<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.15-->
  <head>
    <title>2025-03-202503C127202302170-00-TRA-DOC-EL-CONCL-C-0217-23-202407570-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="0" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ContentBits"/>
    <meta content="Commission Use" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Name"/>
    <meta content="el-GR" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="7/11/2025 18:39:55" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="el" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="OyNinV5XUi76es8C2araDDkN3o42k6+4xBUcmui1OzUNf8xayJSQr05CXVlGntUy4eYaqZ5wRtzLFgLTQu2qP9GoDw5aIo8zSS0HPEODQXpEJSftk0jDQmlZZ6LU3Lzfvr/c6JUuoHsDL5Ydm1GwL5yDVECIXYbsvhtYhJgTDXE=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="stka" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="true" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Enabled"/>
    <meta content="558ad20a-d33e-4ce4-9ba9-fe92f72bee87" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ActionId"/>
    <meta content="0217" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2023" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="EL" name="Langue"/>
    <meta content="stka" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="b24c8b06-522c-46fe-9080-70926f8dddb1" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SiteId"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 27-08-24 10:29:05" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="2024-09-11T12:56:52Z" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SetDate"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="abdc492d726a41a1b308bddc01ce39bc" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0217" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
    <meta content="Standard" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Method"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId24" style="first"/>
      <div id="rId20" style="even">Προτάσεις Richard de la Tour – Υπόθεση C‑217/23</div>
      <div id="rId21" style="default">Laghman</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      JEAN RICHARD DE LA TOUR
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      της 5ης Σεπτεμβρίου 2024  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Υπόθεση C‑217/23 [Laghman]  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">i</a>
</span>)
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      Bundesamt für Fremdenwesen und Asyl
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      κατά
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      A N
    </p>
    <p class="C39Centreespacement" id="para-8" title="page-1">
      [αίτηση του Verwaltungsgerichtshof<br/>(Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου, Αυστρία)<br/>για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-9" title="page-1">
      «Προδικαστική παραπομπή – Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης – Κοινή πολιτική στον τομέα του ασύλου – Οδηγία 2011/95/ΕΕ – Απαιτήσεις για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας ή επικουρικής προστασίας – Καθεστώς πρόσφυγα – Άρθρο 2, στοιχείο δʹ – Λόγοι δίωξης – Άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση – Έννοια της “ιδιότητας μέλους ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας” – Έννοια της “ιδιαίτερης ταυτότητας” στη χώρα καταγωγής – Ομάδα που γίνεται αντιληπτή από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο ως διαφορετική – Κριτήρια εκτίμησης – Αιτών διεθνή προστασία, μέλος οικογένειας η οποία εμπλέκεται σε τρέχουσα βεντέτα στη χώρα καταγωγής του»
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-10" title="page-2">
      
        <br/>
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">I.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εισαγωγή</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρέπει να γίνει δεκτό ότι αιτών διεθνή προστασία, μέλος οικογένειας η οποία εμπλέκεται σε τρέχουσα βεντέτα  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">2</a>
</span>) στη χώρα καταγωγής του, εκτίθεται σε πράξη δίωξης λόγω της ιδιότητάς του ως μέλους «ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας», κατά την έννοια του άρθρου 2, στοιχείο δʹ, και του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 2011/95/ΕΕ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">3</a>
</span>);</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η απάντηση στο ανωτέρω ερώτημα δεν είναι, εκ πρώτης όψεως, αυτονόητη.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ειδικότερα, η απάντηση απαιτεί να γίνει διάκριση μεταξύ, αφενός, των πράξεων και των σοβαρών απειλών οι οποίες απορρέουν από βεντέτα, η οποία υπακούει σε αρχές εθιμικού δικαίου που αναγνωρίζονται και γίνονται αποδεκτές από ορισμένες παραδοσιακές κοινωνίες και στις οποίες εκτίθενται από γενιά σε γενιά τα μέλη μιας οικογένειας λόγω των ευθυνών που καταλογίζονται σε άλλα μέλη της εν λόγω οικογένειας, και, αφετέρου, των πράξεων και των απειλών αμιγώς προσωπικού χαρακτήρα που έχουν άλλα κίνητρα και προέρχονται από εγκληματίες του κοινού ποινικού δικαίου ή από τη μαφία. Μολονότι η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">4</a>
</span>) και ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (EUAA)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">5</a>
</span>) έχουν εκδώσει συστάσεις επί του θέματος αυτού, διαπιστώνεται ότι οι εθνικές αρχές εφαρμόζουν διαφορετικές προσεγγίσεις όταν καλούνται να εξακριβώσουν την ιδιότητα αιτούντος διεθνή προστασία ως μέλους ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">6</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Συγκεκριμένα, στο δίκαιο της Ένωσης, αίτηση διεθνούς προστασίας βασισμένη στην ιδιότητα του αιτούντος ως μέλους «ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας» απαιτεί όχι μόνον να αποδειχθεί ότι τα μέλη της ομάδας έχουν κοινά εγγενή χαρακτηριστικά ή έχουν από κοινού χαρακτηριστικά ή πεποιθήσεις θεμελιώδους σημασίας για την ταυτότητα ή τη συνείδηση ή έχουν κοινό ιστορικό παρελθόν το οποίο δεν μπορεί να μεταβληθεί [πρώτη προϋπόθεση χαρακτηρισμού, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, πρώτη περίπτωση, της οδηγίας 2011/95], αλλά επίσης να καταδειχθεί ότι η ομάδα έχει «ιδιαίτερη ταυτότητα στην οικεία χώρα, διότι γίνεται αντιληπτή ως διαφορετική ομάδα από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο» [δεύτερη προϋπόθεση χαρακτηρισμού, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση, της εν λόγω οδηγίας].</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Μολονότι το Δικαστήριο έχει ήδη αποσαφηνίσει το περιεχόμενο του λόγου δίωξης που στηρίζεται στην ιδιότητα μέλους ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας σε σχέση με ομοφυλόφιλους και, πιο πρόσφατα, σε σχέση με γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας ή γυναίκες οι οποίες ταυτίζονται με την αξία της ισότητας των φύλων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">7</a>
</span>), με την υπό κρίση υπόθεση καλείται να παράσχει συμπληρωματικές διευκρινίσεις σχετικά με τη δεύτερη προϋπόθεση χαρακτηρισμού, η οποία αφορά τον τρόπο κατά τον οποίο γίνεται κοινωνικώς αντιληπτή η ομάδα στη χώρα καταγωγής, εντός του ιδιαίτερου πλαισίου της βεντέτας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με το πρώτο στάδιο της ανάλυσής μου, θα εκθέσω, κατ’ αρχάς, ότι η έννοια του «περιβάλλοντος κοινωνικού χώρου», του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση, της οδηγίας 2011/95, παραπέμπει στο ανθρώπινο και κοινωνικό περιβάλλον εντός του οποίου λειτουργεί η οικεία ομάδα και, επομένως, η «ιδιαίτερη» ταυτότητα της ομάδας δεν εκτιμάται υπό το πρίσμα της μεμονωμένης αντίληψης του διώκοντος, αλλά υπό το πρίσμα της συλλογικής αντίληψης του εν λόγω κοινωνικού χώρου. Εν συνεχεία, θα διευκρινίσω ότι, στο πλαίσιο της εξατομικευμένης εκτίμησης που διενεργεί, η αρμόδια εθνική αρχή πρέπει να λάβει υπόψη την αντίληψη ή την εικόνα που ο περιβάλλων κοινωνικός χώρος έχει για την οικεία ομάδα και τον βαθμό στον οποίο η γνώμη ή η κρίση που συνδέεται με την εν λόγω ομάδα τη διαφοροποιεί ή τη διακρίνει από τη λοιπή κοινωνία. Συναφώς, οι συμπεριφορές, οι πράξεις ή τα μέτρα που αποτελούν συνέπεια της συγκεκριμένης αντίληψης μπορεί να συνιστούν κρίσιμες ενδείξεις προκειμένου να καταδειχθεί ότι η ομάδα γίνεται αντιληπτή ως διαφορετική.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με το δεύτερο στάδιο της ανάλυσής μου και κατόπιν εξέτασης του φαινομένου της βεντέτας εντός του νομικού συστήματος και της παράδοσης στα οποία εντάσσεται, θα προτείνω στο Δικαστήριο να αποφανθεί ότι, αναλόγως των συνθηκών που επικρατούν στη χώρα καταγωγής, το μέλος οικογένειας η οποία εμπλέκεται σε τρέχουσα βεντέτα στην εν λόγω χώρα μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει την ιδιότητα μέλους «ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας», όπερ αποτελεί λόγο δίωξης που μπορεί να συνεπάγεται την αναγνώριση του καθεστώτος πρόσφυγα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">II.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το δίκαιο της Ένωσης</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 2 («Ορισμοί») της οδηγίας 2011/95 προβλέπει στο στοιχείο δʹ τα εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-21" title="page-5">
      «Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, νοούνται ως:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-22" title="page-5">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-23" title="page-5">
      δ) “πρόσφυγας”, ο υπήκοος τρίτης χώρας ο οποίος, συνεπεία βάσιμου φόβου δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, ιθαγένειας, πολιτικών πεποιθήσεων ή ιδιότητας μέλους ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας, ευρίσκεται εκτός της χώρας της ιθαγένειάς του και δεν είναι σε θέση ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν επιθυμεί να θέσει εαυτόν υπό την προστασία της εν λόγω χώρας ή ο ανιθαγενής ο οποίος, ευρισκόμενος εκτός της χώρας της προηγούμενης συνήθους διαμονής του για τους ίδιους προαναφερθέντες λόγους, δεν είναι σε θέση ή, λόγω του φόβου αυτού, δεν επιθυμεί να επιστρέψει σε αυτήν και στον οποίο δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 12.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 4 («Αξιολόγηση των γεγονότων και περιστάσεων») της ίδιας οδηγίας ορίζει στην παράγραφο 3 τα εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-25" title="page-5">
      «Η αξιολόγηση της αίτησης διεθνούς προστασίας θα πρέπει να γίνεται σε εξατομικευμένη βάση και να περιλαμβάνει τη συνεκτίμηση:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-26" title="page-6">
      α) όλων των συναφών στοιχείων που σχετίζονται με τη χώρα καταγωγής κατά τον χρόνο λήψης απόφασης σχετικά με την αίτηση, συμπεριλαμβανομένων των νόμων και των κανονισμών στη χώρα καταγωγής και του τρόπου εφαρμογής τους·
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-27" title="page-6">
      β) των συναφών δηλώσεων και εγγράφων που υπέβαλε ο αιτών, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων σχετικά με το εάν ο αιτών έχει ήδη ή ενδέχεται να υποστεί δίωξη ή σοβαρή βλάβη·
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-28" title="page-6">
      γ) της ατομικής κατάστασης και των προσωπικών περιστάσεων του αιτούντος, συμπεριλαμβανομένων παραγόντων όπως το προσωπικό ιστορικό, το φύλο και η ηλικία, ούτως ώστε να εκτιμηθεί εάν, βάσει των προσωπικών περιστάσεων του αιτούντος, οι πράξεις στις οποίες έχει ήδη ή θα μπορούσε να εκτεθεί ισοδυναμούν με δίωξη ή σοβαρή βλάβη·
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-29" title="page-6">
      […]».
