagħha adottata bil-għan li jiġu inkorporati r-rekwiżiti u l-istandards imsemmijin fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, kif ukoll bil-għan li jiġi estiż l-Ajru Uniku Ewropew għall-Ukraina sabiex jissaħħu l-istandards attwali tas-sikurezza u l-effiċjenza ġenerali tat-tħaddim ġenerali tat-traffiku tal-ajru fl-Ewropa u sabiex jiġu ottimizzati l-kapaċitajiet tal-kontroll tat-traffiku tal-ajru, jiġi mminimizzat id-dewmien u tiżdied l-effiċjenza ambjentali.

4.           Għal dan il-għan, l-Ukraina għandha tkun involuta bħala osservatur fil-Kumitat dwar Ajru Uniku mid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim u l-entitajiet kompetenti u/jew l-awtoritajiet Ukraini għandhom ikunu assoċjati fuq bażi mhux diskriminatorja, permezz tal-koordinazzjoni x-xierqa rigward is-SESAR, skont il-leġiżlazzjoni rilevanti.

5.           Il-Kumitat Konġunt għandu jkun responsabbli għall-monitoraġġ u l-iffaċilitar tal-kooperazzjoni fil-qasam tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru.

6.           Sabiex jiffaċilitaw l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar l-Ajru Uniku Ewropew:

(a)    l-Ukraina għandha tieħu l-miżuri meħtieġa biex taġġusta l-istrutturi istituzzjonali tagħha tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru għall-Ajru Uniku Ewropew; u

(b)    l-Unjoni Ewropea għandha tiffaċilita l-parteċipazzjoni tal-Ukraina f’attivitajiet operattivi fl-oqsma tas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru, tal-użu tal-ispazju tal-ajru u tal-interoperabbiltà li joriġinaw mill-Ajru Uniku Ewropew.

7.           Dan il-Ftehim għandu jkun mingħajr preġudizzju għad-drittijiet u l-obbligi tal-Ukraina skont il-Konvenzjoni, kif ukoll għall-ftehimiet reġjonali tan-navigazzjoni bl-ajru fis-seħħ u approvati mill-Kunsill tal-ICAO. Wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, kwalunkwe ftehim reġjonali sussegwenti għandu jikkonforma mad-dispożizzjonijiet tiegħu.

8.           Bil-għan li jinżamm livell għoli ta’ sikurezza li jimmassimizza l-kapaċità tal-ispazju tal-ajru u l-effiċjenza tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru u suġġetta għad-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim, l-Ukraina għandha torganizza l-ispazju tal-ajru li jaqa’ taħt ir-responsabbiltà tagħha f’konformità mar-rekwiżiti tal-UE dwar l-istabbiliment ta’ blokok ta’ spazju tal-ajru funzjonali (FABs), kif imsemmi fil-Parti B tal-Anness I ta’ dan il-Ftehim.

Il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex jikkunsidraw il-possibbiltà li l-ispazju tal-ajru li jaqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-Ukraina jiġi integrat fi blokk ta’ spazju tal-ajru funzjonali, f’konformità mal-leġiżlazzjoni tal-UE u filwaqt li jitqiesu l-benefiċċji operattivi ta’ integrazzjoni bħal din.

9.        Ir-rikonoxximent, min-naħa tal-Istati Membri tal-UE, taċ-ċertifikati rilevanti maħruġin mill-Ukraina u msemmijin fit-Taqsima 2 tal-Anness IV ta' dan il-Ftehim għandu jiġi deċiż skont id-dispożizzjonijiet stipulati fl-Anness III ta' dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 10

AMBJENT

1.           Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza li jħarsu l-ambjent waqt li jkunu qed jiżviluppaw u jimplimentaw il-politika tal-avjazzjoni. Il-Partijiet jirrikonoxxu li hija meħtieġa azzjoni globali, reġjonali, nazzjonali u/jew lokali effettiva biex l-impatt tal-avjazzjoni ċivili fuq l-ambjent jiġi minimizzat.

2.           Suġġetti għad-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jaġixxu f’konformità mal-leġiżlazzjoni rispettiva tagħhom dwar ir-rekwiżiti u l-istandards dwar l-ambjent speċifikata fil-Parti D tal-Anness I ta’ dan il-Ftehim, skont il-kundizzjonijiet stipulati minn hawn 'il quddiem.

3.           L-Ukraina għandha tinkorpora fil-leġiżlazzjoni tagħha r-rekwiżiti u l-istandards imsemmijin fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu u timplimentahom b’mod effettiv, skont id-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim.

4.           Il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex jiżguraw l-implimentazzjoni effettiva min-naħa tal-Ukraina tal-leġiżlazzjoni tagħha adottata bil-għan li jiġu inkorporati r-rekwiżiti u l-istandards imsemmijin fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, filwaqt li jirrikonoxxu l-importanza li jaħdmu flimkien, u sabiex iqisu, fil-qafas ta’ diskussjonijiet multilaterali, l-effetti tal-avjazzjoni fuq l-ambjent, u biex jiżguraw li kwalunkwe miżura ta’ mitigazzjoni tkun konsistenti b’mod sħiħ mal-għanijiet ta’ dan il-Ftehim.

5.           Xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jinftiehem li jillimita l-awtorità tal-awtoritajiet kompetenti ta’ Parti milli jieħdu l-miżuri x-xierqa kollha biex jevitaw jew inkella jindirizzaw l-impatti ambjentali tat-trasport bl-ajru, sakemm dawn il-miżuri jiġu applikati mingħajr distinzjoni ta’ nazzjonalità u ma jikkontradixxux id-drittijiet u l-obbligi tal-Partijiet skont il-liġijiet internazzjonali.

ARTIKOLU 11

PROTEZZJONI TAL-KONSUMATURI

1.           Suġġetti għad-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness II ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jaġixxu f’konformità mal-leġiżlazzjoni rispettiva tagħhom dwar ir-rekwiżiti u l-istandards relatati mal-protezzjoni tal-konsumaturi speċifikata fil-Parti F tal-Anness I ta' dan il-Ftehim.

2.           L-Ukraina għandha tinkorpora fil-leġiżlazzjoni tagħha r-rekwiżiti u l-istandards imsemmijin fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu u timplimentahom b’mod effettiv, skont id-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim.

3.           Il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex jiżguraw l-implimentazzjoni effettiva min-naħa tal-Ukraina tal-leġiżlazzjoni tagħha adottata bil-għan li jiġu inkorporati r-rekwiżiti u l-istandards imsemmijin fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu.

4.           Il-Partijiet għandhom jikkooperaw ukoll biex jiżguraw il-ħarsien tad-drittijiet tal-konsumaturi li jirriżultaw minn dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 12

KOOPERAZZJONI INDUSTRIJALI

1.        Il-Partijiet għandhom jimmiraw li jsaħħu l-kooperazzjoni industrijali, b’mod partikolari permezz:

(i)        tal-iżvilupp ta' rabtiet kummerċjali bejn il-manifatturi fil-qasam tal-avjazzjoni taż-żewġ naħat;

(ii)      tal-promozzjoni u l-iżvilupp ta’ proġetti konġunti li jimmiraw li jiżviluppaw b’mod sostenibbli s-settur tat-trasport bl-ajru, inkluża l-infrastruttura tiegħu;

(iii)     tal-kooperazzjoni teknika għall-implimentazzjoni tal-istandards tal-UE;

(iv)     tal-promozzjoni ta' opportunitajiet għall-manifatturi u d-disinjaturi fil-qasam tal-avjazzjoni; kif ukoll

(v)      tal-promozzjoni tal-investment fil-kamp ta' applikazzjoni ta' dan il-Ftehim.

2.        Dan il-Ftehim għandu jkun mingħajr preġudizzju għall-istandards tekniċi u industrijali eżistenti fl-Ukraina għall-manifattura tal-inġenji tal-ajru u tal-komponenti tagħhom li mhumiex koperti mill-Anness I ta’ dan il-Ftehim.

3.        Il-Kumitat Konġunt għandu jimmonitorja u jiffaċilita l-proċess ta’ kooperazzjoni industrijali.

ARTIKOLU 13

SISTEMI KOMPJUTERIZZATI TA' PRENOTAZZJONI

1.        Suġġetti għad-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jaġixxu f’konformità mal-leġiżlazzjoni rispettiva tagħhom dwar ir-rekwiżiti u l-istandards relatati mas-sistemi kompjuterizzati ta' prenotazzjoni speċifikata fil-Parti G tal-Anness I ta’ dan il-Ftehim. Il-Partijiet għandhom jiggarantixxu aċċess ħieles mis-sistemi ta’ riservazzjoni kompjuterizzati ta' Parti waħda għas-suq tal-Parti l-oħra.

2.        L-Ukraina għandha tinkorpora fil-leġiżlazzjoni tagħha r-rekwiżiti u l-istandards imsemmijin fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu u timplimentahom b’mod effettiv, skont id-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta' dan il-Ftehim.

3.        Il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex jiżguraw l-implimentazzjoni effettiva min-naħa tal-Ukraina tal-leġiżlazzjoni tagħha adottata bil-għan li jiġu inkorporati r-rekwiżiti u l-istandards imsemmijin fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu.

ARTIKOLU 14

ASPETTI SOĊJALI

1.        Suġġetti għad-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jaġixxu f’konformità mal-leġiżlazzjoni rispettiva tagħhom dwar ir-rekwiżiti u l-istandards relatati mal-aspetti soċjali speċifikata fil-Parti E tal-Anness I ta’ dan il-Ftehim.

2.        L-Ukraina għandha tadotta l-miżuri meħtieġa biex tinkorpora fil-leġiżlazzjoni tagħha r-rekwiżiti u l-istandards imsemmijin fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu u timplimentahom b’mod effettiv, skont id-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim.

3.        Il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex jiżguraw l-implimentazzjoni effettiva min-naħa tal-Ukraina tal-leġiżlazzjoni tagħha adottata bil-għan li jiġu inkorporati r-rekwiżiti u l-istandards imsemmijin fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu.

ARTIKOLU 15

LEĠIŻLAZZJONI ĠDIDA

1.        Dan il-Ftehim għandu jkun mingħajr preġudizzju għad-dritt ta’ kull Parti, suġġett għall-konformità mal-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni u mad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu u tal-Artikolu 4  ta' dan il-Ftehim (Nondiskriminazzjoni), li tadotta b’mod unilaterali leġiżlazzjoni ġdida jew li temenda l-leġiżlazzjoni eżistenti tagħha fil-qasam tat-trasport bl-ajru jew f’qasam assoċjat imsemmija fl-Anness I ta' dan il-Ftehim.

2.        Meta waħda mill-Partijiet tkun qed tqis l-adozzjoni ta’ leġiżlazzjoni ġdida li taqa’ fil-kamp ta' applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim jew emenda għal-leġiżlazzjoni tagħha, din għandha tinforma lill-Parti l-oħra. Fuq talba ta’ kwalunkwe Parti, il-Kumitat Konġunt għandu, fi żmien xahrejn minn meta ssir it-talba, iwettaq skambju tal-ideat fuq l-implikazzjonijiet li din il-leġiżlazzjoni jew l-emenda l-ġdida jista’ jkollha fuq it-tħaddim tajjeb ta’ dan il-Ftehim.

3.          Il-Kumitat Konġunt għandu:

(a) jadotta deċiżjoni li tirrevedi l-Anness I ta’ dan il-Ftehim biex jintegra fih, jekk ikun meħtieġ fuq il-bażi tar-reċiproċità, il-leġiżlazzjoni jew l-emenda l-ġdida kkonċernata; jew

(b) jadotta deċiżjoni fis-sens li l-leġiżlazzjoni jew l-emenda l-ġdida kkonċernata għandha titqies bħala konformi ma’ dan il-Ftehim; jew

(c) jirrakkomanda kwalunkwe miżura oħra li għandha tiġi adottata f’perjodu taż-żmien raġonevoli, biex ikun żgurat it-tħaddim tajjeb ta’ dan il-Ftehim.

TITOLU III

DISPOŻIZZJONIJIET EKONOMIĊI

ARTIKOLU 16

GĦOTI TA’ DRITTIJIET

1.           Kull Parti għandha tagħti lill-Parti l-oħra, f’konformità mal-Anness I u l-Anness III ta’ dan il-Ftehim, id-drittijiet li ġejjin għat-twettiq tat-trasport internazzjonali bl-ajru mit-trasportaturi tal-ajru tal-Parti l-oħra:

(a)        id-dritt li jtiru fuq it-territorju tagħha mingħajr inżul;

(b)       id-dritt li jieqfu fit-territorju tagħha għal kwalunkwe għan għajr dak li jgħabbu fuq l-ajruplani jew li jniżżlu minnhom passiġġieri, bagalji, merkanzija u/jew posta waqt it-trasport bl-ajru (għanijiet mhux tat-traffiku);

(c)        id-dritt li, waqt li jkun qed isir servizz miftiehem fuq rotta speċifikata, isiru waqfiet fit-territorju tagħha biex ikun jista’ jibda jew jintemm it-traffiku internazzjonali tal-passiġġieri, tal-merkanzija u/jew tal-posta, b’mod separat jew b’mod ikkombinat; kif ukoll

(d)       id-drittijiet li huma speċifikati b’mod ieħor f’dan il-Ftehim.

2.           Xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jitqies li qed jagħti lit-trasportaturi tal-ajru tal-Ukraina d-dritt li jtellgħu abbord, fit-territorju ta’ xi Stat Membru tal-UE, passiġġieri, bagalji, merkanzija u/jew posta li jinġarru bi ħlas lejn punt ta’ destinazzjoni ieħor fit-territorju ta’ dak l-Istat Membru.

ARTIKOLU 17

AWTORIZZAZZJONI U PERMESS TEKNIKU

Hekk kif jirċievu l-applikazzjonijiet għall-awtorizzazzjoni tal-operat jew għall-permess tekniku minn trasportatur tal-ajru ta' Parti minnhom, li għandhom jiġu sottomessi fil-forma u l-manjiera preskritti għall-awtorizzazzjonijiet tal-operat jew għall-permessi tekniċi, l-awtoritajiet kompetenti tal-Parti l-oħra għandhom jagħtu l-awtorizzazzjonijiet ix-xierqa bl-inqas dewmien possibbli, sakemm:

(a)    għal trasportatur tal-ajru tal-Ukraina:

– it-trasportatur tal-ajru jkollu l-post ewlieni tan-negozju tiegħu fl-Ukraina u jkollu liċenzja valida tal-operat f’konformità mal-liġijiet applikabbli tal-Ukraina; kif ukoll

– l-Ukraina tkun teżerċita u żżomm kontroll regolatorju effettiv fuqu u l-awtorità kompetenti rilevanti tkun identifikata b’mod ċar; kif ukoll

– sakemm ma jkunx stabbilit mod ieħor skont l-Artikolu 20 ta’ dan il-Ftehim (Investiment fit-Trasportaturi tal-Ajru), it-trasportatur tal-ajru jkun, direttament jew b’maġġoranza ta’ ishma, il-proprjetà tal-Ukraina u/jew taċ-ċittadini tagħha u jkun ikkontrollat effettivament minnhom;

(b) għal trasportatur tal-ajru tal-Unjoni Ewropea:

– it-trasportatur tal-ajru jkollu l-post ewlieni tan-negozju tiegħu fit-territorju ta' Stat Membru tal-UE skont it-Trattati tal-UE u huwa jkollu liċenzja valida tal-operat f’konformità mal-liġijiet applikabbli tal-Unjoni Ewropea; kif ukoll

– l-Istat Membru li jkun responsabbli għall-ħruġ taċ-Ċertifikat tal-Operaturi tal-Ajru tiegħu jkun jeżerċita u jżomm kontroll regolatorju effettiv fuqu u l-awtorità kompetenti rilevanti tkun identifikata b’mod ċar; kif ukoll

– sakemm ma jkunx stabbilit mod ieħor skont l-Artikolu 20 ta’ dan il-Ftehim (Investiment fit-Trasportaturi tal-Ajru), it-trasportatur tal-ajru jkun, direttament jew b’maġġoranza ta’ ishma, il-proprjetà ta’ Stati Membri tal-UE u/jew taċ-ċittadini tagħhom jew ta’ Stati oħra msemmija fl-Anness V u/jew taċ-ċittadini tagħhom u jkun ikkontrollat effettivament minnhom;

(c)  it-trasportatur tal-ajru jkun jissodisfa l-kundizzjonijiet preskritti fil-liġijiet u r-regolamenti msemmijin fl-Artikolu 6 ta’ dan il-Ftehim (Konformità mal-Liġijiet u r-Regolamenti); kif ukoll

(d) jkunu qed jitħarsu u jiġu amministrati d-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 7  u fl-Artikolu 8 ta’ dan il-Ftehim (Sikurezza tal-Avjazzjoni u Sigurtà tal-Avjazzjoni rispettivament).

ARTIKOLU 18

RIKONOXXIMENT REĊIPROKU TAD-DEĊIŻJONIJIET REGOLATORJI

DWAR L-ADEGWATEZZA FINANZJARJA TAT-TRASPORTATURI TAL-AJRU U N-NAZZJONALITÀ TAGĦHOM

1.        Hekk kif jirċievu applikazzjoni għall-awtorizzazzjoni tal-operat jew għall-permess tekniku minn trasportatur tal-ajru ta’ Parti minnhom, l-awtoritajiet kompetenti tal-Parti l-oħra għandhom jirrikonoxxu kwalunkwe deċiżjoni dwar l-adegwatezza finanzjarja u/jew in-nazzjonalità li tkun ittieħdet mill-awtoritajiet kompetenti tal-ewwel Parti fir-rigward ta’ dak it-trasportatur tal-ajru daqs li kieku din id-deċiżjoni tkun ittieħdet mill-awtoritajiet kompetenti tagħha stess, mingħajr ma toqgħod tinvestiga aktar dwar kwistjonijiet bħal dawn, ħlief hekk kif previst hawn taħt.

2.        Jekk, wara li jirċievu applikazzjoni għall-awtorizzazzjoni tal-operat jew għall-permess tekniku minn trasportatur tal-ajru, jew wara li tingħata t-tali awtorizzazzjoni tal-operat jew jingħata t-tali permess tekniku, l-awtoritajiet kompetenti tal-Parti li tirċievi l-applikazzjoni jkollhom raġuni speċifika biex jitħassbu li, minkejja d-deċiżjoni tal-awtoritajiet kompetenti tal-Parti l-oħra, il-kundizzjonijiet preskritti fl-Artikolu 17 ta’ dan il-Ftehim (Awtorizzazzjoni u Permess Tekniku) għall-għoti tal-awtorizzazzjonijiet tal-operat jew tal-permessi t-tekniċi x-xierqa ma jkunux ġew issodisfati, huma għandhom javżaw minnufih lil dawk l-awtoritajiet b’dan, u jagħtuhom raġunijiet sostantivi għat-tħassib tagħhom. F’dak il-każ, kull Parti tista’ titlob li jsiru konsultazzjonijiet, li jistgħu jinkludu r-rappreżentanti tal-awtoritajiet kompetenti rilevanti, u/jew tikseb informazzjoni addizzjonali li tkun rilevanti għal dan it-tħassib, u dawn it-talbiet għandhom jintlaqgħu kemm jista’ jkun malajr. Jekk il-kwistjoni tibqa’ ma tissolviex, kull Parti tista’ tressaq il-kwistjoni quddiem il-Kumitat Konġunt stabbilit skont l-Artikolu 29 ta’ dan il-Ftehim (Kumitat Konġunt).

