ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 28.2.2019
COM(2019) 116 final
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
σχετικά με την εφαρμογή του ειδικού καθεστώτος του φόρου ΑΙΕΜ που εφαρμόζεται στις Καναρίους Νήσους
(υποβάλλεται από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 2 της απόφασης αριθ. 377/2014/ΕΕ του Συμβουλίου της 12ης Ιουλίου 2014)
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
Α.
Ιστορικό
2
Β.
Περίληψη
3
Γ.
Ανάλυση
3
1.
Οικονομική ανάπτυξη – μεταβλητές δραστηριότητας και απασχόλησης
…3
2.
Πρόταση τεχνικών προσαρμογών
5
3.
Συνεχιζόμενα μειονεκτήματα που υπαγορεύουν τη διατήρηση σε ισχύ των ειδικών ρυθμίσεων για τον φόρο AIEM
5
Δ. Συμπεράσματα ………………………………………………………………………………………………………………………………6
A.Ιστορικό
Ο AIEM («Arbitrio sobre las Importaciones y Entregas de Mercancías en las islas Canarias») είναι ένας φόρος ο οποίος επιβάλλεται σε προϊόντα που εισάγονται ή παράγονται στις Καναρίους Νήσους. Λόγω των πολυάριθμων εμποδίων με τα οποία βρίσκονται αντιμέτωπες οι Κανάριοι Νήσοι, η απόφαση 377/2014/ΕΕ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 2014, όσον αφορά τον φόρο AIEM που εφαρμόζεται στις Καναρίους Νήσους, προβλέπει ειδικές φορολογικές ρυθμίσεις. Ειδικότερα, εξουσιοδοτεί το Βασίλειο της Ισπανίας να θεσπίσει απαλλαγή από τον φόρο AIEM ή μερική μείωσή του για ορισμένα προϊόντα που παράγονται στις Καναρίους Νήσους και απαριθμούνται στο παράρτημα της απόφασης. Η εξουσιοδότηση αυτή ισχύει από την 1η Ιουλίου 2014 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020. Η διαφορά φορολόγησης μεταξύ των προϊόντων που φορολογούνται κανονικά και εκείνων στα οποία εφαρμόζεται απαλλαγή ή μερική μείωση του φόρου δεν μπορεί να υπερβαίνει το 5 %, 10 %, 15 % ή 25 %, αναλόγως του προϊόντος.
Η εν λόγω απόφαση αντικατέστησε την απόφαση 2002/546/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2002, η οποία βασίζεται στο άρθρο 349 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου αναγνωρίζεται στις Καναρίους Νήσους το καθεστώς της εξόχως απόκεντρης περιοχής. Το εν λόγω άρθρο αναγνωρίζει τους μόνιμους περιορισμούς που χαρακτηρίζουν τις εξόχως απόκεντρες περιοχές –μεγάλη απόσταση, νησιωτικός χαρακτήρας, μικρή έκταση, δύσκολη μορφολογία και κλίμα, οικονομική εξάρτηση όσον αφορά έναν μικρό αριθμό προϊόντων– και επιτρέπει τη θέσπιση ειδικών μέτρων, κατάλληλα προσαρμοσμένων για τις εν λόγω περιοχές. Οι λόγοι οι οποίοι υπαγόρευσαν τη θέσπιση του ειδικού καθεστώτος είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Κανάριοι Νήσοι λόγω της απομόνωσης και του κατακερματισμού της τοπικής αγοράς. Οι παράγοντες αυτοί προκαλούν διάφορες δυσχέρειες που συνδέονται κυρίως με το αυξημένο κόστος παραγωγής (μεταφορά, ενέργεια, προμήθεια πρώτων υλών, διαχείριση αποβλήτων κ.λπ.) και την περιορισμένη διαφοροποίηση της οικονομίας, η οποία είναι ασθενέστερη και περισσότερο ευπαθής σε αρνητικές μεταβολές σε σύγκριση με τις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες αγορές.
