|
Επίσημη Εφημερίδα |
EL Σειρά L |
|
2025/1016 |
23.5.2025 |
ΑΠΟΦΑΣΗ (ΕΕ) 2025/1016 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 16ης Μαΐου 2025
για τη χορήγηση στο Βασίλειο της Ισπανίας παρέκκλισης από ορισμένες διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τη Μελίγια
[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2025) 3175]
(Το κείμενο στην ισπανική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (1), και ιδίως το άρθρο 64,
Έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της οδηγίας 2012/27/ΕΕ (2), και ιδίως το άρθρο 66,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ
|
(1) |
Στις 23 Νοεμβρίου 2020 το Βασίλειο της Ισπανίας (στο εξής: Ισπανία) υπέβαλε στην Επιτροπή αίτηση παρέκκλισης (στο εξής: αίτηση) για τα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη των Καναρίων Νήσων, των Βαλεαρίδων Νήσων, της Θέουτα και της Μελίγια σύμφωνα με το άρθρο 64 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 και το άρθρο 66 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944. |
|
(2) |
Με την αίτηση ζητήθηκαν αρχικά παρεκκλίσεις από το άρθρο 8 και το άρθρο 54 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 και από το άρθρο 3, το άρθρο 6, το άρθρο 7 παράγραφος 1, το άρθρο 8 παράγραφοι 1 και 4, το άρθρο 9, το άρθρο 10, το άρθρο 11, τα άρθρα 14 έως 17, τα άρθρα 19 έως 27 και τα άρθρα 35 έως 47 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943. Στην εν λόγω αίτηση δεν διευκρινιζόταν η διάρκεια της ζητούμενης παρέκκλισης. |
|
(3) |
Στις 18 Μαρτίου 2021 η Επιτροπή δημοσίευσε την αίτηση στον ιστότοπό της και κάλεσε τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν παρατηρήσεις έως τις 30 Απριλίου 2021. |
|
(4) |
Η Επιτροπή ζήτησε από την Ισπανία συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με την αίτησή της για χορήγηση παρέκκλισης στις 17 Αυγούστου 2021 και στις 16 Δεκεμβρίου 2021. Η Ισπανία απάντησε στις 4 Οκτωβρίου 2021 και στις 17 Ιανουαρίου 2022. Στις τελευταίες παρατηρήσεις, η Ισπανία τροποποίησε το αντικείμενο της αίτησής της για χορήγηση παρέκκλισης ως εξής:
|
|
(5) |
Η παρούσα απόφαση θα πρέπει να καλύπτει μόνο την αυτόνομη πόλη της Μελίγια, δεδομένου ότι η απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την αίτηση παρέκκλισης που υπέβαλε η Ισπανία σχετικά με το εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου έδαφος των Καναρίων Νήσων εκδόθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2023 (3) και οι αιτήσεις παρέκκλισης που υπέβαλε η Ισπανία σχετικά με τα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη των Βαλεαρίδων Νήσων και της αυτόνομης πόλης της Θέουτα θα εξεταστούν σε χωριστές αποφάσεις. |
2. ΜΕΛΙΓΙΑ
Το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας και η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στη Μελίγια
|
(6) |
Η Ισπανία εξηγεί ότι η πόλη της Μελίγια δεν είναι συνδεδεμένη με το ηπειρωτικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας της Ισπανίας. Η Ισπανία υποστηρίζει σχετικά με το ζήτημα αυτό ότι η απόσταση από την Ιβηρική Χερσόνησο καθιστά το κόστος της διασύνδεσης πολύ υψηλό και πολύ δυσχερές από τεχνική άποψη. Ως εκ τούτου, επί του παρόντος δεν υπάρχουν σχέδια για τη σύνδεση της ηπειρωτικής χώρας με τη Μελίγια, προϋπόθεση την οποία η Ισπανία θεωρεί απαραίτητη για την αποτελεσματική ενσωμάτωση της Μελίγια στην ιβηρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. |
|
(7) |
Η Ισπανία υποστηρίζει ότι η ετήσια κατανάλωση της Μελίγια ήταν μικρότερη από 3 000 GWh το 1996 (97,5 GWh). Σύμφωνα με την Ισπανία, σχεδόν το σύνολο της ζήτησης στη Μελίγια καλύπτεται κυρίως από θερμοηλεκτρικούς σταθμούς. Το 2023, η ετήσια κατανάλωση στη Μελίγια ήταν 202 GWh, εκ των οποίων το 97,5 % εξυπηρετείται από παραγωγή με βάση ορυκτά καύσιμα (κυρίως γεννήτριες ντίζελ) και το 2,5 % από την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (4). |
|
(8) |
Στο πλαίσιο αυτό, η Ισπανία εξηγεί ότι το χαμηλότερο ποσοστό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου έδαφος σε σύγκριση με την ηπειρωτική Ισπανία οφείλεται κυρίως στον περιορισμένο γεωγραφικό χώρο που είναι διαθέσιμος για νέα δυναμικότητα παραγωγής, στις υψηλότερες ανάγκες για κατανεμόμενη παραγωγή και στην περιορισμένη διαθεσιμότητα εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας. |
|
(9) |
Η Ισπανία επισημαίνει ότι τα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Μελίγια, αφενός, χαρακτηρίζονται από το μικρό μέγεθος της αγοράς τους, γεγονός που δεν τους επιτρέπει να επωφεληθούν από τις οικονομίες κλίμακας που προσφέρει το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας της ηπειρωτικής χώρας και, αφετέρου, αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος καυσίμων. Η ιστορική απομόνωσή τους οδηγεί επίσης σε μεγαλύτερη ανάγκη για εγκατεστημένη εφεδρική δυναμικότητα. |
|
(10) |
Σύμφωνα με την Ισπανία, αυτές οι ιδιαιτερότητες της αγοράς συνεπάγονται υψηλότερο κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε σύγκριση με την ηπειρωτική χώρα και έλλειψη ελκυστικότητας για την είσοδο νέων επιχειρήσεων στην αγορά. Ως εκ τούτου, δεν έχει αναπτυχθεί αποτελεσματικός ανταγωνισμός στη Μελίγια. |
|
(11) |
Ο όμιλος Endesa (5) παρήγαγε ιστορικά σχεδόν το 100 % της παραγόμενης στη Μελίγια ενέργειας. Αυτό ισχύει ακόμη και σήμερα. |
|
(12) |
Λαμβανομένων υπόψη των προβλημάτων που συνδέονται με την έλλειψη αποτελεσματικού ανταγωνισμού και το υψηλό κόστος και παρά τα εθνικά μέτρα που ελήφθησαν για την προώθηση του ανταγωνισμού και τη θέσπιση οικονομικών κινήτρων προς ενθάρρυνση της επιχειρησιακής αποδοτικότητας των εγκαταστάσεων και μείωση του κόστους ηλεκτροπαραγωγής, η Ισπανία υποστηρίζει ότι δεν κατέστη δυνατό να δημιουργηθεί μηχανισμός της αγοράς πανομοιότυπος με εκείνον που εφαρμόζεται στην ηπειρωτική χώρα. |
|
(13) |
Η Ισπανία εξηγεί περαιτέρω ότι η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται σε όλα τα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Μελίγια, εξαιρείται από το σύστημα υποβολής προσφορών στην αγορά της ηπειρωτικής χώρας. Τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη χρησιμοποιούν μηχανισμό οικονομικής προτεραιότητας για την κατανομή (6):
|
|
(14) |
Σύμφωνα με την Ισπανία, ο μηχανισμός αυτός λαμβάνει υπόψη το υψηλό κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και τις ιδιαιτερότητες των εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδαφών και έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι οι καταναλωτές και οι προμηθευτές στα εν λόγω εδάφη δεν εκτίθενται στο υψηλότερο κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη σε σύγκριση με την ηπειρωτική Ισπανία, με βάση τις αρχές της διαπεριφερειακής αλληλεγγύης. |
|
(15) |
Η Ισπανία εξηγεί περαιτέρω ότι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη αποτελεί σύστημα ρυθμιζόμενης αμοιβής αντί συστήματος αμοιβής της αγοράς και εφαρμόζεται σε συνθήκες όπου μια αγορά χονδρικής δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει και όπου το κόστος, για γεωγραφικούς και εδαφικούς λόγους, είναι υψηλότερο από το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην ηπειρωτική Ισπανία. |
|
(16) |
Η Ισπανία επισημαίνει ότι ο μηχανισμός διασφαλίζει ότι το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας και ο δημόσιος προϋπολογισμός καλύπτουν το πρόσθετο κόστος που προκύπτει από τη διαφορά μεταξύ του υψηλότερου κόστους ηλεκτροπαραγωγής στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη και της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας που είναι ισοδύναμη με εκείνη στην ηπειρωτική χώρα, ώστε όλοι οι καταναλωτές να πληρώνουν το ίδιο για ηλεκτρική ενέργεια, ανεξάρτητα από το σύστημα στο οποίο την καταναλώνουν. |