ARTIKOLU 19

RIFJUT, REVOKA, SOSPENSJONI U LIMITAZZJONI TAL-AWTORIZZAZZJONI JEW TAL-PERMESS TEKNIKU

1.        L-awtoritajiet kompetenti ta’ kull Parti jistgħu jirrifjutaw, jirrevokaw, jissospendu jew jillimitaw l-awtorizzazzjonijiet tal-operat jew il-permessi tekniċi jew inkella jissospendu jew jillimitaw l-operat ta’ trasportatur tal-ajru tal-Parti l-oħra meta:

(a) għal trasportatur tal-ajru tal-Ukraina:

– it-trasportatur tal-ajru ma jkollux il-post ewlieni tan-negozju tiegħu fl-Ukraina jew ma jkollux liċenzja valida tal-operat f’konformità mal-liġijiet applikabbli tal-Ukraina; jew

– l-Ukraina ma tkunx teżerċita jew iżżomm kontroll regolatorju effettiv fuqu jew l-awtorità kompetenti rilevanti ma tkunx ġiet identifikata b’mod ċar; jew

– sakemm ma jkunx stabbilit mod ieħor skont l-Artikolu 20 ta’ dan il-Ftehim (Investiment fit-Trasportaturi tal-Ajru), it-trasportatur tal-ajru ma jkunx, direttament jew b’maġġoranza ta’ ishma, il-proprjetà tal-Ukraina u/jew taċ-ċittadini tagħha jew ma jkunx ikkontrollat effettivament minnhom;

(b) għal trasportatur tal-ajru tal-Unjoni Ewropea:

– it-trasportatur tal-ajru ma jkollux il-post ewlieni tan-negozju tiegħu fit-territorju ta' Stat Membru skont it-Trattati tal-UE, jew ma jkollux liċenzja valida tal-operat f’konformità mal-liġijiet applikabbli tal-Unjoni Ewropea; jew

– l-Istat Membru tal-UE li jkun responsabbli għall-ħruġ taċ-Ċertifikat tal-Operaturi tal-Ajru tiegħu ma jkunx jeżerċita jew iżomm kontroll regolatorju effettiv fuqu jew l-awtorità kompetenti ma tkunx ġiet identifikata b’mod ċar; jew

– sakemm ma jkunx stabbilit mod ieħor skont l-Artikolu 20 ta’ dan il-Ftehim (Investiment fit-Trasportaturi tal-Ajru), it-trasportatur tal-ajru ma jkunx, direttament jew b’maġġoranza ta’ ishma, il-proprjetà ta’ Stati Membri tal-UE u/jew taċ-ċittadini tagħhom jew ta’ Stati oħra msemmija fl-Anness V u/jew taċ-ċittadini tagħhom jew ma jkunx ikkontrollat effettivament minnhom;

(c) it-trasportatur tal-ajru jkun naqas milli jikkonforma mal-liġijiet u r-regolamenti msemmijin fl-Artikolu 6 ta’ dan il-Ftehim (Konformità mal-Liġijiet u r-Regolamenti); jew

(d) id-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 7 u fl-Artikolu 8 ta’ dan il-Ftehim (Sikurezza tal-Avjazzjoni u Sigurtà tal-Avjazzjoni rispettivament) ma jkunux qed jitħarsu jew jiġu amministrati; jew

(e) xi Parti tkun ħadet id-deċiżjoni, f’konformità mal-Artikolu 26(5) ta’ dan il-Ftehim (Ambjent Kompetittiv), li l-kundizzjonijiet għal ambjent kompetittiv mhux qed jiġu ssodisfati.

2.        Sakemm ma jkunx essenzjali li tittieħed azzjoni immedjata biex jiġi evitat aktar nuqqas ta’ konformità mal-punti (c) jew (d) tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, id-drittijiet stabbiliti b’dan l-Artikolu għandhom jiġu eżerċitati biss wara li ssir konsultazzjoni mal-awtoritajiet kompetenti tal-Parti l-oħra.

3.        L-ebda Parti ma għandha tuża d-drittijiet tagħha stabbiliti b’dan l-Artikolu biex tirrifjuta, tirrevoka, tissospendi jew tillimita l-awtorizzazzjonijiet jew il-permessi tekniċi ta' kwalunkwe trasportatur tal-ajru ta' xi Parti fuq il-bażi li s-sjieda b’maġġoranza ta’ ishma u/jew il-kontroll effettiv ta' dak it-trasportatur tal-ajru hija f’idejn Parti waħda jew aktar tal-Ftehim tal-ECAA jew taċ-ċittadini tagħhom, sakemm din il-Parti jew dawn il-Partijiet għall-Ftehim tal-ECAA joffru trattament reċiproku u japplikaw it-termini u l-kundizzjonijiet tal-Ftehim tal-ECAA.

ARTIKOLU 20

INVESTIMENT FIT-TRASPORTATURI TAL-AJRU

1.        Minkejja l-Artikoli 17  u 19 ta’ dan il-Ftehim (Awtorizzazzjoni u Permess Tekniku u Rifjut, Revoka, Sospensjoni u Limitazzjoni tal-Awtorizzazzjoni jew tal-Permess Tekniku rispettivament), is-sjieda b’maġġoranza ta’ ishma jew il-kontroll effettiv ta' trasportatur tal-ajru tal-Ukraina minn Stati Membri tal-UE u/jew miċ-ċittadini tagħhom, jew ta' trasportatur tal-ajru tal-Unjoni Ewropea mill-Ukraina u/jew miċ-ċittadini tagħha, għandhom ikunu permessi permezz ta’ deċiżjoni minn qabel tal-Kumitat Konġunt stabbilit b’dan il-Ftehim skont l-Artikolu 29 ta’ dan il-Ftehim (Kumitat Konġunt).

2.        Din id-deċiżjoni għandha tispeċifika l-kundizzjonijiet assoċjati mal-operat tas-servizzi miftehma skont dan il-Ftehim u mas-servizzi ta’ bejn il-pajjiżi terzi u l-Partijiet. Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 29(8) ta’ dan il-Ftehim (Kumitat Konġunt) ma għandhomx jgħoddu għal din it-tip ta’ deċiżjoni.

ARTIKOLU 21

ABOLIZZJONI TAR-RESTRIZZJONIJIET KWANTITATTIVI

1.        Mingħajr preġudizzju għal dispożizzjonijiet aktar favorevoli fi ftehimiet eżistenti u fil-kamp ta' applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom ineħħu r-restrizzjonijiet kwantitattivi u l-miżuri li jkollhom effett ekwivalenti fuq it-trasferiment ta’ tagħmir, provvisti, spare parts, u apparat ieħor meta dawn ikunu meħtieġa għal trasportatur tal-ajru biex ikompli jipprovdi s-servizzi tat-trasport bl-ajru bil-kundizzjonijiet previsti f’dan il-Ftehim.

2.        L-obbligu msemmi fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu m’għandux jipprekludi lill-Partijiet milli jipprojbixxu jew jimponu restrizzjonijiet fuq it-tali trasferimenti minħabba raġunijiet ta’ politika pubblika jew sigurtà pubblika, tal-ħarsien tas-saħħa u l-ħajja tal-bnedmin, tal-annimali jew tal-pjanti, jew tal-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali. Madanakollu, dawn il-projbizzjonijiet jew ir-restrizzjonijiet m'għandhomx jikkostitwixxu diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni moħbija fuq il-kummerċ bejn il-Partijiet.

ARTIKOLU 22

OPPORTUNITAJIET KUMMERĊJALI

Twettiq ta’ negozju

1.        Il-Partijiet jaqblu li l-ostakli għat-twettiq tan-negozju tal-operaturi kummerċjali jfixklu l-benefiċċji li jridu jinkisbu b’dan il-Ftehim. Għaldaqstant, il-Partijiet jaqblu li jimpenjaw ruħhom fi proċess effettiv u reċiproku għat-tneħħija tal-ostakli għat-twettiq tan-negozju tal-operaturi kummerċjali taż-żewġ Partijiet, fejn it-tali ostakli jistgħu jfixklu l-operazzjonijiet kummerċjali, jgħawġu l-kompetizzjoni jew ifixklu l-iżvilupp ta’ kundizzjonijiet ugwali.

2.        Il-Kumitat Konġunt stabbilit skont l-Artikolu 29 ta’ dan il-Ftehim (Kumitat Konġunt) għandu jiżviluppa proċess ta’ kooperazzjoni fir-rigward tat-twettiq tan-negozju u tal-opportunitajiet kummerċjali; għandu jimmonitorja l-progress billi jindirizza b’mod effettiv l-ostakli li jaffettwaw lill-operaturi kummerċjali fit-twettiq tan-negozju tagħhom u għandu jirrevedi b’mod regolari l-iżviluppi, inkluż, jekk ikun meħtieġ, fir-rigward ta’ bidliet leġiżlattivi u regolatorji. Skont l-Artikolu 29 ta’ dan il-Ftehim (Kumitat Konġunt), Parti tista’ titlob li tiġi organizzata laqgħa tal-Kumitat Konġunt sabiex tiġi diskussa kwalunkwe kwistjoni relatata mal-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu.

Rappreżentanti tat-Trasportaturi tal-Ajru

3.        It-trasportaturi tal-ajru ta’ kull Parti għandu jkollhom id-dritt li jwaqqfu uffiċċji fit-territorju tal-Parti l-oħra għall-promozzjoni u l-bejgħ tal-attivitajiet tat-trasport bl-ajru u għal attivitajiet relatati oħra, inkluż id-dritt li jbigħu u joħorġu kwalunkwe biljett u/jew polza tat-tagħbija bl-ajru, kemm tagħhom stess u/jew kemm ta’ kwalunkwe trasportatur tal-ajru ieħor.

4.        It-trasportaturi tal-ajru ta’ kull Parti għandhom ikunu intitolati, skont il-liġijiet u r-regolamenti tal-Parti l-oħra dwar id-dħul, ir-residenza u l-impjieg, li jġibu u jżommu fit-territorju tal-Parti l-oħra impjegati maniġerjali, tal-bejgħ, tekniċi, tal-operat, u impjegati speċjalizzati oħra li jkunu meħtieġa biex jagħtu appoġġ sabiex jiġi pprovdut it-trasport bl-ajru. Jekk ikunu jridu t-trasportaturi tal-ajru, dawn il-ħtiġijiet għall-persunal jistgħu jkunu ssodisfati mill-persunal tagħhom stess jew billi jintużaw is-servizzi ta’ kwalunkwe organizzazzjoni, kumpanija jew trasportatur tal-ajru ieħor li jopera fit-territorju tal-Parti l-oħra u li jkun awtorizzat iwettaq it-tali servizzi fit-territorju ta’ dik il-Parti. Iż-żewġ Partijiet għandhom jiffaċilitaw u jħaffu l-għoti ta’ permessi tal-impjieg, meta jkunu meħtieġa, lil dawk il-persuni li jkunu impjegati fl-uffiċċji skont dan il-paragrafu, inklużi dawk li jwettqu ċerti kompiti temporanji li ma jkunux jaqbżu d-disgħin (90) jum, suġġett għal-liġijiet u r-regolamenti rilevanti li jkunu fis-seħħ.

Groundhandling

5.        Suġġett għad-dispożizzjonijiet tranżizzjonali stipulati fl-Anness III ta’ dan il-Ftehim:

(a)   mingħajr preġudizzju għall-punt (b) ta’ hawn taħt, b’rabta mal-groundhandling fit-territorju tal-Parti l-oħra, kull trasportatur tal-ajru għandu jkollu:

(i)            id-dritt li jwettaq huwa stess il-groundhandling tiegħu stess (“self-handling”) jew jekk jagħżel dan;

(ii)           id-dritt li jagħżel minn fost il-fornituri kompetituri li jipprovdu servizzi ta’ groundhandling kompluti jew parzjali, f’każ li dawn il-fornituri jingħataw aċċess għas-suq skont il-liġijiet u r-regolamenti ta’ kull Parti u f’każ li dawn ikunu preżenti fis-suq;

(b)   għall-kategoriji ta’ servizzi ta’ groundhandling li ġejjin, jiġifieri l-ġestjoni tal-bagalji, il-ġestjoni fuq ir-rampa, il-ġestjoni tal-fjuwil u ż-żejt, il-ġestjoni tal-merkanzija u tal-posta, partikolarment f’dak li għandu x’jaqsam mal-ġestjoni fiżika tal-merkanzija u l-posta bejn it-terminal tal-ajru u l-inġenju tal-ajru, id-drittjiet skont il-punt (a)(i) u (ii) jistgħu jiġu suġġetti għal-limiti skont il-liġijijiet u r-regolamenti applikabbli fit-territorju tal-Parti l-oħra. Fejn dawn il-limiti ma jippermettux lit-trasportatur tal-ajru jwettaq huwa stess il-groundhandling tiegħu stess (is-“self-handling”) u fejn ma jkun hemm l-ebda kompetizzjoni effettiva bejn il-fornituri li jipprovdu s-servizzi tal-groundhandling, dawn is-servizzi kollha għandhom ikunu disponibbli għat-trasportaturi tal-ajru kollha b’mod ugwali u mingħajr diskriminazzjoni;

(c)   kull fornitur tal-groundhandling ta' kull Parti, kemm jekk dan ikun trasportatur tal-ajru u kemm jekk le, għandu jkollu d-dritt, fir-rigward tal-groundhandling fit-territorju tal-Parti l-oħra, li jipprovdi s-servizzi tal-groundhandling lit-trasportaturi tal-ajru tal-Partijiet li joperaw fl-istess ajruport, meta dan ikun awtorizzat mil-liġijiet u r-regolamenti applikabbli u jkun konsistenti magħhom.

Allokazzjoni ta’ slotts fl-ajruporti

6.        L-allokazzjoni tal-ispazji disponibbli fl-ajruporti fit-territorji tal-Partijiet għandha titwettaq b’mod indipendenti, trasparenti, mhux diskriminatorju u f’waqtu.

Bejgħ, Spejjeż Lokali, u Trasferiment ta’ Fondi

7.        Kwalunkwe trasportatur tal-ajru ta’ kull Parti jista’ jwettaq bejgħ ta’ servizzi ta’ trasport bl-ajru u servizzi relatati fit-territorju tal-Parti l-oħra b’mod dirett u/jew, jekk it-trasportatur tal-ajru jkun irid, permezz tal-aġenti tal-bejgħ tiegħu, permezz ta’ intermedjarji oħra li jkunu maħtura minnu, permezz ta’ trasportatur tal-ajru ieħor jew permezz tal-internet. Kull trasportatur tal-ajru għandu jkollu d-dritt li jbigħ dawn is-servizzi tat-trasport u servizzi relatati, u kull persuna għandha tkun libera li tixtri t-tali trasport u servizzi fil-munita ta’ dak it-territorju jew f’muniti li jistgħu jiġu skambjati b’mod ħieles skont il-leġiżlazzjoni monetarja lokali.

8.        Kull trasportatur tal-ajru għandu jkollu d-dritt li jsarraf f’muniti li jistgħu jiġu skambjati b’mod ħieles u li jibgħat dħul lokali mit-territorju tal-Parti l-oħra lejn it-territorju tiegħu stess jew lejn il-pajjiż jew il-pajjiżi li jagħżel huwa stess, skont il-leġiżlazzjoni applikabbli. It-tali tisrif u rimessi għandhom ikunu awtorizzati mingħajr restrizzjoni jew dewmien jew tassazzjoni fir-rigward tagħhom bir-rata uffiċjali tal-kambju tas-suq applikabbli għal transazzjonijiet u rimessi attwali fid-data li fiha t-trasportatur tal-ajru jkun għamel l-applikazzjoni inizjali għar-rimessa.

9.        It-trasportaturi tal-ajru ta’ kull Parti għandhom jitħallew iħallsu għall-ispejjeż lokali, inkluż ix-xiri ta’ fjuwil, fit-territorju tal-Parti l-oħra fil-munita nazzjonali. Jekk ikunu jridu, it-trasportaturi tal-ajru ta’ kull Parti jistgħu jħallsu dawn l-ispejjeż fit-territorju tal-Parti l-oħra f’muniti li jistgħu jiġu skambjati b’mod ħieles skont il-leġiżlazzjoni monetarja lokali.

Arranġamenti Kooperattivi

10.      Waqt l-operat jew il-forniment ta’ servizzi skont dan il-Ftehim, kwalunkwe trasportatur tal-ajru ta’ Parti jista’ jidħol f’arranġamenti ta’ kummerċjalizzazzjoni kooperattiva, bħalma huma ftehimiet ta’ spazju magħluq jew arranġamenti ta’ qsim ta’ kodiċi, ma’:

(a) kwalunkwe trasportatur jew trasportaturi tal-ajru tal-Partijiet; kif ukoll

(b) kwalunkwe trasportatur jew trasportaturi tal-ajru ta’ pajjiż terz; kif ukoll

(c) kwalunkwe fornitur tat-trasport bis-superfiċje (bil-baħar jew fuq l-art),

sakemm: (i) it-trasportatur li jopera s-servizz ikollu l-awtorità x-xierqa u (ii) it-trasportaturi involuti fil-kummerċjalizzazzjoni jkollhom l-awtorità x-xierqa għar-rotta bażika fi ħdan id-dispożizzjonijiet bilaterali rilevanti u (iii) l-arranġamenti jkunu jissodisfaw ir-rekwiżiti tas-sikurezza u tal-kompetizzjoni li s-soltu jkunu japplikaw għalihom. F’dak li għandu x’jaqsam mal-bejgħ ta’ trasport tal-passiġġieri li jinvolvi l-kondiviżjoni tal-kodiċi, ix-xerrej għandu jkun infurmat waqt il-bejgħ dwar liema fornitur tat-trasport se jkun qed jopera kull parti tas-servizz, jew fi kwalunkwe każ għandu jkun infurmat b’dan waqt ir-reġistrazzjoni, jew x’ħin jitla’ abbord l-ajruplan f’każ li ma tkun meħtieġa l-ebda reġistrazzjoni għal titjira ta’ konnessjoni.