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 10 («Λόγοι δίωξης») της εν λόγω οδηγίας ορίζει στην παράγραφο 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, τα εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-31" title="page-6">
      «Κατά την αξιολόγηση των λόγων της δίωξης, τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη τα ακόλουθα στοιχεία:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-32" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-33" title="page-6">
      δ) η ομάδα θεωρείται ως ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα όταν, μεταξύ άλλων:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">τα μέλη της ομάδας αυτής έχουν κοινά εγγενή χαρακτηριστικά ή κοινό ιστορικό παρελθόν το οποίο δεν μπορεί να μεταβληθεί ή έχουν από κοινού χαρακτηριστικά ή πεποιθήσεις τόσο θεμελιώδους σημασίας για την ταυτότητα ή τη συνείδηση ώστε ένα πρόσωπο να μην πρέπει να αναγκάζεται να τις αποκηρύξει και</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">η ομάδα έχει ιδιαίτερη ταυτότητα στην οικεία χώρα, διότι γίνεται αντιληπτή ως διαφορετική ομάδα από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο.»</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">III.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στις 4 Νοεμβρίου 2015 ο A N, Αφγανός υπήκοος, μέλος της φυλής Παστούν, υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας στην Αυστρία. Προς στήριξη της αίτησής του, ο A N υποστήριξε ότι θα εκτεθεί σε κίνδυνο διώξεων σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, διότι η οικογένειά του εμπλέκεται σε βεντέτα μετά τον φόνο του πατέρα και του αδελφού του λόγω κτηματικής διαφοράς με τα ξαδέλφια του πατέρα του.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Μολονότι η Bundesamt für Fremdenwesen und Asyl (Ομοσπονδιακή υπηρεσία αλλοδαπών και ασύλου, Αυστρία) απέρριψε την ως άνω αίτηση με απόφαση της 21ης Ιουνίου 2017, το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο, Αυστρία) έκανε, αντιθέτως, δεκτή την προσφυγή που ασκήθηκε κατά της εν λόγω απόφασης και, με απόφαση της 26ης Ιουλίου 2022, έκρινε ότι έπρεπε να χορηγηθεί στον A N καθεστώς πρόσφυγα. Το Bundesverwaltungsgericht (Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο) αναγνώρισε την ύπαρξη και τη σοβαρότητα των κινδύνων που διατρέχει ο ενδιαφερόμενος, λόγω της ιδιότητας μέλους της οικογένειας του, σε περίπτωση επιστροφής στη χώρα καταγωγής του, καθώς και την αδυναμία των αφγανικών αρχών να τον προστατεύσουν από τους κινδύνους που δημιουργεί η εν λόγω βεντέτα. Όσον αφορά τις δυνατότητες εγχώριας προστασίας, το εν λόγω δικαστήριο έκρινε επίσης ότι, ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι δεν απειλείται σε άλλες περιοχές του Αφγανιστάν, ο A N διατρέχει τον κίνδυνο να μην μπορεί να καλύψει τις βασικές και απαραίτητες ζωτικές ανάγκες του.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Bundesamt für Fremdenwesen und Asyl (Ομοσπονδιακή υπηρεσία αλλοδαπών και ασύλου) άσκησε αναίρεση κατά της εν λόγω απόφασης ενώπιον του Verwaltungsgerichtshof (Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου, Αυστρία), αιτούντος δικαστηρίου. Η αναιρεσείουσα υποστήριξε ότι η προμνησθείσα απόφαση βασίστηκε εσφαλμένως στην παραδοχή ότι μια οικογένεια μπορεί να θεωρηθεί ως «ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα», κατά την έννοια του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, της οδηγίας 2011/95, χωρίς να εξακριβωθεί, κατά παράβαση της εν λόγω διάταξης, αν τέτοια οικογένεια γίνεται αντιληπτή ως διαφορετική ομάδα από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά το αιτούν δικαστήριο, «κεντρικό ζήτημα» για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης είναι να εξακριβωθεί «αν τα μέλη οικογένειας η οποία απειλούνται με βεντέτα αποκλειστικά και μόνον λόγω της ιδιότητάς τους ως μελών οικογένειας, ένα εκ των μελών της οποίας εμπλέκεται [ή ενεπλάκη] […] σε διαφορά από την οποία ανέκυψε η βεντέτα, πρέπει να θεωρηθούν ως κοινωνική ομάδα», κατά την έννοια του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, της οδηγίας 2011/95. Προς τούτο, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν από το Δικαστήριο να αποσαφηνίσει το περιεχόμενο και την εμβέλεια της δεύτερης προϋπόθεσης χαρακτηρισμού, από την οποία εξαρτάται η ύπαρξη «ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας», κατά τα προβλεπόμενα στο πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση, της ίδιας διάταξης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το αιτούν δικαστήριο διατηρεί αμφιβολίες σχετικά με το αν, εν προκειμένω, η οικογένεια του A N μπορεί να γίνεται αντιληπτή από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο ως διαφορετική λόγω της συμμετοχής της σε βεντέτα, στο μέτρο που ο εν λόγω κοινωνικός χώρος αποδέχεται την καθιερωμένη, τουλάχιστον σε μεγάλο μέρος του αφγανικού εδάφους, παράδοση των Παστούν περί ρύθμισης ορισμένων οικογενειακών διαφορών μέσω της βεντέτας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπό τις συνθήκες αυτές, το Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-43" title="page-8">
      «1) Έχει η φράση “η ομάδα έχει ιδιαίτερη ταυτότητα στην οικεία χώρα, διότι γίνεται αντιληπτή ως διαφορετική ομάδα από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο”, η οποία περιέχεται στο άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, της οδηγίας [2011/95], την έννοια ότι η ομάδα έχει ιδιαίτερη ταυτότητα στην οικεία χώρα μόνον όταν γίνεται αντιληπτή ως διαφορετική ομάδα από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο ή πρέπει η ύπαρξη “ιδιαίτερης ταυτότητας” να εξετάζεται αυτοτελώς και ανεξάρτητα από το αν η ομάδα γίνεται αντιληπτή ως διαφορετική από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-44" title="page-8">
      2) Αν, βάσει της απάντησης στο πρώτο ερώτημα, η ύπαρξη “ιδιαίτερης ταυτότητας” πρέπει να εξετάζεται αυτοτελώς, με βάση ποια κριτήρια πρέπει να εξετάζεται η ύπαρξη “ιδιαίτερης ταυτότητας” κατά την έννοια του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, της οδηγίας 2011/95;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-45" title="page-8">
      3) Ανεξάρτητα από την απάντηση στο πρώτο και στο δεύτερο ερώτημα, κατά την αξιολόγηση του εάν μια ομάδα γίνεται αντιληπτή ως διαφορετική “από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο”, κατά την έννοια του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, της οδηγίας 2011/95, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η άποψη του δράστη της δίωξης ή η άποψη της κοινωνίας στο σύνολό της ή ενός σημαντικού μέρους της κοινωνίας μιας χώρας ή ενός τμήματος της χώρας;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-46" title="page-8">
      4) Με βάση ποια κριτήρια πρέπει να αξιολογείται εάν μια ομάδα γίνεται αντιληπτή ως “διαφορετική” κατά την έννοια του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, της οδηγίας 2011/95;»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Γραπτές παρατηρήσεις υπέβαλαν ο A N, η Γερμανική, η Ολλανδική και η Αυστριακή Κυβέρνηση, καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">IV.