Επομένως, τα ειδικά μέτρα θεσπίστηκαν προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα μειονεκτήματα που χαρακτηρίζουν τις Καναρίους Νήσους και με τον τρόπο αυτό να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη της οικονομίας τους. Τα μέτρα αποσκοπούν ιδίως στην ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας μέσω της βελτίωσης της ανταγωνιστικής της θέσης, η οποία επηρεάζεται δυσμενώς από τη γεωγραφική θέση, τη δομή και το μέγεθος της αγοράς.
Το άρθρο 2 της απόφασης 377/2014/ΕΕ του Συμβουλίου ορίζει ότι, έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2017, οι ισπανικές αρχές υποβάλλουν στην Επιτροπή έκθεση εφαρμογής του καθεστώτος που διέπει τον φόρο AIEM. Σκοπός της έκθεσης είναι να αξιολογηθεί η επίπτωση των μέτρων που ελήφθησαν και η συμβολή τους στην προώθηση ή τη διατήρηση των τοπικών οικονομικών δραστηριοτήτων, λαμβανομένων υπόψη των μειονεκτημάτων που αντιμετωπίζουν οι Κανάριοι Νήσοι. Η Ισπανία υπέβαλε στην Επιτροπή την ενδιάμεση έκθεση τον Οκτώβριο του 2017 (παράρτημα 1). Επισυνάπτεται επίσης μετάφραση της έκθεσης στην αγγλική γλώσσα (παράρτημα 2). Κατά τη διάρκεια του 2018, η Επιτροπή διενέργησε πρόσθετη ανάλυση και χρειάστηκε να προβεί σε περαιτέρω ανταλλαγή πληροφοριών με τις ισπανικές αρχές προκειμένου να ολοκληρώσει την εκτίμησή της.
Επιπλέον, το άρθρο 2 της απόφασης 377/2014/ΕΕ του Συμβουλίου ορίζει ότι η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο έκθεση με οικονομική και κοινωνική ανάλυση της εφαρμογής του εν λόγω ειδικού καθεστώτος του φόρου AIEM και, ενδεχομένως, πρόταση προσαρμογής των διατάξεων της εν λόγω απόφασης.
B.Περίληψη
Σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι να εξεταστεί η επίπτωση των μέτρων που ελήφθησαν δυνάμει της απόφασης, κατά την περίοδο από την 1η Ιουλίου 2014 έως το τέλος του 2016, και να αξιολογηθεί η συμβολή τους στην προώθηση ή τη διατήρηση των τοπικών οικονομικών δραστηριοτήτων, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των εμποδίων με τα οποία βρίσκονται αντιμέτωπες οι Κανάριοι Νήσοι.
Γενικά, φαίνεται ότι κατά την περίοδο 2014-2016 τα μέτρα που θεσπίστηκαν συνέβαλαν στην οικονομική ανάκαμψη της υπό εξέταση εξόχως απόκεντρης περιοχής. Παρατηρούνται θετικές τάσεις ως αποτέλεσμα των απαλλαγών από τον φόρο AIEM, όπως η αύξηση του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) και η θετική αύξηση του αριθμού των επιχειρήσεων και των θέσεων εργασίας που δημιουργήθηκαν. Κατά την ίδια περίοδο σημειώθηκε άνοδος των εσόδων από τον φόρο AIEM. Μεταξύ του 2014 και του 2016 άνοδο παρουσίασαν επίσης οι εισαγωγές προϊόντων που υπόκεινται στον φόρο AIEM. Από τη σύγκριση μεταξύ των τοπικών προϊόντων, τα οποία επωφελήθηκαν και εξακολουθούν να επωφελούνται από τα εν λόγω ειδικά μέτρα, και παρόμοιων εισαγόμενων προϊόντων που υπόκεινται στον φόρο AIEM δεν προέκυψαν μετρήσιμες αρνητικές επιπτώσεις για τα εισαγόμενα προϊόντα των κατηγοριών στις οποίες υπάγονται τα υπό εξέταση αγαθά.