Trasport intermodali

11.      Fir-rigward tat-trasport tal-passiġġieri, il-fornituri tat-trasport bis-superfiċje ma għandhomx ikunu suġġetti għal-liġijiet u r-regolamenti li jirregolaw it-trasport bl-ajru biss minħabba li dan it-trasport bis-superfiċje jkun qed isir minn trasportatur tal-ajru f’ismu stess. Il-fornituri tat-trasport bis-superfiċje għandhom id-dritt jiddeċiedu jekk jidħlux f’arranġamenti kooperattivi jew le. Meta jiddeċiedu dwar kwalunkwe arranġament partikolari, il-fornituri tat-trasport bis-superfiċje jistgħu jikkunsidraw, fost affarijiet oħra, l-interessi tal-konsumaturi kif ukoll ir-restrizzjonijiet tekniċi, ekonomiċi, ta’ spazju u ta’ kapaċità.

12.      a)         Mingħajr preġudizzju għar-rekwiżiti tal-liġijiet u r-regolamenti applikabbli u minkejja kwalunkwe dipożizzjoni oħra ta’ dan il-Ftehim, it-trasportaturi tal-ajru u l-fornituri indiretti tat-trasport tal-merkanzija tal-Partijiet għandhom ikunu awtorizzati jużaw, mingħajr restrizzjoni, fejn jidħol it-trasport internazzjonali bl-ajru bl-istess polza tat-tagħbija bl-ajru, kwalunkwe trasport bis-superfiċje tal-merkanzija lejn jew minn kwalunkwe punt fit-territorji tal-Ukraina u tal-Unjoni Ewropea, jew f’pajjiżi terzi. Dan jinkludi t-trasport lejn u mill-ajruporti kollha li jkollhom il-faċilitajiet ta’ dwana kif ukoll, fejn jgħodd, id-dritt li jġorru l-merkanzija fid-dwana. It-tali merkanzija, kemm jekk tkun qed tinġarr bis-superfiċje u kemm jekk tkun qed tinġarr bl-ajru, għandu jkollha aċċess għall-ipproċessar u għall-faċilitajiet doganali tal-ajruporti. It-trasportaturi tal-ajru jistgħu jagħżlu li jwettqu t-trasport bis-superfiċje tagħhom stess jew li jipprovduh permezz ta’ arranġamenti ma’ trasportaturi oħra bis-superfiċje, inkluż it-trasport bis-superfiċje li jitħaddem minn trasportaturi oħra tal-ajru kif ukoll minn fornituri indiretti tat-trasport tal-merkanzija bl-ajru. Dawn is-servizzi li fihom jintużaw diversi mezzi tat-trasport għall-ġarr tal-merkanzija jistgħu jiġu offruti bi prezz wieħed, li jinkludi t-trasport bl-ajru u bis-superfiċje flimkien, sakemm it-trasportaturi tal-merkanzija ma jkunux żgwidati dwar il-fatti marbutin mat-tali trasport.

b)        Għall-għanijiet tas-subparagrafu (a) ta’ dan il-paragrafu, it-trasport bis-superfiċje għandu jinkludi kemm it-trasport fuq l-art u kemm dak marittimu.

Kiri

13.      (a)       It-trasportaturi tal-ajru ta’ kull Parti għandu jkollhom id-dritt jipprovdu s-servizzi miftehma billi jużaw inġenji tal-ajru mikrija bl-ekwipaġġ jew mingħajru mingħand kwalunkwe trasportatur tal-ajru, inkluż minn pajjiżi terzi, sakemm il-parteċipanti kollha fit-tali arranġamenti jkunu jissodisfaw il-kundizzjonijiet preskritti fil-liġijiet u fir-regolamenti li l-Partijiet is-soltu japplikaw għat-tali arranġamenti.

(b)       L-ebda Parti ma għandha teħtieġ li t-trasportaturi tal-ajru li jkunu qed jagħtu t-tagħmir tagħhom b’kera jkollhom drittijiet tat-traffiku skont dan il-Ftehim.

(c)       Il-kiri bl-ekwipaġġ ("wet-leasing") minn trasportatur tal-ajru tal-Ukraina ta’ inġenju tal-ajru ta’ trasportatur tal-ajru ta’ pajjiż terz jew minn trasportatur tal-ajru tal-Unjoni Ewropea ta’ inġenju tal-ajru ta’ trasportatur tal-ajru ta’ pajjiż terz għajr dawk imsemmija fl-Anness V ta’ dan il-Ftehim, biex jiġu sfruttati d-drittijiet stabbiliti f'dan il-Ftehim, għandu jibqa’ wieħed eċċezzjonali jew li jissodisfa ħtiġijiet temporanji. Dan għandu jiġi ppreżentat għall-approvazzjoni minn qabel lill-awtorità tal-għoti tal-liċenzja tat-trasportatur bl-ajru li jkun qed jikri l-inġenju tal-ajru bl-ekwipaġġ b'kollox, kif ukoll lill-awtorità kompetenti tal-Parti l-oħra.

Konċessjoni Kummerċjali/Franchising/Markar korporattiv

14.      It-trasportaturi tal-ajru ta’ kull Parti għandhom ikunu intitolati li jidħlu f’arranġamenti ta’ franchising jew ta’ markar korporattiv jew ta' konċessjoni kummerċjali ma’ kumpaniji, inklużi trasportaturi tal-ajru, ta’ kull Parti jew pajjiżi terzi, sakemm it-trasportaturi tal-ajru għandhom l-awtorità xierqa u jissodisfaw il-kundizzjonijiet preskritti skont il-liġijiet u r-regolamenti normalment applikati mill-Partijiet għal arranġamenti bħal dawn, b’mod partikolari dawk li jeħtieġu li tiġi żvelata l-identità tat-trasportatur tal-ajru li qed jopera s-servizz.

Waqfiet tul il-lejl (Night-stops)

15.      It-trasportaturi tal-ajru ta’ kull Parti għandu jkollhom id-dritt li jagħmlu night-stops fl-ajruporti tal-Parti l-oħra li huma miftuħa għat-traffiku internazzjonali.

ARTIKOLU 23

TASSAZZJONI U DAZJI DOGANALI

1.        Meta jasal fit-territorju ta’ waħda mill-Partijiet, l-inġenju tal-ajru li jitħaddem mit-trasportaturi tal-ajru tal-Parti l-oħra għat-trasport internazzjonali bl-ajru, it-tagħmir regolari tiegħu, il-fjuwil, il-lubrikanti, il-provvisti tekniċi konsumabbli, it-tagħmir ta’ fuq l-art, l-ispare parts (inklużi magni), il-provvisti ta’ fuq l-inġenju tal-ajru (inklużi iżda mhux limitati għal oġġetti bħal ikel, xorb u likuri, tabakk u prodotti oħrajn li jkunu maħsuba biex jinbiegħu jew jintużaw mill-passiġġieri fi kwantitajiet limitati waqt it-titjira), u oġġetti oħra maħsuba jew użati biss b’rabta mal-operat jew it-tiswija tal-inġenju tal-ajru li jkun f’ħidma ta’ trasport internazzjonali bl-ajru, għandhom ikunu eżentati, fuq bażi reċiproka, skont il-leġiżlazzjoni rilevanti applikabbli, mir-restrizzjonijiet kollha tal-importazzjoni, mit-taxxi fuq il-proprjetà u mill-imposti kapitali, mid-dazji doganali, mit-taxxi tas-sisa, u minn tariffi u imposti simili li (a) huma imposti mill-awtoritajiet nazzjonali jew lokali jew mill-Unjoni Ewropea, u li (b) mhumiex ibbażati fuq l-ispiża tas-servizzi pprovduti, sakemm dak it-tagħmir u dawk il-provvisti jibqgħu abbord l-inġenju tal-ajru.

2.        Dawn li ġejjin għandhom ikunu eżentati wkoll, fuq bażi reċiproka, skont il-leġiżlazzjoni rilevanti applikabbli, mit-taxxi, mis-sisa, mid-dazji, mit-tariffi u mill-imposti msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, ħlief għal imposti ibbażati fuq l-ispiża tas-servizz provdut:

(a)   il-provvisti tal-inġenju tal-ajru mdaħħla jew fornuti fit-territorju ta’ Parti u mtellgħin abbord f’limiti raġonevoli, għall-użu fuq l-inġenju tal-ajru li jkun se jitlaq ta’ trasportatur tal-ajru tal-Parti l-oħra involuta fit-trasport internazzjonali bl-ajru, anke meta dawn il-provvisti jkunu se jintużaw waqt parti mill-vjaġġ imwettaq fuq it-territorju msemmi;

(b)   it-tagħmir ta’ fuq l-art u l-ispare parts (inklużi magni) li jidħlu fit-territorju ta’ Parti għat-tiswija, għall-manutenzjoni jew għaż-żamma ta’ inġenju tal-ajru ta’ trasportatur tal-ajru tal-Parti l-oħra li jintuża għal trasport internazzjonali bl-ajru;

(c)    il-fjuwil, il-lubrikanti u l-provvisti tekniċi konsumabbli mdaħħla jew fornuti fit-territorju ta’ Parti biex jintużaw f’inġenju tal-ajru ta’ trasportatur tal-ajru tal-Parti l-oħra involuta fit-trasport internazzjonali bl-ajru, anke meta dawn il-provvisti jkunu se jintużaw waqt parti mill-vjaġġ imwettaq fuq it-territorju msemmi;

(d)   materjal stampat, kif previst bil-leġiżlazzjoni tad-dwana ta’ kull Parti, li jiddaħħal jew li jkun fornut fit-territorju ta’ Parti waħda u li jintuża abbord l-inġenju tal-ajru li jkun sejjer, ta' trasportatur tal-ajru tal-Parti l-oħra li jkun impenjat fi trasport internazzjonali bl-ajru, anke meta dawn il-provvisti jkunu se jintużaw f’parti mill-vjaġġ li jkun se jsir fit-territorju msemmi; kif ukoll

(e)    it-tagħmir tas-sikurezza u tas-sigurtà biex jintuża fl-ajruporti jew fit-terminali tal-merkanzija.

3.        Minkejja kwalunkwe dispożizzjoni oħra kontra dan, xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jimpedixxi lil Parti milli timponi taxxi, imposti, dazji, tariffi jew ħlasijiet fuq il-fjuwil fornut fit-territorju tagħha fuq bażi mhux diskriminatorja għall-użu fl-inġenju tal-ajru ta’ trasportatur tal-ajru li jopera bejn żewġ punti fit-territorju tagħha.

4.        Jista’ jkun meħtieġ li t-tagħmir u l-provvisti msemmija fil-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu jibqgħu taħt is-superviżjoni jew il-kontroll tal-awtoritajiet xierqa u ma jkunux trasferiti mingħajr il-pagamenti tad-dazji doganali u t-taxxi rilevanti.

5.        L-eżenzjonijiet previsti f’dan l-Artikolu għandhom ikunu disponibbli wkoll meta t-trasportaturi tal-ajru ta’ Parti waħda jkunu daħlu f'kuntratt ma’ trasportatur tal-ajru ieħor, li jkun igawdi bl-istess mod minn tali eżenzjonijiet mill-Parti l-oħra, għas-self jew it-trasferiment fit-territorju tal-Parti l-oħra tal-oġġetti speċifikati fil-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu.

6.        Xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jimpedixxi kwalunkwe Parti milli timponi taxxi, imposti, dazji, miżati jew ħlasijiet fuq oġġetti mibjugħa abbord lill-passiġġieri għajr il-konsum abbord matul parti minn servizz bl-ajru bejn żewġ punti fit-territorju tagħha li fiha l-imbark jew l-iżbark ikunu ġew awtorizzati.

7.        Il-bagalji u l-merkanzija fi tranżitu dirett minn parti għall-oħra tat-territorju ta’ Parti għandhom jiġu eżentati mit-taxxi, dazji doganali, imposti u tariffi simili oħra li ma jkunux ibbażati fuq l-ispiża tas-servizz fornut.

8.        It-tagħmir regolari li jinġarr abbord, kif ukoll il-materjal u l-provvisti normalment miżmuma abbord inġenju tal-ajru użat minn trasportatur tal-ajru ta’ Parti, jista’ jinħatt fit-territorju tal-Parti l-oħra biss bl-approvazzjoni tal-awtoritajiet doganali ta’ dak it-territorju. F’każ bħal dan, jista’ jkun meħtieġ li jitqiegħdu taħt is-sorveljanza tal-awtoritajiet imsemmija sa meta jiġu esportati mill-ġdid jew imneħħija b’mod ieħor skont ir-regolamenti doganali.

9.        L-istipulazzjonijiet ta’ dan il-Ftehim ma għandhomx jaffettwaw il-qasam tal-VAT, bl-eċċezzjoni tat-taxxa fuq il-fatturat fuq l-importazzjonijiet. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim ma għandhomx jaffettwaw id-dispożizzjonijiet ta’ ebda konvenzjoni li fiż-żmien rilevanti tkun fis-seħħ bejn xi Stat Membru u l-Ukraina biex tkun evitata t-tassazzjoni doppja fuq id-dħul u fuq il-kapital.

ARTIKOLU 24

IMPOSTI FUQ L-UTENTI GĦALL-AJRUPORTI U GĦALL-FAĊILITAJIET U S-SERVIZZI TAL-AVJAZZJONI

1.        Kull Parti għandha tiżgura li l-imposti fuq l-utenti li jistgħu jkunu imposti mill-awtoritajiet jew korpi kompetenti tagħha fuq it-trasportaturi tal-ajru tal-Parti l-oħra għall-użu tal-kontroll tan-navigazzjoni bl-ajru u tat-traffiku tal-ajru, tal-ajruport, tas-sigurtà tal-avjazzjoni u tal-faċilitajiet u s-servizzi relatati għandhom ikunu ġusti, raġonevoli, mhux diskriminatorji b’mod inġust, u mqassma ġustament fost il-kategoriji tal-utenti. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 9 (Ġestjoni tat-traffiku tal-ajru), dawn l-imposti jistgħu jirriflettu, imma m’għandhomx jaqbżu, l-ispiża sħiħa magħmula mill-awtoritajiet jew mill-korpi kompetenti li jagħmlu l-imposta biex jipprovdu l-faċilitajiet u s-servizzi x-xierqa tal-ajruport u tas-sigurtà tal-avjazzjoni f’dak l-ajruport jew fis-sistema ta’ dak l-ajruport. Dawn l-imposti jistgħu jinkludu qligħ raġonevoli fuq l-assi, wara d-deprezzament. Il-faċilitajiet u s-servizzi li fuqhom ikun hemm imposta fuq l-utenti għandhom ikunu pprovduti fuq bażi effiċjenti u ekonomika. F’kull każ, dawn l-imposti għandhom jiġu applikati għat-trasportaturi tal-ajru tal-Parti l-oħra skont termini li ma jkunux inqas favorevoli mit-termini l-aktar favorevoli disponibbli għal kwalunkwe trasportatur tal-ajru ieħor fiż-żmien meta dawn l-imposti jiġu stabbiliti. Il-ħlasijiet mill-utent għandhom jiġu stabbiliti mill-awtoritajiet jew korpi kompetenti li jitolbu l-ħlasijiet tal-partijiet f’munita nazzjonali jew barranija.

2.        Kull Parti għandha tinkoraġġixxi jew teħtieġ konsultazzjonijiet skont il-lieġiżlazzjoni applikabbli eżistenti, bejn l-awtoritajiet jew korpi kompetenti li jitolbu l-ħlas fit-territorju tagħha u t-trasportaturi tal-ajru u/jew il-korpi rappreżentanti tagħhom li jużaw is-servizzi u l-faċilitajiet, u għandha tiżgura li l-awtoritajiet jew korpi kompetenti li jitolbu l-ħlas u li t-trasportatur tal-ajru jew il-korpi rappreżentanti tagħhom jiskambjaw tali tagħrif li jista’ jkun meħtieġ biex tkun tista’ ssir analiżi preċiża dwar kemm ikunu raġonevoli l-imposti skont il-prinċipji tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu. Kull Parti għandha tiżgura li l-awtoritajiet jew korpi kompetenti li jagħmlu imposta jagħtu lill-utenti avviż raġonevoli rigward kwalunkwe proposta ta’ bidliet fl-imposti fuq l-utenti sabiex dawk l-awtoritajiet ikunu jistgħu jqisu l-fehmiet espressi mill-utenti qabel isiru l-bidliet.

ARTIKOLU 25

PPREZZAR

1.        Il-Partijiet għandhom jippermettu li l-prezzijiet ikunu stabbiliti liberament mit-trasportaturi tal-ajru abbażi ta’ kompetizzjoni ħielsa u ġusta.

2.        Il-Partijiet ma għandhomx jirrekjedu li l-prezzijiet ikunu rreġistrati jew notifikati.

3.        Jekk l-awtoritajiet kompetenti ta’ kwalunkwe Parti jemmnu li kwalunkwe prezz huwa inkonsistenti mal-konsiderazzjonijiet stipulati f’dan l-Artikolu, huma għandhom jibagħtu avviż xieraq lill-awtoritajiet kompetenti tal-Parti l-oħra kkonċernati u tista’ titlob konsultazzjonijiet ma’ dawn l-awtoritajiet. Jistgħu jsiru konsultazzjonijiet bejn l-awtoritajiet kompetenti fuq kwistjonijiet bħal, imma mhux limitati għal, prezzijiet li jistgħu jkunu inġusti, mhux raġonevoli, diskriminatorji jew sussidjati. Dawn il-konsultazzjonijiet għandhom isiru mhux iktar tard minn tletin (30) jum wara d-data tal-wasla tat-talba.

ARTIKOLU 26

KUNTEST KOMPETITTIV

1.        Fi ħdan l-kamp ta applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim, id-dispożizzjonijiet tat-Titolu VI (“Kompetizzjoni, protezzjoni tal-proprjetà intellettwali industrijali u kummerċjali u kooperazzjoni leġiżlattiva”) tal-Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni jew kull Ftehim segwenti bejn l-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri tagħha u l-Ukraina għandhom japplikaw ħlief meta regoli aktar speċifiċi dwar il-kompetizzjoni u l-għajnuna mill-Istat għas-settur tal-avjazzjoni huma inklużi f’dan il-Ftehim.

2         Il-partijiet jagħrfu li huwa għan konġunt tagħhom li jkun hemm ambjent ġust u kompetittiv għat-tħaddim tas-servizzi bl-ajru. Il-Partijiet jirrikonoxxu li prattiki kompetittivi ġusti mit-trasportaturi tal-ajru għandhom aktar probabbiltà li jseħħu meta dawn it-trasportaturi tal-ajru jaħdmu fuq bażi kummerċjali b’mod sħiħ u ma jkunux issussidjati.

3.        Għajnuna tal-istat li tfixkel jew thedded li tfixkel il-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti kumpaniji jew impriżi jew ċerti prodotti jew servizzi tal-avjazzjoni hija inkompatibbli mal-funzjonament korrett ta’ dan il-Ftehim, peress li tista’ taffettwa l-kummerċ bejn il-Partijiet fis-settur tal-avjazzjoni.

4.        Rigward għajnuna mill-Istat, kull prattika kontra dan l-Artikolu għandha tiġi vvalutata abbażi ta’ kriterji li jkunu ġejjin mill-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli fl-Unjoni Ewropea u b’mod partikolari dawk speċifikati fl-Anness VII ma’ dan il-Ftehim.