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ανάλυση</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με τα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε, τα οποία προτείνω να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν το άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 2011/95 έχει την έννοια ότι, αναλόγως των συνθηκών που επικρατούν στη χώρα καταγωγής, μπορεί να θεωρηθεί ως λόγος δίωξης που μπορεί να συνεπάγεται την αναγνώριση του καθεστώτος πρόσφυγα το ότι μέλος οικογένειας η οποία εμπλέκεται σε τρέχουσα βεντέτα στη χώρα καταγωγής του έχει την ιδιότητα μέλους «ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Προς τούτο, το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να αποσαφηνίσει την έννοια και την εμβέλεια της δεύτερης προϋπόθεσης χαρακτηρισμού, της ιδιότητας μέλους «ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας», που προβλέπεται στο άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση, της εν λόγω οδηγίας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά το άρθρο 2, στοιχείο δʹ, της εν λόγω οδηγίας, πρόσφυγας είναι, μεταξύ άλλων, ο υπήκοος τρίτης χώρας ο οποίος ευρίσκεται εκτός της χώρας της ιθαγένειάς του συνεπεία βάσιμου φόβου δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, ιθαγένειας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα και δεν είναι σε θέση ή λόγω του φόβου αυτού δεν επιθυμεί να θέσει εαυτόν υπό την προστασία της εν λόγω χώρας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, ο συγκεκριμένος υπήκοος πρέπει, λόγω περιστάσεων που υπάρχουν στη χώρα καταγωγής του και της συμπεριφοράς των υπευθύνων για τη δίωξη, να έχει βάσιμο φόβο δίωξής του για τουλάχιστον έναν από τους πέντε λόγους που απαριθμούνται στο άρθρο 10, παράγραφος 1, της οδηγίας 2011/95, στους οποίους περιλαμβάνεται η ιδιότητα μέλους «ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας» στην εν λόγω χώρα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο νομοθέτης της Ένωσης όρισε την επίμαχη έννοια στο άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, της προμνησθείσας οδηγίας, εφαρμόζοντας προσέγγιση η οποία διαφέρει αισθητά από εκείνη που προτείνει η UNHCR  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">8</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρώτον, τα μέλη της ομάδας αυτής πρέπει να έχουν κοινά «εγγενή χαρακτηριστικά» ή «κοινό ιστορικό παρελθόν το οποίο δεν μπορεί να μεταβληθεί» ή «από κοινού χαρακτηριστικά ή πεποιθήσεις τόσο θεμελιώδους σημασίας για την ταυτότητα ή τη συνείδηση ώστε ένα πρόσωπο να μην πρέπει να αναγκάζεται να τις αποκηρύξει».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εν προκειμένω, στη διαφορά της κύριας δίκης, δεν αμφισβητείται ότι η ως άνω προϋπόθεση πληρούται. Συγκεκριμένα, τα μέλη της ίδιας οικογένειας έχουν ένα κοινό εγγενές χαρακτηριστικό, λόγω του συγγενικού δεσμού τους, ανεξαρτήτως αν ο εν λόγω δεσμός είναι δεσμός αίματος ή δεσμός που προκύπτει από υιοθεσία ή γάμο, το οποίο επίσης είναι θεμελιώδους σημασίας για την ταυτότητα ή/και το κοινό ιστορικό παρελθόν το οποίο δεν μπορεί να μεταβληθεί  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">9</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επισημαίνω, επιπλέον, ότι, κατ’ εφαρμογήν της νομολογίας του Δικαστηρίου, τα μέλη της ίδιας οικογένειας μπορεί να έχουν ένα πρόσθετο κοινό χαρακτηριστικό, όπως, για παράδειγμα, ένα άλλο εγγενές χαρακτηριστικό ή κοινό ιστορικό παρελθόν το οποίο δεν μπορεί να μεταβληθεί, φερ’ ειπείν μια ιδιάζουσα οικογενειακή κατάσταση  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">10</a>
</span>). Στο πλαίσιο αυτό, πάντως, το γεγονός ότι τα μέλη οικογένειας, και ειδικότερα οι άνδρες και τα αγόρια της οικογένειας, υπόκεινται, λόγω της οικογενειακής καταγωγής τους, σε βεντέτα, καθότι αυτή μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά, από πατέρα σε υιό, είναι στοιχείο «κοινού ιστορικού παρελθόντος το οποίο δεν μπορεί να μεταβληθεί».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω στοιχείων, τα μέλη οικογένειας η οποία εμπλέκεται σε τρέχουσα βεντέτα στη χώρα καταγωγής, και ειδικότερα οι άνδρες και τα νεαρά αγόρια της οικογένειας αυτής, πληρούν σαφώς την πρώτη προϋπόθεση χαρακτηρισμού «ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας», κατά την έννοια του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, πρώτη περίπτωση, της οδηγίας 2011/95.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Δεύτερον, η ομάδα πρέπει να έχει «ιδιαίτερη ταυτότητα» στην οικεία χώρα «διότι γίνεται αντιληπτή ως διαφορετική ομάδα από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με το πρώτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να διευκρινίσει αν η «ιδιαίτερη ταυτότητα» της ομάδας συνιστά προϋπόθεση η οποία πρέπει να εκτιμηθεί χωριστά και αυτοτελώς σε σχέση με την αντίληψη του περιβάλλοντος κοινωνικού χώρου. Συγκεκριμένα, το αιτούν δικαστήριο υπογραμμίζει ότι η χρήση του όρου «da» στην απόδοση στη γερμανική γλώσσα του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση, της οδηγίας 2011/95 μπορεί να μην έχει απλώς και μόνον την έννοια ενός αιτιώδους συνδέσμου  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">11</a>
</span>). Σε τέτοια περίπτωση, με το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να προσδιορίσει τα στοιχεία βάσει των οποίων θα πρέπει, επομένως, να εκτιμηθεί η «ιδιαίτερη ταυτότητα» ομάδας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά τη γνώμη μου, οι αμφιβολίες του αιτούντος δικαστηρίου μπορούν να διασκεδαστούν ευχερώς.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Συγκεκριμένα, αφενός, από γραμματικής απόψεως, από τις διάφορες γλωσσικές αποδόσεις της επίμαχης διάταξης, όπως αυτές στην αγγλική («because»), τη γαλλική («parce que») ή την ιταλική («perché») γλώσσα, προκύπτει ότι βούληση του νομοθέτη της Ένωσης ήταν όντως να καθιερώσει σχέση αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της έννοιας της «ιδιαίτερης ταυτότητας» και της έννοιας του «περιβάλλοντος κοινωνικού χώρου». Η «ιδιαίτερη ταυτότητα» της ομάδας «στην οικεία χώρα» προκύπτει από το γεγονός ότι η εν λόγω ομάδα «γίνεται αντιληπτή από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο ως διαφορετική».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Αφετέρου, από την οικονομία του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 2011/95 προκύπτει ότι βούληση του νομοθέτη της Ένωσης ήταν να διαφοροποιήσει, στην πρώτη περίπτωση της εν λόγω διάταξης, την «ατομική ταυτότητα» του μέλους της οικείας ομάδας, η οποία ανάγεται κυρίως στα κοινά φυσικά, πολιτισμικά ή θρησκευτικά χαρακτηριστικά όλων των μελών της εν λόγω ομάδας, και, στη δεύτερη περίπτωση της ίδιας διάταξης, τη «συλλογική ταυτότητα» ή «κοινωνική ταυτότητα» της ομάδας, η οποία ανάγεται στον τρόπο με τον οποίο η εν λόγω ομάδα γίνεται αντιληπτή από άλλα μέλη του κοινωνικού χώρου. Επομένως, εάν γινόταν δεκτό ότι η «ιδιαίτερη ταυτότητα» της ομάδας στην οικεία χώρα διακρίνεται από τον τρόπο κατά τον οποίο η εν λόγω ομάδα γίνεται αντιληπτή από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο, δεν θα λαμβανόταν υπόψη η διαφοροποίηση την οποία επεδίωξε ο νομοθέτης της Ένωσης μεταξύ των ατομικών στοιχείων και των κοινωνικών στοιχείων της ταυτότητας των μελών της οικείας ομάδας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά συνέπεια, λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω στοιχείων, η «ιδιαίτερη ταυτότητα» της ομάδας, η οποία μνημονεύεται στο άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση, της οδηγίας 2011/95, συνιστά προϋπόθεση η οποία δεν πρέπει να εκτιμηθεί χωριστά και αυτοτελώς από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο, αλλά σε σχέση με αυτόν  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">12</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπό τις περιστάσεις αυτές, παρέλκει η απάντηση στο δεύτερο προδικαστικό ερώτημα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εν συνεχεία, πρέπει να εξεταστούν το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, με τα οποία το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να προσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να εκτιμηθεί αν μια ομάδα «γίνεται αντιληπτή ως διαφορετική από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά πρώτον, η έννοια του «περιβάλλοντος κοινωνικού χώρου» συνιστά το πλαίσιο αναφοράς για την εξακρίβωση της ύπαρξης «ιδιαίτερης ταυτότητας» της ομάδας. Είναι σαφές ότι το άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση, της οδηγίας 2011/95 παραπέμπει σε συλλογικό χώρο, ήτοι στο ανθρώπινο και κοινωνικό περιβάλλον εντός του οποίου διαβιούν τα μέλη της εν λόγω ομάδας. Κατά συνέπεια, η αντίληψη του περιβάλλοντος κοινωνικού χώρου είναι συλλογική αντίληψη και, προκειμένου να δοθεί απάντηση στο αιτούν δικαστήριο, συντάσσομαι με την άποψη που η Αυστριακή Κυβέρνηση εκθέτει με τις παρατηρήσεις της, κατά την οποία η εν λόγω αντίληψη δεν θα πρέπει να συγχέεται με τη μεμονωμένη αντίληψη του δράστη της δίωξης, κατά την έννοια του άρθρου 6 της προμνησθείσας οδηγίας, ούτε με την αντίληψη και μόνο του άμεσου περιγύρου του ενδιαφερομένου.