Γ. Ανάλυση
Η παρούσα ανάλυση βασίζεται στα στοιχεία που διαβίβασαν οι ισπανικές αρχές στο πλαίσιο της ενδιάμεσης έκθεσής τους για την περίοδο από την 1η Ιουλίου 2014 έως το τέλος του 2016, την οποία υπέβαλαν στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 2 της απόφασης. Στην έκθεση περιγράφονται διάφοροι παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων μεταβολών που επήλθαν μετά την έναρξη ισχύος της απόφασης το 2014.
1.Οικονομική ανάπτυξη – μεταβλητές δραστηριότητας και απασχόλησης
Κατά τη χρονική περίοδο που καλύπτει η ανάλυση, οπότε ίσχυε το ειδικό καθεστώς για τον φόρο AIEM, παρατηρήθηκαν πολλές θετικές τάσεις. Παρατίθενται διάφορα παραδείγματα προκειμένου να καταδειχθεί η επίπτωση των σχετικών με τον φόρο AIEM μέτρων, καθώς και η συμβολή τους στη διατήρηση ή την ανάπτυξη εγχώριων οικονομικών δραστηριοτήτων. Ωστόσο, καθίσταται σαφές ότι η βιομηχανική δραστηριότητα επηρεάζεται από πλήθος παραγόντων, όπως η οικονομική συγκυρία, το πλαίσιο άλλων φόρων και δαπανών που έχουν αντίκτυπο στις δραστηριότητες, καθώς και από τις μεταβαλλόμενες συνθήκες στην αγορά και στα συστήματα διανομής. Ως εκ τούτου, η απομόνωση των άμεσων επιπτώσεων του φόρου AIEM στη βιομηχανική δραστηριότητα των Καναρίων Νήσων αποτελεί σύνθετη διαδικασία.
Σε γενικές γραμμές, το οικονομικό περιβάλλον διέρχεται από το 2014 μια περίοδο σταθερής συνολικής ανάπτυξης σε παγκόσμιο επίπεδο και οικονομικής ανάκαμψης τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Από το 2014 και μετά, η οικονομία των Καναρίων Νήσων άρχισε να ανακάμπτει και συνεχίζει να αναπτύσσεται μέχρι και σήμερα, καταγράφοντας ταχύτερο ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ, ο οποίος ανήλθε το 2016 στο 3,5 %. Το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το αντίστοιχο ποσοστό της Ισπανίας, της ΕΕ-28 και του παγκόσμιου μέσου όρου για το ίδιο έτος. Επιπλέον, ο αριθμός των επιχειρήσεων στους τομείς της μεταποίησης, των ορυχείων και των λατομείων, οι οποίοι επωφελούνται από τον φόρο AIEM («βιομηχανία AIEM» που αντιπροσωπεύει το 67,3 % του συνολικού αριθμού των επιχειρήσεων), αυξήθηκε κατά την περίοδο 2014-2016, ενώ οι επιχειρήσεις που δεν επωφελούνται από τον AIEM («βιομηχανία εκτός AIEM») μειώθηκαν κατά την ίδια περίοδο. Σε ποσοτικούς όρους, το 2015 η βιομηχανία AIEM αριθμούσε 14 επιπλέον επιχειρήσεις σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ενώ το 2016 προστέθηκαν άλλες 41 νέες επιχειρήσεις.
Όσον αφορά την απασχόληση στη βιομηχανία AIEM, τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην έκθεση καταδεικνύουν διαδοχική ετήσια αύξηση των εγγεγραμμένων εργαζομένων κατά την περίοδο 2014-2016. Σε ποσοτικούς όρους, ο αριθμός των θέσεων απασχόλησης στη βιομηχανία AIEM αυξήθηκε από 20 050 εγγεγραμμένους εργαζόμενους το 2013 σε 21 541 το 2016. Οι μοναδικοί τομείς που παρουσίασαν μείωση ήταν οι ακόλουθοι: Λοιπά ορυχεία και λατομεία, Ποτοποιία, Παραγωγή προϊόντων καπνού, Παραγωγή χαρτοπολτού· κατασκευή χαρτιού και χάρτινων προϊόντων και, τέλος, Κατασκευή προϊόντων από ελαστικό (καουτσούκ) και πλαστικές ύλες. Η διατομεακή ανάλυση αναδεικνύει τη σημαντική σχετική βαρύτητα της απασχόλησης της Βιομηχανίας τροφίμων για το σύνολο της βιομηχανίας AIEM. Έπονται η Κατασκευή μεταλλικών προϊόντων, με εξαίρεση τα μηχανήματα και τα είδη εξοπλισμού και η Ποτοποιία.
