Υπόθεση T-306/00
Conserve Italia Soc. coop. rl
κατά
Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
«Γεωργία – ΕΓΤΠΕ – Μείωση χρηματοδοτικής συνδρομής – Αιτιολογία – Εσφαλμένη εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών – Αρχή της αναλογικότητας»
|
| Απόφαση του Πρωτοδικείου (πέμπτο τμήμα) της 11ης Δεκεμβρίου 2003 |
|
|
|
|
|
|
|
Περίληψη της αποφάσεως
- 1..
- Πράξεις των οργάνων – Αιτιολόγηση – Υποχρέωση – Περιεχόμενο – Απόφαση της Επιτροπής επιφέρουσα σοβαρές συνέπειες για τον αποδέκτη κοινοτικής χρηματοδοτικής συνδρομής
(Άρθρο 253 ΕΚ)
- 2..
- Κοινοτικό δίκαιο – Αρχές – Δικαιώματα άμυνας – Θεμελιώδης αρχή – Περιεχόμενο
- 3..
- Οικονομική και κοινωνική συνοχή – Διαρθρωτικές παρεμβάσεις – Κοινοτική χρηματοδότηση – Μείωση συνδρομής του ΕΓΤΠΕ λόγω παρατυπιών – Προϋποθέσεις – Τήρηση της αρχής της αναλογικότητας
(Άρθρο 5, εδ. 3, ΕΚ· κανονισμός 4253/88 του Συμβουλίου, άρθρο 24)
- 4..
- Οικονομική και κοινωνική συνοχή – Διαρθρωτικές παρεμβάσεις – Κοινοτική χρηματοδότηση – Εργασίες για τις οποίες λαμβάνεται χρηματοδοτική συνδρομή από το ΕΓΤΠΕ – Αδυναμία ενάρξεως των εν λόγω εργασιών πριν από την ημερομηνία παραλαβής της αιτήσεως από την Επιτροπή – Θεμελιώδης χαρακτήρας – Έναρξη των εργασιών μερικές ημέρες πριν από την ημερομηνία παραλαβής – Αυτοδίκαιη κατάργηση ή μείωση της συνδρομής – Δεν υφίσταται
- 1.
Δυνάμει του άρθρου 253 ΕΚ, από την αιτιολογία μιας πράξεως πρέπει να διαφαίνεται κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο η συλλογιστική
της κοινοτικής αρχής που εκδίδει την προσβαλλόμενη πράξη, κατά τρόπο που να καθιστά δυνατό στους ενδιαφερομένους να γνωρίζουν
τους λόγους που δικαιολογούν τη λήψη του μέτρου για να προασπίσουν τα δικαιώματά τους και στον κοινοτικό δικαστή να ασκεί
τον έλεγχό του. Η έκταση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως κρίνεται σε συνάρτηση με το γενικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η οικεία
πράξη. Περαιτέρω, η απαιτούμενη βάσει του άρθρου 253 ΕΚ αιτιολογία πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στη φύση της οικείας πράξεως.
Συναφώς, από την αιτιολογία μιας αποφάσεως επιφέρουσας σοβαρές συνέπειες για τον αποδέκτη κοινοτικής χρηματοδοτικής συνδρομής
πρέπει να προκύπτουν σαφώς οι λόγοι που δικαιολογούν το έναντι αυτού ληφθέν από τη διοίκηση μέτρο. βλ. σκέψεις 37-38
- 2.
Ο σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας, στο πλαίσιο οποιασδήποτε διαδικασίας που κινείται εναντίον ενός προσώπου και είναι ικανή
να καταλήξει σε βλαπτική γι’ αυτό πράξη, συνιστά θεμελιώδη αρχή του κοινοτικού δικαίου και πρέπει να διασφαλίζεται ακόμη και
εν απουσία ειδικής κανονιστικής ρυθμίσεως επί της διαδικασίας. Η αρχή αυτή επιτάσσει να παρέχεται η δυνατότητα στους αποδέκτες
αποφάσεων, οι οποίες θίγουν σημαντικά τα συμφέροντά τους, να καθιστούν λυσιτελώς γνωστή την άποψή τους. βλ. σκέψη 107
- 3.