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να προσδιορίσει τη γεωγραφική έκταση του εν λόγω «κοινωνικού χώρου», πλην όμως ο νομοθέτης της Ένωσης τον προσδιορίζει επακριβώς, κάνοντας λόγο για «περιβάλλοντα» κοινωνικό χώρο. Επομένως, ο εν λόγω κοινωνικός χώρος αντιστοιχεί στο περιβάλλον εντός του οποίου διαβιούν τα μέλη της οικείας ομάδας. Το συγκεκριμένο περιβάλλον αποτελείται από δομές και περιλαμβάνει ιδιαίτερους ηθικούς, πολιτισμικούς, κοινωνικούς, οικονομικούς, πολιτικούς, θρησκευτικούς και νομικούς κανόνες, η λειτουργία των οποίων πρέπει να είναι κατανοητή για τον σκοπό της αξιολόγησης της αίτησης διεθνούς προστασίας σε εξατομικευμένη βάση. Κατά τη γνώμη μου, δεν συντρέχει λόγος περαιτέρω προσδιορισμού της ως άνω γεωγραφικής έκτασης, άλλως η προσδιορισθείσα περιοχή δεν θα λαμβάνει υπόψη την κοινωνικοπολιτική οργάνωση του εν λόγω κοινωνικού χώρου και την πολιτισμική, εθνοτική, γλωσσική ή θρησκευτική πραγματικότητά του. Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, στην αρμόδια εθνική αρχή απόκειται να προσδιορίσει τον «περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο» που είναι κρίσιμος προκειμένου να εκτιμήσει αν υφίσταται ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα, ο δε κοινωνικός χώρος μπορεί να συμπίπτει με το σύνολο του εδάφους της χώρας καταγωγής του αιτούντος διεθνή προστασία ή να μην είναι τόσο ευρύς, για παράδειγμα μπορεί να περιορίζεται σε τμήμα του εδάφους της ή σε μέρος μόνον του πληθυσμού της  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">13</a>
</span>). Επομένως, κοινωνική ομάδα η οποία προσδιορίζεται ως ομάδα με «ιδιαίτερη ταυτότητα» σε συγκεκριμένη χώρα, κατά την έννοια του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση, της οδηγίας 2011/95, δεν θα θεωρείται κατ’ ανάγκην «κοινωνική ομάδα» σε άλλες χώρες.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά δεύτερον, η αναγνώριση «ιδιαίτερης ταυτότητας» της ομάδας στη χώρα καταγωγής του αιτούντος διεθνή προστασία προϋποθέτει ότι η εν λόγω ομάδα γίνεται «αντιληπτή» ως διαφορετική από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επισημαίνω, εκ προοιμίου, ότι ο νομοθέτης της Ένωσης παραπέμπει στην έννοια της «κοινωνικής αντίληψης», η οποία διαφέρει από την έννοια της «κοινωνικής συμπεριφοράς». Συγκεκριμένα, «αντίληψη» είναι η ικανότητα χάρη στην οποία ένας οργανισμός είναι σε θέση να κατευθύνει τις πράξεις του και να αναγνωρίζει το περιβάλλον του βάσει των πληροφοριών που του παρέχουν οι αισθήσεις του  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">14</a>
</span>). Επομένως, η «κοινωνική αντίληψη» περιλαμβάνει, κατά τη συνήθη έννοια του όρου, τη νοητική διεργασία με την οποία οι άνθρωποι οργανώνουν και ερμηνεύουν τις εντυπώσεις τους προκειμένου να προσδώσουν νόημα στο περιβάλλον τους, τούτο δε ανεξαρτήτως των πράξεων στις οποίες μπορεί να προβούν  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">15</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εξάλλου, η έννοια της «διαφοράς»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">16</a>
</span>) ορίζεται ως το «χαρακτηριστικό (μια διαφορά) ή [ένα] σύνολο χαρακτηριστικών (η διαφορά) που διαφοροποιεί ένα πράγμα από ένα άλλο πράγμα, ένα ον από ένα άλλο ον»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">17</a>
</span>). Επομένως, η διαφορά είναι το αντίθετο προς την ομοιότητα με κάποιον άλλον. Είναι πρόδηλο ότι η διαφορά προϋποθέτει την ετερότητα των προσώπων ή των στοιχείων μεταξύ των οποίων υπάρχει ή διαπιστώνεται  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">18</a>
</span>). Το άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση, της οδηγίας 2011/95 δεν διευκρινίζει ούτε τη φύση της εν λόγω διαφοράς, η οποία μπορεί, επομένως, να εντοπίζεται σε πλείονα γνωρίσματα των μελών της οικείας ομάδας, ούτε το μέγεθός της και, επομένως, η «διαφορά» στην οποία παραπέμπει ο νομοθέτης της Ένωσης δεν σχετίζεται υποχρεωτικώς με κλίμακα αξιών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Από τα ανωτέρω στοιχεία συμπεραίνω ότι, στο πλαίσιο του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση, της οδηγίας 2011/95, η προϋπόθεση περί «ιδιαίτερης ταυτότητας» της ομάδας απαιτεί, στο πλαίσιο αξιολόγησης της αίτησης διεθνούς προστασίας σε εξατομικευμένη βάση, η αρμόδια εθνική αρχή να εκτιμά το μέτρο στο οποίο ο περιβάλλων κοινωνικός χώρος έχει αντίληψη ή εικόνα της οικείας ομάδας, με την οποία συναρτάται μια γνώμη ή μια κρίση που διαφοροποιεί ή διακρίνει την εν λόγω ομάδα από τη λοιπή κοινωνία.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η ανωτέρω εκτίμηση πρέπει να διενεργείται με βάση το σύνολο των πληροφοριών που διαθέτει η αρμόδια εθνική αρχή, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 4, παράγραφος 3, της οδηγίας 2011/95. Η κοινωνική αντίληψη έχει υποκειμενικό χαρακτήρα και εξαρτάται από πλείονες παράγοντες που σχετίζονται τόσο με τα χαρακτηριστικά της οικείας ομάδας (όπως η εμφάνιση, οι φυσικές ιδιότητες, το φύλο, η κοινωνική προέλευση ή ο κοινωνικός ρόλος, οι συμπεριφορές, οι στάσεις, οι απόψεις ή ακόμη οι ικανότητές της κ.λπ.) όσο και με τους κανόνες που διέπουν τον κοινωνικό χώρο αναφοράς (ηθικούς, κοινωνικούς ή νομικούς κανόνες ή ακόμη πολιτισμικούς, οικονομικούς, πολιτικούς ή θρησκευτικούς κανόνες), καθώς και από τον εκάστοτε συνδυασμό των εν λόγω παραγόντων. Εξυπακούεται ότι οι ίδιες ιδιότητες ή τα ίδια γνωρίσματα μπορούν να δημιουργούν διαφορετικές εντυπώσεις αναλόγως των περιστάσεων και του περιβάλλοντος στο οποίο λειτουργεί η οικεία ομάδα προσώπων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">19</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Μολονότι, για τον σκοπό της ως άνω εκτίμησης, ο νομοθέτης της Ένωσης δεν επιτάσσει να αποδεικνύεται ότι η ομάδα αντιμετωπίζεται με διαφορετικό τρόπο, αλλά απλώς και μόνον ότι γίνεται αντιληπτή με διαφορετικό τρόπο από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο, εντούτοις κάθε συμπεριφορά, κάθε πράξη ή κάθε μέτρο που λαμβάνεται λόγω του τρόπου κατά τον οποίο γίνεται κοινωνικώς αντιληπτή η ομάδα μπορεί να συνιστά χρήσιμο στοιχείο προκειμένου να καταδειχθεί η «ιδιαίτερη ταυτότητα» της εν λόγω ομάδας στη χώρα καταγωγής. Τούτη είναι η έννοια της νομολογίας του Δικαστηρίου. Συγκεκριμένα, το Δικαστήριο εκτιμά ότι, μολονότι «η ιδιότητα μέλους ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας πρέπει να διαπιστώνεται ανεξαρτήτως των πράξεων δίωξης τις οποίες ενδέχεται να υποστούν τα μέλη της ομάδας αυτής στη χώρα καταγωγής, όπως ορίζονται στο άρθρο 9 της οδηγίας [2011/95]»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">20</a>
</span>), «[γ]εγονός παραμένει ότι το να υφίστανται κάποιου είδους διάκριση ή δίωξη πρόσωπα που έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό μπορεί να αποτελεί κρίσιμο στοιχείο όταν […] πρέπει να διερευνηθεί εάν η επίμαχη ομάδα εμφανίζεται ως διακριτή ομάδα υπό το πρίσμα των κοινωνικών, ηθικών ή νομικών κανόνων που επικρατούν στην χώρα καταγωγής»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">21</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, δεδομένου ότι η ισότητα αποτελεί τον κανόνα και η απαγόρευση των διακρίσεων αποτελεί την αρχή, η «διαφορά» μπορεί να έχει την έννοια της παύσης της ισότητας και της θέσπισης πράξεων, της λήψης μέτρων ή της καθιέρωσης πρακτικών που εισάγουν διακρίσεις έναντι της ομάδας. Συγκεκριμένα, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, αναλόγως των συνθηκών στη χώρα καταγωγής, είναι δυνατόν οι γυναίκες να γίνονται αντιληπτές με διαφορετικό τρόπο από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο και να αναγνωρισθεί, εξ αυτού του λόγου, ότι έχουν «ιδιαίτερη ταυτότητα» στον εν λόγω κοινωνικό χώρο, ιδίως λόγω των κοινωνικών, ηθικών ή νομικών κανόνων που επικρατούν στη χώρα καταγωγής τους  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">22</a>
</span>). Με την απόφαση της 7ης Νοεμβρίου 2013 X κ.λπ.  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">23</a>
</span>), το Δικαστήριο έκρινε, επιπλέον, ότι η ύπαρξη ποινικής νομοθεσίας η οποία αφορά ειδικά τους ομοφυλόφιλους καθιστά δυνατή τη διαπίστωση ότι τα πρόσωπα αυτά αποτελούν χωριστή ομάδα η οποία γίνεται αντιληπτή ως διαφορετική από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">24</a>