Κατόπιν ανάλυσης των διαφόρων τομέων, από τα ισπανικά στοιχεία προκύπτει ότι ο τομέας των υπηρεσιών, ο οποίος κατέχει το μεγαλύτερο μερίδιο στην οικονομία των Καναρίων Νήσων, σημείωσε θετικές επιδόσεις από το 2014 και μετά. Ο τουρισμός, ο οποίος συνεισφέρει σχεδόν το 32 % του περιφερειακού ΑΕΠ, έχει ανακάμψει δυναμικά τα τελευταία έτη και, έπειτα από μικρή πτώση το 2015, κατόρθωσε να καταγράψει το 2016 αριθμητικά στοιχεία ρεκόρ, ευνοούμενος από το κλίμα πολιτικής αβεβαιότητας που επικρατούσε σε αρκετές μεσογειακές χώρες της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής. Η δυναμική πορεία του τουριστικού τομέα συνεχίζεται μέχρι και σήμερα, με αποτέλεσμα την αύξηση του μεριδίου του όσον αφορά τη συμβολή στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία και στην απασχόληση στην οικονομία των Καναρίων Νήσων συνολικά. Τεκμαίρεται ότι τα μέτρα AIEM για την προώθηση των τοπικών δραστηριοτήτων έχουν θετικές επιπτώσεις υπό την έννοια ότι οι τοπικές επιχειρήσεις είναι έτοιμες να προσφέρουν εξυπηρέτηση καλύτερης ποιότητας, η οποία εγγυάται τη συνεχή ανάπτυξη του τουρισμού στη συγκεκριμένη περιοχή. Η έκθεση καταδεικνύει ότι οι τοπικές επιχειρήσεις έχουν εδραιώσει την ανάπτυξη συστημάτων διαχείρισης της ποιότητας ώστε να διασφαλίζεται ότι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που προσφέρουν πληρούν πρότυπα που εμπνέουν εμπιστοσύνη στους πελάτες. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την προσήλωση των εγχώριων επιχειρήσεων στην αποδοτικότητα της παραγωγής και την ανταγωνιστικότητα. Η συγκεκριμένη τάση ισχύει ιδίως για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς των τροφίμων και της συσκευασίας, εκ των οποίων ποσοστό άνω του 41,9 % είναι κάτοχοι εξωτερικής πιστοποίησης ασφάλειας των τροφίμων και για ένα άλλο ποσοστό 9,3 % η διαδικασία απόκτησής της δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί το 2017.
Οι μέσοι συντελεστές που εφαρμόζονται στις εισαγωγές προϊόντων που υπόκεινται στον φόρο AIEM, εξαιρουμένων των προϊόντων καπνού, ανέρχονται περίπου στο 7 % (7,1 % το 2016). Αυτό σημαίνει ότι οι μέσοι συντελεστές για τη νέα περίοδο ισχύος του φόρου AIEM είναι, κατά γενικό κανόνα, παρόμοιοι με τους μέσους συντελεστές της προηγούμενης περιόδου (7,2 %) και, κατά συνέπεια, δεν διαπιστώνεται μεταβολή ως προς την επιβάρυνση που συνεπάγεται ο συγκεκριμένος φόρος.
