<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.15-->
  <head>
    <title>2024-10-202410C124202302270-00-TRA-DOC-EL-CONCL-C-0227-23-202407049-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="0" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ContentBits"/>
    <meta content="Commission Use" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Name"/>
    <meta content="el-GR" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="15/12/2025 12:50:17" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="el" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="toWtapys8x9Grx0xuNDVvdDLS20YTnvC8BhO6EkNLy7oFn5FM6JiZTPv8f9/UPI40ZhTNoK/5bSrcFQkfEfu3LW1YLc1MT4ERnKjGWlijOZpcRL3ZEmMT3649+S7jP/oFXDlobSzi5+S2BOMLK7nw2EWaUkGaSPNZKuSkR9iKyo=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="stka" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="true" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Enabled"/>
    <meta content="4c9accc9-1c4b-4071-aa95-77e433002f1c" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ActionId"/>
    <meta content="0227" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2023" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="EL" name="Langue"/>
    <meta content="stka" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="b24c8b06-522c-46fe-9080-70926f8dddb1" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SiteId"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 05-08-24 08:06:21" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="2024-09-12T13:31:18Z" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SetDate"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="735d46c2dbce44ae8bcd73d376071b5f" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0227" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
    <meta content="Standard" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Method"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId24" style="first"/>
      <div id="rId20" style="even">Προτάσεις Szpunar – Υπόθεση C‑227/23</div>
      <div id="rId21" style="default">Kwantum Nederland και Kwantum België</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      MACIEJ SZPUNAR
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      της 5ης Σεπτεμβρίου 2024  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Υπόθεση C‑227/23
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      Kwantum Nederland BV,
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      Kwantum België BV
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      κατά
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-8" title="page-1">
      Vitra Collections AG
    </p>
    <p class="C39Centreespacement" id="para-9" title="page-1">
      [αίτηση του Hoge Raad der Nederlanden (Ανώτατου Δικαστηρίου Κάτω Χωρών)<br/>για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-10" title="page-1">
      «Προδικαστική παραπομπή – Διανοητική ιδιοκτησία – Δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας – Οδηγία 2001/29/ΕΚ – Άρθρα 2 και 4 – Δικαιώματα αναπαραγωγής και διανομής – Προστασία βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας έργων εφαρμοσμένης τέχνης των οποίων η χώρα προέλευσης δεν είναι κράτος μέλος – Σύμβαση της Βέρνης – Άρθρο 2, παράγραφος 7 – Κριτήριο της ουσιαστικής αμοιβαιότητας – Κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών της – Άρθρο 17, παράγραφος 2, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Θεμελιώδες δικαίωμα στην προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας – Άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Περιορισμοί – Άρθρο 351, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ»
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-11" title="page-2">
      
        <br/>
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εισαγωγή</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Είναι κοινώς αποδεκτό ότι το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας έχει τις ρίζες του στα βασιλικά προνόμια που παραχωρήθηκαν στους τυπογράφους‑εκδότες. Πιθανώς λόγω αυτής της αφετηρίας, η οποία ερείδεται σε προσωπικά προνόμια και, αντιθέτως προς τον γενικό κανόνα του αστικού δικαίου, με αυτό το δικαίωμα προστατεύονται κατ’ αρχήν τα έργα των ημεδαπών δημιουργών ή όσα δημοσιεύονται για πρώτη φορά εντός εθνικής επικράτειας, ενώ αποκλείονται από την προστασία αυτή οι δημιουργοί των αλλοδαπών έργων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">2</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι δημιουργοί εκτός της επικράτειας της χώρας προέλευσής τους προστατεύονται βάσει του εν λόγω δικαιώματος μόνο δυνάμει διεθνών συμβάσεων. Επί του παρόντος, η κύρια πράξη του διεθνούς δικαίου στο πεδίο της πνευματικής ιδιοκτησίας σε παγκόσμιο επίπεδο είναι η Σύμβαση της Βέρνης, για την προστασία των λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">3</a>