</span>). Ομοίως, οι αρμόδιες εθνικές αρχές μπορούν να διαπιστώσουν ότι η υπό εξέταση ομάδα γίνεται αντιληπτή με διαφορετικό τρόπο λόγω μέτρων στιγματισμού ή ακόμη εξοστρακισμού που στρέφονται κατά των μελών της, για παράδειγμα μέτρων στιγματισμού νεαρών γυναικών που αρνούνται να υποβληθούν σε ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων σε κοινότητα στην οποία τέτοια πρακτική συνιστά κανόνα. Αντιθέτως, φρονώ ότι δεν είναι αναγκαίο να εξακριβωθεί ότι τα μέλη της οικείας ομάδας περιθωριοποιούνται ή εξοστρακίζονται από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο, δεδομένου ότι η έννοια της «διαφοράς» δεν προϋποθέτει την αντιπαραβολή της εν λόγω ομάδας με τον κοινωνικό χώρο εντός του οποίου λειτουργεί  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">25</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εν προκειμένω, το αιτούν δικαστήριο διατηρεί αμφιβολίες σχετικά με την ιδιότητα μέλους ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας των μελών οικογένειας που απειλείται από βεντέτα. Συγκεκριμένα, τα μέλη της εν λόγω οικογένειας δεν γίνονται αντιληπτά με διαφορετικό τρόπο από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο, αφενός, διότι μόνον ο δράστης της δίωξης –ήτοι η οικογένεια που «εκδικείται»– καθώς και οι φίλοι και οι γνωστοί της οικογένειας-στόχου γνωρίζουν τη βεντέτα που απειλεί την εν λόγω οικογένεια και, αφετέρου, διότι η επίλυση διαφορών μέσω βεντέτας είναι σύμφωνη προς την παράδοση του «Παστουνβαλί» που εφαρμόζεται στην περιοχή καταγωγής του ενδιαφερομένου. Με άλλα λόγια, η βεντέτα είναι ένας κεντρικός και διαδεδομένος μηχανισμός επίλυσης των διαφορών στο παραδοσιακό νομικό σύστημα του «Παστουνβαλί».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τα προεκτεθέντα επιχειρήματα δεν με πείθουν, διότι η ανωτέρω προσέγγιση ενέχει τον κίνδυνο να αποκλεισθεί η δυνατότητα αναγνώρισης της ιδιότητας του μέλους ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας σε ορισμένους αιτούντες διεθνή προστασία για τον λόγο και μόνον ότι ο παραδοσιακός κώδικας ή η παραδοσιακή πρακτική στους οποίους υπόκεινται είναι διαδεδομένοι στη χώρα ή στην περιοχή καταγωγής τους  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">26</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Είναι πρόδηλο ότι η ανωτέρω εκτίμηση καθιστά αναγκαία την αξιολόγηση σε εξατομικευμένη βάση της αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλει μέλος της απειλούμενης οικογένειας, δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 3, της οδηγίας 2011/95  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">27</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στο πλαίσιο αυτό, είναι απαραίτητο η βεντέτα να εξεταστεί εντός του νομικού συστήματος και της παράδοσης στα οποία εντάσσεται και να διαφοροποιηθεί από το έγκλημα του κοινού ποινικού δικαίου ή το οργανωμένο έγκλημα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η βεντέτα, υπό την έννοια του «παίρνω πίσω το αίμα μου» ή «εκδικούμαι», είναι προαιώνιο φαινόμενο, το οποίο διέπεται από εθιμικό δίκαιο που αναγνωρίζεται και γίνεται αποδεκτό από ορισμένες παραδοσιακές κοινωνίες ως δίκαιο το οποίο συνυπάρχει παράλληλα με το ισχύον νομικό σύστημα  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-29" href="#t-29">28</a>
</span>). Συγκεκριμένα, γίνεται δεκτό ότι η βεντέτα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του εθιμικού δικαίου των Παστούν που ζουν στις αγροτικές περιοχές του Αφγανιστάν (του λεγόμενου «Παστουνβαλί»)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-30" href="#t-30">29</a>
</span>), αλλά και των κοινωνιών που ζουν στις ορεινές περιοχές της βόρειας Αλβανίας («Κανούν»)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-31" href="#t-31">30</a>
</span>) ή στη νοτιοανατολική Τουρκία. Στην ενημερωτική έκθεση σχετικά με το Αφγανιστάν που δημοσίευσε τον Μάιο του 2024, ο EUAA διαφοροποιεί τη βεντέτα από την απλή κτηματική διαφορά στην οποία μπορεί να έχει τις απαρχές της  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-32" href="#t-32">31</a>
</span>). Συγκεκριμένα, η βεντέτα υπαγορεύει έναν τρόπο επίλυσης των διαφορών ο οποίος εντάσσεται στο πλαίσιο συλλογικής δράσης, δυνάμει της οποίας η τιμωρία ενός φόνου ή μιας προσβολής δεν αποτελεί αρμοδιότητα της κρατικής δικαιοσύνης, αλλά ευθύνη της οικογένειας, της φατρίας, της φυλής ή της εθνοτικής ομάδας της οποίας είναι μέλος ο θιγείς  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-33" href="#t-33">32</a>
</span>). Η βεντέτα μπορεί να υπακούει σε αυστηρούς κανόνες, δεδομένου ότι μπορεί να καθορίζει τα εγκλήματα που αφορά και τις κατηγορίες θυμάτων για τα οποία ζητείται εκδίκηση. Ο βαθμός στον οποίο η βεντέτα επιβάλλει υποχρέωση εκδίκησης μέσω της τέλεσης βίαιων πράξεων διαφέρει ανάλογα με τους κώδικες, τις περιοχές ή τις φυλές στις οποίες εφαρμόζονται οι κώδικες και ανάλογα με την αιτία της βεντέτας. Συγκεκριμένα, κατά το «Παστουνβαλί», η εκδίκηση δεν είναι μόνον δικαίωμα, αλλά και καθήκον, κοινωνική υποχρέωση, η μη εκπλήρωση της οποίας μπορεί να συνεπάγεται, για εκείνον που την αποφεύγει, αρνείται ή αμελεί να την εκπληρώσει, την ατίμωση, ακόμη και πρόκληση σωματικής βλάβης. Το δικαίωμα εκδίκησης μπορεί να μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-34" href="#t-34">33</a>
</span>). Παραδοσιακά, στρέφεται κατά κάθε άνδρα της οικογένειας, σε πατρική γραμμή, λαμβανομένων υπόψη της θέσης και των ευθυνών του άνδρα στο εσωτερικό της οικογένειας  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-35" href="#t-35">34</a>
</span>). Στο πλαίσιο αυτό, η δίωξη ενός άνδρα και του υιού του από τα πρώτα νεανικά χρόνια του για τον λόγο ότι ο τελευταίος είναι μέλος της ίδιας οικογένειας με τον παππού του, πατέρα του πατέρα του, είναι, κατά τη γνώμη μου, εξίσου αυθαίρετη με τη δίωξη για λόγους που σχετίζονται με τη φυλή ή τη θρησκεία.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τέλος, λόγω των αρχών του εθιμικού δικαίου που τη διέπουν, η βεντέτα μπορεί να συνεπάγεται, για την οικογένεια-στόχο, τη λήψη μέτρων εθελούσιας απομόνωσης ή εγκλεισμού, η διάρκεια και η σοβαρότητα των οποίων διαφέρουν κατά περίπτωση  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-36" href="#t-36">35</a>
</span>). Στις σοβαρότερες περιπτώσεις, τα μέτρα μπορεί να καταλήξουν στη διακοπή της σχολικής φοίτησης των νεαρότερων παιδιών, ειδικότερα των αγοριών, καθώς και σε αποστέρηση εισοδήματος για την οικογένεια  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-37" href="#t-37">36</a>
</span>), δεδομένου ότι κάθε βοήθεια που παρέχεται στην οικογένεια-στόχο μπορεί να θεωρηθεί προσβολή προς την άλλη οικογένεια, με τον κίνδυνο έναρξης νέας βεντέτας που τούτο μπορεί να συνεπάγεται.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, ακόμη και στο πλαίσιο κοινωνίας στην οποία η βεντέτα συνιστά μηχανισμό ρύθμισης των διαφορών ο οποίος παραμένει διαδεδομένος, ουδόλως αποκλείεται, λόγω των κοινωνικών και ηθικών κανόνων στους οποίους ερείδεται η εν λόγω κοινωνία, τα μέλη οικογένειας που εμπλέκεται σε βεντέτα, και ειδικότερα τα άρρενα μέλη της οικογένειας, να γίνονται αντιληπτά με διαφορετικό τρόπο από την εν λόγω κοινωνία, είτε επειδή αναγκάζονται να ζουν έγκλειστα και απομονωμένα από την εν λόγω κοινωνία προκειμένου να αποφύγουν την εκδίκηση είτε επειδή αρνούνται να διαφυλάξουν την τιμή και τη φήμη της οικογένειας ασκώντας ένα δικαίωμα εκδίκησης, κατά τις επιταγές του εθιμικού δικαίου. Εξάλλου, ορισμένες εθνικές αρχές διαθέτουν βάσεις δεδομένων στις οποίες καταχωρίζονται οι τρέχουσες βεντέτες και οι εμπλεκόμενες οικογένειες, στοιχείο το οποίο επιβεβαιώνει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της οικείας ομάδας στην κοινωνία  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-38" href="#t-38">37</a>