Περαιτέρω ανάλυση ανά τομείς και εισαγωγές προϊόντων που υπόκεινται στον φόρο AIEM αποκαλύπτει ότι στην πλειονότητα των βιομηχανικών κλάδων σημειώθηκαν αυξήσεις των εισαγωγών μετά το 2014, με εξαίρεση τρεις τομείς. Οι εισαγωγές Χημικών προϊόντων μειώθηκαν σταθερά κατά την περίοδο 2014-2016· τα Δομικά υλικά κατέγραψαν σημαντική μείωση το 2015, αλλά επανήλθαν σε ανοδική πορεία το 2016, παραμένοντας ωστόσο σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με το 2014· τέλος, η Βιομηχανία τροφίμων παρουσίασε καθοδική τάση το 2015, αλλά αυξήθηκε εκ νέου το 2016. Σε γενικές γραμμές, οι εισαγωγές προϊόντων που υπόκεινται στον φόρο AIEM σημείωσαν άνοδο μεταξύ του 2014 και του 2016, παρά την επιβράδυνση που παρουσίασαν το 2015.
Επομένως, τα αποδεικτικά στοιχεία που έχουν προσκομιστεί φανερώνουν ότι η απόφαση του Συμβουλίου της 12ης Ιουνίου 2014 εκπληρώνει τον σκοπό για τον οποίο εκδόθηκε. Ωστόσο, η κατάσταση των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην τοπική αγορά παραμένει μειονεκτική και εξακολουθεί να είναι αναγκαίο το υπό εξέταση ειδικό και στοχευμένο μέτρο. Το συγκεκριμένο θέμα εξετάζεται στην υποενότητα 3.
2.Πρόταση τεχνικών προσαρμογών
Στην ενδιάμεση έκθεσή τους, οι ισπανικές αρχές ανέφεραν περιορισμένο αριθμό τροποποιήσεων στους φορολογικούς συντελεστές και τους δασμολογικούς κωδικούς όσον αφορά τα προϊόντα AIEM που προσδιορίζονται στο παράρτημα.
Προκειμένου να είναι σε θέση να επιλύει τα προβλήματα που ανακύπτουν λόγω τροποποιήσεων στη δασμολογική κατάταξη των προϊόντων, η Ισπανία ζητεί τη θέσπιση ενός ευέλικτου μηχανισμού που θα παράσχει τη δυνατότητα για σχετικά εύκολη επικαιροποίηση του καταλόγου των προϊόντων για τα οποία επιτρέπεται χρήση διαφοροποιημένων φορολογικών συντελεστών.
Οι αναγκαίες τροποποιήσεις στους καταλόγους φορολογικών συντελεστών και δασμολογικών κωδικών, καθώς και η θέσπιση ευέλικτου μηχανισμού για την τροποποίηση τους, θα μπορούσαν να εξεταστούν σε μεταγενέστερο στάδιο κατά την ανανέωση ισχύος της απόφασης.
3. Συνεχιζόμενα μειονεκτήματα που υπαγορεύουν τη διατήρηση σε ισχύ των ειδικών ρυθμίσεων για τον φόρο AIEM
Οι Κανάριοι Νήσοι εξακολουθούν να επηρεάζονται δυσμενώς από σοβαρά μειονεκτήματα. Για τον λόγο αυτόν, η τοπική βιομηχανία τους παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη και απαιτεί τη λήψη μέτρων για την προστασία ενός τομέα ο οποίος είναι υψηλής στρατηγικής σημασίας, παράγει πλούτο και δημιουργεί σταθερότητα, ενώ διαθέτει παράλληλα την ικανότητα να εξασφαλίζει την προμήθεια προϊόντων στην αγορά σε περίπτωση προβλημάτων με την εξωτερική προμήθεια. Στο πλαίσιο αυτό, εξακολουθούν, σύμφωνα με την έκθεση, να υφίστανται οι διαρθρωτικοί περιορισμοί που επισημαίνονται στις αιτιολογικές σκέψεις της απόφασης του Συμβουλίου.
Οι Κανάριοι Νήσοι χαρακτηρίζονται από ορισμένα μόνιμα εμπόδια, τα οποία παρεμποδίζουν την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής: γεωγραφική απομόνωση, κατακερματισμός και μικρό μέγεθος της αγοράς. Τα στοιχεία αυτά επηρεάζουν πλήθος σημαντικών παραμέτρων που συνδέονται με την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.