|
(17) |
Σύμφωνα με την Ισπανία, η ρύθμιση των δραστηριοτήτων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη είναι παρόμοια με εκείνη της ηπειρωτικής Ισπανίας. |
|
(18) |
Όσον αφορά την αγορά λιανικής, η Ισπανία εξηγεί ότι οι τελικοί πελάτες στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη έχουν το δικαίωμα να επιλέγουν τον προμηθευτή τους υπό τους ίδιους όρους με τους τελικούς πελάτες στην ηπειρωτική Ισπανία. Ομοίως, η έννοια των ευάλωτων καταναλωτών ορίζεται για το σύνολο της Ισπανίας και, γενικά, ο εφοδιασμός οργανώνεται ομοιόμορφα σε ολόκληρη τη χώρα. Στο πλαίσιο αυτό, η Ισπανία επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν διαφορές μεταξύ των αγορών λιανικής πώλησης της ηπειρωτικής και της μη ηπειρωτικής χώρας. |
Επισκόπηση του νομικού πλαισίου για τα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη
|
(19) |
Η Ισπανία εξηγεί ότι ο νόμος 24/2013 ορίζει ότι η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη υπόκειται σε ειδική ρύθμιση. Ορίζει επίσης ότι η δραστηριότητα αυτή μπορεί να λάβει πρόσθετη αμοιβή για την κάλυψη της διαφοράς μεταξύ του κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη και των εσόδων από τις πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας στα εν λόγω εδάφη. Ο νόμος 24/2013 ορίζει τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται για να μην θεωρείται πλέον ένα απομονωμένο δίκτυο, δηλαδή ότι η δυναμικότητα της σύνδεσης του εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφους με την ηπειρωτική χώρα του επιτρέπει να εισέλθει στην αγορά παραγωγής της ηπειρωτικής χώρας και ότι υπάρχουν μηχανισμοί της αγοράς για την ενσωμάτωση της ηλεκτρικής τους ενέργειας. |
|
(20) |
Η Ισπανία επισημαίνει ότι ο νόμος 17/2013 θεσπίζει τις γενικές διατάξεις για τη διασφάλιση του εφοδιασμού και την αύξηση του ανταγωνισμού στα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη (7). Ειδικότερα, το άρθρο 5 του νόμου 17/2013 προβλέπει ότι ο διαχειριστής του συστήματος πρέπει να έχει την ιδιοκτησία των εγκαταστάσεων αντλησιοταμίευσης στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη, των οποίων κύριος σκοπός είναι η διασφάλιση του εφοδιασμού, η ασφάλεια του συστήματος και η ενσωμάτωση μη κατανεμόμενων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. |
|
(21) |
Η Ισπανία αναφέρει ότι το βασιλικό διάταγμα 738/2015 ρυθμίζει λεπτομερώς τη δραστηριότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και τη διαδικασία κατανομής στα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη, καθώς και το σύστημα αμοιβής της εν λόγω δραστηριότητας. Το σύστημα αμοιβής βασίζεται σε δύο συνιστώσες αμοιβής: η μία αφορά την πραγματοποιηθείσα επένδυση και άλλες πάγιες δαπάνες και η άλλη αφορά τις μεταβλητές δαπάνες που πραγματοποιούνται κατά τη λειτουργία. Στόχος της εν λόγω αμοιβής είναι η κάλυψη του πρόσθετου κόστους της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη. Το βασιλικό διάταγμα 738/2015 ορίζει το πρόσθετο κόστος ως τη διαφορά μεταξύ του συνολικού κόστους ηλεκτροπαραγωγής και της τιμής που καταβάλλεται κατά την κατανομή της ηλεκτρικής ενέργειας από τον διαχειριστή του δικτύου. |
|
(22) |
Επιπλέον, το βασιλικό διάταγμα 738/2015 θεσπίζει ανταγωνιστική διαδικασία για την επιλογή νέας δυναμικότητας και δυναμικότητας προς ανακαίνιση. |
|
(23) |
Η Επιτροπή επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι ο μηχανισμός αμοιβής που προβλέπεται στο βασιλικό διάταγμα 738/2015 έλαβε έγκριση κρατικής ενίσχυσης από την Επιτροπή στην απόφασή της SA.42270 με θέμα «Ισπανία, Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε εδάφη εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου» (8). |
3. ΟΙ ΖΗΤΟΥΜΕΝΕΣ ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΕΙΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΜΕΛΙΓΙΑ
|
(24) |
Η αίτηση παρέκκλισης που υποβλήθηκε για τη Μελίγια βασίζεται στον χαρακτηρισμό της ως μικρού απομονωμένου συστήματος σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 42 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944. |
3.1. Παρέκκλιση δυνάμει του άρθρου 66 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944
|
(25) |
Η Ισπανία ζητεί παρέκκλιση από το άρθρο 40 παράγραφοι 4 έως 7 και από το άρθρο 54 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 όσον αφορά την παροχή επικουρικών υπηρεσιών από τον διαχειριστή συστήματος μεταφοράς (στο εξής: ΔΣΜ) και την απαγόρευση που επιβάλλεται στους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς να έχουν στην ιδιοκτησία τους, να αναπτύσσουν, να διαχειρίζονται ή να λειτουργούν εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας. |
Παρέκκλιση δυνάμει του άρθρου 64 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943
|
(26) |
Η Ισπανία ζητεί παρέκκλιση για τη Μελίγια από τις ακόλουθες διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943:
|
3.2. Διάρκεια των ζητούμενων παρεκκλίσεων
|
(27) |
Η Ισπανία θεωρεί ότι η αποτελεσματική ενσωμάτωση των εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδαφών στην ιβηρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εξαρτάται από την ύπαρξη διασύνδεσης με την ηπειρωτική Ισπανία. |
|
(28) |
Όσον αφορά τη Μελίγια, η Ισπανία ζητεί οι παρεκκλίσεις να μην υπόκεινται σε τυχόν προθεσμίες. |
4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΛΗΦΘΗΣΑΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ
|
(29) |
Όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 3, καθ’ όλη τη διάρκεια του Μαρτίου και του Απριλίου του 2021, η Επιτροπή διεξήγαγε δημόσια διαβούλευση. |
|
(30) |
Όλες οι παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν ως απάντηση στη δημόσια διαβούλευση αφορούσαν την παρέκκλιση που ζήτησε η Ισπανία από το άρθρο 54 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 όσον αφορά την ιδιοκτησία, τη διαχείριση και τη λειτουργία εγκαταστάσεων αποθήκευσης από τον ΔΣΜ. |
|
(31) |
Οι απαντήσαντες στη δημόσια διαβούλευση τάχθηκαν κατά της χορήγησης της εν λόγω παρέκκλισης, διότι θα νομιμοποιούσε ένα έργο στο πλαίσιο του οποίου επετράπη στη Red Eléctrica de España S.A.U. (στο εξής: REE), τον ΔΣΜ της Ισπανίας, να αναπτύξει το έργο Chira-Soria στις Κανάριες Νήσους (στο εξής: έργο Chira-Soria) (9) χωρίς διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προσφορών, όπως απαιτεί το άρθρο 54 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944. Οι απαντήσαντες επισήμαναν πως το γεγονός ότι η παρέκκλιση καλύπτει και τα άλλα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη δεν έχει σημασία, διότι η ορεογραφία των Βαλεαρίδων Νήσων και το μικρό μέγεθος της Θέουτα και της Μελίγια δεν θα επέτρεπαν την αντλησιοταμίευση στα εν λόγω εδάφη (10). |
|
(32) |
Οι απαντήσαντες ανέφεραν ότι απλώς και μόνο ο νησιωτικός χαρακτήρας δεν αποτελεί επαρκή αιτιολογία για παρέκκλιση από την απαίτηση υποβολής προσφορών που προβλέπεται στο άρθρο 54 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944, δεδομένου ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, για το έργο Chira-Soria είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον ιδιωτικοί φορείς. Ισχυρίστηκαν ότι το ενδιαφέρον αυτό δεν ελήφθη υπόψη υπό το πρίσμα του νόμου 17/2013. |
|
(33) |