5.        Jekk Parti waħda ssib li jeżistu kundizzjonijiet fit-territorju tal-Parti l-oħra, b’mod partikolari minħabba sussidju, li jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv l-opportunitjiet ġusti u ugwali tat-trasportaturi tal-ajru tagħha biex jikkompetu, tista’ tissottometti osservazzjonijiet lill-Parti l-oħra. Barra minn hekk, hija tista’ titlob laqgħa tal-Kumitat Konġunt, kif previst fl-Artikolu 29 (Kumitat Konġunt) ta’ dan il-Ftehim. Mal-wasla ta’ talba bħal din, il-konsultazzjonijiet għandhom jibdew fi żmien tletin (30) jum. Jekk ma jintlaħaqx qbil sodisfaċenti fi żmien tletin (30) jum mill-bidu tal-konsultazzjonijiet, dan għandu jikkostitwixxi l-bażi għall-Parti li talbet il-konsultazzjonijiet biex tieħu azzjoni ta’ rifjut, revoka, sospensjoni jew limitazzjoni tal-awtorizzazzjonijiet tat-trasportatur(i) bl-ajru kkonċernat(i), b’konsistenza mal-Artikolu 19 (Rifjut, Revoka, Sospensjoni jew Limitazzjoni tal-Awtorizzazzjoni) ta’ dan il-Ftehim.

6.        L-azzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 5 ta’ dan l-Artikolu, għandhom ikunu adattati, proporzjonati u ristretti fir-rigward tal-kamp ta' applikazzjoni u t-tul ta’ żmien għal dak li huwa strettament meħtieġ. Għandhom ikunu esklussivament diretti lejn it-trasportatur tal-ajru jew it-trasportaturi tal-ajru li qed jibbenefikaw minn sussidju jew il-kundizzjonijiet imsemmija f’dan l-Artikolu, u għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għad-dritt ta' Parti jew oħra li tieħu azzjoni skont l-Artikolu 31 (Miżuri ta’ Salvagwardja) ta’ dan il-Ftehim.

7.        Kull Parti, meta tkun innotifikata mill-Parti oħra, tista’ tavviċina lill-entitajiet governattivi responsabbli fit-territorju tal-Parti l-oħra, inklużi entitajiet fil-livell statali, provinċjali jew lokali, biex tiddiskuti kwistjonijiet relatati ma’ dan l-Artikolu.

8.        L-ebda dispożizzjoni f’dan il-Ftehim ma tillimita jew tipperikola s-setgħa tal-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Partijiet fis-sens li l-kwistjonijiet kollha relatati mal-infurzar tal-liġi dwar il-kompetizzjoni jaqgħu taħt il-kompetenza esklussiva tagħhom. Kwalunkwe azzjoni meħuda skont dan l-Artikolu għandha tkun mingħajr preġudizzju għal azzjonijiet meħuda minn dawn l-awtoritajiet, li għandhom ikunu kompletament indipendenti minn azzjonijiet meħuda skont dan l-Artikolu.

9.        Id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu għandhom japplikaw mingħajr preġudizzju  għal-liġijiet u r-regolamenti tal-Partijiet fir-rigward tal-obbligi tas-servizzi pubbliċi fit-territorji tal-Partijiet.

10.      Il-Partijiet għandhom jiskambjaw din l-informazzjoni, waqt li jikkunsidraw il-limitazzjonijiet imposti mir-rekwiżiti tas-segretezza professjonali u kummerċjali.

ARTIKOLU 27

STATISTIKA

1.        Kull Parti għandha tipprovdi lill-Parti l-oħra statistika li tkun meħtieġa mil-liġijiet u r-regolamenti nazzjonali, u, meta jintalab, tagħrif statistiku ieħor disponibbli kif ikun meħtieġ b’mod raġonevoli għall-fini ta’ analiżi tal-operat tas-servizzi tal-ajru.

2.        Il-Partijiet għandhom jikkooperaw fil-qafas tal-Kumitat Konġunt taħt l-Artikolu 29 (Kumitat Konġunt) biex jiffaċilitaw l-iskambju bejniethom tal-informazzjoni statistika għall-fini tal-monitoraġġ tal-iżvilupp tas-servizzi tal-ajru skont dan il-Ftehim.

TITOLU IV

DISPOŻIZZJONIJIET ISTITUZZJONALI

ARTIKOLU 28

INTERPRETAZZJONI U INFURZAR

1.        Il-Partijiet għandhom jieħdu l-miżuri xierqa kollha, kemm jekk ikunu ġenerali kif ukoll speċifiċi, sabiex jiżguraw li jintlaħqu l-obbligi li joriġinaw minn dan il-Ftehim u għandhom jevitaw kwalunkwe miżura li tipperikola b’xi mod il-kisba tal-għanijiet ta’ dan il-Ftehim.

2.        Kull Parti għandha tkun responsabbli, fit-territorju tagħha stess, biex tinforza b’mod xieraq dan il-Ftehim. L-Ukraina għandha tkun responsabbli ukoll għall-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha adottata bil-għan li tinkorpora fis-sistema legali tagħha r-rekwiżiti u l-istandards ta’ atti tal-Unjoni Ewropea li jirrelataw għall-avjazzjoni ċivili, imsemmija fl-Anness I ta’ dan il-Ftehim.

3.        Kull Parti għandha tagħti lill-Parti l-oħra t-tagħrif u l-għajnuna kollha meħtieġa fil-każ ta’ investigazzjonijiet dwar ksur possibbli ta’ dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim, li dik il-Parti l-oħra tkun qed twettaq taħt il-kompetenzi rispettivi tagħha, kif previst f’dan il-Ftehim.

4.        Kull meta l-Partijiet jaġixxu skont is-setgħat mogħtija lilhom b’dan il-Ftehim fuq kwistjonijiet li jkunu ta’ interess sostanzjali għall-Parti l-oħra u li jkunu jikkonċernaw lill-awtoritajiet jew lill-kumpanniji jew lill-intrapriżi tal-Parti l-oħra, l-awtoritajiet kompetenti tal-Parti l-oħra għandhom ikunu informati b’mod sħiħ u mogħtija l-opportunità biex jikkummentaw qabel ma tittieħed deċiżjoni finali.

5.        Safejn id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim u d-dispożizzjonijiet tal-atti speċifikati fl-Anness I għal dan il-Ftehim huma identiċi fis-sustanza għar-regoli korrispondenti tat-Trattati tal-UE u għall-atti adottati skont it-Trattati tal-UE, dawk id-dispożizzjonijiet għandhom, fl-implimentazzjoni u l-applikazzjoni tagħhom, jiġu interpretati f'konformità mas-sentenzi u d-deċiżjonijiet rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, minn hawn 'l quddiem imsejħa "il-Qorti tal-Ġustizzja" u tal-Kummissjoni Ewropea rispettivament.

ARTIKOLU 29

KUMITAT KONĠUNT

1.        Hawnhekk qed jiġi stabbilit Kumitat Konġunt li huwa magħmul mir-rappreżentanti tal-Partijiet (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ il-Kumitat Konġunt) u se jkun responsabbli mill-amministrazzjoni ta’ dan il-Ftehim u għandu jiżgura l-implimentazzjoni xierqa tiegħu. Għal dan il-għan, għandu jagħmel rakkomandazzjonijiet u jieħu deċiżjonijiet fejn dan ikun previst b’mod espliċitu minn dan il-Ftehim.

2.        Id-deċiżjonijiet tal-Kumitat Konġunt għandhom jiġu adottati b’kunsens u jkunu jorbtu lill-Partijiet. Il-Partijiet għandhom iqegħduhom fis-seħħ skont il-proċeduri interni tagħhom. Il-Partijiet għandhom jinfurmaw lil xulxin dwar il-finalizzazzjoni ta’ tali proċeduri u d-data tad-dħul fis-seħħ tad-deċiżjonijiet. Kull meta deċiżjoni meħuda mill-Kumitat Konġunt tkun tinkudi rekwiżit biex tittieħed azzjoni minn Parti, din il-Parti għandha tieħu l-miżuri meħtieġa u tinforma lill-Kumitat Konġunt dwar dan.

3.        Il-Kumitat Konġunt għandu jadotta, b’deċiżjoni, ir-regoli tal-proċedura tiegħu.

4.        Il-Kumitat Konġunt għandu jiltaqa’ kif u meta jħoss il-ħtieġa meta jintalab minn Parti.

5.        Parti tista’ wkoll tagħmel talba li ssir laqgħa tal-Kumitat Konġunt biex tinstab soluzzjoni għal kwalunkwe kwistjoni li tkun tikkonċerna l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim. Laqgħa bħal din għandha isseħħ fl-eqreb data possibbli, iżda mhux iktar tard minn xahrejn mid-data tal-wasla tat-talba, sakemm ma jkunx maqbul mod ieħor bejn il-Partijiet.

6.        Għall-finijiet tal-implimentazzjoni xierqa ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jiskambjaw it-tagħrif u, fuq talba li ssir minn kwalunkwe waħda mill-Partijiet, iwettqu l-konsultazzjonijiet fi ħdan il-Kumitat Konġunt.

7.        Jekk, skont waħda mill-Partijiet, id-deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt ma tkunx implimentata kif xieraq mill-Parti l-oħra, l-ewwel Parti tista’ titlob li l-kwistjoni tiġi diskussa mill-Kumitat Konġunt. Jekk il-Kumitat Konġunt ma jkunx jista’ jsolvi l-kwistjoni fi żmien xahrejn minn mindu tkun saret it-talba, il-Parti li tkun għamlet it-talba tista’, skont l-Artikolu 31 (Miżuri ta’ Salvagwardja), tieħu l-miżuri ta’ salvagwardja li jkunu xierqa.

8.        Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, jekk il-Kumitat Konġunt ma jiħux deċiżjoni dwar kwistjoni li tkun ġiet riferuta lilu fi żmien sitt xhur mid-data tat-talba, il-Partijiet jistgħu jieħdu l-miżuri temporanji ta’ salvagwardja li jkunu xierqa skont l-Artikolu 31 (Miżuri ta’ Salvagwardja) ta' dan il-Ftehim.

9.        B’konformità mal-Artikolu 20 (Investiment fit-Trasportaturi tal-Ajru) ta’ dan il-Ftehim, il-Kumitat Konġunt għandu janalizza kwistjonijiet relatati ma’ investimenti bilaterali ta' sjieda maġġoritarja, jew ma’ bidliet fil-kontroll effettiv tat-trasportaturi tal-ajru tal-Partijiet.

10.      Il-Kumitat Konġunt għandu jiżviluppa wkoll il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet billi:

(a)   iwettaq analiżi tal-kundizzjonijiet tas-suq li jaffettwaw is-servizzi tal-ajru skont dan il-Ftehim;

(b)   jindirizza u jsib l-aktar soluzzjoni effettiva għall-kwistjonijiet ta’ “twettiq ta’ negozju” li jistgħu, fost oħrajn, ifixklu l-aċċess għas-suq kif ukoll l-operat bla xkiel tas-servizzi miftehma koperti minn dan il-ftehim bħala mezz biex ikunu żgurati kundizzjonijiet ugwali u l-konverġenza regolatorja u biex jitnaqqas kemm jista’ jkun il-piż regolatorju minn fuq l-operaturi kummerċjali;

(c)    irawwem skambji fil-livell ta’ esperti dwar inizjattivi u żviluppi leġiżlattivi jew regolatorji ġodda, kif ukoll l-adozzjoni ta’ strumenti ġodda internazzjonali tal-liġi tal-avjazzjoni pubblika u privata, b’mod partikolari fl-oqsma tas-sigurtà, tas-sikurezza, tal-ambjent, tal-infrastruttura tal-avjazzjoni (inklużi slots), tal-ajruporti, tal-kooperazzjoni industrijali, tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru, tal-ambjent kompetittiv u tal-protezzjoni tal-konsumatur;

(d)   jeżamina regolarment l-effetti soċjali ta’ dan il-Ftehim skont il-mod kif dan ikun qed jiġi implimentat, l-aktar fil-qasam tal-impjiegi, u billi jiżviluppa reazzjonijiet xierqa għal problemi li jinsab li huma leġittimi;

(e)    iqis l-oqsma potenzjali għal żvilupp ulterjuri ta’ dan il-Ftehim, inkluża r-rakkomandazzjoni ta’ emendi għal dan il-Ftehim;

(f)    jaqbel, abbażi ta’ kunsens, fuq proposti, approċċi jew dokumenti ta’ natura proċedurali li huma marbutin b’mod dirett mal-funzjonament ta’ dan il-Ftehim;

(g)   jikkonsidra u jiżviluppa għajnuna teknika fl-oqsma koperti minn dan il-Ftehim; kif ukoll

(h)   irawwem il-kooperazzjoni fil-fora internazzjonali rilevanti u jistinka biex jistabbilixxi pożizzjonijiet koordinati.

ARTIKOLU 30

SOLUZZJONI TA’ TILWIM U ARBITRAĠĠ

1.        Jekk tinqala’ disputa bejn il-Partijiet relatata mal-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim, huma għandhom fl-ewwel lok jippruvaw jilħqu ftehim permezz ta’ konsultazzjonijiet formali fi ħdan il-Kumitat Konġunt f’konformità mal-paragrafu 5 tal-Artikolu 29 (Kumitat Konġunt) ta’ dan il-Ftehim. F’każijiet meta l-Kumitat Konġunt jieħu deċiżjonijiet skont din il-proċedura dwar l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni tar-rekwiżiti u l-istandards imsemmija fl-Anness I ma’ dan il-Ftehim, dawn għandhom jirrispettaw id-deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja relatati mal-interpretazzjoni tar-rekwiżiti u standards pertinenti, kif ukoll id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea, li jittieħdu skont it-termini ta’ rekwiżiti u standards korrispondenti.

2.        Kull Parti tista’ tirriferi kwalunkwe disputa relatata mal-applikazzjoni jew l-interpretazzjoni ta’ dan il-Ftehim li ma kienx possibbli li tissolva skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, quddiem bord ta’ arbitraġġ ta’ tliet arbitri skont il-proċedura stipulata hawn taħt:

(a)   kull Parti għandha taħtar arbitru fi żmien (60) sittin jum mid-data li fiha l-bord tal-arbitraġġ ikun irċieva n-notifika għal talba tal-arbitraġġ indirizzata mill-Parti l-oħra permezz ta’ mezzi diplomatiċi; it-tielet arbitru għandu jinħatar miż-żewġ arbitri l-oħra fi żmien (60) sittin jum ieħor. Jekk waħda mill-Partijiet ma tkunx ħatret arbitru fiż-żmien miftiehem, jew jekk it-tielet arbitru ma jinħatarx fiż-żmien miftiehem, kull Parti tista’ titlob lill-President tal-Kunsill tal-ICAO biex jaħtar arbitru jew arbitri, skont liema minn dawn tkun applikabbli. Jekk il-President ikun tal-istess nazzjonalità bħal waħda mill-Partijiet, il-Viċi President l-iktar superjuri li ma jkunx skwalifikat għal dik ir-raġuni għandu jagħmel il-ħatra.

(b)   it-tielet arbitru li jinħatar taħt it-termini tal-paragrafu a) ta’ hawn fuq għandu jkun ċittadin ta’ Stat terz u għandu jaġixxi bħala l-President tal-bord tal-arbitraġġ;

(c)    il-bord tal-arbitraġġ għandu jaqbel dwar ir-regoli ta’ proċedura tiegħu; kif ukoll

(d)   soġġett għad-deċiżjoni finali tal-bord tal-arbitraġġ, l-ispejjeż inizjali tal-arbitraġġ għandhom jinqasmu b’mod ugwali bejn il-Partijiet.

3.        Fuq talba ta’ Parti, il-bord tal-arbitraġġ jista’ jordna lill-Parti l-oħra timplimenta miżuri temporanji ta’ rimedju sad-deċiżjoni finali tal-bord.

4.        Kwalunkwe deċiżjoni provviżorja jew finali tal-bord tal-arbitraġġ għandha torbot lill-Partijiet. It-tribunal tal-arbitraġġ għandu jfittex li jadotta kwalunkwe deċiżjoni provviżorja jew finali b’kunsens. Meta ma jkunx possibbli li jintlaħaq kunsens, it-tribunal tal-arbitraġġ għandu jadotta d-deċiżjonijiet tiegħu b’maġġoranza tal-voti.

5.        Jekk waħda mill-Partijiet ma taġixxix skont id-deċiżjoni tal-bord tal-arbitraġġ li tkun ittieħdet skont it-termini ta’ dan l-Artikolu fi żmien (30) tletin ġurnata mid-data tal-wasla tan-notifika tad-deċiżjoni msemmija hawn fuq, il-Parti l-oħra tista’, sakemm idum għaddej dan in-nuqqas, tillimita, tissospendi jew tirrevoka d-drittijiet jew il-privileġġi li din tkun tat taħt it-termini ta’ dan il-Ftehim lill-Parti li tkun qed tonqos.

ARTIKOLU 31

MIŻURI TA’ SALVAGWARDJA

1.        Mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 7 (Sikurezza tal-Avjazzjoni) u 8 (Sigurtà tal-Avjazzjoni) u l-valutazzjonijiet ta’ sikurezza u sigurtà msemmija fl-Anness III għal dan il-Ftehim, Parti tista’ tieħu l-miżuri ta’ salvagwardja xierqa jekk tikkunsidra li l-Parti l-oħra tkun naqset milli twettaq obbligu skont dan il-Ftehim. Il-miżuri ta’ salvagwardja għandhom ikunu limitati fir-rigward tal-kamp ta' applikazzjoni u tat-tul taż-żmien tagħhom, għal dak li huwa strettament meħtieġ sabiex titranġa s-sitwazzjoni jew sabiex jinżamm il-bilanċ ta’ dan il-Ftehim. Għandha tingħata prijorità għal dawk il-miżuri li jfixklu l-inqas it-tħaddim ta’ dan il-Ftehim.

2.        Kwalunkwe Parti li tkun qed tikkonsidra li tieħu miżuri ta’ salvagwardja għandha tavża mingħajr dewmien lill-Parti l-oħra permezz tal-Kumitat Konġunt u għandha tforni t-tagħrif rilevanti kollu.

3.        Il-Partijiet għandhom jikkonsultaw minnufih lill-Kumitat Konġunt bil-għan li tinstab soluzzjoni aċċettabbli għal kulħadd.

4.        Mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 7 (Sikurezza tal-Avjazzjoni) u 8 (Sigurtà tal-Avjazzjoni) ta' dan il-Ftehim, il-Parti kkonċernata ma tistax tieħu miżuri ta’ salvagwardja qabel ma jkun għadda xahar mid-data tan-notifika taħt il-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, sakemm il-proċedura ta’ konsultazzjoni taħt il-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu ma tkunx intemmet qabel ma jiskadi l-limitu ta’ żmien dikjarat.