Ένα από τα εμπόδια στην οικονομία των Καναρίων Νήσων εξακολουθεί να αφορά ειδικά τις υπηρεσίες, οι οποίες αποφέρουν άνω του 85 % της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, ποσοστό που υπερβαίνει κατά πολύ τον εθνικό μέσο όρο στην Ισπανία (74 % της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας). Στον συγκεκριμένο τομέα, η επικρατέστερη δραστηριότητα στο αρχιπέλαγος εξακολουθεί να είναι ο τουρισμός. Η συνεισφορά του στο ΑΕΠ, λαμβανομένων υπόψη τόσο των άμεσων όσο και των έμμεσων επιπτώσεων, έχει αυξηθεί σε ποσοστό άνω του 34 % σε σύγκριση με τον εθνικό μέσο όρο ο οποίος μόλις που υπερβαίνει το 11 %. Ο αριθμός των θέσεων εργασίας που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τον τουρισμό στις Καναρίους Νήσους ισοδυναμεί περίπου με το 40 % του συνολικού αριθμού θέσεων εργασίας σε σύγκριση με τον εθνικό μέσο όρο του 13 %.
Επίσης, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα περιορισμένα μέσα μεταφοράς στις Καναρίους Νήσους, τα οποία περιορίζουν και την κυκλοφορία των εμπορευμάτων, ιδίως μεταξύ των νήσων (μόνον αεροπορικώς ή μέσω θαλάσσης). Σύμφωνα με την έκθεση, το κόστος μεταφοράς μεταξύ των νήσων παραμένει υψηλό σε σύγκριση με τον ναύλο μεταξύ των νήσων και της ηπειρωτικής χώρας. Ο περιορισμός αυτός είναι ακόμη μεγαλύτερος για δρομολόγια προς τις νήσους στις οποίες δεν υπάρχουν επαρχιακές πρωτεύουσες, καθώς ο ναύλος προς τις νήσους αυτές είναι υψηλότερος από τον αντίστοιχο ναύλο μεταξύ των νήσων με επαρχιακές πρωτεύουσες. Το κόστος του ναύλου μεταξύ των νήσων με επαρχιακές πρωτεύουσες και των νήσων χωρίς επαρχιακές πρωτεύουσες μπορεί να είναι υψηλότερο από το κόστος του ναύλου μεταξύ των Καναρίων Νήσων και της ηπειρωτικής Ισπανίας. Το ίδιο συμβαίνει και στην περίπτωση του κόστους προμήθειας πρώτων υλών, όπου, κατά γενικό κανόνα, και με κάποιες εξαιρέσεις σε ορισμένα δρομολόγια, το κόστος προμήθειας είναι μεγαλύτερο από το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων στο εξωτερικό. Ο εν λόγω περιορισμός συνεπάγεται χαμηλότερη αποδοτικότητα και υψηλότερο κόστος παραγωγής για τη συγκεκριμένη περιφέρεια.
Οι επιχειρήσεις των Καναρίων Νήσων επιβαρύνονται με υψηλό περιβαλλοντικό κόστος. Λόγω των σχετικά πιο περιορισμένων διαθέσιμων υδάτινων πόρων, οι επιχειρήσεις στις Καναρίους Νήσους επιβαρύνονται με μοναδιαίο κόστος ύδατος το οποίο είναι αισθητά υψηλότερο από τον μέσο όρο για την Ισπανία συνολικά. Επιπλέον, η διάθεση βιομηχανικών αποβλήτων και η επεξεργασία των τοξικών αποβλήτων συνεχίζουν να συνεπάγονται υψηλό περιβαλλοντικό κόστος στις Καναρίους Νήσους. Εξακολουθούν να μην υπάρχουν εργοστάσια ανακύκλωσης, εκτός για ορισμένα προϊόντα (που περιλαμβάνουν τη διαχείριση αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού), τα απόβλητα συνεχίζουν να διοχετεύονται προς την ηπειρωτική χώρα και η επεξεργασία των τοξικών αποβλήτων εξακολουθεί να γίνεται εκτός των Καναρίων Νήσων. Σύμφωνα με στοιχεία του 2017 που περιλαμβάνονται στην έκθεση, το μοναδιαίο κόστος των διαφόρων μορφών αποβλήτων είναι υψηλότερο στις Καναρίους Νήσους από ό,τι στην ηπειρωτική Ισπανία και, εν γένει, η διαφορά υπερβαίνει το 50 %. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στις περιπτώσεις των αλκαλικών μπαταριών, του υλισμικού, του ηλεκτρονικού εξοπλισμού και της ιλύος, το κόστος διαχείρισης στις Καναρίους Νήσους είναι εικοσαπλάσιο σε σχέση με την ηπειρωτική Ισπανία. Το εν λόγω υψηλότερο κόστος με το οποίο επιβαρύνονται οι επιχειρήσεις των Καναρίων Νήσων σε σύγκριση με τους ανταγωνιστές τους στην ευρωπαϊκή ήπειρο, οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιούν ανακυκλωμένες πρώτες ύλες, συνεπάγεται απώλεια ανταγωνιστικότητας για τη βιομηχανία των Καναρίων Νήσων.