</span>). Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης αυτής. Αντιθέτως, είναι συμβαλλόμενα μέρη όλα τα κράτη μέλη, ενώ η Ένωση υποχρεούται να συμμορφώνεται προς τις ουσιαστικές διατάξεις της εν λόγω Σύμβασης δυνάμει των λοιπών διεθνών δεσμεύσεών της  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">4</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Σύμβαση της Βέρνης στηρίζεται στην αρχή της εθνικής μεταχείρισης ή, αλλιώς, στην αρχή της εξομοίωσης. Σύμφωνα με την αρχή αυτή οι δημιουργοί που είναι υπήκοοι συμβαλλόμενων χωρών της Σύμβασης απολαύουν στις λοιπές συμβαλλόμενες χώρες κατ’ αρχήν των ιδίων δικαιωμάτων με τους ημεδαπούς δημιουργούς όσον αφορά τον τομέα που καλύπτει η εν λόγω Σύμβαση.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ωστόσο, η Σύμβαση της Βέρνης προβλέπει ορισμένες ελάχιστες εξαιρέσεις από την αρχή της εθνικής μεταχείρισης. Μία εξ αυτών αφορά την προστασία των έργων εφαρμοσμένης τέχνης. Πράγματι, λόγω των μεγάλων διαφορών όσον αφορά τα μέσα και την έκταση της προστασίας των έργων αυτών, τα συμβαλλόμενα μέρη δεν κατόρθωσαν να συμφωνήσουν επί ενός κοινού καθεστώτος προστασίας τους. Ως εκ τούτου, προέκυψε ρύθμιση που εισάγει παρέκκλιση και προβλέπει τη ρήτρα της ουσιαστικής αμοιβαιότητας, σύμφωνα με την οποία, όταν τα έργα εφαρμοσμένης τέχνης προστατεύονται στη χώρα προέλευσης μόνον ως σχέδια ή υποδείγματα, δεν μπορεί να ζητηθεί εντός των άλλων συμβαλλόμενων χωρών η σώρευση της προστασίας αυτής με την προστασία βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στο δίκαιο της Ένωσης, καίτοι τα έργα εφαρμοσμένης τέχνης προστατεύονται βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, εντούτοις, είναι δυνατόν να καλύπτονται και από ειδικό καθεστώς προστασίας ως σχέδια ή υποδείγματα. Το ζήτημα που τίθεται στην υπό κρίση υπόθεση είναι, κατ’ ουσίαν, αν τα κράτη μέλη εξακολουθούν να είναι ελεύθερα να εφαρμόζουν τη ρήτρα αμοιβαιότητας που προβλέπεται στη Σύμβαση της Βέρνης για τα έργα εφαρμοσμένης τέχνης που προέρχονται από τρίτες χώρες, όταν στις χώρες αυτές τα εν λόγω έργα προστατεύονται μόνο βάσει ειδικού καθεστώτος.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το νομικό πλαίσιο</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το διεθνές δίκαιο</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Σύμβαση της Βέρνης</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 2, παράγραφοι 1 και 7, της Σύμβασης της Βέρνης προβλέπει ειδικότερα τα ακόλουθα:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-22" title="page-4">
      «1. Οι όροι “λογοτεχνικά και καλλιτεχνικά έργα” περιλαμβάνουν όλας τας παραγωγάς λογοτεχνικής, επιστημονικής και καλλιτεχνικής φύσεως, οιοσδήποτε είναι ο τρόπος και η μορφή εκφράσεως, ως: […] τα έργα των εφηρμοσμένων τεχνών […].
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-23" title="page-4">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-24" title="page-4">
      7. Επιφυλάσσεται εις τας νομοθεσίας των χωρών της Ενώσεως [που συστάθηκε με τη Σύμβαση αυτή] να προσδιορίσουν τον χώρον εφαρμογής των νόμων, οίτινες αφορούν τα έργα των εφηρμοσμένων τεχνών και τα βιομηχανικά σχέδια και πρότυπα, ως και τους όρους προστασίας των έργων, σχεδίων και προτύπων τούτων […]. Διά τα προστατευόμενα εις τας χώρας προελεύσεως απλώς ως σχέδια ή πρότυπα έργα, δεν δύναται να ζητηθή εις άλλην χώραν της Ενώσεως [που συστάθηκε με τη Σύμβαση αυτή] ειμή η ειδική προστασία η παρεχόμενη εις την χώραν ταύτην, εις τα σχέδια και πρότυπα. Πάντως, εάν εις την χώραν ταύτην δεν παρέχεται τοιαύτη ειδική προστασία, τα εν λόγω έργα προστατεύονται ως καλλιτεχνικά έργα.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά το άρθρο 5, παράγραφοι 1 έως 3, της Σύμβασης της Βέρνης:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-26" title="page-4">