5.        Il-Parti konċernata għandha, mingħajr dewmien, tavża lill-Kumitat Konġunt dwar il-miżuri meħuda u għandha tforni l-informazzjoni rilevanti kollha.

6.        Kwalunkwe azzjoni li tkun ittieħdet taħt it-termini ta’ dan l-Artikolu għandha tiġi sospiża hekk kif il-Parti li jkollha t-tort tissodisfa id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 32

ŻVELAR TA’ INFORMAZZJONI

Ir-rappreżentanti, id-delegati u l-esperti tal-Partijiet, kif ukoll uffiċjali oħra li jaġixxu skont dan il-Ftehim, għandhom ikunu meħtieġa, anke wara li jkunu waqfu mid-dmirijiet tagħhom, li ma jiżvelawx lil partijiet terzi informazzjoni koperta mill-obbligu tal-kunfidenzjalità professjonali, b’mod partikolari informazzjoni dwar sigurtà rilevanti u informazzjoni dwar kumpaniji jew impriżi, ir-relazzjonijiet ta’ negozju jew il-komponenti tal-ispejjeż tagħhom.

ARTIKOLU 33

ARRANĠAMENTI TRANŻIZZJONALI

1.        L-Anness III għal dan il-Ftehim jistabbilixxi l-arranġamenti tranżizzjonali u l-perjodi korrispondenti li japplikaw bejn il-Partijiet.

2.      It-tranżizzjoni tal-Ukraina għall-implimentazzjoni effettiva tar-rekwiżiti u l-istandards tal-atti tal-Unjoni Ewropea msemmija fl-Anness I ma' dan il-Ftehim u l-eżekuzzjoni tal-kundizzjonijiet taħt l-Anness III għandha tkun suġġetta għal valutazzjonijiet, li jitwettqu mill-Kummissjoni Ewropea b'kooperazzjoni mal-Ukraina u fir-rigward tal-ispezzjonijiet tal-istandardizzazzjoni tas-sikurezza tal-avjazzjoni għandhom jitwettqu mill-EASA skont ir-rekwiżiti u l-istandards speċifikati fil-Parti C tal-Anness I ma' dan il-Ftehim;

Meta l-Ukraina tkun sodisfatta li r-rekwiżiti u l-istandards leġislattivi rilevanti ikunu ġew inkorporati fil-leġiżlazzjoni Ukraina u implimentati, hija għandha tinforma lill-Kummissjoni Ewropea li għandha ssir valutazzjoni.

3.      Jekk il-Kummissjoni Ewropea tiddetermina li l-Ukraina tissodisfa r-rekwiżiti u l-istandards rilevanti, hija għandha tressaq il-kwistjoni quddiem il-Kumitat Konġunt stabbilit skont l-Artikolu 29 (Kumitat Konġunt) ta’ dan il-Ftehim sabiex tkun tista’ tieħu deċiżjoni jekk l-Ukraina tikkwalifikax biex tgħaddi għall-perjodu tranżizzjonali li jmiss jew tikkonformax ma’ dawn ir-rekwiżiti kollha.

4.      Jekk il-Kummissjoni Ewropea tiddetermina li l-Ukraina ma tissodisfax ir-rekwiżiti u l-istandards rilevanti, hija għandha tirraporta dan lill-Kumitat Konġunt. Il-Kummissjoni Ewropea għandha, minn hawn 'l quddiem, tirrakkomanda lill-Ukraina titjib speċifiku u tiddetermina, f’konsultazzjoni mal-Ukraina, il-perjodu ta’ implimentazzjoni li matulu jistgħu raġonevolment jiġu indirizzati n-nuqqasijiet rilevanti. Qabel tmiem il-perjodu ta’ implimentazzjoni, għandha ssir it-tieni valutazzjoni, u jekk ikun neċessarju jsiru aktar valutazzjonijiet, dwar jekk il-miżuri rakkomandati jkunux ġew implimentati b’mod effettiv u sodisfaċenti.

5.      Jekk il-Kummissjoni Ewropea tiddetermina li n-nuqqasijiet rilevanti jkunu ġew indirizzati, hija għandha tissottometti l-kwistjoni lill-Kumitat Konġunt sabiex jiddeċiedi skont dan u kif stipulat fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu.

ARTIKOLU 34

RELAZZJONI MA’ FTEHIMIET OĦRA U/JEW ARRANĠAMENTI

1.        Id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim għandhom jipprevalu fuq id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-ftehimiet bilaterali tas-servizzi bl-ajru u/jew bejn il-Partijiet.

2.        Minkejja l-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, id-dispożizzjonijiet li jirrigwardaw is-sjieda, id-drittijiet tat-traffiku, il-kapaċità, il-frekwenzi, it-tip jew il-bidla tal-inġenji tal-ajru, it-taqsim tal-kodiċi u l-ipprezzar ta’ ftehim jew arranġament bilaterali bejn l-Ukraina u l-Unjoni Ewropea jew Stat Membru tal-UE, għandhom japplikaw bejn il-Partijiet tiegħu jekk tali ftehim u/jew arranġament bilaterali ikun aktar favorevoli, f’termini ta’ libertà għat-trasportaturi tal-ajru kkonċernati, jew inkella aktar favorevoli f'sens ieħor u sakemm ma jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni bejn l-Istati Membri tal-UE u ċ-ċittadini tagħhom. L-istess japplika għal dispożizzjonijiet li mhumiex koperti b’dan il-Ftehim.

3.        Jekk il-Partijiet isiru partijiet għal xi ftehim multilaterali, jew japprovaw deċiżjoni adottata mill-ICAO jew minn xi organizzazzjoni internazzjonali oħra, li tindirizza kwistjonijiet koperti minn dan il-Ftehim, huma għandhom jikkonsultaw fil-Kumitat Konġunt sabiex ikun determinat jekk dan il-Ftehim għandux jiġi rrivedut sabiex jitqiesu tali żviluppi.

ARTIKOLU 35

Dispożizzjonijiet Finanzjarji

Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 5(1)(b) (Prinċipji Ġenerali ta’ Kooperazzjoni Regolatorja) ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jallokaw ir-riżorsi finanzjarji meħtieġa, inklużi dawk relatati mal-Kumitat Konġunt, għall-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim fit-territorji rispettivi tagħhom.

TITOLU V

DĦUL FIS-SEĦĦ, REVIŻJONI, TERMINAZZJONI U DISPOŻIZZJONIJIET OĦRA

ARTIKOLU 36

EMENDI

1.        Il-Kumitat Konġunt jista’, fuq proposta li ssir minn waħda mill-Partijiet u skont dan l-Artikolu, jiddeċiedi li, b’kunsens, jimmodifika l-Annessi ma' dan il-Ftehim kif previst fis-subparagrafu 3(a) tal-Artikolu 15 (Leġiżlazzjoni Ġdida).

2.        L-emendi għall-Annessi ma' dan il-Ftehim għandhom jidħlu fis-seħħ wara t-tlestija mill-Partijiet tal-proċeduri interni neċessarji.

3.      Fuq talba ta’ kwalunkwe Parti u fi qbil mal-proċeduri relevanti, b’kont meħud tal-possibbiltà ta’ rakkomandazzjonijiet mill-Kumitat Konġunt, dan il-Ftehim għandu jiġi rivedut fid-dawl tal-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tiegħu, bil-għan li jiġi kkunsidrat kwalunkwe żvilupp futur li jista' jkun neċessarju. Kwalunkwe emenda li hija riżultat tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim għandha tidħol fis-seħħ kif previst fl- Artikolu 38 (Dħul fis-Seħħ u Applikazzjoni Provviżorja) ta’ dan il-Ftehim.

ARTIKOLU 37

TMIEM

Kull Parti tista’, f’kull waqt, tibgħat avviż bil-miktub permezz ta' mezzi diplomatiċi lill-Parti l-oħra dwar id-deċiżjoni tagħha li ttemm dan il-Ftehim. It-tali avviż għandu jintbagħat fl-istess ħin lill-ICAO. Dan il-Ftehim għandu jiġi tterminat f’nofs il-lejl GMT fi tmiem l-istaġun tat-traffiku tal-Assoċjazzjoni Internazzjonali tat-Trasport bl-Ajru li jkun fis-seħħ sena wara d-data tal-avviż ta’ terminazzjoni bil-miktub, sakemm l-avviż ma jiġix irtirat bi qbil reċiproku bejn il-Partijiet qabel it-tmiem ta’ dan il-perijodu.

ARTIKOLU 38

DĦUL FIS-SEĦĦ U APPLIKAZZJONI PROVVIŻORJA

1.      Dan il-Ftehim għandu jkun suġġett għar-ratifika jew l-approvazzjoni mill-firmatarji skont il-proċeduri tagħhom infushom.

2.      Dan il-Ftehim jidħol fis-seħħ xahar wara d-data tal-aħħar nota fi skambju ta' noti diplomatiċi bejn il-Partijiet li jikkonfermaw li l-proċeduri kollha meħtieġa biex dan il-Ftehim jidħol fis-seħħ ikunu tlestew. Għall-għan ta’ dan l-iskambju, l-Ukraina għandu jwassal lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea n-nota diplomatika tiegħu lill-Unjoni Ewropea u lill-Istati Membri tagħha, u s-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea għandu jwassal lill-Ukraina n-nota diplomatika tiegħu mingħand l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha. In-nota diplomatika mill-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha għandha tinkludi l-komunikazzjonijiet minn kull Stat Membru li jikkonfermaw li l-proċeduri tagħhom meħtieġa biex dan il-Ftehim jidħol fis-seħħ ikunu tlestew.

3.           Minkejja l-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, il-Partijiet jaqblu li japplikaw provviżorjament dan il-Ftehim, f’konformità mal-proċeduri u/jew mal-leġislazzjoni nazzjonali interna tagħhom kif applikabbli, mill-ewwel jum tax-xahar li jiġi wara d-data tal-aktar nota riċenti li biha l-Partijiet ikunu nnotifikaw lil xulxin dwar it-tlestija tal-proċeduri nazzjonali rilevanti biex japplikaw provviżorjament jew jikkonkludu dan il-Ftehim, skont kif ikun il-każ.

ARTIKOLU 39

REĠISTRAZZJONI MAL-ICAO U MAS-SEGRETARJAT TAN-NAZZJONIJIET UNITI

Dan il-Ftehim u l-emendi kollha għalih għandhom jiġu rreġistrati mill-Ukraina mal-ICAO u mas-Segretarjat tan-Nazzjonijiet Uniti, skont l-Artikolu 102 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, wara d-dħul fis-seħħ tiegħu.

B’XHIEDA TA’ DAN, il-firmatarji, debitament awtorizzati, iffirmaw dan il-Ftehim.

Magħmul fi …, fil-… jum ta' … fis-sena … f’żewġ kopji bil-lingwa Bulgara, Kroata, Ċeka, Daniża, Olandiża, Ingliża, Estonjana, Finlandiża, Franċiża, Ġermaniża, Griega, Ungeriża, Taljana, Latvjana, Litwana, Maltija, Pollakka, Portugiża, Rumena, Slovakka, Slovena, Spanjola, Svediża u Ukraina, b’kull test ikun ugwalment awtentiku.

_______________________________

ANNESS I

LISTA TAR-REKWIŻITI APPLIKABBLI U L-ISTANDARDS ADOTTATI MILL-UNJONI EWROPEA FIL-QASAM TAL-AVJAZZJONI ĊIVILI LI GĦANDHA TIĠI INKORPORATA FIL-LEĠIŻLAZZJONI TAL-UKRAINA

Ir-“Rekwiżiti u standards applikabbli” tal-atti tal-Unjoni Ewropea li ġejjin għandhom jiġu inkorporati fil-leġiżlazzjoni Ukraina u meqjusa bħala li huma parti minn dan il-Ftehim u għandhom ikunu applikabbli f’konformità ma’ dan il-Ftehim u l-Anness III ma' dan il-Ftehim, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor minn hemm’ il quddiem. Fejn meħtieġ, hawn taħt qed jiġu stabbiliti wkoll l-adattamenti speċifiċi għal kull att individwali.

Ir-rekwiżiti u l-istandards applikabbli ta’ Atti msemmija f’dan l-Anness għandhom jorbtu lill-Partijiet u jkunu parti, jew isiru parti, mill-ordni legali intern tagħhom kif ġej:

(a)         Ir-Regolamenti u d-Direttivi tal-Unjoni Ewropea jorbtu l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha skont it-Trattati tal-UE;

(b)         L-atti nazzjonali tal-Ukraina adottati bil-għan li jimplimentaw id-dispożizzjonijiet tar-Regolamenti u d-Direttivi tal-Unjoni Ewropea korrispondenti jorbtu legalment lill-Ukraina, filwaqt li l-forma u l-metodu ta’ implimentazzjoni qed jitħallew f'idejn l-Ukraina.

A. AĊĊESS GĦAS-SUQ U KWISTJONIJIET ANĊILLARI

Nru 1008/2008

Ir-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Settembru 2008 dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità (Riformulazzjoni).

Rekwiżiti u standards applikabbli: Kapitolu IV.

Nru 95/93

Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 95/93 tat-18 ta' Jannar 1993 dwar ir-regoli komuni għall-allokazzjoni ta' slots f'ajruporti tal-Komunità,

kif emendat bi:

Ir-Regolament (KE) Nru 894/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-27 ta’ Mejju 2002 li jemenda ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 95/93

Ir-Regolament (KE) Nru 1554/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-22 ta’ Lulju 2003 li jemenda ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 95/93

Ir-Regolament (KE) Nru 793/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ April 2004 li jemenda ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 95/93

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 12, 14 u 14a (2)

Fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 12(2) it-terminu “Il-Kummissjoni” għandu jinqara “il-Kumitat Konġunt”.

Nru 96/67

Id-Direttiva tal-Kunsill 96/67/KE tal-15 ta' Ottubru 1996 dwar l-aċċess għas-suq tal-groundhandling fl-ajruporti tal-Komunità

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 25 u l-Anness

Fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 10, it-terminu "Stati Membri" għandu jinqara "Stati Membri tal-KE".

Fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 20(2) it-terminu “Il-Kummissjoni” għandu jinqara “il-Kumitat Konġunt”.

Nru 785/2004

Ir-Regolament (KE) Nru 785/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' April 2004 dwar ir-rekwiżiti tal-assigurazzjoni tat-trasportaturi tal-ajru u l-operaturi tal-ajruplani,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 285/2010 tas- 6 ta’ April 2010 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 785/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-rekwiżiti tal-assigurazzjoni tat-trasportaturi tal-ajru u l-operaturi tal-ajruplani

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 8, u 10(2)

Nru 2009/12

Direttiva 2009/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Marzu 2009 dwar l-imposti tal-ajruporti.

Rekwiżiti u standards applikabbli: kollha minbarra l-Artikoli 12 (1), 13 u 14

B. IL-ĠESTJONI TAT-TRAFFIKU TAL-AJRU

Nru 549/2004

Ir-Regolament (KE) Nru 549/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta’ Marzu 2004 li jippreskrivi l-qafas għall-ħolqien tal-Ajru Uniku Ewropew (ir-Regolament qafas),

kif emendat bi:

Ir-Regolament (KE) Nru 1070/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 biex itejjeb il-prestazzjoni u s-sostenibbiltà tas-sistema Ewropea tal-avjazzjoni.

Rekwiżiti u standards applikabbli: l-Artikoli 1 sa 4, 6, u 9 sa 14.

Nru 550/2004

Ir-Regolament (KE) Nru 550/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta’ Marzu 2004 dwar il-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni tal-ajru fl-ajru uniku Ewropew (ir-Regolament tal-forniment ta’ servizz),

kif emendat bi:

Ir-Regolament (KE) Nru 1070/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 biex itejjeb il-prestazzjoni u s-sostenibbiltà tas-sistema Ewropea tal-avjazzjoni.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 19, l-Annessi I u II.

Nru 551/2004

Ir-Regolament (KE) Nru 551/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta' Marzu 2004 dwar l-organizzazzjoni u l-użu tal-ispazju tal-ajra [ajru] fl-Ajru Uniku Ewropew (ir-Regolament tal-ispazju tal-ajra [ajru]),

kif emendat bi:

Ir-Regolament (KE) Nru 1070/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 biex itejjeb il-prestazzjoni u s-sostenibbiltà tas-sistema Ewropea tal-avjazzjoni.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 11.

Nru 552/2004

Ir-Regolament (KE) Nru 552/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta' Marzu 2004 dwar l-interoperabilita tax-Xibka [network] Ewropea ta' Amministrazzjoni ta' Traffiku tal-Ajru (Ir-Regolament ta' interoperabilità),

kif emendat bi:

Ir-Regolament (KE) Nru 1070/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 biex itejjeb il-prestazzjoni u s-sostenibbiltà tas-sistema Ewropea tal-avjazzjoni.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 12, l-Annessi I sa II.

Leġislazzjoni ta' Implimentazzjoni

Nru 691/2010

lr-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 691/2010 tad-29 ta' Lulju 2010 li jistabbilixxi skema ta’ prestazzjoni għas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru u għall-funzjonijiet tan-netwerk u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2096/2005 li jistabbilixxi rekwiżiti komuni għall-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 677/2011 tas-7 ta’ Lulju 2011 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tal-funzjonijiet tan-netwerk tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru (ATM) u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 691/2010

Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 1216/2011 tal-24 ta’ Novembru 2011 li jemenda r-Regolament tal-Kummissjoni Nru 691/2010 li jistabbilixxi skema ta' prestazzjoni għal servizzi ta' navigazzjoni bl-ajru u funzjonijiet tan-netwerk

Ir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 390/2013 tat-3 ta’ Mejju 2013 li jistabbilixxi skema ta’ prestazzjoni għas-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru u għall-funzjonijiet tan-netwerk.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 25, l-Annessi I sa IV.

Nru 1794/2006

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) 1794/2006 tas-6 ta' Diċembru 2006 li jistabbilixxi skema komuni ta’ imposti għas-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1191/2010 tas-16 ta’ Diċembru 2010 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1794/2006 li jistabbilixxi skema komuni ta’ imposti għas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) 391/2013 tat-3 ta’ Mejju 2013 li jistabbilixxi skema komuni ta’ imposti għas-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 17, l-Annessi I sa VI.

Nru 482/2008

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 482/2008 tat-30 ta’ Mejju 2008 li jistabbilixxi sistema ta’ garanzija tas-sigurtà tas-softwer li għandha tiġi implimentata mill-fornituri tas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru u li jemenda l-Anness II għar-Regolament (KE) Nru 2096/2005,

kif emendat bi:

Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 1035/2011 tas-17 ta’ Ottubru 2011 li jistabbilixxi rekwiżiti komuni għall-forniment ta’ servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 482/2008 u (UE) Nru 691/2010

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 6, l-Annessi I sa II.

Nru 1034/2011

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1034/2011 tas-17 ta’ Ottubru 2011 dwar is-sorveljanza tas-sikurezza fil-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru u s-servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 691/2010.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 19.