</span>). Επιπλέον, ορισμένες χώρες έχουν θεσπίσει ειδική ποινική νομοθεσία με την οποία αναγνωρίζουν τις επιβαρυντικές περιστάσεις που συνοδεύουν την ανθρωποκτονία που διαπράττεται σε σχέση με βεντέτα και επιχειρούν, επίσης, να περιορίσουν το φαινόμενο με μέτρα πρόληψης και με τη σύσταση επιτροπών για τη συμφιλίωση των οικογενειών που εμπλέκονται σε βεντέτα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με την επιφύλαξη της εκτίμησης των πραγματικών περιστατικών και των περιστάσεων κάθε επιμέρους περίπτωσης, φρονώ ότι τίποτε δεν εμποδίζει αρμόδια εθνική αρχή να εκτιμήσει ότι ένα μέλος, ειδικότερα άρρεν, οικογένειας η οποία εμπλέκεται σε τρέχουσα βεντέτα στη χώρα καταγωγής του είναι μέλος ομάδας με «ιδιαίτερη ταυτότητα» στην συγκεκριμένη χώρα, λόγω των κανόνων στους οποίους υπόκειται κατ’ εφαρμογήν εθιμικού κώδικα. Εν αντιθέσει προς τις ανησυχίες που η Επιτροπή εκθέτει με τις παρατηρήσεις της, κατά τη γνώμη μου, μια τέτοια κοινωνική ομάδα δεν προσδιορίζεται από την πράξη δίωξης στην οποία εκτίθεται το μέλος της οικογένειας στη χώρα καταγωγής του  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-39" href="#t-39">38</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Συγκεκριμένα, η ως άνω κοινωνική ομάδα προσδιορίζεται από την εφαρμογή, σε αυτήν, εθιμικού δικαίου το οποίο δικαιολογείται από δεσμούς αίματος και το οποίο όχι μόνον συνεπάγεται την υπαγωγή των μελών της εν λόγω ομάδας σε ειδικούς κανόνες που διέπουν τη ζωή τους στην κοινωνία, αλλά επίσης εκθέτει τα μέλη της ομάδας σε κίνδυνο σοβαρών απειλών εις βάρος τους  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-40" href="#t-40">39</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, φρονώ ότι το άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 2011/95 έχει την έννοια ότι, αναλόγως των συνθηκών που επικρατούν στη χώρα καταγωγής, το μέλος οικογένειας η οποία εμπλέκεται σε τρέχουσα βεντέτα στην εν λόγω χώρα μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει την ιδιότητα μέλους «ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας», όπερ αποτελεί λόγο δίωξης που μπορεί να συνεπάγεται την αναγνώριση του καθεστώτος πρόσφυγα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η αναγνώριση του καθεστώτος πρόσφυγα απαιτεί, επιπλέον, να εξακριβωθεί ότι οι πράξεις στις οποίες ενδέχεται να εκτεθεί στη χώρα καταγωγής του το πρόσωπο τελούνται από μη κρατικούς υπευθύνους, κατά την έννοια του άρθρου 6, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2011/95, τούτο δε θα συνεπάγεται ότι πρέπει να καταδειχθεί ότι οι υπεύθυνοι προστασίας που μνημονεύονται στο άρθρο 7 της ίδιας οδηγίας, όπως είναι ιδίως το κράτος, δεν είναι σε θέση ή δεν επιθυμούν να παράσχουν αποτελεσματική προστασία κατά των εν λόγω πράξεων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-41" href="#t-41">40</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επιπλέον, η αναγνώριση του καθεστώτος πρόσφυγα προϋποθέτει, κατά το άρθρο 9, παράγραφος 3, της οδηγίας 2011/95, σε συνδυασμό με το άρθρο 6, στοιχείο γʹ, και το άρθρο 7, παράγραφος 1, αυτής, καθώς και υπό το πρίσμα της αιτιολογικής σκέψης 29 της ίδιας οδηγίας, ότι διαπιστώνεται η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας είτε μεταξύ του λόγου δίωξης που μνημονεύεται στο άρθρο 10, παράγραφος 1, της εν λόγω οδηγίας και των πράξεων δίωξης, κατά την έννοια του άρθρου 9, παράγραφοι 1 και 2, αυτής, είτε μεταξύ του λόγου δίωξης και της έλλειψης προστασίας κατά των πράξεων αυτών που διαπράττονται από «μη κρατικούς υπευθύνους»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-42" href="#t-42">41</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τέλος, η αναγνώριση του καθεστώτος πρόσφυγα επιβάλλει να διασφαλίζεται ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος αποκλεισμού του ενδιαφερομένου από το εν λόγω καθεστώς.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">V.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρόταση</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε το Verwaltungsgerichtshof (Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο, Αυστρία) ως εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-90" title="page-20">
      Το άρθρο 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, της οδηγίας 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-91" title="page-20">
      έχει την έννοια ότι:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">η «ιδιαίτερη ταυτότητα» της ομάδας είναι προϋπόθεση η οποία πρέπει να εξετάζεται υπό το πρίσμα του τρόπου κατά τον οποίο η ομάδα αυτή γίνεται αντιληπτή από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο·.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">ως «περιβάλλων κοινωνικός χώρος» ορίζεται το ανθρώπινο και κοινωνικό περιβάλλον εντός του οποίου λειτουργεί η οικεία ομάδα το οποίο η αρμόδια εθνική αρχή εκτιμά κρίσιμο για τον σκοπό της αξιολόγησης της αίτησης διεθνούς προστασίας σε εξατομικευμένη βάση. Ο τρόπος κατά τον οποίο η ομάδα γίνεται αντιληπτή από τον περιβάλλοντα κοινωνικό χώρο δεν ανάγεται στη μεμονωμένη αντίληψη του διώκοντος, αλλά σε συλλογική αντίληψη·</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">η αντίληψη του περιβάλλοντος κοινωνικού χώρου ότι η οικεία ομάδα είναι διαφορετική πρέπει να εξετάζεται σε σχέση με την αντίληψη ή την εικόνα που έχει ο περιβάλλων κοινωνικός χώρος για την εν λόγω ομάδα, αντίληψη με την οποία μπορεί να συναρτάται μια γνώμη ή μια κρίση που διαφοροποιεί τη συγκεκριμένη ομάδα από τη λοιπή κοινωνία. Οι συμπεριφορές που υιοθετούνται, οι πράξεις που θεσπίζονται ή τα μέτρα που λαμβάνονται λόγω της συγκεκριμένης αντίληψης μπορεί να συνιστούν κρίσιμες ενδείξεις προς τούτο·</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">αναλόγως των συνθηκών που επικρατούν στη χώρα καταγωγής, το μέλος οικογένειας η οποία εμπλέκεται σε τρέχουσα βεντέτα στην εν λόγω χώρα μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει την ιδιότητα μέλους «ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας», όπερ αποτελεί λόγο δίωξης που μπορεί να συνεπάγεται την αναγνώριση του καθεστώτος πρόσφυγα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">i</a>
</span>) Η ονομασία που έχει δοθεί στην παρούσα υπόθεση είναι πλασματική. Δεν αντιστοιχεί στο πραγματικό όνομα κανενός διαδίκου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">2</a>
</span>) Κατά το λεξικό της γαλλικής γλώσσας La Langue française, ο όρος «vendetta» είναι δάνειο από το ιταλικό «vendetta», που προέρχεται από το λατινικό «vindicta», και έχει δύο σημασίες. Προσδιορίζει είτε την κληρονομική και δολοφονική εχθρότητα μεταξύ δύο οικογενειών, η οποία είναι χαρακτηριστική περιοχών της Μεσογείου και των Βαλκανίων και υποκινείται από την επιθυμία εκδίκησης για προσβολές ή εγκλήματα που τελέστηκαν μεταξύ των εν λόγω οικογενειών, είτε την επιδίωξη προσωπικής ή συλλογικής εκδίκησης με σκοπό την αποκατάσταση αισθήματος αδικίας ή προκληθείσας ζημίας.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">3</a>
</span>) Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας (ΕΕ 2011, L 337, σ. 9).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">4</a>
</span>) Βλ. θέση της UNHCR για τ[ις] εξεταζόμεν[ες], κατά τη Σύμβαση [περί του καθεστώτος των προσφύγων, που υπεγράφη στη Γενεύη στις 28 Ιουλίου 1951, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 22 Απριλίου 1954, Recueil des traités des Nations unies, τόμος 189, αριθ. 2545, 1954, σ. 150, στο εξής: Σύμβαση της Γενεύης], αιτή[σεις] ασύλου οι οποίες στηρίζονται σε φόβο δίωξης που οφείλεται στο ότι το άτομο είναι μέλος οικογένειας ή ομάδας η οποία έχει εμπλακεί σε βεντέτα, της 17ης Μαρτίου 2006 (στο εξής: θέση της UNHCR σχετικά με την ιδιότητα μέλους οικογένειας ή ομάδας που εμπλέκεται σε βεντέτα).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">5</a>
</span>) Βλ. EUAA, Country guidance: Afghanistan, Μάιος 2024, σημείο 3.18, που επιγράφεται «Πρόσωπα τα οποία εμπλέκονται σε βεντέτες και σε κτηματικές διαφορές» (ανεπίσημη μετάφραση).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">6</a>