Οι απαντήσαντες τόνισαν περαιτέρω ότι η ισπανική ρυθμιστική αρχή Comisión Nacional de Mercados y Competencia (CNMC) και το ισπανικό Συμβούλιο της Επικρατείας έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με το βασιλικό διάταγμα 738/2015 και τον ρόλο της REE ως ιδιοκτήτριας εγκαταστάσεων αντλησιοταμίευσης και, ταυτόχρονα, ως οντότητας από την οποία εξαρτάται, σε πρώτο βαθμό, η διοικητική διαδικασία αδειοδότησης εγκαταστάσεων αντλησιοταμίευσης. |
|
(34) |
Ειδικότερα, όσον αφορά το έργο Chira-Soria, οι απαντήσαντες προέβαλαν επίσης επιχειρήματα υποστηρίζοντας ότι δεν δικαιολογείται οικονομικά το γεγονός ότι το έργο δεν συμβάλλει στην ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ότι εγείρει περιβαλλοντικές και κοινωνικές ανησυχίες (11). |
5. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΗΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΜΕΛΙΓΙΑ
5.1. Μικρά απομονωμένα συστήματα
|
(35) |
Σύμφωνα με το άρθρο 64 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, παρέκκλιση από τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 3 και 6, του άρθρου 7 παράγραφος 1, του άρθρου 8 παράγραφοι 1 και 4, των άρθρων 9 έως 11, των άρθρων 14 έως 17, των άρθρων 19 έως 27, των άρθρων 35 έως 47 και του άρθρου 51 του εν λόγω κανονισμού μπορεί να χορηγηθεί σε δύο περιπτώσεις:
|
|
(36) |
Σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944, παρέκκλιση από τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 7 και 8 και των κεφαλαίων IV, V και VI μπορεί να χορηγηθεί για μικρά απομονωμένα συστήματα και μικρά συνδεδεμένα συστήματα, εάν το κράτος μέλος ή τα κράτη μέλη μπορούν να αποδείξουν την ύπαρξη ουσιαστικών προβλημάτων στη λειτουργία των εν λόγω συστημάτων. Το άρθρο 66 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 ορίζει ότι για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές κατά την έννοια του άρθρου 349 της ΣΛΕΕ που δεν μπορούν να διασυνδεθούν με τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης, η παρέκκλιση πρέπει να υπόκειται σε όρους που έχουν στόχο να διασφαλιστεί ότι η παρέκκλιση δεν παρεμποδίζει τη μετάβαση προς ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. |
|
(37) |
Τόσο βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 όσο και βάσει της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944, στην περίπτωση μικρών απομονωμένων συστημάτων, η παρέκκλιση πρέπει να είναι χρονικά περιορισμένη και να υπόκειται σε όρους που αποσκοπούν στην ενίσχυση του ανταγωνισμού και την ενσωμάτωση στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον, η παρέκκλιση αποβλέπει στο να διασφαλίσει ότι δεν παρεμποδίζει ή αναστέλλει τη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την αυξημένη ευελιξία, την αποθήκευση ενέργειας, τη διακίνηση της ηλεκτρικής ενέργειας και την απόκριση ζήτησης. |
|
(38) |
Στο άρθρο 2 σημείο 42) της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 ως «μικρό συνδεδεμένο σύστημα» ορίζεται «κάθε σύστημα με κατανάλωση μικρότερη των 3 000 GWh το 1996, στο οποίο ποσοστό κάτω του 5 % της ετήσιας κατανάλωσης προέρχεται από διασύνδεση με άλλα συστήματα». |
|
(39) |
Στις παρατηρήσεις της, η Ισπανία εξηγεί ότι η Μελίγια δεν είναι επί του παρόντος συνδεδεμένη με την ηπειρωτική Ισπανία (αιτιολογική σκέψη 6). Επιπλέον, η Ισπανία υποστηρίζει ότι η ετήσια κατανάλωση της Μελίγια ήταν μικρότερη από 3 000 GWh το 1996 (αιτιολογική σκέψη 7). |
|
(40) |
Με βάση τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν από την Ισπανία, και σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής SA.42270 «Ισπανία Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε ισπανικά εδάφη εκτός της χερσονήσου», η πόλη της Μελίγια μπορεί να χαρακτηριστεί μικρό απομονωμένο σύστημα κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 42 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944. |
5.2. Ουσιαστικά προβλήματα στη λειτουργία του συστήματος
5.2.1. Η έννοια των «ουσιαστικών προβλημάτων στη λειτουργία» του συστήματος
|
(41) |
Ο όρος «ουσιαστικά προβλήματα» που αναφέρεται στο άρθρο 64 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 και στο άρθρο 66 παράγραφος 1 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 δεν έχει οριστεί από τον νομοθέτη. Η ανοικτή διατύπωση επιτρέπει στην Επιτροπή να εξετάζει όλα τα δυνητικά προβλήματα που σχετίζονται με την ιδιαίτερη κατάσταση των μικρών συστημάτων, εφόσον αυτά είναι ουσιαστικά και όχι απλώς δευτερεύοντα. Τα προβλήματα αυτού του τύπου μπορεί να ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες, την παραγωγή και την κατανάλωση του εν λόγω συστήματος, αλλά και τις τεχνικές εξελίξεις (όπως η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και η μικρή παραγωγή). |
|
(42) |
Σε προηγούμενες αποφάσεις της Επιτροπής, τα προς επίλυση προβλήματα σχετίζονταν με τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και/ή ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ της ηπειρωτικής χώρας και των νησιών σε καταστάσεις όπου η ασφάλεια του συστήματος στο νησί απαιτούσε πρόσθετα μέτρα ή συνεπαγόταν σημαντικά υψηλότερο κόστος σε ένα νησί σε σχέση με την ηπειρωτική χώρα. Επομένως, ο όρος «λειτουργία» δεν μπορεί να ερμηνεύεται με τη στενή του έννοια, όπως ότι, χωρίς την παρέκκλιση, η ασφαλής λειτουργία του συστήματος θα ήταν αδύνατη. Αντίθετα, τα «προβλήματα» θεωρούνταν πάντοτε ότι περιλάμβαναν και τα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι χρήστες του υπό εξέταση συστήματος (12). |
|
(43) |
Επιπλέον, αυτά τα ουσιαστικά προβλήματα πρέπει να επηρεάζουν τη λειτουργία των μικρών απομονωμένων συστημάτων και των μικρών συνδεδεμένων συστημάτων. Επομένως, φαίνεται δύσκολο να σκεφτεί κανείς μια αιτιολόγηση η οποία θα βασιζόταν αποκλειστικά σε επίπτωση που θα εμφανιζόταν εκτός του συστήματος, για παράδειγμα επίπτωση σε εθνικά καθεστώτα επιδότησης. Αυτό δεν αποκλείει τη συνάφεια της «έμμεσης» επίπτωσης, για παράδειγμα στην ασφαλή λειτουργία του συστήματος. |
5.2.2. Ουσιαστικά προβλήματα που παρουσίασε η Ισπανία στην αίτηση
|
(44) |
Η Ισπανία επισημαίνει διάφορες προκλήσεις και προβλήματα όσον αφορά τη λειτουργία των αγορών και των συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Μελίγια:
|
|
(45) |
Σύμφωνα με την Ισπανία, αυτές οι προκλήσεις και τα προβλήματα έχουν ως αποτέλεσμα δύο σημαντικά χαρακτηριστικά των εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδαφών: υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και έλλειψη ανταγωνισμού στην ηλεκτροπαραγωγή. |
|
(46) |
Όσον αφορά το υψηλό κόστος ηλεκτροπαραγωγής στο εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου έδαφος, η Ισπανία εξηγεί ότι, λόγω των προκλήσεων και των προβλημάτων που αναφέρονται ανωτέρω, το κόστος παραγωγής από μη κατανεμόμενες μονάδες συχνά είναι διπλάσιο από το κόστος παραγωγής από κατανεμόμενες μονάδες στην ηπειρωτική Ισπανία. Η Ισπανία υποστηρίζει ότι το εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου έδαφος πρέπει να εξαιρεθεί από το σύστημα της ηπειρωτικής αγοράς προκειμένου οι καταναλωτές του να πληρώνουν τιμές παρόμοιες με εκείνες της ηπειρωτικής χώρας. |
|
(47) |
Όσον αφορά την έλλειψη ανταγωνισμού στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, η Ισπανία εξηγεί ότι, λόγω της ιστορικής ανάπτυξης των εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδαφών και της έλλειψης ελκυστικότητας του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας στις εν λόγω περιοχές, ένας ενιαίος επιχειρηματικός όμιλος ασκούσε παραδοσιακά όλες τις λειτουργίες ενεργειακού εφοδιασμού. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την Ισπανία, η Μελίγια εξακολουθεί να μη βασίζεται σε αποτελεσματικό ανταγωνισμό σε επίπεδο παραγωγής, και αυτό παρά τις προσπάθειες προώθησης του ανταγωνισμού. |