Nru 1035/2011

Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 1035/2011 tas-17 ta’ Ottubru 2011 li jistabbilixxi rekwiżiti komuni għall-forniment ta’ servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 482/2008 u (UE) Nru 691/2010,

kif emendat bi:

ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 923/2012 tas-26 ta’ Settembru 2012 li jistabbilixxi regoli komuni tal-ajru u dispożizzjonijiet operattivi dwar is-servizzi u l-proċeduri fin-navigazzjoni bl-ajru u li jemenda r-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 1035/2011 u r-Regolamenti (KE) Nru 1265/2007, (KE) Nru 1794/2006, (KE) Nru 730/2006, (KE) Nru 1033/2006 u (UE) Nru 255/2010.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 14 u l-Annessi I sa V.

Nru 409/2013

Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 409/2013 tat- 3 ta’ Mejju 2013 dwar id-definizzjoni ta’ proġetti komuni, it-twaqqif ta’ governanza u l-identifikazzjoni ta’ inċentivi li jappoġġjaw l-implimentazzjoni tal-Pjan Regolatorju Ewropew għall-Ġestjoni tat-Traffiku tal-Ajru.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 15.

Nru 2150/2005

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2150/2005 tat-23 ta’ Diċembru 2005 li jistabbilixxi regoli komuni għall-użu flessibbli tal-ispazju tal-ajru

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 9, l-Anness.

Nru 730/2006

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) 730/2006 tal-11 ta' Mejju 2006 dwar il-klassifikazzjoni tal-ispazju tal-ajru u l-aċċess tat-titjiriet VFR 'l fuq mil-livell 195 ta' titjir

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 4.

Nru 255/2010

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 255/2010 tal-25 ta’ Marzu 2010 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-ġestjoni tal-fluss tat-traffiku tal-ajru

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 15.

Nru 176/2011

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 176/2011 tal- 24 ta’ Frar 2011 dwar l-informazzjoni li trid tiġi pprovduta qabel l-istabbilment u l-modifikazzjoni ta’ blokk ta’ spazju tal-ajru funzjonali.

Nru 923/2012

Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 923/2012 tas-26 ta’ Settembru 2012 li jistabbilixxi regoli komuni tal-ajru u dispożizzjonijiet operattivi dwar is-servizzi u l-proċeduri fin-navigazzjoni bl-ajru u li jemenda r-Regolament ta' Implimentazzjoni (UE) Nru 1035/2011 u r-Regolamenti (KE) Nru 1265/2007, (KE) Nru 1794/2006, (KE) Nru 730/2006, (KE) Nru 1033/2006 u (UE) Nru 255/2010.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 10, l-Anness.

Nru 1032/2006

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1032/2006 tas-6 ta’ Lulju 2006 li jistipula rekwiżiti għal sistemi awtomatiċi għall-iskambju ta’ tagħrif dwar it-titjiriet bejn ċentri tal-kontroll tat-traffiku tal-ajru għall-iskopijiet ta’ notifikazzjoni, koordinazzjoni u trasferiment ta’ titjiriet,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 30/2009 tas-16 ta' Jannar 2009 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1032/2006 f’dak li jikkonċerna r-rekwiżiti għal sistemi awtomatiċi ta' skambju tad-dejta tat-titjira li jappoġġjaw is-servizzi ta’ kollegamenti tad-dejta.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 10, l-Annessi I sa II.

Nru 1033/2006

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1033/2006 tal-4 ta’ Lulju 2006 li jistabbilixxi r-rekwiżiti dwar proċeduri għal pjanijiet ta’ titjiriet fil-fażi ta’ qabel it-titjira għall-ajru uniku Ewropew,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 428/2013 tat-8 ta’ Mejju 2013 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1033/2006 fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-ICAO imsemmija fl-Artikolu 3(1)

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 5, l-Anness

Nru 633/2007

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 633/2007 tas-7 ta’ Ġunju 2007 li jistipula rekwiżiti għall-applikazzjoni ta' protokoll ta' trasferiment ta' messaġġ tat-titjira użat għan-notifika, il-koordinazzjoni u t-trasferiment ta' titjiriet bejn ċentri ta' kontroll tat-traffiku tal-ajru,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 283/2011 tat-22 ta’ Marzu 2011 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 633/2007 fir-rigward tal-arranġamenti tranżizzjonali msemmija fl-Artikolu 7

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 7, it-tieni u t-tielet sentenzi tal-Artikolu 8, l-Annessi I sa IV

Nru 29/2009

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 29/2009 tas-16 ta’ Jannar 2009 li jistabbilixxi rekwiżiti dwar servizzi ta’ kollegament tad-dejta għall-Ajru Uniku Ewropew.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 14, l-Annessi I sa VII

Nru 262/2009

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 262/2009 tat-30 ta’ Marzu 2009 li jistabbilixxi l-ħtiġijiet għall-allokazzjoni koordinata u għall-użu ta’ kodiċijiet tal-interrogatur Mode S għall-ajru uniku Ewropew

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 12, l-Annessi I sa VI

Nru 73/2010

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 73/2010 tas-26 ta’ Jannar 2010 li jistipula r-rekwiżiti dwar il-kwalità tad-dejta ajrunawtika u l-informazzjoni ajrunawtika għall-Ajru Uniku Ewropew.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 13, l-Annessi I sa X

Nru 1206/2011

Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 1206/2011 tat-22 ta’ Novembru 2011 li jistabbilixxi rekwiżiti dwar l-identifikazzjoni ta’ inġenji tal-ajru għas-sorveljanza fl-Ajru Uniku Ewropew.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 11, l-Annessi I sa VII.

Nru 1207/2011

Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 1207/2011 tat-22 ta’ Novembru 2011 li jistabbilixxi rekwiżiti għall-prestazzjoni u l-interoperabilità tas-sorveljanza għall-ajru uniku Ewropew.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 14, l-Annessi I sa IX.

Nru 1079/2012

Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 1079/2012 tas-16 ta’ Novembru 2012 li jistabbilixxi rekwiżiti ta’ spazjar bejn il-kanali ta’ komunikazzjoni vokali għall-Ajru Uniku Ewropew u jirrevoka r-Regolament (KE) Nru 1265/2007.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 15, l-Annessi I sa V.

Ir-Regolament SESAR

Nru 219/2007

Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 219/2007 tas-27 ta’ Frar 2007 dwar l-istabbiliment ta' Impriża Konġunta għall-iżvilupp tas-sistema Ewropea ta' ġenerazzjoni ġdida għall-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru (SESAR)

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1361/2008 tas-16 ta’ Diċembru 2008 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 219/2007 dwar l-istabbiliment ta' Impriża Konġunta għall-iżvilupp tas-sistema Ewropea ta' ġenerazzjoni ġdida għall-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru (SESAR).

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikolu 1(1)-(2) u (5)-(7), l-Artikoli 2 sa 3, l-Artikolu 4(1), l-Anness.

Liċenzji ta’ kontrolluri tat-traffiku tal-ajru

Nru 805/2011

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 805/2011 tal-10 ta’ Awwissu 2011 li jistabbilixxi regoli ddettaljati għal liċenzji u ċerti ċertifikati tal-kontrolluri tat-traffiku tal-ajru skont ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 32, l-Annessi I sa IV

Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni

Nru 2011/121

Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-21 ta’ Frar 2011 li tistabbilixxi l-miri ta’ prestazzjoni u l-limiti ta’ twissija għall-Unjoni Ewropea kollha għall-forniment tas-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru mill-2012 sal-2014 (2011/121/UE)

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 4.

Nru 2011/2611 finali

Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta’ Mejju 2011 dwar l-eżenzjonijiet skont l-Artikolu 14 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 29/2009 C (2011) 2611 finali.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 3, l-Annessi I u II.

Nru 2011/9074 finali

Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta’ Diċembru 2011 dwar l-eżenzjonijiet skont l- Artikolu 14 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 29/2009 — C (2011) 9074 finali.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 3, l-Annessi I u II.

Nru 2012/9604 finali

Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-approvazzjoni tal-Pjan Strateġiku għan-Netwerk għall-funzjonijiet tan-netwerk tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru tal-Ajru Uniku Ewropew għall-perjodu 2012-2019 — C (2012) 9604 finali.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 3.

C. SIKUREZZA TAL-AVJAZZJONI

Nru 216/2008 (Regolament bażiku)

Ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Frar 2008 dwar regoli komuni fil-kamp tal-avjazzjoni ċivili u li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni, u li jħassar id-Direttiva tal-Kunsill 91/670/KEE, ir-Regolament (KE) Nru 1592/2002 u d-Direttiva 2004/36/KE,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 690/2009 tat-30 ta' Lulju 2009 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli komuni fil-kamp tal-avjazzjoni ċivili u li jistabblixxi Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni, u li jħassar id-Direttiva tal-Kunsill 91/670/KEE, ir-Regolament (KE) Nru 1592/2002 u d-Direttiva 2004/36/KE.

Ir-Regolament (KE) Nru 1108/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 21 ta’ Ottubru 2009 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 216/2008 fil-qasam tal-ajrudromi, il-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru u s-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru u li jħassar id-Direttiva 2006/23/KE.

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 6/2013 tat-8 ta’ Jannar 2013 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli komuni fil-kamp tal-avjazzjoni ċivili u li jistabblixxi Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni, u li jħassar id-Direttiva tal-Kunsill 91/670/KEE, ir-Regolament (KE) Nru 1592/2002 u d-Direttiva 2004/36/KE.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 11, 13 sa 16, 20 sa 25, 54, 55 u 68 u l-Annessi I sa VI.

Ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 u r-regoli ta’ implimentazzjoni tiegħu għandhom jiġu applikati għall-Ukraina skont id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

1.        L-Ukraina ma għandhiex tiddelega lill-EASA l-ebda funzjonijiet relatati mas-sikurezza kif previst skont il-Konvenzjoni u l-Annessi tagħha;

2.        L-Ukraina għandha tkun soġġetta għal spezzjonijiet ta’ standardizzazzjoni mwettqa mill-EASA skont l- Artikolu 54 ta’ Regolament (KE) Nru 216/2008;

3.        L-applikazzjoni tal-Artikolu 11 tar- Regolament (KE) Nru 216/2008 għal ċertifikati maħruġa mill-Ukraina għandha tiġi deċiża mill-Kumitat Konġunt, skont id-dispożizzjonijiet tal-Anness III għal dan il-Ftehim;

4.        L-ewwel paragrafu (1) tal-Artikolu 11, tar-Regolament (KE) Nru 216/2008 ma' japplikax għal ċertifikati tal-Ukraina maħruġa fiż-żoni fejn joperaw it-titjiriet u ajrunavigabbiltà inizjali u kontinwa (Regolamenti ta' Implimentazzjoni Nru/i: (UE) 965/2012, 748/2012 u (KE) 2042/2003);

5.        Il-Kummissjoni Ewropea għandha tgawdi fl-Ukraina, is-setgħat konferiti lilha għad-deċiżjonijiet adottati skont il-paragrafu 2 tal-Artikolu 11, il-paragrafi 5 u 7 tal-Artikolu 14, u l-paragrafu 5 tal-Artikolu 24, u l-paragrafu 1 tal-Artikolu 25 tar-Regolament (KE) Nru 216/2008 fl-oqsma li fihom il-paragrafu 1 tal-Artikolu 11 huwa ddikjarat applikabbli mill-Kumitat Konġunt;

6.        Fil-qasam tal-ajrunavigabbiltà, fejn mhemmx ħidmiet imwettqa mill-EASA, l-Ukraina tista’ toħroġ ċertifikati, liċenzji jew approvazzjonijiet fl-applikazzjoni ta’ ftehim jew arranġament konkluż mill-Ukraina ma’ pajjiż terz.

Nru 748/2012

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 748/2012 li jistabbilixxi regoli ta’ implimentazzjoni għaċ-ċertifikazzjoni tal-airworthiness u ambjentali ta’ inġenji tal-ajru u ta’ prodotti, partijiet u tagħmir relatati, kif ukoll għaċ-ċertifikazzjoni ta’ organizzazzjonijiet relatati mad-disinn u l-produzzjoni,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 7/2013 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 748/2012 jistabbilixxi regoli ta’ implimentazzjoni għaċ-ċertifikazzjoni tal-airworthiness u ambjentali ta’ inġenji tal-ajru u ta’ prodotti, partijiet u tagħmir relatati, kif ukoll għaċ-ċertifikazzjoni ta’ organizzazzjonijiet relatati mad-disinn u l-produzzjoni.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1-2, 8-10 u l-Anness.

Nru 2042/2003

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2042/2003 tal-20 ta' Ottubru 2003 dwar l-kapaċità kontinwata li jintużaw fl-ajru ta' inġenji tal-ajru u prodotti, partijiet u tagħmir ajrunawtiku, u dwar l-approvazzjoni ta' organizzazzjonijiet u persunal involut f'dan ix-xogħol,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 707/2006 tat-8 ta’ Mejju 2006 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2042/2003 dwar approvazzjonijiet għal perjodu limitat u Annessi I u III

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 376/2007 tat-30 ta' Marzu 2007 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2042/2003 dwar il-kapaċità kontinwa li jintużaw fl-ajru ta' inġenji tal-ajru u prodotti, partijiet u tagħmir ajrunawtiku, u dwar l-approvazzjoni ta' organizzazzjonijiet u persunal involut f'dan ix-xogħol;

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1056/2008 tas-27 ta’ Ottubru 2008 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2042/2003 dwar l-adegwatezza għall-avjazzjoni kontinwata ta’ inġenji tal-ajru u prodotti, partijiet u tagħmir ajrunawtiku, u dwar l-approvazzjoni ta’ organizzazzjonijiet u persunal involuti f’dan ix-xogħol;

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 127/2010 tat-5 ta’ Frar 2010 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2042/2003 dwar il-kapaċità kontinwata li jintużaw fl-ajru [navigabbiltà] ta' inġenji tal-ajru u prodotti, partijiet u tagħmir ajrunawtiku, u dwar l-approvazzjoni ta' organizzazzjonijiet u persunal involut f'dan ix-xogħol

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 962/2010 tat-26 ta’ Ottubru 2010 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2042/2003 dwar il-kapaċità kontinwata li jintużaw fl-ajru [ajrunavigabbiltà] ta' inġenji tal-ajru u prodotti, partijiet u tagħmir ajrunawtiku, u dwar l-approvazzjoni ta' organizzazzjonijiet u persunal involut f'dan ix-xogħol;

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1149/2011 tat-21 ta’ Ottubru 2011 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2042/2003 dwar il-kapaċità kontinwata li jintużaw fl-ajru ta’ inġenji tal-ajru u prodotti, partijiet u tagħmir ajrunawtiku, u dwar l-approvazzjoni ta’ organizzazzjonijiet u persunal involut f’dan ix-xogħol;

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 593/2012  li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2042/2003 dwar il-kapaċità kontinwata li jintużaw fl-ajru ta' inġenji tal-ajru u prodotti, partijiet u tagħmir ajrunawtiku, u dwar l-approvazzjoni ta' organizzazzjonijiet u persunal involut f'dan ix-xogħol.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 6, l-Annessi I sa IV

Nru 996/2010

Ir-Regolament (UE) Nru 996/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Ottubru 2010 dwar l-investigazzjoni u l-prevenzjoni ta’ aċċidenti u inċidenti fis-settur tal-avjazzjoni ċivili u li jħassar id-Direttiva 94/56/KE

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 26, minbarra l-Artikoli 7(4) u 24.

Nru 2003/42

Id-Direttiva 2003/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Ġunju 2003 dwar rapporti ta' okkorrenza fl-avjazzjoni ċivili

Rekwiżiti u standards applikabbli L-Artikoli 1 sa 11, l-Annessi I u II.

Nru 1321/2007

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1321/2007 tat-12 ta’ Novembru 2007 li jistipula r-regoli ta’ implimentazzjoni għall-integrazzjoni ta' tagħrif dwar okkorrenzi fl-avjazzjoni ċivili skambjat skont id-Direttiva 2003/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill f’depożitu ċentrali ta’ tagħrif.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 4.

Nru 1330/2007

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1330/2007 tal-24 ta’ Novembru 2007 li jistipula r-regoli implimentattivi għat-tqassim lill-partijiet interessati ta' tagħrif dwar l-okkorrenzi tal-avjazzjoni ċivili msemmija fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 10, l-Annessi I sa II.

Nru 104/2004

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 104/2004 tat-22 ta' Jannar 2004 li jniżżel ir-regoli dwar l-organizzazzjoni u l-komposizzjoni tal-Bord tal-Appell tal-Aġenzija tas-Sigurta' tal-Avjazzjoni Ewropea.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 7 u l-Anness.

Nru 628/2013

Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 628/2013 tat-28 ta’ Ġunju 2013 dwar metodi ta’ operat tal-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni għat-twettiq ta’ spezzjonijiet ta’ standardizzazzjoni u għall-monitoraġġ tal-applikazzjoni tar-regoli fir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament u tal-Kunsill u li jħassar ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 736/2006.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 27.

Nru 2111/2005

Ir-Regolament (KE) Nru 2111/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta’ Diċembru 2005 dwar l-istabbiliment ta’ lista Komunitarja ta’ kumpanniji tal-ajru li huma suġġetti għal projbizzjoni ta’ operar fil-Komunità u li jinforma lill-passiġġieri tat-trasport bl-ajru dwar l-identità tal-kumpanija tal-ajru li topera, u li tħassar l-Artikolu 9 tad-Direttiva 2004/36/KE

Dispożizzjonijiet rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 13, l-Anness.

Nru 473/2006

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 473/2006 tat-22 ta’ Marzu 2006 li jistabbilixxi regoli ta’ implimentazzjoni għal-lista Komunitarja ta’ trasportaturi tal-ajru li huma suġġetti għal projbizzjoni tal-operat fil-Komunità msemmija fil-Kapitolu II tar-Regolament (KE) Nru 2111/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

Dispożizzjonijiet rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 6 u l-Annessi A sa C

Nru 474/2006

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 474/2006 tat-22 ta’ Marzu 2006 li jistabbilixxi l-lista Komunitarja ta' kumpaniji tal-ajru li huma soġġetti għal projbizzjoni fuq l-operat fil-Komunità skont il-Kapitolu II tar-Regolament (KE) Nru 2111/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill,

kif emendat l-aħħar permezz ta’:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 659/2013 tal-10 ta' Lulju 2013 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 474/2006 li jistabbilixxi l-lista Komunitarja ta’ kumpaniji tal-ajru [trasportaturi tal-ajru] li huma soġġetti għal projbizzjoni fuq l-operat fil-Komunità.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 3, l-Annessi A sa B (jekk jogħġbok ara l-aħħar emendihawn taħt):

Nru 1178/2011

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1178/2011 ta’ 3 ta’ Novembru 2011 li jistabbilixxi rekwiżiti tekniċi u proċeduri amministrattivi relatati mal-ekwipaġġi tal-ajruplani tal-avjazzjoni ċivili skont ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 290/2012 tat-30 ta’ Marzu 2012 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 1178/2011 li jistabbilixxi rekwiżiti tekniċi u proċeduri amministrattivi relatati mal-ekwipaġġi tal-ajruplani tal-avjazzjoni ċivili skont ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 11, l-Annessi I sa VII.