</span>) Βλ., για παράδειγμα, απόφαση με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση χορήγησης καθεστώτος πρόσφυγα και χορηγήθηκε επικουρική προστασία, απόφαση του Helsingin hallinto-oikeus (διοικητικού πρωτοδικείου Ελσίνκι, Φινλανδία), της 3ης Σεπτεμβρίου 2013 (Hehao 13/1012/3), καθώς και αποφάσεις του Cour nationale du droit d’asile (εθνικού δικαστηρίου αρμόδιου για θέματα ασύλου, Γαλλία), της 17ης Δεκεμβρίου 2009, T. (641626/09000446), και της 21ης Δεκεμβρίου 2009, K. (644277/09003107). Βλ., όσον αφορά τη χορήγηση του καθεστώτος πρόσφυγα, αποφάσεις του Conseil du contentieux des étrangers (συμβουλίου επίλυσης ένδικων διαφορών σε υποθέσεις αλλοδαπών, Βέλγιο), της 9ης Ιανουαρίου 2014, X, X και X/I (αριθ. 116 642), και της 26ης Αυγούστου 2021, X/V (αριθ. 259 620), και αποφάσεις του Upper Tribunal (Immigration and Asylum Chamber) [ανώτερου δικαστηρίου (τμήμα μετανάστευσης και ασύλου), Ηνωμένο Βασίλειο], EH (blood feuds) Albania CG [2012] UKUT 00348 (IAC), της 16ης Οκτωβρίου 2012 (μεταξύ άλλων, σκέψεις 6 και 7), και Mohammed [N], της 25ης Σεπτεμβρίου 2020 (PA/04415/2019).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">7</a>
</span>) Βλ. αποφάσεις της 7ης Νοεμβρίου 2013, X κ.λπ. (C‑199/12 έως C‑201/12, EU:C:2013:720), της 16ης Ιανουαρίου 2024, Intervyuirasht organ na DAB pri MS (Γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας) (C‑621/21, EU:C:2024:47), και της 11ης Ιουνίου 2024, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Γυναίκες οι οποίες ταυτίζονται με την αξία της ισότητας των φύλων) (C‑646/21, EU:C:2024:487), αντιστοίχως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">8</a>
</span>) Συγκεκριμένα, μολονότι, στο δίκαιο της Ένωσης, πρέπει να πληρούνται υποχρεωτικώς δύο προϋποθέσεις χαρακτηρισμού, αντιθέτως, η πλήρωση μίας μόνον εκ των εν λόγω προϋποθέσεων αρκεί κατ’ εφαρμογήν των κατευθυντήριων οδηγιών για τη διεθνή προστασία των προσφύγων: «Συμμετοχή σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα» στα πλαίσια του Άρθρου 1 Α (2) της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 και/ή του Πρωτοκόλλου του 1967 για το Καθεστώς των Προσφύγων, της 8ης Ιουλίου 2008 (σημεία 11 έως 13). Στη θεωρία, βλ. Goodwin-Gill, G. S., και McAdam, J., The Refugee in International Law, 3η έκδ., Oxford University Press, Οξφόρδη, 2007, σ. 73· Hathaway, J. C., και Foster, M., «Membership of a Particular Social Group: Discussion Paper no 4 Advanced Refugee Law Workshop International Association of Refugee Law Judges Auckland, New Zealand, October 2002», International Journal of Refugee Law, τόμος 15, αριθ. 3, Oxford University Press, Οξφόρδη, 2003, σ. 477 έως 491· Aleinikoff, T. A., «Protected characteristics and social perceptions: an analysis of the meaning of “membership of a particular social group”», Refugee Protection in International Law: UNHCR’s Global Consultations on International Protection, Cambridge University Press, Cambridge, 2003, σ. 263 έως 311, και Parish, T. D., «Membership in a Particular Social Group under the Refugee Act of 1980: Social Identity and the Legal Concept of the Refugee», Columbia Law Review, αριθ. 4, Columbia Law Review Association, Νέα Υόρκη, 1992, σ. 923 έως 953.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">9</a>
</span>) Με την άποψη αυτή συντάσσονται ο EUAA (πρώην EASO), στις Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την ιδιότητα μέλους ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας, Μάρτιος 2020, σ. 13, και η UNHCR με τη θέση της σχετικά με την ιδιότητα μέλους οικογένειας ή ομάδας που εμπλέκεται σε βεντέτα, σημείο 18.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">10</a>
</span>) Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 11ης Ιουνίου 2024, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Γυναίκες οι οποίες ταυτίζονται με την αξία της ισότητας των φύλων) (C‑646/21, EU:C:2024:487, σκέψη 43 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">11</a>
</span>) Το κείμενο στη γερμανική γλώσσα έχει ως εξής: «die Gruppe in dem betreffenden Land eine deutlich abgegrenzte Identität hat, da sie von der sie umgebenden Gesellschaft als andersartig betrachtet wird» (η υπογράμμιση δική μου).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">12</a>
</span>) Βλ., συναφώς, EUAA (πρώην EASO), Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την ιδιότητα μέλους ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας, Μάρτιος 2020, ειδικότερα μέρος που επιγράφεται «Νομική ανάλυση», τίτλος Γ, σχετικά με την «Ιδιαίτερη ταυτότητα», σ. 14.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">13</a>
</span>) Βλ. απόφαση της 11ης Ιουνίου 2024, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Γυναίκες οι οποίες ταυτίζονται με την αξία της ισότητας των φύλων) (C‑646/21, EU:C:2024:487, σκέψη 50 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">14</a>
</span>) Βλ. Bonnet, C., «Les trois étapes de la perception», σε Dortier, J.‑F. (επιμ.), Le cerveau et la pensée: le nouvel âge des sciences cognitives, Éditions Sciences Humaines, Auxerre, 2014, σ. 213 έως 221.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">15</a>
</span>) Βλ. Girandola, F., Demarque, C., και Lo Monaco, G., Psychologie sociale, Armand Colin, Παρίσι, 2019, κεφάλαιο 7: «La perception sociale: formation d’impression, stéréotypes, préjugés et discrimination», σ. 198 έως 219.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">16</a>
</span>) Στη γερμανική εκδοχή του άρθρου 10, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, πρώτο εδάφιο, δεύτερη περίπτωση της οδηγίας 2011/95 δεν χρησιμοποιείται η έννοια της «διαφοράς», αλλά επισημαίνεται ότι ο περιβάλλον κοινωνικός χώρος θεωρεί ότι η ομάδα δεν είναι του ίδιου είδους/ίδιας φύσης («von der sie umgebenden Gesellschaft als andersartig betrachtet wird»), κάτι που ισοδυναμεί με διαφορά.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">17</a>
</span>) Βλ. λεξικό της γαλλικής γλώσσας Le Robert.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">18</a>
</span>) Κατά το λεξικό της γαλλικής γλώσσας Trésor de la langue française, ο όρος «autre» (άλλος/έτερος) «[κ]αθιστά δυνατή τη διάκριση, τη διαφοροποίηση, σε σχέση με το πρώτο δεδομένο ή γνωστό μέρος […] που αποτελεί σημείο αναφοράς, ενός ή πλειόνων προσώπων, ενός ή πλειόνων στοιχείων, στο εσωτερικό του δεύτερου μέρους».</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">19</a>
</span>) Διευκρινίζεται ότι η δίωξη μπορεί επίσης, κατά περίπτωση, να νοηθεί υπό το πρίσμα άλλου λόγου διώξεων που προβλέπεται στο άρθρο 10 της οδηγίας 2011/95, όπως η θρησκεία ή οι πολιτικές πεποιθήσεις.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">20</a>
</span>) Βλ. απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 2024, Intervyuirasht organ na DAB pri MS (Γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας) (C‑621/21, EU:C:2024:47, σκέψη 55).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">21</a>
</span>) Βλ. απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 2024, Intervyuirasht organ na DAB pri MS (Γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας) (C‑621/21, EU:C:2024:47, σκέψη 56).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">22</a>
</span>) Βλ. απόφαση της 11ης Ιουνίου 2024, Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid (Γυναίκες οι οποίες ταυτίζονται με την αξία της ισότητας των φύλων) (C‑646/21, EU:C:2024:487, σκέψη 49 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">23</a>
</span>) Απόφαση C‑199/12 έως C‑201/12 (EU:C:2013:720).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">24</a>
</span>) Βλ. απόφαση της 7ης Νοεμβρίου 2013, X κ.λπ. (C‑199/12 έως C‑201/12, EU:C:2013:720, σκέψη 48).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">25</a>
</span>) Goodwin-Gill, G. S., και McAdam, J., όπ.π., σ. 85.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">26</a>
</span>) Βλ., για παράδειγμα, τις γυναίκες και τα νεαρά κορίτσια που υποβάλλονται σε ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων, πρακτική ιδιαιτέρως διαδεδομένη σε ορισμένες χώρες ή περιοχές.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">27</a>
</span>) Ως παράδειγμα κατά περίπτωση εκτίμησης ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, βλ. απόφαση του ΕΔΔΑ περί απαραδέκτου της 20ής Σεπτεμβρίου 2007, Elezaj κατά Σουηδίας (CE:ECHR:2007:0920DEC001765405), σχετικά με τη νομιμότητα της απέλασης, από τις σουηδικές αρχές, Αλβανών υπηκόων που εμπλέκονταν σε οικογενειακή βεντέτα που αναγόταν στη δεκαετία του 1950.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-29" href="#c-29">28</a>