|
(48) |
Συν τοις άλλοις, η Ισπανία επισημαίνει τις προκλήσεις που συνδέονται με την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Μελίγια. |
5.2.3. Αξιολόγηση
|
(49) |
Η Επιτροπή αναγνωρίζει τα επιχειρήματα της Ισπανίας ότι, λόγω των προκλήσεων που συνδέονται με τη λειτουργία των μικρών απομονωμένων συστημάτων, των πολύ χαμηλών επιπέδων ανταγωνισμού στο τμήμα της ηλεκτροπαραγωγής στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη και των ανύπαρκτων επιπέδων διασύνδεσης με την αγορά της ηπειρωτικής Ισπανίας, δεν υφίστανται ακόμη οι όροι για την υλοποίηση μιας πλήρως ελευθερωμένης χονδρικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στη Μελίγια. |
|
(50) |
Ως εκ τούτου, φαίνεται εύλογο να υποτεθεί ότι δεν είναι δυνατή η ανάπτυξη λειτουργούσας αγοράς χονδρικής στη Μελίγια χωρίς δημόσια παρέμβαση και ότι, κατά συνέπεια, ορισμένες διατάξεις σχετικά με τις προθεσμιακές αγορές, τις αγορές επόμενης ημέρας, τις ενδοημερήσιες αγορές και τις αγορές εξισορρόπησης δεν μπορούν προς το παρόν να εφαρμοστούν στο εν λόγω έδαφος. |
|
(51) |
Η Επιτροπή μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η πλήρης εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 και της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 στα εδάφη που υπόκεινται στην παρούσα αίτηση παρέκκλισης θα δημιουργούσε σημαντικά προβλήματα για τη λειτουργία του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας στη Μελίγια. |
5.3. Πεδίο εφαρμογής της παρέκκλισης
5.3.1. Άρθρα 54 και 66 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944
|
(52) |
Το άρθρο 54 παράγραφος 1 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 απαγορεύει στους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς να έχουν στην ιδιοκτησία τους, να αναπτύσσουν, να διαχειρίζονται ή να λειτουργούν εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας. |
|
(53) |
Το άρθρο 54 παράγραφος 2 της εν λόγω οδηγίας προβλέπει τη δυνατότητα των κρατών μελών να παρεκκλίνουν από αυτόν τον κανόνα όταν οι εγκαταστάσεις αποτελούν πλήρως ενσωματωμένα στοιχεία δικτύου και η ρυθμιστική αρχή έχει δώσει την έγκρισή της ή όταν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που ορίζονται στα στοιχεία α) έως γ) της εν λόγω παραγράφου. |
|
(54) |
Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 36 ανωτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 66 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944, τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν παρέκκλιση από τους κανόνες του κεφαλαίου VI (συμπεριλαμβανομένου του άρθρου 54) για μικρά απομονωμένα συστήματα, υπό την προϋπόθεση ότι μπορούν να αποδείξουν ότι υπάρχουν ουσιαστικά προβλήματα στη λειτουργία τους. |
|
(55) |
Ως εκ τούτου, εκτός από την εφαρμογή της δυνατότητας παρέκκλισης που προβλέπεται στο άρθρο 54 παράγραφος 2 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944, η Ισπανία μπορεί να ζητήσει από την Επιτροπή παρέκκλιση από το άρθρο 54 της εν λόγω οδηγίας, όσον αφορά τη Μελίγια, με αναφορά στο άρθρο 66. |
5.3.1.1.
|
(56) |
Όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 20, το άρθρο 5 του νόμου 17/2013 προβλέπει ότι ο διαχειριστής του συστήματος πρέπει να έχει την ιδιοκτησία των εγκαταστάσεων αντλησιοταμίευσης στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη, των οποίων κύριος σκοπός είναι η διασφάλιση του εφοδιασμού, η ασφάλεια του συστήματος και η ενσωμάτωση μη κατανεμόμενων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. |
|
(57) |
Στην αίτηση, η Ισπανία επισημαίνει ότι το μικρό μέγεθος της Μελίγια δεν καθιστά πολύ πιθανή την εγκατάσταση εγκαταστάσεων αποθήκευσης υδροηλεκτρικής ενέργειας, αλλά ότι θα μπορούσαν να εξεταστούν άλλοι τύποι αποθήκευσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Ισπανία κάνει αναφορά σε μελέτες που εκπόνησε ο ΔΣΜ, επισημαίνοντας ότι, λαμβανομένων υπόψη των δεσμεύσεων απανθρακοποίησης που ισχύουν για απομονωμένες περιοχές και καθώς αυξάνεται η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές και η απόκριση από την πλευρά της ζήτησης, θα χρειαστούν εγκαταστάσεις αποθήκευσης για τη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού σύμφωνα με τις καθιερωμένες απαιτήσεις ποιότητας και ασφάλειας. |
|
(58) |
Ως εκ τούτου, η Ισπανία ζητεί παρέκκλιση από το άρθρο 54 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 για τη Μελίγια σύμφωνα με το άρθρο 66 της οδηγίας. |
5.3.1.2.
|
(59) |
Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 53, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το άρθρο 54 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 περιλαμβάνει ήδη στην παράγραφο 2 τη δυνατότητα των κρατών μελών να παρεκκλίνουν από τον κανόνα της παραγράφου 1 του εν λόγω άρθρου, δηλαδή ότι οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς δεν πρέπει να έχουν στην ιδιοκτησία τους, να αναπτύσσουν, να διαχειρίζονται ή να λειτουργούν εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας. |
|
(60) |
Λαμβανομένης υπόψη της δυνατότητας που προβλέπεται στο άρθρο 54 παράγραφος 2 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν δικαιολογείται παρέκκλιση από το άρθρο 54 παράγραφος 1 δυνάμει του άρθρου 66 της οδηγίας, για όλους τους τύπους τεχνολογιών αποθήκευσης ενέργειας, καθώς κάτι τέτοιο θα λειτουργούσε ανασταλτικά προς την αγορακεντρική ανάπτυξη έργων αποθήκευσης ενέργειας. |
|
(61) |
Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η υποχρέωση των ΔΣΜ να έχουν στην ιδιοκτησία τους και να λειτουργούν εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας σε εδάφη εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου, η οποία προβλέπεται στον νόμο 17/2013, φαίνεται να βασίζεται σε κριτήρια που διαφέρουν από εκείνα που ορίζονται στο άρθρο 54 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944. Η παρούσα απόφαση απλώς αξιολογεί κατά πόσον πληρούνται οι απαιτήσεις για παρέκκλιση δυνάμει του άρθρου 66 παράγραφος 1 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 και δεν προδικάζει την εκτίμηση της Επιτροπής σχετικά με τη συμβατότητα του νόμου 17/2013 με τις απαιτήσεις που ορίζονται στην οδηγία (ΕΕ) 2019/944. |
5.3.2. Άρθρο 40 παράγραφοι 4 έως 7 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944
|
(62) |
Σύμφωνα με την Ισπανία, η έλλειψη αποτελεσματικού ανταγωνισμού στο τμήμα της παραγωγής εμποδίζει τη δημιουργία μη στρεβλωμένων αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη. Ειδικότερα, εμποδίζει τον διαχειριστή συστήματος μεταφοράς να δημιουργήσει και να λειτουργήσει αγορά εξισορρόπησης στη Μελίγια, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας αγορακεντρικών επικουρικών υπηρεσιών μη σχετικών με τη συχνότητα. |
|
(63) |
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι λόγοι που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 9 έως 12 εμποδίζουν επί του παρόντος τη δημιουργία μιας αγοράς εξισορρόπησης και μιας αγορακεντρικής προμήθειας επικουρικών υπηρεσιών μη σχετικών με τη συχνότητα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι δικαιολογημένες οι παρεκκλίσεις από τις υποχρεώσεις του άρθρου 40 παράγραφος 4 έως 7 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 σύμφωνα με το άρθρο 66 της οδηγίας. |
5.3.3. Κεφάλαιο II του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943: Γενικοί κανόνες για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας — άρθρα 3 και 6, άρθρο 7 παράγραφος 1, άρθρο 8 παράγραφοι 1 και 4, άρθρα 9, 10 και 11
5.3.3.1.