Δ. Συμπεράσματα
Τα ειδικά μέτρα που θεσπίστηκαν με την απόφαση 377/2014/ΕΕ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 2014, έχουν θετικές επιπτώσεις στο οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον των Καναρίων Νήσων. Τα μέτρα AIEM που εφαρμόζονται στις Καναρίους Νήσους είναι αναγκαία και αναλογικά σε σχέση με τους στόχους που τέθηκαν στην απόφαση. Τα μειονεκτήματα που χαρακτηρίζουν το αρχιπέλαγος (κυρίως η μεγάλη απόσταση, το μικρό μέγεθος και ο κατακερματισμός της τοπικής αγοράς) εξακολουθούν να υφίστανται και να συνεπάγονται πρόσθετο κόστος, το οποίο δεν υπεραντισταθμίζεται μέσω της εφαρμογής των επιτρεπόμενων απαλλαγών για συγκεκριμένα προϊόντα AIEM.
Παρά την οικονομική επιβράδυνση λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης, φαίνεται ότι η εγχώρια οικονομία άρχισε να ανακάμπτει ήδη από το 2014, μεταξύ άλλων και χάρη στις θετικές επιπτώσεις των μέτρων AIEM. Ωστόσο, λόγω των μειονεκτημάτων που σχετίζονται με τα ιδιαίτερα δεδομένα των Καναρίων Νήσων, εξακολουθεί να δικαιολογείται η διατήρηση σε ισχύ των υπό εξέταση μέτρων. Ειδικότερα, φαίνεται ότι η κατάστασή τους εξακολουθεί να επηρεάζεται δυσμενώς με πολλούς τρόπους, παρά τις θετικές τάσεις που παρατηρούνται.
Παρόλα αυτά, τα στοιχεία που προσκομίστηκαν στο πλαίσιο της ενδιάμεσης έκθεσης των Καναρίων Νήσων δεν επαρκούν για τη διενέργεια πλήρους οικονομικής και κοινωνικής ανάλυσης και, ως εκ τούτου, το συμπέρασμα βασίζεται εν μέρει στις διαπιστώσεις της έκθεσης, η επαλήθευση των οποίων δεν είναι πάντα εφικτή.
Η Επιτροπή δεν έχει λάβει καταγγελίες σχετικά με ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις των μέτρων AIEM στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Το ενδεχόμενο περιορισμού ή άρσης της προστασίας που παρέχεται μέσω του καθεστώτος AIEM θα μπορούσε να αποβεί εις βάρος τόσο της τοπικής βιομηχανίας όσο και της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης των Καναρίων Νήσων γενικότερα.
Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα ισχύοντα επί του παρόντος μέτρα AIEM, κατ’ εφαρμογή της απόφασης 377/2014/ΕΕ του Συμβουλίου της 12ης Ιουνίου 2014, εξακολουθούν να είναι δικαιολογημένα και αναλογικά. Επιπλέον, η Επιτροπή εκτιμά ότι δεν απαιτείται πρόταση προσαρμογής των υφιστάμενων διατάξεων της απόφασης.