</span>) Βλ. Rouland, N., Aux confins du droit: anthropologie juridique de la modernité, Éditions Odile Jacob, Παρίσι, 1991, ειδικότερα την ενότητα «Le corset du droit de la vengeance», σ. 84 επ.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-30" href="#c-30">29</a>
</span>) Βλ., μεταξύ άλλων, Acheson, B., The Pashtun Tribes in Afghanistan, Pen and Sword Books, Barnsley, 2023, και EUAA, Rapport d’information sur les pays d’origine: Afghanistan – Individus ciblés par les normes sociétales et juridiques, Υπηρεσία Εκδόσεων της ΕΕ, Λουξεμβούργο, Δεκέμβριος 2017, https://data.europa.eu/doi/10.2847/12628, σημείο 7, «Vendettas et meurtres commis par vengeance».</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-31" href="#c-31">30</a>
</span>) Βλ., για παράδειγμα, EUAA, Country of Origin Information Report: Albania – Country focus, Υπηρεσία Εκδόσεων της ΕΕ, Λουξεμβούργο, Νοέμβριος 2016, σημείο 5.3.3· Office français de protection des réfugiés et apatrides (OFPRA), Rapport de mission en République d’Albanie du 3 au 13 juillet 2013, 2014, σημείο 1· και Gjeloshaj Hysaj, K., «La “reprise du sang” chez les Albanais: comment sortir du Moyen-Âge?», Confluences Méditerranée, τόμος 3, αριθ. 62, L’Harmattan, Παρίσι, 2007, σ. 87 έως 94.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-32" href="#c-32">31</a>
</span>) EUAA, Country guidance: Afghanistan, όπ.π., ειδικότερα, σημείο 3.18.1, με τίτλο «Βεντέτες»: «[γ]ια παράδειγμα, τα μέλη οικογένειας που εμπλέκεται σε βεντέτα μπορεί να έχουν βάσιμο φόβο δίωξης λόγω της ιδιότητάς τους ως μελών ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας, ο οποίος βασίζεται στα εγγενή χαρακτηριστικά τους (ήτοι την ιδιότητα μέλους της οικογένειάς τους) και στο γεγονός ότι οι οικογένειες είναι γνωστές και μπορεί να έχουν ιδιαίτερη ταυτότητα εντός του περιβάλλοντος κοινωνικού χώρου» (ανεπίσημη μετάφραση) (σ. 90), και σημείο 3.18.2, με τίτλο «Κτηματικές διαφορές»: «[α]πό τις διαθέσιμες πληροφορίες συνάγεται ότι, σε περίπτωση βίας που γεννήθηκε στο πλαίσιο κτηματικών διαφορών, δεν υπάρχει, συνήθως, κανένας σύνδεσμος με λόγο δίωξης κατά την έννοια της Σύμβασης [της Γενεύης]. Τούτο ισχύει με την επιφύλαξη μεμονωμένων περιπτώσεων στις οποίες μπορεί να διαπιστωθεί σύνδεσμος βάσει άλλων περιστάσεων (για παράδειγμα, την εθνοτική καταγωγή, δεδομένου ότι οι ταλιμπάν λαμβάνουν θέση βάσει της εθνοτικής καταγωγής του προσώπου, καθότι η κτηματική διαφορά ενέχει βεντέτα, κ.λπ.)» (ανεπίσημη μετάφραση) (σ. 92).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-33" href="#c-33">32</a>
</span>) Βλ. Ellenberger, H. F., «La vendetta», Revue internationale de criminologie et de police technique et scientifique, τόμος XXXIV, αριθ. 2, Polymedia, Morges, 1981, σ. 125 έως 142, ιδίως σ. 125.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-34" href="#c-34">33</a>
</span>) Βλ. Acheson B., όπ.π., σ. 88 έως 93.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-35" href="#c-35">34</a>
</span>) Βλ. Bardhoshi, N., «De l’anthropologie de la vendetta en temps de “crise totale”», Ethnologie française, τόμος 47, αριθ. 2, Presses universitaires de France, Παρίσι, 2017, σ. 331 έως 340. Στη θέση της σχετικά με την ιδιότητα μέλους οικογένειας ή ομάδας που εμπλέκεται σε βεντέτα, η UNHCR υπογραμμίζει, εντούτοις, ότι προσφάτως «αναφέρθηκαν περιπτώσεις γυναικών και παιδιών που ήσαν στόχοι βεντέτας: μπορεί επίσης να σκοτωθούν ή να τραυματιστούν σε επιθέσεις που εξαπολύονται κατά των αρρένων μελών της οικογένειας» (σημείο 3).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-36" href="#c-36">35</a>
</span>) Βλ. EUAA, Country of Origin Information Report: Albania – Country focus, Νοέμβριος 2016, σημείο 5.3.3, με τίτλο «Victims of blood feuds»: «παρεπόμενη συνέπεια της βεντέτας είναι η τύχη των απειλούμενων οικογενειών που μένουν απομονωμένες για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα για την αποφυγή της βίας. Τούτο επηρεάζει και τα παιδιά, τα οποία δεν μπορούν να φοιτούν στο σχολείο. Το 2013 καταμετρήθηκαν 67 απομονωμένες οικογένειες λόγω βεντετών και 33 παιδιά, τα περισσότερα στις βόρειες περιοχές της χώρας, τα οποία δεν μπορούσαν να φοιτήσουν στο σχολείο για τον λόγο αυτόν» (ανεπίσημη μετάφραση).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-37" href="#c-37">36</a>
</span>) Στη θέση της σχετικά με την ιδιότητα μέλους οικογένειας ή ομάδας που εμπλέκεται σε βεντέτα, η UNHCR υπογραμμίζει ότι «τα παιδιά κρατούνται στο σπίτι για παρατεταμένες περιόδους και δεν παρακολουθούν μαθήματα σε σχολείο επειδή η οικογένεια φοβάται ότι μπορεί να είναι θύματα φόνου, επίθεσης ή αρπαγής. Έτσι, ενώ κύριος στόχος είναι οι ενήλικοι άντρες και άλλα μέλη της οικογένειας, μπορεί να κινδυνεύουν από θάνατο ή μικρότερης σημασίας παραβιάσεις των δικαιωμάτων του ανθρώπου» (σημείο 3). Βλ., στο ίδιο πνεύμα, COI Focus – Albania, «Blood Feuds in contemporary Albania: Characterisation, Prevalence and Response by the State», της Commissariat général aux réfugiés et aux apatrides (Βέλγιο), της 29ης Ιουνίου 2017.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-38" href="#c-38">37</a>
</span>) Βλ., για παράδειγμα, έκθεση με τίτλο «Third periodic report submitted by Albania under article 19 of the [UN Convention against torture and other cruel, inhuman or degrading treatment or punishment (Σύμβασης κατά των βασανιστηρίων και άλλων τρόπων σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας, που εγκρίθηκε στη Νέα Υόρκη από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 10 Δεκεμβρίου 1984), Recueil des traités des Nations unies, τόμος 1465, αριθ. 24841, 1987, σ. 85]», 19 Ιουλίου 2021, της Επιτροπής του ΟΗΕ κατά των βασανιστηρίων, στην οποία η Αλβανική Κυβέρνηση επισήμανε ότι 75 οικογένειες εμπλέκονταν σε βεντέτα, με αποτέλεσμα τον κατ’ οίκον περιορισμό 159 ατόμων, περιλαμβανομένων 25 παιδιών (σημείο 194).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-39" href="#c-39">38</a>
</span>) Υπενθυμίζεται ότι, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, η ιδιότητα μέλους ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας πρέπει να διαπιστώνεται ανεξαρτήτως των πράξεων δίωξης τις οποίες ενδέχεται να υποστούν τα μέλη της ομάδας αυτής στη χώρα καταγωγής, όπως ορίζονται στο άρθρο 9 της οδηγίας 2011/95 [βλ. απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 2024, Intervyuirasht organ na DAB pri MS (Γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας) (C‑621/21, EU:C:2024:47, σκέψη 55)].</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-40" href="#c-40">39</a>
</span>) Συγκεκριμένα, στη θέση της σχετικά με την ιδιότητα μέλους οικογένειας ή ομάδας που εμπλέκεται σε βεντέτα, η UNHCR υπογραμμίζει ότι, «[σ]τις περιπτώσεις της βεντέτας ο αιτών άσυλο δεν αποτελεί στόχο αδιάκριτης επίθεσης. Καθίσταται στόχος λόγω της συμμετοχής του σε συγκεκριμένη οικογένεια και επειδή ισχύει ένας εθιμικός κώδικας συμπεριφοράς. Σε σύγκριση με άλλες περιπτώσεις όπου ο αιτών άσυλο μπορεί να φοβάται την κακομεταχείριση ή τη δολοφονία επειδή, για παράδειγμα, οφείλει χρήματα ή αποτελεί στόχο της μαφίας, όσοι φοβούνται τη δίωξη σε περιπτώσεις βεντέτας δεν αποτελούν στόχο λόγω των ενεργειών τους, αλλά λόγω των ευθυνών που θεωρείται ότι έχουν επωμιστεί για τα μέλη της οικογένειας που ζουν ή έχουν φονευθεί. Έτσι, δεν είναι μόνο θύματα μιας ιδιωτικής βεντέτας, αλλά θύματα του κώδικα που ρυθμίζει την παράδοση» (σημείο 14).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-41" href="#c-41">40</a>
</span>) Βλ. απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 2024, Intervyuirasht organ na DAB pri MS (Γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας) (C‑621/21, EU:C:2024:47, σκέψεις 64 και 65).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-42" href="#c-42">41</a>
</span>) Βλ. απόφαση της 16ης Ιανουαρίου 2024, Intervyuirasht organ na DAB pri MS (Γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας) (C‑621/21, EU:C:2024:47, σκέψεις 66 έως 69).</p>
</body>
</html>