|
(64) |
Σύμφωνα με την Ισπανία, η έλλειψη ουσιαστικού ανταγωνισμού μεταξύ των παραγωγών εμποδίζει τη δημιουργία μη ρυθμιζόμενων αγορών ηλεκτρικής ενέργειας. Οι αποφάσεις κατανομής στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Μελίγια, βασίζονται σε τεχνικά και οικονομικά κριτήρια για τα οποία δεν είναι πάντα δυνατή η εφαρμογή των κανόνων της αγοράς. Επιπλέον, η Ισπανία εξηγεί ότι η διαμόρφωση των τιμών στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη δεν βασίζεται στην προσφορά και τη ζήτηση στα εν λόγω εδάφη, αλλά στην προσφορά και τη ζήτηση της ηπειρωτικής Ισπανίας, προκειμένου οι καταναλωτές στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη να μην πληρώνουν το πρόσθετο κόστος της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στα εν λόγω εδάφη. |
|
(65) |
Ως εκ τούτου, η Ισπανία ζητεί παρέκκλιση από τις ακόλουθες διατάξεις του άρθρου 3 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943:
|
|
(66) |
Όσον αφορά το άρθρο 6, το άρθρο 7 παράγραφος 1, το άρθρο 8 παράγραφοι 1 και 4 και τα άρθρα 9, 10 και 11, η Ισπανία επισημαίνει ότι, παρόλο που το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη διέπεται από σύστημα κατανομής που λειτουργεί κατά τρόπο παρόμοιο με τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης, για παράδειγμα με ημερήσιες και ενδοημερήσιες κατανομές, αποτελεί ρυθμιζόμενο σύστημα. Η τιμή αγοράς βασίζεται στην τιμή της ηπειρωτικής χώρας και όχι στο αναγνωρισμένο κόστος με το οποίο επιβαρύνονται οι παραγωγοί κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων τους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών εξισορρόπησης. Σε αυτή τη βάση, η Ισπανία ζητεί παρέκκλιση από το άρθρο 6, το άρθρο 7 παράγραφος 1, το άρθρο 8 παράγραφοι 1 και 4 και τα άρθρα 9, 10 και 11 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, δεδομένου ότι δεν υπάρχει αγορά εξισορρόπησης στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Μελίγια, ούτε υπάρχει δυνατότητα ενσωμάτωσης στις αγορές επόμενης ημέρας και τις ενδοημερήσιες αγορές της Ένωσης λόγω της έλλειψης διασύνδεσης με την ηπειρωτική Ισπανία. |
|
(67) |
Όσον αφορά το άρθρο 7 παράγραφος 1 και το άρθρο 8 παράγραφοι 1 και 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, η Ισπανία επισημαίνει ότι, λόγω του απομονωμένου χαρακτήρα των εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδαφών, οι κατανομές λειτουργούν ανεξάρτητα από τις αγορές της ηπειρωτικής χώρας και της Ένωσης —εκτός από το γεγονός ότι η τιμή αναφοράς για την αγορά ενέργειας βασίζεται στην τιμή της ηπειρωτικής χώρας— και βασίζονται σε ωριαία προγράμματα. |
|
(68) |
Ομοίως, σύμφωνα με τα ανωτέρω, η Ισπανία θεωρεί ότι η ενοποίηση των προθεσμιακών αγορών, τα τεχνικά όρια στην υποβολή προσφορών και η αξία απώλειας φορτίου που αναφέρονται στα άρθρα 9 έως 11 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 δεν ισχύουν για τις κατανομές στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη. |
5.3.3.2.
|
(69) |
Όσον αφορά την αίτηση παρέκκλισης από το άρθρο 3 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, η Επιτροπή θεωρεί ότι:
|
|
(70) |
Όσον αφορά τη ζητούμενη παρέκκλιση από το άρθρο 6, το άρθρο 7 παράγραφος 1, το άρθρο 8 παράγραφοι 1 και 4 και τα άρθρα 9, 10, 11 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, οι εν λόγω διατάξεις αναφέρονται σε απαιτήσεις σχετικά με τις προθεσμιακές αγορές, τις αγορές επόμενης ημέρας, τις ενδοημερήσιες αγορές και τις αγορές εξισορρόπησης. Με βάση τις πληροφορίες που υπέβαλε η Ισπανία, οι εν λόγω αγορές δεν μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά στη Μελίγια (αιτιολογικές σκέψεις 9 έως 12). Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι δικαιολογείται παρέκκλιση από τις εν λόγω διατάξεις. |
5.3.4. Κεφάλαιο III του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943: Πρόσβαση στο δίκτυο και διαχείριση συμφόρησης — Άρθρα 14 έως 17 και άρθρο 19
5.3.4.1.
|
(71) |
Η Ισπανία εξηγεί ότι οι απαιτήσεις που ορίζονται στα άρθρα 14 έως 16 και στο άρθρο 19 δεν μπορούν να εφαρμοστούν στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη, διότι ο ΔΣΜ κατανέμει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για καθένα από τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας στα εδάφη αυτά και τα εν λόγω συστήματα δεν αποτελούν χωριστές διασυνδεδεμένες ζώνες προσφοράς. Η Ισπανία εξηγεί επίσης ότι, δεδομένου ότι τα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη δεν αποτελούν χωριστές ζώνες προσφοράς, δεν υπάρχει σχετική αγορά διαζωνικής δυναμικότητας και, ως εκ τούτου, δεν παράγεται εισόδημα συμφόρησης. |
5.3.4.2.
|
(72) |
Οι παρεκκλίσεις από το άρθρο 7 παράγραφος 1 και το άρθρο 8 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 έχουν ως αποτέλεσμα τη μη συμπερίληψη της Μελίγια στις ενοποιημένες αγορές επόμενης ημέρας και στις ενδοημερήσιες αγορές. Ως εκ τούτου, ορισμένες διατάξεις σχετικά με τη λειτουργία των εν λόγω αγορών δεν θα εφαρμόζονται απαραιτήτως στη Μελίγια. |
|
(73) |
Τα άρθρα 14 έως 17 και το άρθρο 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 αφορούν τις ζώνες προσφοράς και τη διαχείριση της δυναμικότητας και των συμφορήσεων μεταξύ των ζωνών προσφοράς. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Μελίγια δεν αποτελεί χωριστή ζώνη υποβολής προσφορών και ότι η Ισπανία δεν σχεδιάζει επί του παρόντος να κατασκευάσει διασύνδεση που θα συνδέει τη Μελίγια με την ηπειρωτική χώρα. Δεδομένου ότι τα άρθρα 14 και 15 αποσκοπούν στη βελτιστοποίηση της αγορακεντρικής κατανομής μεταξύ των ζωνών προσφοράς, η Επιτροπή θεωρεί ότι δικαιολογείται παρέκκλιση από τις εν λόγω διατάξεις. Αντιστρόφως, οι διατάξεις του άρθρου 16 παράγραφοι 3 έως 13 και των άρθρων 17 και 19 δεν εφαρμόζονται εκ των πραγμάτων στη Μελίγια, εφόσον δεν αποτελεί χωριστή ζώνη προσφοράς. Ως εκ τούτου, δεν δικαιολογείται παρέκκλιση από τις απαιτήσεις του άρθρου 16 παράγραφοι 3 έως 13 και των άρθρων 17 και 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943. |
|
(74) |
Όσον αφορά το άρθρο 16 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, που περιέχουν γενικές αρχές σχετικά με τη διαχείριση της συμφόρησης, η Επιτροπή θεωρεί ότι, λόγω της απομόνωσης και του μικρού μεγέθους του συστήματος στη Μελίγια και των σημαντικών προβλημάτων που παρουσιάζει για τη λειτουργία του, δικαιολογείται παρέκκλιση. |
5.3.5. Κεφάλαιο IV του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943: Επάρκεια πόρων — Άρθρο 20 παράγραφοι 3 έως 8, άρθρο 21 παράγραφοι 7 και 8, άρθρο 22 παράγραφος 1 στοιχεία στ) και η), άρθρο 22 παράγραφοι 2, 3 και 5, και άρθρο 25 παράγραφοι 2 έως 4
5.3.5.1.