Το άρθρο 24 του κανονισμού 4253/88, όσον αφορά τον συντονισμό των παρεμβάσεων των διαφόρων διαρθρωτικών ταμείων μεταξύ τους
[καθώς και τον συντονισμό των παρεμβάσεων αυτών με τις παρεμβάσεις] της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των λοιπών υφιστάμενων
χρηματοδοτικών οργάνων, παρέχει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να προβεί σε μείωση της χορηγηθείσας σε αποδέκτη κοινοτικής χρηματοδοτικής
συνδρομής, όταν η υλοποίηση δράσεως ή μέτρου φαίνεται να δικαιολογεί μέρος μόνον της χορηγηθείσας χρηματοδοτικής συνδρομής,
εφόσον από την προσήκουσα εξέταση της περιπτώσεως επιβεβαιώνεται ότι υφίσταται παρατυπία ή σημαντική αλλαγή της φύσεως ή των
συνθηκών υλοποιήσεως της δράσεως. Εφόσον η Επιτροπή, δυνάμει της διακριτικής εξουσίας την οποία διαθέτει, επιλέγει, με απόφαση περί μειώσεως χρηματοδοτικής
συνδρομής να μειώσει και όχι να καταργήσει τη συνδρομή, δεν μπορεί να επικαλείται στη συνέχεια τη δυνατότητα καταργήσεως,
η οποία μνημονεύεται μεταξύ άλλων στις επεξηγηματικές σημειώσεις σχετικά με τις αιτήσεις χρηματοδοτικής συνδρομής του ΕΓΤΠΕ,
για να δικαιολογήσει την προσβαλλόμενη απόφαση. Συγκεκριμένα, το γεγονός ότι ο κανονισμός 4253/88 παρέχει στην Επιτροπή τη
δυνατότητα να καταργήσει υπό ορισμένες συνθήκες τη χρηματοδοτική συνδρομή δεν της επιτρέπει, όταν η Επιτροπή αποφασίσει να
επιβάλλει μείωση της συνδρομής, να προβεί σε τέτοια μείωση χωρίς να λάβει υπόψη τις απαιτήσεις της αρχής της αναλογικότητας,
η οποία καθιερώνεται με το τρίτο εδάφιο του άρθρου 5 ΕΚ και επιβάλλει οι πράξεις των κοινοτικών οργάνων να μην υπερβαίνουν
τα όρια αυτού που είναι πρόσφορο και αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκομένου στόχου. Συναφώς, όταν η Επιτροπή υιοθετεί μέθοδο υπολογισμού της μειώσεως συνιστάμενη στην αφαίρεση όχι των ποσών των προπαρασκευαστικών
εργασιών που άρχισαν πριν από την ημερομηνία παραλαβής της αιτήσεως συνδρομής από το εν λόγω όργανο, αλλά του συνολικού ποσού
όλων των εγκαταστάσεων των οποίων η εκτέλεση άρχισε μετά την ημερομηνία αυτή και στις οποίες εντάσσονται οι εν λόγω προπαρασκευαστικές
εργασίες, παραβιάζει προδήλως την αρχή της αναλογικότητας, καθότι δεν λαμβάνει δεόντως υπόψη τη σχέση μεταξύ, αφενός, της
σοβαρότητας και του ποσού της παραβάσεως στην οποία υπέπεσε ο αποδέκτης και, αφετέρου, της επιβληθείσας μειώσεως. βλ. σκέψεις 127, 129, 135-136, 148
- 4.