Nru 965/2012

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 965/2012 tal-5 ta’ Ottubru 2012 li jistabbilixxi rekwiżiti tekniċi u proċeduri amministrattivi relatati mal-operazzjonijiet bl-ajru skont ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 800/2013 tal-14 ta’ Awwissu 2013 li jemenda r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 965/2012 li jistabbilixxi rekwiżiti tekniċi u proċeduri amministrattivi relatati mal-operazzjonijiet bl-ajru skont ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

Rekwiżiti u standards applikabbli): L-Artikoli 1 sa 9, l-Annessi I sa VII.

Nru 1332/2011

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1332/2011 tas-16 ta’ Diċembru 2011 li jistabbilixxi r-rekwiżiti komuni dwar l-użu tal-ispazju tal-ajru u l-proċeduri operattivi għall-evitar ta' kolliżjonijiet fl-ajru

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 4, l-Anness.

D. AMBJENT

Nru 2003/96

Id-Direttiva tal-Kunsill 2003/96/KE tas-27 ta’ Ottubru 2003 li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti tal-enerġija u l-elettriku.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikolu 14(1)b u (2).

Nru 2006/93

Id-Direttiva 2006/93/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 2006 dwar ir-regolament tal-operazzjoni tal-ajruplani koperta mill-Parti II, il-Kapitolu 3, il-Volum 1 tal-Anness 16 tal-Konvenzjoni dwar l-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali, it-tieni edizzjoni (1988).

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 5.

Nru 2002/49

Id-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2002/49/KE tal-25 ta’ Ġunju 2002 li tirrigwardja l-istudju u l-amministrazzjoni tal-ħsejjes ambjentali

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 16, l-Annessi I sa VI.

Nru 2002/30

Id-Direttiva 2002/30/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Marzu 2002 dwar l-istabbiliment ta' regoli u proċeduri għall-introduzzjoni ta' restrizzjonijiet tal-ħoss fl-ajruporti tal-Komunità,

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 15, l-Annessi I u II.

E. L-ASPETTI SOĊJALI

Nru 1989/391

Id-Direttiva tal-Kunsill 89/391/KEE tat-12 ta' Ġunju 1989 dwar l-introduzzjoni ta' miżuri sabiex jinkoraġġixxu titjib fis-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema fuq ix-xogħol

kif emendat bi:

Id-Direttiva 2007/30/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta’ l- 20 ta’ Ġunju 2007 li temenda d-Direttiva 89/391/KEE tal-Kunsill, id-Direttivi partikulari tagħha kif ukoll id-Direttivi tal-Kunsill 83/477/KEE, 91/383/KEE, 92/29/KEE u 94/33/KE, bil-ħsieb li jiġu simplifikati u razzjonalizzati r-rapporti dwar l-implimentazzjoni prattika,

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 16, u 18 sa 19

Nru 2003/88

Id-Direttiva 2003/88/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-4 ta’ Novembru 2003 li tikkonċerna ċerti aspetti tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol

Dispożizzjonijiet applikabbli: L-Artikoli 1 sa 19, 21 sa 24 u 26 sa 29

Nru 2000/79

Id-Direttiva tal-Kunsill 2000/79/KE tas-27 Novembru 2000 dwar il-Ftehim Ewropew fuq l-Organizzazzjoni tal-Ħinijiet tax-Xogħol ta' Ħaddiema Mobbli fl-Avjazzjoni Ċivili konkluż mill-Assoċjazzjoni tal-Linji tal-Ajru Ewropej (AEA), il-Federazzjoni Ewropea tal-Ħaddiema tat-Trasport (ETF), l-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kabini tal-Piloti (ECA), l-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Linji ta' l-Ajru Reġjonali (ERA) u l-Assoċjazzjoni Internazzjonali tat-Trasportazzjoni bl-Arju (IACA)

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 2 sa 3, l-Anness.

F. ĦARSIEN TAL-KONSUMATURI

Nru 90/314

Id-Direttiva tal-Kunsill 90/314/KEE tat-13 ta’ Ġunju 1990 dwar il-vjaġġi kollox kompriż (package travel), il-vaganzi kollox kompriż u t-tours kollox kompriż.

Dispożizzjonijiet applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 10.

Nru 93/13

Id-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE tal-5 ta’ April 1993 dwar termini inġusti f’kuntratti tal-konsumaturi.

Dispożizzjonijiet applikabbli: L-Artikoli 1 sa 10 u l-Anness.

Fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikoli 10, it-terminu "Il-Kummissjoni" għandu jinqara "il-Partijiet Kontraenti l-oħrajn kollha tal-ECAA"

Nru 95/46

Id-Direttiva 95/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ottubru 1995 dwar il-protezzjoni ta’ individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ dejta personali u dwar il-moviment liberu ta’ dik id-dejta.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 34.

Nru 2027/97

Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2027/97 tad-9 ta’ Ottubru 1997 dwar ir-reponsabbiltà ta’ trasportaturi tal-ajru fl-eventwalità ta’ inċidenti,

kif emendat bi:

Ir-Regolament (KE) Nru 889/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Mejju 2002 li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2027/97

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 8.

Nru 261/2004

Ir-Regolament (KE) Nru 261/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Frar 2004 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91.

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli minn 1 sa 17.

Nru 1107/2006

Ir-Regolament (KE) Nru 1107/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ Lulju 2006 dwar id-drittijiet ta’ persuni b’diżabbiltà u ta’ persuni b’mobbiltà mnaqqsa meta jivvjaġġaw bl-ajru

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 16, l-Annessi I u II.

G. SISTEMI TA’ RESERVAZZJONI KKOMPJUTERIZZATI

Nru 80/2009

Ir-Regolament (KE) Nru 80/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta’ Jannar 2009 dwar Kodiċi ta’ Kondotta għal sistemi ta’ riservazzjoni kompjuterizzata u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2299/89

Rekwiżiti u standards applikabbli): l-Artikoli 1 sa 19 u l-Annessi.

H. LEĠIŻLAZZJONI OĦRA

Nru 437/2003

Ir-Regolament (KE) Nru 437/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2003 dwar il-prospetti tal-istatistika rigward it-trasport tal-passiġġieri, l-merkanzija u l-posta bl-ajru,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1358/2003 tal-31 ta’ Lulju 2003 li jimplimenta [u jemenda] r-Regolament (KE) Nru 437/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 546/2005 tat-8 ta’ April 2005 li jadatta r-Regolament (KE) Nru 437/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-allokazzjoni tal-kodiċi tal-pajjiż li jirrapporta u li jemenda r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1358/2003 fir-rigward tal-aġġornament tal-lista tal-ajruporti tal-Komunità

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 11, l-Annessi I u II.

Nru 1358/2003

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1358/2003 tal-31 ta’ Lulju 2003 li jimplimenta r-Regolament (KE) Nru 437/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-prospetti tal-istatistika rigward it-trasport tal-passiġġieri, il-merkanzija u l-posta bl-ajru u li jemenda l-Annessi I u II tiegħu,

kif emendat bi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 158/2007 tas-16 ta’ Frar 2007 li jemenda r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1358/2003 fir-rigward tal-lista tal-ajruporti tal-Komunità [traduzzjoni mhux uffiċjali]

Rekwiżiti u standards applikabbli: L-Artikoli 1 sa 4, l-Annessi I sa III.

___________________ ANNESS II

SERVIZZI MIFTIEHMA U ROTOT SPEĊIFIKATI

34. Kull Parti tagħti lit-trasportaturi tal-ajru tal-Parti l-oħra d-drittijiet biex dawn joperaw servizzi bl-ajru fuq ir-rotot speċifikati hawn taħt:

(a)       għal trasportaturi tal-ajru tal-Unjoni Ewropea: Kull punt fl-Unjoni Ewropea - punti intermedji fit-territorji tal-imsieħba tal-Politika Ewropea tal-Viċinat[2], il-pajjiżi tal-ECAA[3], jew pajjiżi elenkati fl-Anness V - Kull punt fir-Repubblika tal-Ukraina - punti lil hinn;

(b)      għat-trasportaturi tal-ajru tal-Ukraina: Kwalunkwe punt fl-Ukraina - punti intermedji fit-territorji tal-imsieħba tal-Politika Ewropea tal-Viċinat, il-pajjiżi tal-ECAA jew pajjiżi elenkati fl-Anness V - Kwalunkwe punt fl-Unjoni Ewropea.

Id-drittijiet eżistenti u ġodda, inkluzi d-drittijiet biex iservu lil hinn mill-punti taħt ftehimiet bilaterali jew arranġamenti oħra bejn l-Ukraina u l-Istati Membri tal-UE, li mhumiex koperti skont dan il-Ftehim, jistgħu jiġu eżerċitati u miftiehma, sakemm ma jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni bejn trasportaturi tal-ajru fuq il-bażi ta’ nazzjonalità;

(c)       Trasportaturi tal-ajru tal-Unjoni Ewropea għandhom ikunu intitolati wkoll li joperaw is-servizzi tat-trasport bl-ajru bejn punti fl-Ukraina, kemm jekk tali servizzi tat-trasport bl-ajru joriġinaw jew jintemmu fi ħdan l-UE jew le.

35. Is-servizzi mħaddma skont il-paragrafu 1(a) u (b) ta’ dan l-Anness għandhom joriġinaw jew jintemmu fit-territorju tal-Ukraina, għat-trasportaturi tal-ajru Ukraini, u fit-territorju tal-Unjoni Ewropea għat-trasportaturi bl-ajru tal-Unjoni Ewropea.

36. Trasportaturi tal-ajru taż-żewġ Partijiet fir-rigward ta’ kwalunkwe titjira jew it-titjiriet kollha u meta jagħżlu huma jistgħu:

(a)       joperaw titjiriet f’xi waħda mid-direzzjonijiet jew fit-tnejn;

(b)      jgħaqqdu flimkien numri tat-titjiriet differenti f’operazzjoni waħda ta’ inġenju tal-ajru;

(c)       iservu punti intermedji jew li jmorru lil hinn, kif speċifikat fil-paragrafu 1(a) and (b) ta' dan l-Anness, u fil-punti fit-territorji tal-Partijiet fi kwalunkwe kombinazzjoni u fi kwalunkwe ordni;

(d)      ma jagħmlux waqfiet f’ċertu punt jew f’ċerti punti;

(e)       jittrasferixxu t-traffiku minn kwalunkwe inġenju tal-ajru tagħhom għal kwalunkwe inġenju tal-ajru ieħor tagħhom fi kwalunkwe punt;

(f)       jagħmlu waqfiet skedati fi kwalunkwe punt kemm fit-territorju kif ukoll barra minnu ta’ xi waħda mill-Partijiet;

(g)       iġġorru traffiku fi tranżitu mit-territorju tal-Parti l-oħra; kif ukoll

(h)      jgħaqqdu flimkien it-traffiku fuq l-istess inġenju tal-ajru irrispettivament minn fejn ikun beda t-tali traffiku.

37. Kull Parti għandha tippermetti lil kull trasportatur tal-ajru li jistabbilixxi l-frekwenza u l-kapaċità tat-trasport internazzjonali bl-ajru li dan ikun joffri abbażi ta’ konsiderazzjonijiet kummerċjali li jkun hemm fis-suq. B’mod konsistenti ma’ dan id-dritt, l-ebda Parti ma għandha tillimita b’mod unilaterali l-volum tat-traffiku, il-frekwenza jew ir-regolarità tas-servizz, jew it-tip jew tipi ta’ inġenji tal-ajru li jitħaddmu mit-trasportaturi tal-ajru tal-Parti l-oħra, ħlief għal raġunijiet ta’ dwana, tekniċi, tal-operat, ambjentali, tal-ħarsien tas-saħħa jew bl-applikazzjoni tal-Artikolu 26 (Ambjent Kompetittiv) ta’ dan il-Ftehim.

38. It-trasportaturi tal-ajru ta' kull Parti jistgħu jservu, inkluż fi ħdan il-qafas tal-arranġamenti ta' qsim ta’ kodiċi kwalunkwe punt li jinsab f'pajjiż terz li mhux inkluż fuq ir-rotot speċifikati, sakemm ma jeżerċitawx id-drittijiet tal-ħames (5) libertà.

39. Dan l-Anness huwa soġġett għall-arranġamenti tranżizzjonali msemmija fl-Anness III ma' dan il-Ftehim u l-estensjoni tad-drittijiet previsti fih.

ANNESS III

ARRANĠAMENTI TRANŻIZZJONALI

Taqsima 1

Perjodi tranżizzjonali

1.        It-tranżizzjoni tal-Ukraina lejn l-implimentazzjoni effettiva tad-dispożizzjonijiet u l-kundizzjonijiet kollha li joħorġu minn dan il-Ftehim għandhom jitwettqu permezz ta’ żewġ perjodi ta’ tranżizzjoni.

2.        Din it-tranżizzjoni għandha tkun suġġetta għal valutazzjonijiet u spezzjonijiet ta’ standardizzazzjoni, li għandhom jitwettqu mill-Kummissjoni Ewropea u l-EASA rispettivament, kif ukoll Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt, kif previst fl-Artikolu 33 (Arranġamenti Tranżizzjonali) ta’ dan il-Ftehim.

Taqsima 2

Speċifikazzjonijiet applikabbli matul l-ewwel perjodu tranżizzjonali

1.        Matul l-ewwel perjodu tranżizzjonali:

(a)        trasportaturi tal-ajru tal-Unjoni Ewropea u t-trasportaturi tal-ajru li huma licenzjati mill-Ukraina għandhom jitħallew jeżerċitaw drittijiet ta’ traffiku illimitati bejn kwalunkwe punt fl-Unjoni Ewropea u kwalunkwe punt fl-Ukraina;

(b)        suġġett għal evalwazzjoni rigward l-implimentazzjoni mill-Ukrajna tar-rekwiżiti u l-istandards rilevanti tal-Unjoni Ewropea u wara l-informazzjoni mill-Kumitat Konġunt, l-Ukraina għandha tkun involuta bħala osservatur fix-xogħol tal-Kumitat stabbilit skont it-termini tar-Regolament (KEE) Nru 95/93 dwar ir-regoli komuni għall-allokazzjoni ta’ slots f’ajruporti tal-Komunità; kif ukoll

(c)        id-dispożizzjonijiet tas-sub-paragrafu 5(c) tal-Artikolu 22 (Opportunitajiet Kummerċjali), groundhandling għat-trasportaturi ta' Partijiet oħra) ma japplikawx.

2.       Il-kundizzjonijiet għat-tranżizzjoni għat-tieni perjodu tranżizzjonali għandha tinvolvi dan li ġej għall-Ukraina:

(a)       inkorporazzjoni fil-leġiżlazzjoni nazzjonali implimentazzjoni tar-rekwiżiti applikabbli u l-istandards ta':

- Ir-Regolament (KE) 216/2008 (dwar regoli komuni fil-kamp tal-avjazzjoni ċivili u li jistabblixxi Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni);

- Ir-Regolament (UE) 748/2012 (jistabbilixxi regoli ta’ implimentazzjoni għaċ-ċertifikazzjoni tal-airworthiness u ambjentali ta’ inġenji tal-ajru u ta’ prodotti, partijiet u tagħmir relatati, kif ukoll għaċ-ċertifikazzjoni ta’ organizzazzjonijiet relatati mad-disinn u l-produzzjoni);

jemenda r-Regolament (KE) Nru 2042/2003 (dwar il-kapaċità kontinwata li jintużaw fl-ajru ta’ inġenji tal-ajru u prodotti, partijiet u tagħmir ajrunawtiku, u dwar l-approvazzjoni ta’ organizzazzjonijiet u persunal involut f’dan ix-xogħol)

- Ir- Regolament (UE) Nru 965/2012 (li jistabbilixxi rekwiżiti tekniċi u proċeduri amministrattivi relatati mal-operazzjonijiet tal-ajru);

- Ir-Regolament (UE) Nru 1178/2011 ( li jistabbilixxi rekwiżiti tekniċi u proċeduri amministrattivi relatati mal-ekwipaġġi tal-ajruplani tal-avjazzjoni ċivili);

- Ir-Regolament (UE) Nru 996/2010 (dwar l-investigazzjoni u l-prevenzjoni ta’ aċċidenti u inċidenti);

- Id-Direttiva 2009/12/KE (dwar l-imposti tal-ajruporti);

- Id-Direttiva 96/67/KE (dwar l-aċċess għas-suq tal-groundhandling fl-ajruporti tal-Komunità);

- Ir-Regolament (KEE) Nru 95/93 (dwar ir-regoli komuni għall-allokazzjoni ta’ slots);

- Id-Direttiva 2000/79/KE (dwar il-Ftehim Ewropew fuq l-Organizzazzjoni tal-Ħinijiet tax-Xogħol ta' Ħaddiema Mobbli fl-Avjazzjoni Ċivili);

- Il-Kapitolu IV tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 (dwar l-operat ta' servizzi tal-ajru);

- Ir-Regolament 785/2004 (dwar ir-rekwiżiti tal-assigurazzjoni tat-trasportaturi tal-ajru u l-operaturi tal-ajruplani);

- Ir-Regolament (KE) Nru 80/2009 (dwar sistemi ta’ riservazzjoni kompjuterizzati);

- Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2027/97 (dwar ir-responsabbilità ta' trasportaturi bl-ajru fl-eventwalità ta' inċidenti);

- Ir-Regolament (KE) Nru 261/2004 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta' kanċellazzjoni jew dewmien twil ta' titjiriet);

- Ir-Regolament (KE) Nru 549/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta’ Marzu 2004 li jippreskrivi l-qafas għall-ħolqien tal-Ajru Uniku Ewropew (ir-Regolament qafas);

- Ir-Regolament (KE) Nru 550/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta’ Marzu 2004 dwar il-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni tal-ajru fl-ajru uniku Ewropew (ir-Regolament tal-forniment ta’ servizz)

- Ir-Regolament (KE) Nru 551/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta' Marzu 2004 dwar l-organizzazzjoni u l-użu tal-ispazju tal-arja [ajru] fl-ajru uniku Ewropew (ir-Regolament tal-ispazju tal-arja[ajru]);

- Ir-Regolament (KE) Nru 552/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta' Marzu 2004 dwar l-interoperabilita tax-Xibka [network] Ewropea ta' Amministrazzjoni ta' Traffiku tal-Ajru (ir-Regolament dwar l-interoperabilita);

- Ir-Regolament (UE) Nru 691/2010 tal-Kummissjoni Ewropea tad-29 ta’ Lulju 2010 li jistabbilixxi skema ta’ prestazzjoni għas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru u għall-funzjonijiet tan-netwerk u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2096/2005 li jistabbilixxi rekwiżiti komuni għall-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru

- Ir-Regolament (KE) 1794/2006 tal-Kummissjoni Ewropea tas-6 ta' Diċembru 2006 li jistabbilixxi skema komuni ta’ imposti għas-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru;

- Ir-Regolament (UE) Nru 1034/2011 tal-Kummissjoni Ewropea tas-17 ta’ Ottubru 2011 dwar is-sorveljanza tas-sikurezza fil-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru u s-servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 691/2010;

- Ir-Regolament (KE) Nru 2150/2005 tal-Kummissjoni Ewropea tat-23 ta’ Diċembru 2005 li jistabbilixxi regoli komuni għall-użu flessibbli tal-ispazju tal-ajru; kif ukoll

- Ir-Regolament (UE) Nru 255/2010 tal-Kummissjoni Ewropea tal-25 ta’ Marzu 2010 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-ġestjoni tal-fluss tat-traffiku tal-ajru

hekk kif inhuma stipulati, inklużi l-emendi tagħhom fl-Anness I għal dan il-Ftehim;

(b)         applikazzjoni tar-regoli tal-liċenzjar operattivi li huma sostanzjalment ekwivalenti għal dawk li jinsabu fil-Kapitolu II tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Settembru 2008 dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità. kif ukoll

(c)         rigward is-sigurtà tal-avjazzjoni, l-implimentazzjoni tal-Parti II tad-Dokument 30 tal-ECAC fl-emenda l-aktar riċenti applikabbli tagħha.