|
(75) |
Η Ισπανία εξηγεί ότι, λόγω της γεωγραφικής απομόνωσης των εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδαφών που απορρέουν από τον χαμηλό βαθμό ή την απουσία διασύνδεσης με την ηπειρωτική χώρα, οι εκτιμήσεις επάρκειας πόρων που διενεργούνται από τον διαχειριστή του συστήματος για καθένα από τα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη είναι ανεξάρτητες και δεν ενσωματώνονται στην εκτίμηση επάρκειας πόρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο ή στην εκτίμηση επάρκειας πόρων της ηπειρωτικής Ισπανίας. Ως εκ τούτου, η Ισπανία θεωρεί ότι ορισμένες από τις διατάξεις του κεφαλαίου IV δεν εφαρμόζονται στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη. Η Ισπανία υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι οι ισχύοντες εθνικοί κανόνες αποσκοπούν, στο μέτρο του δυνατού, στην εξασφάλιση ίσης μεταχείρισης μεταξύ των εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδαφών και της αγοράς της ηπειρωτικής χώρας, για παράδειγμα, όσον αφορά τα επίπεδα ασφάλειας του εφοδιασμού ή τη μεθοδολογία για τη διενέργεια εκτιμήσεων επάρκειας πόρων. |
|
(76) |
Η Ισπανία υποστηρίζει ότι η επάρκεια στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη διασφαλίζεται από τον ειδικό μηχανισμό κατανομής νέας δυναμικότητας που προβλέπεται στο βασιλικό διάταγμα 738/2015, όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 21 έως 23. Η Ισπανία θεωρεί ότι ο μηχανισμός αυτός θα πρέπει να διατηρηθεί λόγω του μοναδικού χαρακτήρα των εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδαφών και, ως εκ τούτου, ζητεί παρέκκλιση από το άρθρο 20 παράγραφοι 3 έως 8, το άρθρο 21 παράγραφοι 7 και 8, το άρθρο 22 παράγραφος 1 στοιχεία στ) και η), το άρθρο 22 παράγραφοι 2, 3 και 5, και το άρθρο 25 παράγραφοι 2 έως 4. |
|
(77) |
Η Ισπανία υποστηρίζει ότι οι εκτιμήσεις επάρκειας πόρων στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη συμμορφώνονται με τις αρχές που περιλαμβάνονται στο άρθρο 20 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943. Η Ισπανία εξηγεί περαιτέρω ότι, όταν εντοπίζονται προβλήματα επάρκειας, αυτά αντιμετωπίζονται με πρόσκληση για ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών (όπως ορίζεται στο βασιλικό διάταγμα 738/2015) σε συνδυασμό με την αξιολόγηση δημοπρασιών δυναμικότητας από ανανεώσιμες πηγές. Πρόκειται για διαδικασίες στις οποίες, σύμφωνα με την Ισπανία, δεν μπορούν να εφαρμοστούν οι απαιτήσεις του άρθρου 20 παράγραφοι 3 έως 8 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943. |
|
(78) |
Η Ισπανία εξηγεί ότι οι διατάξεις που περιλαμβάνονται στο άρθρο 21 παράγραφοι 7 και 8 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 δεν είναι συμβατές με τον μηχανισμό που προβλέπεται στο βασιλικό διάταγμα 738/2015. Αναφέρει, ωστόσο, ότι για κάθε μελλοντικό νέο μηχανισμό δυναμικότητας θα ισχύουν οι απαιτήσεις του άρθρου 21 παράγραφοι 7 και 8 του κανονισμού. |
|
(79) |
Η Ισπανία επισημαίνει ότι ο μηχανισμός που προβλέπεται στο βασιλικό διάταγμα 738/2015 είναι επίσης ασυμβίβαστος με τις ακόλουθες διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943:
|
|
(80) |
Η Ισπανία εξηγεί ότι τα πρότυπα αξιοπιστίας για τα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη δεν ευθυγραμμίζονται με τις απαιτήσεις του άρθρου 25 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, δεδομένου ότι δεν λαμβάνουν υπόψη το κόστος της νέας εισόδου. Η Ισπανία προσθέτει ότι, ακόμη και αν τα πρότυπα ήταν τα ίδια, ενδέχεται να εξελιχθούν σε αυστηρότερες τιμές με διαφορετικό ρυθμό, βάσει των οποίων ζητά παρέκκλιση από το άρθρο 25 παράγραφοι 2 έως 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943. |
5.3.5.2.
|
(81) |
Το άρθρο 20 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 πραγματεύεται την επάρκεια των πόρων στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και θεσπίζει υποχρεώσεις για τα κράτη μέλη σχετικά με τον τρόπο παρακολούθησης της επάρκειας των πόρων και τον τρόπο δράσης όταν εντοπίζονται προβλήματα επάρκειας των πόρων, ιδίως με την ανάπτυξη σχεδίου εφαρμογής με στόχο την άρση των ρυθμιστικών στρεβλώσεων, τη διασφάλιση αγορακεντρικής προμήθειας εξισορρόπησης ή την κατάργηση ρυθμιζόμενων τιμών, μεταξύ άλλων. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας κρατικών ενισχύσεων, η Ισπανία έχει ήδη καταρτίσει και υποβάλει στην Επιτροπή σχέδιο εφαρμογής σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφοι 3 και 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943. Σύμφωνα με το άρθρο 20 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, η Επιτροπή εξέδωσε γνώμη σχετικά με το ισπανικό σχέδιο εφαρμογής στις 13 Μαρτίου 2024 (13). Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν δικαιολογείται παρέκκλιση από το άρθρο 20 παράγραφοι 3 έως 8 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943. |
|
(82) |
Το άρθρο 21 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 καταργήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1747 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14). Ως εκ τούτου, δεν εφαρμόζεται πλέον στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη. Όσον αφορά την αίτηση παρέκκλισης από το άρθρο 21 παράγραφος 8 (15) του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, ενώ η εν λόγω διάταξη δεν ορίζει πλέον ότι οι μηχανισμοί δυναμικότητας πρέπει να είναι προσωρινοί, ορίζει ότι οι μηχανισμοί δυναμικότητας πρέπει να εγκρίνονται από την Επιτροπή για διάστημα που δεν υπερβαίνει τα 10 έτη. Επιπλέον, δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί η εξέλιξη στην πάροδο του χρόνου του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας της Μελίγια. Ως εκ τούτου, η διάρκεια του μηχανισμού ρυθμιζόμενης αμοιβής που προβλέπεται στο βασιλικό διάταγμα 738/2015 θα πρέπει να περιοριστεί στην περίοδο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029, όπως εγκρίθηκε βάσει της απόφασης στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.42270 για την υπόθεση της Μελίγια. |
|
(83) |
Το άρθρο 22 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 καθορίζει τις αρχές σχεδιασμού που εφαρμόζονται στους μηχανισμούς δυναμικότητας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τυχόν παρέκκλιση από το άρθρο 22 παράγραφος 1 στοιχεία στ) και η) του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 η οποία θα εφαρμοστεί μετά την ημερομηνία λήξης του μηχανισμού ρυθμιζόμενης αμοιβής που ορίζεται στην απόφαση στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.42270, θα μπορούσε να παρεμποδίσει τη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την αυξημένη ευελιξία, την αποθήκευση ενέργειας, την ηλεκτροκίνηση και την απόκριση ζήτησης, καθώς οι διατάξεις αυτές αποσκοπούν στο να καταστεί δυνατή η συμμετοχή όλων των τεχνολογιών σε ανταγωνιστική βάση. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν δικαιολογείται παρέκκλιση από το άρθρο 22 παράγραφος 1 στοιχεία στ) και η). Αυτό δεν θα πρέπει να θίγει τις δεσμεύσεις και τις συμβάσεις που έχουν συναφθεί όσον αφορά τη Μελίγια στο πλαίσιο του μηχανισμού αμοιβής του βασιλικού διατάγματος 738/2015, όπως εγκρίθηκε βάσει της απόφασης στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.42270. |
|
(84) |