Στο πλαίσιο των διαρθρωτικών παρεμβάσεων που χρηματοδοτεί το ΕΓΤΠΕ, το σύστημα κατά το οποίο οι εργασίες που αποτελούν αντικείμενο
χρηματοδοτικής συνδρομής δεν μπορούν να αρχίσουν πριν από την ημερομηνία παραλαβής της αιτήσεως από την Επιτροπή έχει ουσιώδη
χαρακτήρα, ο δε λογικός στόχος του είναι να παρασχεθεί η δυνατότητα στην αρμόδια εθνική αρχή να επαληθεύσει αν η εν λόγω αίτηση
είναι συμβατή με τον σκοπό του τεθέντος σε εφαρμογή συστήματος, ιδίως όσον αφορά το ερώτημα αν οι εργασίες των οποίων ζητείται
η χρηματοδότηση έχουν ήδη πραγματοποιηθεί από τον αιτούντα. Το σχέδιο χρηματοδοτικής συνδρομής υποβάλλουν στην Επιτροπή οι εθνικές αρχές και, κατά συνέπεια, ο αιτών αγνοεί την ημερομηνία
παραλαβής της αιτήσεως από την Επιτροπή, οπότε μια αόριστη χρονική περίοδος μπορεί να παρέλθει μεταξύ της ημερομηνίας παραλαβής
του σχεδίου από την Επιτροπή και της χρονικής στιγμής κατά την οποία αυτή γνωστοποιεί στον αιτούντα την παραλαβή του. Τέτοια
κατάσταση όμως είναι ικανή να φέρει τον αιτούντα σε δυσχερή θέση. Συγκεκριμένα, αφενός, αν ο αιτών αποφασίσει να προβεί σε
έναρξη των εργασιών πριν την κοινοποίηση της ανωτέρω ημερομηνίας, αναλαμβάνει τον κίνδυνο καταργήσεως της χρηματοδοτικής συνδρομής
λόγω της πρόωρης ενάρξεως των εργασιών αν η ημερομηνία παραλαβής που του κοινοποιείται είναι μεταγενέστερη της ημερομηνίας
ενάρξεως των εργασιών. Αφετέρου, αν ο αιτών αποφασίσει να αναμείνει την κοινοποίηση αυτή μη προβαίνοντας στην έναρξη των προβλεπομένων
εργασιών, παρέλθει δε μια υπερβολικά μακρά χρονική περίοδος μεταξύ της ημερομηνίας παραλαβής του σχεδίου και της κοινοποιήσεώς
της στον αιτούντα, αυτός ενδέχεται να αντιμετωπίσει δυσχέρειες αναφορικά με τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει έναντι των προμηθευτών
του και για την εκτέλεση του σχεδίου. Επομένως, εφόσον το σύστημα που καθιερώνει το ΕΓΤΠΕ επιτρέπει στον αιτούντα να προβεί σε έναρξη των εργασιών μετά την ημερομηνία
παραλαβής της αιτήσεως χρηματοδοτικής συνδρομής από την Επιτροπή και πριν από την ημερομηνία χορηγήσεως της συνδρομής, αλλά
δεν του εγγυάται την κοινοποίηση της ημερομηνίας παραλαβής εντός ευλόγου προθεσμίας, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η έναρξη
των εργασιών λίγες ημέρες πριν από την εν λόγω ημερομηνία παραλαβής της αιτήσεως από την Επιτροπή, χωρίς να υφίσταται διάθεση
εξαπατήσεως εκ μέρους του αιτούντος και εφόσον οι εθνικές αρχές επαλήθευσαν το συμβατό της αιτήσεως με τον σκοπό του συστήματος,
δεν μπορεί να οδηγήσει αυτόματα στην κατάργηση ή τη μείωση της χρηματοδοτικής συνδρομής, δεδομένου ότι η άσκηση αυτής της
διακριτικής ευχέρειας πρέπει να συνεπάγεται την εμπεριστατωμένη εκτίμηση των εν λόγω συνθηκών εκ μέρους της Επιτροπής. βλ. σκέψεις 144-146