Taqsima 3

Speċifikazzjonijiet applikabbli matul it-tieni perjodu tranżizzjonali

1.        Wara d-deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt, kif previst fl-Artikolu 33 (Arranġamenti Tranżizzjonali) ta’ dan il-Ftehim, li tikkonferma li l-Ukraina tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha stipulati taħt Taqsima 2(2):

(a)       iċ-ċertifikati rilevanti maħruġa mill-Ukraina, kif elenkati fit-Taqsima 1 tal-Anness IV, għandu jkun rikonoxxut mill-Istati Membri skont il-kundizzjonijiet stipulati fid-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt u skont l- Artikolu 11 tar-Regolament (KE) Nru 216/2008;

(b)    id-dispożizzjonijiet fis-subparagrafu 5(c) tal-Artikolu 22 (Opportunitajiet Kummerċjali), (Groundhandling għat-trasportaturi tal-ajru ta’ Partijiet oħra) ta’ dan il-Ftehim għandhom japplikaw; kif ukoll

(c)    suġġett għal evalwazzjoni rigward l-implimentazzjoni mill-Ukrajna tar-rekwiżiti u l-istandards rilevanti tal-Unjoni Ewropea u wara l-informazzjoni mill-Kumitat Konġunt, l-Ukraina għandha tkun involuta bħala osservatur fix-xogħol tal-Kumitat stabbilit skont it-termini tar-Regolament (KE) Nru 2111/2005 dwar l-istabbiliment ta’ lista Komunitarja ta’ kumpanniji ta’ l-ajru li huma suġġetti għal projbizzjoni ta’ operar fil-Komunità.

2.        Il-kundizzjonijiet għat-tranżizzjoni għall-implimentazzjoni sħiħa ta’ dan il-Ftehim għandha tinvolvi dan li ġej għall-Ukraina:

(a)    l-inkorporazzjoni fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u l-implimentazzjoni tar-rekwiżiti u l-istandards applikabbli kollha tal-atti tal-Unjoni Ewropea stabbiliti fl-Anness I ma' dan il-Ftehim; kif ukoll

(b)    l-ispazju tal-ajru fir-responsabbiltà tagħha għandha tiġi organizzata b’konformità mar-rekwiżiti applikabbli tal-UE għall-istabbiliment tal-FAB.

Taqsima 4

IMPLIMENTAZZJONI SĦIĦA TA' DAN IL-FTEHIM

Wara d-deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt, kif previst fl-Artikolu 33 (Arranġamenti Tranżizzjonali) ta’ dan il-Ftehim, li tikkonferma li l-Ukraina tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha stipulati fit-Taqsima 3(2) ta’ dan l-Anness, għandu japplika dan li ġej:

1.        Minbarra d-drittijiet tat-traffiku stabbiliti fit-Taqsima 2 (1) ta’ dan l-Anness:

(a)    it-trasportaturi tal-ajru tal-Unjoni Ewropea għandu jitħallew jeżerċitaw drittijiet ta’ traffiku illimitati bejn punti fl-Ukraina, punti intermedji fil-pajjiżi tal-Politika Ewropea tal-Viċinat u l-pajjiżi tal-ECAA, kif ukoll il-punti fil-pajjiżi elenkati fl-Anness V u punti lil hinn, sakemm it-titjira tagħmel parti minn servizz li jaqdi punt fi Stat Membru.

It-trasportaturi tal-ajru tal-Unjoni Ewropea għandhom ukoll jitħallew jeżerċitaw drittijiet ta’ traffiku bejn punti bla limitu fl-Ukraina, kemm jekk dawn is-servizzi tal-ajru joriġinaw jew jintemmu fi ħdan l-UE; kif ukoll

(b)    it-trasportaturi tal-ajru tal-Ukraina għandhom jitħallew jeżerċitaw drittijiet ta’ traffiku illimitati bejn kwalunkwe punt fl-Unjoni Ewropea, punti intermedji fil-pajjiżi tal-Politika Ewropea tal-Viċinat u fil-pajjiżi tal-ECAA, kif ukoll fil-pajjiżi elenkati fl-Anness V, sakemm it-titjira tagħmel parti minn servizz li jaqdi punt fl-Ukraina.

2.        Iċ-ċertifikati relevanti kollha inklużi fit-Taqsima 2 tal-Anness IV ma' dan il-Ftehim maħruġ mill-Ukraina għandu jkun rikonoxxut mill-Istati Membri skont il-kundizzjonijiet previsti minn dawn id-dispożizzjonijiet.

________________

ANNESS IV

LISTA TA’ ĊERTIFIKATI MSEMMIJA FL-ANNESS III

MA' DAN IL-FTEHIM

1. L-ekwipaġġ tal-ajru

Il-liċenzji tal-bdoti (il-ħruġ, iż-żamma, l-emenda, il-limitazzjoni, is-sospensjoni jew ir-revoka tal-liċenzji) (ir-Regolamenti (KE) Nru 216/2008, (UE) Nru 1178/2011, (UE) Nru 290/2012 li jemendaw ir-Regolament (UE) Nru 1178/2011).

Iċ-ċertifikazzjoni ta’ persuni responsabbli biex jipprovdu taħriġ fit-titjir jew taħriġ fis-simulazzjoni tat-titjir u biex jivvalutaw il-ħiliet tal-bdoti (ir-Regolamenti (KE) Nru 216/2008, (UE) Nru 1178/2011, (UE) Nru 290/2012 li jemendaw ir-Regolament (UE) Nru 1178/2011).

Attestazzjonijiet tal-ekwipaġġ tal-kabina (il-ħruġ, iż-żamma, l-emenda, il-limitazzjoni, is-sospensjoni jew ir-revoka tal-attestazzjonijiet tal-ekwipaġġ tal-kabina) (ir-Regolamenti (KE) Nru 216/2008, (UE) Nru 1178/2011, (UE) Nru 290/2012 li jemendaw ir-Regolament (UE) Nru 1178/2011).

Iċ-ċertifikati mediċi għall-bdoti (il-ħruġ, iż-żamma, l-emenda, il-limitazzjoni, is-sospensjoni jew ir-revoka) (ir-Regolamenti (KE) Nru 216/2008, (UE) Nru 1178/2011), (UE) Nru 290/2012 li jemendaw ir-Regolament (UE) Nru 1178/2011.

Iċ-ċertifikazzjoni ta’ eżaminaturi ajrumediċi, kif ukoll il-kundizzjonijiet li fihom tobba ġenerali jistgħu jaġixxu bħala eżaminaturi ajrumediċi (ir-Regolamenti (KE) 216/2008, (UE) Nru 1178/2011, (UE) Nru 290/2012 li jemendaw ir-Regolament (UE) Nru 1178/2011).

Il-valutazzjoni ajrumedika perjodika tal-membri tal-ekwipaġġ tal-kabina - il-kwalifiki tal-persuni responsabbli minn din il-valutazzjoni (ir-Regolamenti (KE) 216/2008, (UE) Nru 1178/2011, (UE) Nru 290/2012 li jemendaw ir-Regolament (UE) Nru 1178/2011).

Il-kundizzjonijiet sabiex jinħarġu, jinżammu, jiġu emendati, ristretti, sospiżi jew irrevokati ċ-ċertifikati tal-organizzazzjonijiet tat-taħriġ tal-bdoti (ir-Regolamenti (KE) Nru 216/2008, (UE) Nru 1178/2011, (UE) Nru 290/2012 li jemendaw ir-Regolament (UE) Nru 1178/2011).

Il-kundizzjonijiet għall-ħruġ, iż-żamma, l-emendar, il-limitazzjoni, is-sospensjoni jew ir-revoka taċ-ċertifikati taċ-ċentri ajrumediċi involuti fl-ikkwalifikar u fil-valutazzjoni ajrumediċi tal-ekwipaġġ tal-ajru tal-avjazzjoni ċivili (ir-Regolamenti (KE) 216/2008, (UE) Nru 1178/2011, (UE) Nru 290/2012 li jemendaw ir-Regolament (UE) Nru 1178/2011).

Iċ-ċertifikazzjoni ta’ apparat ta’ taħriġ ta’ simulazzjoni tat-tajran u rekwiżiti għall-organizzazzjonijiet li joperaw u li jużaw dak l-apparat (ir-Regolamenti (KE 216/2008, (UE) Nru 1178/2011, (UE) Nru 290/2012 li jemendaw ir-Regolament (UE) Nru 1178/2011).

2. Ġestjoni tat-Traffiku tal-Ajru/Servizzi tan-Navigazzjoni tal-Ajru

Iċ-ċertifikati ta’ fornituri ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru (ir-Regolamenti (KE) Nru 216/2008, (UE) Nru 1034/2011, (UE) Nru 1035/2011 Anness II Ir-rekwiżiti speċifiċi għall-forniment ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru).

Iċ-ċertifikati ta' fornituri ta’ servizzi meteoroloġiċi (ir-Regolamenti (KE) Nru 216/2008, (UE) Nru 1034/2011, (UE) Nru 1035/2011 Anness III Rekwiżiti speċifiċi għall-forniment ta’ servizzi meteoroloġiċi).

Iċ-ċertifikati ta' fornituri ta’ servizzi ta’ informazzjoni ajrunawtika (ir-Regolamenti (KE) Nru 216/2008, (UE) Nru 1034/2011, (UE) Nru 1035/2011 Anness IV Ir-rekwiżiti speċifiċi għall-forniment ta’ servizzi ta’ informazzjoni ajrunawtika).

Iċ-ċertifikati ta' fornituri ta' servizzi ta’ komunikazzjoni, navigazzjoni jew sorveljanza (ir-Regolamenti (KE) Nru 216/2008, (UE) Nru 1034/2011, (UE) Nru 1035/2011 Anness V Ir-rekwiżiti speċifiċi għall-forniment ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni, navigazzjoni jew sorveljanza).

Il-liċenzji tal-kontrolluri tat-traffiku tal-ajru (ATCO) u kontrolluri studenti tat-traffiku tal-ajru (il-ħruġ, is-sospensjoni u r-revoka) u klassifikazzjonijiet u approvazzjonijiet assoċjati (ir-Regolamenti (KE) 216/2008, (UE) Nru 805/2011).

Iċ-ċertifikati mediċi tal-kontrolluri tat-traffiku tal-ajru (ir-Regolamenti (KE) 216/2008, (UE) Nru 805/2011).

Iċ-ċertifikati tal-organizzazzjonijiet ta’ taħriġ għal kontrolluri tat-traffiku tal-ajru (ATCO) (il-validità, it-tiġdid, il-validazzjoni mill-ġdid u l-użu) (ir-Regolamenti (UE) Nru 216/2008 u (UE) Nru 805/2011).

ANNESS V

LISTA TA’ STATI TERZI MSEMMIJA FL-ARTIKOLU 17, 19, 22

TA’ DAN IL-FTEHIM U

L-ANNESS I U II MA' DAN IL-FTEHIM

1.           Ir-Repubblika tal-Islanda (skont il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea);

2.           Il-Prinċipat tal-Liechtenstein (skont il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea);

3.           Ir-Renju tan-Norveġja (skont il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea); kif ukoll

4.           Il-Konfederazzjoni Svizzera (skont il-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Konfederazzjoni Svizzera dwar it-Trasport bl-Ajru).

ANNESS VI

REGOLI PROĊEDURALI

Dan il-Ftehim għandu jkun applikabbli skont ir-regoli proċedurali stabbiliti hawn taħt:

1. IL-PARTEĊIPAZZJONI TAL-UKRAINA F’KUMITATI

Meta skont dan il-Ftehim l-Ukraina tkun involuta f’Kumitat stabbilit permezz tal-atti rilevanti tal-Unjoni Ewropea, hija takkwista status ta’ osservatur u tkun esposta għad-diskussjonijiet rilevanti kollha u titħeġġeġ biex tipparteċipa fid-dibattiti, skont ir-regoli ta’ proċedura tagħhom, filwaqt li tkun eskluża mis-sessjonijiet li jinkludu l-votazzjoni.

Fir-rigward tas-settur tal-Ġestjoni tat-Traffiku tal-Ajru, sabiex timplimenta l-leġiżlazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew rilevanti, l-Ukraina għandha wkoll tkun involuta fil-korpi kollha stabbiliti mill-Kummissjoni Ewropea, bħal Korp Konsultattiv tal-Industrija (ICB) u l-Maniġer tan-Netwerk (NM).

2. IL-KSIB TAL-ISTATUS TA' OSSERVATUR FL-EASA

L-istatus ta’ osservatur fl-EASA jintitola lill-Ukraina biex tipparteċipa fil-gruppi u l-korpi tekniċi tal-EASA miftuħa għall-Istati Membri tal-UE u pajjiżi oħra Sħab tal-Viċinat Ewropew, skont il-kundizzjonijiet stabbiliti għal din il-parteċipazzjoni. L-istatus ta’ osservatur ma jkoprix id-dritt li tivvota. Dan l-istatus mhux ser ikunu miksub fir-rigward tal-Bord ta’ Tmexxija tal-EASA .

3. IL-KOOPERAZZJONI U L-ISKAMBJU TAL-INFORMAZZJONI

Biex jiġi ffaċilitat l-eżerċizzju tas-setgħat rilevanti tal-awtoritajiet kompetenti tal-Partijiet, meta ssirilhom talba tali awtoritajiet għandhom jiskambjaw b’mod reċiproku l-informazzjoni kollha neċessarja għall-funzjonament kif xieraq ta’ dan il-Ftehim.

4. IR-REFERENZA GĦAL-LINGWI

Il-Partijiet għandu jkollhom id-dritt li jużaw, fil-proċeduri stabbiliti fil-kamp ta' applikazzjoni ta' dan il-Ftehim, kwalunkwe lingwa uffiċjali tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea jew il-lingwa Ukraina. Il-Partijiet huma konxji, madankollu, li l-użu tal-Ingliż jiffaċilita dawk il-proċeduri. Jekk lingwa, li mhijiex lingwa uffiċjali tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea tintuża f’dokument uffiċjali, għandha tiġi sottomessa simultanjament traduzzjoni f’lingwa uffiċjali tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, b’kunsiderazzjoni għad-dispożizzjoni tas-sentenza preċedenti. Jekk Parti tkun beħsiebha tuża, waqt proċedura orali, lingwa li mhijiex lingwa uffiċjali tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, dik il-Parti għandha tiżgura interpretazzjoni simultanja bl-Ingliż.

ANNESS VII

IL-KRITERJI MSEMMIJA FIL-PARAGRAFU 4 TAL-ARTIKOLU 26

TA' DAN IL-FTEHIM

1.           Dawn li ġejjin għandhom ikunu kompatibbli mal-funzjonament korrett ta’ dan il-Ftehim:

(a)    għajnuna ta' karattru soċjali mogħtija lill-konsumaturi individwali, sakemm dik l-għajnuna tiġi mogħtija mingħajr diskriminazzjoni bażata fuq l-oriġini tas-servizzi kkonċernati, kif ukoll

(b)    għajnuna li tagħmel tajjeb għad-danni kkawżati minn diżastri naturali jew avvenimenti eċċezzjonali.

2.           Barra minn hekk, dawn li ġejjin jistgħu jiġu kkunsidrati kompatibbli mal-funzjonament korrett ta’ dan il-Ftehim:

(a)    għajnuna għal promozzjoni tal-iżvilupp ekonomiku f'żoni fejn il-livell tal-għixien huwa baxx b'mod anormali jew fejn hemm nuqqas ta' impiegi serju;

(b)    għajnuna maħsuba sabiex tiffaċilita l-iżvilupp ta’ ċerti attivitajiet ekonomiċi jew ta’ ċerti żoni ekonomiċi fejn għajnuna bħal din ma taffettwax ħażin l-operazzjonijiet kummerċjali tat-trasportaturi tal-ajru fl-interessi tal-Partijiet; kif ukoll

(c)    għajnuna biex jinkisbu l-għanijiet, permessa skont ir-regolamenti tal-UE ta’ eżenzjoni ġenerali orizzontali u regoli dwar l-għajnuna mill-istat settorjali u orizzontali mogħtija f’konformità mal-kundizzjonijiet stipulati hemmhekk.

________________

[1]     Din id-deżinjazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-pożizzjonijiet dwar l-istatus, u hija konformi mal-UNSCR 1244 u mal-Opinjoni tal-QIĠ dwar id-Dikjarazzjoni ta' Indipendenza tal-Kosovo.

[2]               "Imsieħba tal-Politika Ewropea tal-Viċinat" hawnhekk se tinftiehem bħala l-Alġerija, l-Armenja, l-Ażerbajġan, il-Belarus, l-Eġittu, il-Ġorġja, l-Iżrael, il-Ġordan, il-Libanu, il-Libja, il-Marokk, il-Palestina, is-Sirja, it-Tuneżija u r-Repubblika tal-Moldova, jiġifieri l-Ukraina mhijiex inkluża hawnhekk.

[3]               “Il-pajjiżi tal-ECAA” huma l-Partijiet tal-Ftehim Multilaterali li jistabbilixxi l-Ispazju Komuni Ewropew tal-Avjazzjoni, li huma: l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea, ir-Repubblika tal-Albanija, il-Bosnja-Ħerzegovina, dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja, ir-Repubblika tal-Islanda, ir-Repubblika tal-Montenegro, ir-Renju tan-Norveġja, ir-Repubblika tas-Serbja u l-Kosovo (Din id-deżinjazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-pożizzjonijiet fuq l-istatus, u hija f'konformita mal-UNSCR Nru 1244 u l-opinjoni tal-QtĠ dwar id-Dikjarazzjoni ta’ Indipendenza tal-Kosovo).