Με βάση τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν από την Ισπανία (αιτιολογική σκέψη 79), η Επιτροπή θεωρεί ότι δικαιολογείται παρέκκλιση από τις απαιτήσεις του άρθρου 22 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, διότι οι ειδικές απαιτήσεις σχεδιασμού για τα στρατηγικά αποθέματα συνδέονται άρρηκτα με την ύπαρξη μιας εύρυθμα λειτουργούσας αγοράς εξισορρόπησης. Αντιθέτως, δεν δικαιολογείται παρέκκλιση από το άρθρο 22 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, διότι οι ειδικές απαιτήσεις σχεδιασμού για τους μηχανισμούς δυναμικότητας πρέπει να εφαρμόζονται ανεξάρτητα από μια επαρκώς ανεπτυγμένη αγορά εξισορρόπησης. |
|
(85) |
Όσον αφορά την αίτηση χορήγησης παρέκκλισης από το άρθρο 22 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν δικαιολογείται παρέκκλιση, δεδομένου ότι το άρθρο 22 παράγραφος 5 του εν λόγω κανονισμού δεν εφαρμόζεται σε μηχανισμούς δυναμικότητας που εγκρίθηκαν μετά τις 4 Ιουλίου 2019. |
|
(86) |
Όσον αφορά το άρθρο 22 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, το οποίο καθορίζει τις απαιτήσεις για τα όρια εκπομπών CO2 για τους μηχανισμούς δυναμικότητας, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι απαιτήσεις για τα όρια εκπομπών CO2 δεν ισχύουν για τον υφιστάμενο μηχανισμό ρυθμιζόμενης αμοιβής που εγκρίθηκε με την απόφαση στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.42270, λόγω του μικρού μεγέθους του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας της Μελίγια, των περιορισμών που συνδέονται με την εξασφάλιση των αναγκαίων περιβαλλοντικών αδειών για νέα δυναμικότητα ηλεκτροπαραγωγής και της μεγαλύτερης ανάγκης για κατανεμόμενη ηλεκτροπαραγωγή ώστε να διασφαλιστεί η ενσωμάτωση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη Μελίγια και να κατοχυρωθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τυχόν παρέκκλιση από το άρθρο 22 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, η οποία θα εφαρμοστεί μετά την ημερομηνία λήξης του μηχανισμού ρυθμιζόμενης αμοιβής που ορίζεται στην απόφαση στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.42270, θα μπορούσε να παρεμποδίσει τη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την αυξημένη ευελιξία, την αποθήκευση ενέργειας, την ηλεκτροκίνηση και την απόκριση ζήτησης, καθώς οι διατάξεις αυτές αποσκοπούν στο να καταστεί δυνατή η συμμετοχή όλων των τεχνολογιών σε ανταγωνιστική βάση. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν δικαιολογείται παρέκκλιση από το άρθρο 22 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943. Αυτό δεν θα πρέπει να θίγει τις δεσμεύσεις και τις συμβάσεις που έχουν συναφθεί όσον αφορά τη Μελίγια στο πλαίσιο του μηχανισμού αμοιβής του βασιλικού διατάγματος 738/2015, όπως εγκρίθηκε βάσει της απόφασης στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.42270. |
|
(87) |
Κατά την άποψη της Επιτροπής, με βάση τις εξηγήσεις που παρασχέθηκαν από την Ισπανία (βλέπε αιτιολογική σκέψη 80), δικαιολογείται παρέκκλιση από το άρθρο 25 παράγραφοι 2 έως 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 για τη λειτουργία των συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας στη Μελίγια, για την περίοδο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029, όπως ορίζεται στην περίπτωση της Μελίγια στο πλαίσιο της απόφασης κρατικής ενίσχυσης στην υπόθεση SA. 42270. |
5.3.6. Παρέκκλιση από τα άρθρα 14 έως 17, 19 έως 27, 35 έως 47 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 για τον μηχανισμό του βασιλικού διατάγματος 738/2015
|
(88) |
Στην αίτησή της, όπως τροποποιήθηκε με τη δεύτερη δέσμη διευκρινίσεων που απέστειλε η Ισπανία στις 17 Ιανουαρίου 2022, η Ισπανία ανέφερε ότι για τον υφιστάμενο μηχανισμό του βασιλικού διατάγματος 738/2015 απαιτείται παρέκκλιση από τα άρθρα 14 έως 17, 19 έως 27, 35 έως 47 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943. Η Επιτροπή θεωρεί ότι μια τέτοια ευρεία παρέκκλιση δεν είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της εφαρμογής του. Η Επιτροπή θεωρεί ότι μόνο οι παρεκκλίσεις που αναφέρονται στα ανωτέρω τμήματα είναι δικαιολογημένες. |
5.4. Καμία παρεμπόδιση της μετάβασης προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την αυξημένη ευελιξία, την αποθήκευση ενέργειας, την ηλεκτροκίνηση και την απόκριση ζήτησης
|
(89) |
Δυνάμει του άρθρου 64 παράγραφος 1 πέμπτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 και του άρθρου 66 παράγραφος 2 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944, η απόφαση χορήγησης παρέκκλισης πρέπει να διασφαλίζει ότι δεν παρεμποδίζει τη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την αυξημένη ευελιξία, την αποθήκευση ενέργειας, την ηλεκτροκίνηση και την απόκριση ζήτησης. |
|
(90) |
Όσον αφορά τη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την αυξημένη ευελιξία (συμπεριλαμβανομένης της απόκρισης ζήτησης) και την αποθήκευση ενέργειας, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η εύρυθμη λειτουργία των προθεσμιακών αγορών, των αγορών επόμενης ημέρας, των ενδοημερήσιων αγορών και των αγορών εξισορρόπησης, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/943 και στην οδηγία (ΕΕ) 2019/944, θα πρέπει να παρέχει τα αναγκαία μηνύματα κατανομής και επενδύσεων προς μεγιστοποίηση των προοπτικών ανάπτυξης των εν λόγω τεχνολογιών. Για παράδειγμα, η ανάπτυξη της απόκρισης ζήτησης που μπορεί να ενεργοποιείται σε περιόδους κατά τις οποίες το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας της Μελίγια βρίσκεται υπό πίεση θα μπορούσε, καταρχήν, να επιτευχθεί ευκολότερα σε ένα σύστημα όπου οι τιμές της ζήτησης αντικατοπτρίζουν την ωριαία κατάσταση της ηλεκτροπαραγωγής στη Μελίγια, αντί της ηλεκτροπαραγωγής στην ηπειρωτική χώρα. Αυτό δεν εμποδίζει αυτόματα τις εξελίξεις της απόκρισης ζήτησης ή άλλες μορφές ευελιξίας στο ισχύον κανονιστικό πλαίσιο. Ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η απόφαση χορήγησης παρέκκλισης να έχει αρνητικό αντίκτυπο σε τέτοιες πιθανές εξελίξεις. |
|
(91) |
Από την άλλη πλευρά, το άρθρο 64 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 δεν απαιτεί οι αποφάσεις παρέκκλισης να μεγιστοποιούν τις δυνατότητες ευελιξίας ή αποθήκευσης ενέργειας. Η χορήγηση παρέκκλισης βάσει του άρθρου 64 του εν λόγω κανονισμού αποσκοπεί μόνο στο να διασφαλίσει ότι «δεν παρεμποδίζει» την εν λόγω μετάβαση. Με άλλα λόγια, η παρέκκλιση δεν πρέπει να αποτρέπει εξελίξεις οι οποίες, χωρίς την παρέκκλιση, θα επέρχονταν φυσιολογικά. Είναι εξαιρετικά απίθανο, ελλείψει της παρέκκλισης, να αναπτύσσονταν εύρυθμα λειτουργούσες προθεσμιακές αγορές, αγορές επόμενης ημέρας, ενδοημερήσιες αγορές και αγορές εξισορρόπησης στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας στη Μελίγια. Αυτό οφείλεται στις προκλήσεις που συνδέονται με τη λειτουργία στα εκτός της Ιβηρικής Χερσονήσου εδάφη, στα πολύ χαμηλά επίπεδα ανταγωνισμού στο τμήμα της ηλεκτροπαραγωγής και στην έλλειψη σύνδεσης με την αγορά της ηπειρωτικής χώρας που περιγράφεται στο τμήμα 2. Ωστόσο, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι, όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη λειτουργικών αγορών χονδρικής, οι παρεκκλίσεις καταργούνται σταδιακά. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή καθορίζει στην παρούσα απόφαση περιορισμένη περίοδο παρέκκλισης και αυστηρούς όρους για την παράταση της παρέκκλισης, όπως ορίζεται στο τμήμα 5.5 κατωτέρω. |
|
(92) |
Η παρέκκλιση δεν φαίνεται να έχει αξιοσημείωτες επιπτώσεις στην ηλεκτροκίνηση. |
5.5. Διάρκεια της παρέκκλισης και προϋποθέσεις που αποσκοπούν στην αύξηση του ανταγωνισμού και την ενσωμάτωση στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας
|
(93) |
Το άρθρο 64 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 και το άρθρο 66 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 ορίζουν ρητά ότι, στην περίπτωση μικρών απομονωμένων συστημάτων, η παρέκκλιση πρέπει να είναι χρονικά περιορισμένη και να υπόκειται σε όρους που αποσκοπούν στην ενίσχυση του ανταγωνισμού και την ενσωμάτωση στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. |
|
(94) |
Όσον αφορά τα μικρά απομονωμένα και τα μικρά διασυνδεδεμένα συστήματα, ο κανονισμός (ΕΕ) 2019/943 και η οδηγία (ΕΕ) 2019/944 προβλέπουν υποχρεωτικό περιορισμό για διάφορους σκοπούς. Κατά πρώτο και κύριο λόγο, δέχονται ότι το γενικό κανονιστικό πλαίσιο μπορεί να εφαρμοστεί σε όλες τις καταστάσεις της εσωτερικής αγοράς και ότι μια τέτοια γενική εφαρμογή είναι προς όφελος της κοινωνίας. Ενώ στο άρθρο 64 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 αναγνωρίζεται ότι ενδέχεται να απαιτούνται παρεκκλίσεις για συγκεκριμένες καταστάσεις, οι παρεκκλίσεις αυτές είναι πιθανό να αυξήσουν την πολυπλοκότητα του συνολικού συστήματος και μπορεί να αποτελέσουν εμπόδια για την ενοποίηση της αγοράς και σε γειτονικές περιοχές. Επιπλέον, η αιτιολόγηση της παρέκκλισης βασίζεται γενικώς στο τεχνικό και κανονιστικό πλαίσιο που ισχύει εκείνη τη χρονική στιγμή, καθώς και σε δεδομένη τοπολογία δικτύου. Είναι βέβαιο ότι όλες αυτές οι καταστάσεις θα αλλάξουν. Τέλος, είναι σημαντικό για τους συμμετέχοντες στην αγορά να μπορούν να προβλέπουν τις κανονιστικές αλλαγές με επαρκές χρονικό περιθώριο. Επομένως, όλες οι παρεκκλίσεις πρέπει να υπόκεινται σε χρονικούς περιορισμούς. |
|
(95) |
Η Ισπανία ζητεί να μην επιβληθούν χρονικά όρια στις παρεκκλίσεις για τη Μελίγια, δεδομένου ότι η διασύνδεση της Μελίγια με την ηπειρωτική Ισπανία (και αυτή με το ηπειρωτικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης) είναι απίθανο να πραγματοποιηθεί. Μολονότι αναγνωρίζει τους λόγους της Ισπανίας, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Μελίγια δεν αποτελεί μία από τις εξόχως απόκεντρες περιοχές που αναγνωρίζονται βάσει του άρθρου 349 της ΣΛΕΕ και ότι η παρέκκλιση πρέπει να είναι χρονικά περιορισμένη. |
|
(96) |
Δεδομένης της αβεβαιότητας σχετικά με τη μελλοντική διασύνδεση μεταξύ της Μελίγια και της ηπειρωτικής Ισπανίας και των σημαντικών προβλημάτων για τη λειτουργία του εν λόγω εδάφους, η Επιτροπή θεωρεί αναλογική τη χορήγηση παρεκκλίσεων για τη Μελίγια για χρονικό διάστημα που εξαρτάται από τη σύνδεση της αυτόνομης πόλης με την ηπειρωτική Ισπανία, εκτός από την παρέκκλιση από το άρθρο 25 παράγραφοι 2 έως 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, η οποία πρέπει να ισχύει για την περίοδο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029, όπως ορίζεται στην απόφαση για την κρατική ενίσχυση στην υπόθεση SA. 42270, |
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Χορηγείται στο Βασίλειο της Ισπανίας παρέκκλιση από τις διατάξεις του άρθρου 3 πρώτο εδάφιο στοιχεία α), β), ε), ια), ιε) και ιστ), του άρθρου 6, του άρθρου 7 παράγραφος 1, του άρθρου 8 παράγραφοι 1 και 4, των άρθρων 9, 10, 11, 14, 15, του άρθρου 16 παράγραφοι 1 και 2, του άρθρου 22 παράγραφος 2 και του άρθρου 25 παράγραφοι 2 έως 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 και του άρθρου 40 παράγραφοι 4 έως 7 της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944, όσον αφορά τη Μελίγια.
Άρθρο 2
Η παρέκκλιση που χορηγείται δυνάμει του άρθρου 1 για όλα τα άρθρα του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 και της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 που απαριθμούνται σε αυτήν εφαρμόζεται έως ότου η Μελίγια συνδεθεί με την ηπειρωτική Ισπανία, εκτός από την παρέκκλιση από το άρθρο 25 παράγραφοι 2 έως 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, η οποία εφαρμόζεται για την περίοδο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2029.
Άρθρο 3
Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Ισπανίας.
Βρυξέλλες, 16 Μαΐου 2025.
Για την Επιτροπή
Dan JØRGENSEN
Μέλος της Επιτροπής
(1) ΕΕ L 158 της 14.6.2019, σ. 54, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/943/oj.
(2) ΕΕ L 158 της 14.6.2019, σ. 125, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2019/944/oj.
(3) Απόφαση (ΕΕ) 2024/560 της Επιτροπής, της 8ης Δεκεμβρίου 2023, για τη χορήγηση στο Βασίλειο της Ισπανίας παρέκκλισης από ορισμένες διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και της οδηγίας (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τις Κανάριες Νήσους (ΕΕ L, 2024/560, 15.2.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/560/oj).
(4) Βλέπε Evolución demanda | Informes del sistema (sistemaelectrico-ree.es).
(5) Ο όμιλος Endesa ανήκει κατά 70 % στην Enel Group.
(6) Το πλαίσιο καθορίζεται στο βασιλικό διάταγμα 738/2015 της 31ης Ιουλίου 2015 (Real Decreto 738/2015, de 31 de julio, por el que se regula la actividad de producción de energía eléctrica y el procedimiento de despacho en los sistemas eléctricos de los territorios no peninsulares) (στο εξής: βασιλικό διάταγμα 738/2015).
(7) Ley 17/2013, de 29 de octubre, para la garantía del suministro e incremento de la competencia en los sistemas eléctricos insulares y extrapeninsulares.
(8) Απόφαση της 28ης Μαΐου 2020, SA.42270 (2016/NN) — Spain Electricity production in Spanish non-peninsular territories, C(2020) 3401.
(9) Το έργο Chira-Soria αφορά την κατασκευή εγκατάστασης αποθήκευσης ενέργειας (υδροηλεκτρικός σταθμός αντλησιοταμίευσης) με εγκατεστημένη δυναμικότητα 200 MW και δυναμικότητα αποθήκευσης ενέργειας 3,5 GWh στη νήσο Γκραν Κανάρια. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο, βλέπε: Central hidroeléctrica de bombeo reversible Salto de Chira | Red Eléctrica (ree.es).
(10) Η αντλησιοταμίευση θα μπορούσε να θεωρηθεί εγκατάσταση αποθήκευσης σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2019/944.
(11) Για περισσότερες λεπτομέρειες, βλέπε απόφαση (ΕΕ) 2024/560 της Επιτροπής, της 8ης Δεκεμβρίου 2023, αιτιολογικές σκέψεις 33–36.
(12) Βλέπε π.χ. την απόφαση της Επιτροπής, της 14ης Αυγούστου 2014, για την παραχώρηση στην Ελληνική Δημοκρατία παρέκκλισης από ορισμένες διατάξεις της οδηγίας 2009/72/ΕΚ, η οποία αναφέρεται στο υψηλότερο κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στα νησιά, ενώ οι τιμές είναι εκ του νόμου ίδιες με αυτές στην ηπειρωτική χώρα.
(13) https://circabc.europa.eu/ui/group/8f5f9424-a7ef-4dbf-b914-1af1d12ff5d2/library/b8dcbe85-7324-4e83-9752-fe974fc42cad/details?download=true.
(14) Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1747 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2019/942 και (ΕΕ) 2019/943 όσον αφορά τη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης (ΕΕ L, 2024/1747, 26.6.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1747/oj).
(15) Όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1747.
ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2025/1016/oj
ISSN 1977-0669 (electronic edition)