      «1. Οι δημιουργοί απολαμβάνουν, όσον αφορά τα έργα διά τα οποία προστατεύονται δυνάμει της παρούσης Συμβάσεως εις τας χώρας της Ενώσεως [που συστάθηκε με τη Σύμβαση αυτή] άλλας από την χώραν προελεύσεως του έργου, των δικαιωμάτων, τα οποία οι αντίστοιχοι νόμοι αναγνωρίζουν ή μέλλουν να αναγνωρίσουν εις τους υπηκόους των, ως και των δικαιωμάτων, άτινα ειδικώς παρέχονται διά της παρούσης Συμβάσεως.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-27" title="page-5">
      2. Η απόλαυσις και η άσκησις των δικαιωμάτων τούτων δεν υπόκεινται εις οιανδήποτε διατύπωσιν. Η απόλαυσις και η άσκησις αύτη είναι ανεξάρτητοι από την ύπαρξιν της προστασίας εις την χώραν προελεύσεως του έργου. Κατά συνέπειαν πέραν των ορισμών της παρούσης Συμβάσεως, η έκτασις της προστασίας ως και τα ένδικα μέσα τα παρεχόμενα εις τον δημιουργόν προς εξασφάλισιν των δικαιωμάτων του ρυθμίζονται αποκλειστικώς συμφώνως προς την νομοθεσίαν της χώρας, εις την οποίαν ζητείται η προστασία.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-28" title="page-5">
      3. Η προστασία στην χώρα προελεύσεως ρυθμίζεται από την εθνικήν νομοθεσίαν. Πάντως, όταν ο δημιουργός δεν είναι υπήκοος της χώρας προελεύσεως του έργου, διά το οποίον προστατεύεται υπό της παρούσης Συμβάσεως θα έχη εν τη χώρα ταύτη τα αυτά δικαιώματα με τους δημιουργούς, υπηκόους αυτής.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τέλος, το άρθρο 19 της Σύμβασης της Βέρνης έχει ως εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-30" title="page-5">
      «Αι διατάξεις της παρούσης Συμβάσεως δεν εμποδίζουν την διεκδίκησιν εφαρμογής ευρύτερων διατάξεων αίτινες θα εθεσπίζοντο υπό της νομοθεσίας μιας των χωρών της Ενώσεως [που συστάθηκε με τη Σύμβαση αυτή].»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Συμφωνία TRIPS και η Συνθήκη του ΠΟΔΙ για την πνευματική ιδιοκτησία</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 9, παράγραφος 1, της Συμφωνίας για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">5</a>
</span>) (στο εξής: Συμφωνία TRIPS) προβλέπει ότι τα μέλη του ΠΟΕ οφείλουν να εφαρμόζουν τα άρθρα 1 έως 21 της Σύμβασης της Βέρνης, καθώς και το προσάρτημα της ίδιας Σύμβασης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Διανοητικής Ιδιοκτησίας (ΠΟΔΙ) συνήψε στη Γενεύη, στις 20 Δεκεμβρίου 1996, τη Συνθήκη του ΠΟΔΙ για την πνευματική ιδιοκτησία  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">6</a>
</span>). Σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 4, της Συνθήκης αυτής, τα συμβαλλόμενα μέρη πρέπει να συμμορφώνονται με τα άρθρα 1 έως 21 της Σύμβασης της Βέρνης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το δίκαιο της Ένωσης</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, το άρθρο 3, παράγραφος 1, και το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/29/ΕΚ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">7</a>
</span>) ορίζουν τα εξής:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-36" title="page-6">
      «Άρθρο 2
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-37" title="page-6">
      Τα κράτη μέλη παρέχουν το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν, την άμεση ή έμμεση, προσωρινή ή μόνιμη<br/>αναπαραγωγή με οποιοδήποτε μέσο και μορφή, εν όλω ή εν μέρει:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-38" title="page-6">
      α) στους δημιουργούς, όσον αφορά τα έργα τους,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-39" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-40" title="page-6">
      Άρθρο 3
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-41" title="page-6">
      1. Τα κράτη μέλη παρέχουν στους δημιουργούς το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν κάθε παρουσίαση στο κοινό των έργων τους, ενσυρμάτως ή ασυρμάτως, καθώς και να καθιστούν προσιτά τα έργα τους στο κοινό κατά τρόπο ώστε οποιοσδήποτε να έχει πρόσβαση σε αυτά όπου και όταν επιλέγει ο ίδιος.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-42" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-43" title="page-6">
      Άρθρο 4
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-44" title="page-6">
      1. Τα κράτη μέλη παρέχουν στους δημιουργούς, όσον αφορά το πρωτότυπο ή αντίγραφο των έργων τους, το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν τη διανομή τους στο κοινό με οποιαδήποτε μορφή μέσω πώλησης ή άλλως.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το ολλανδικό δίκαιο</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τα άρθρα 2 έως 4 της οδηγίας 2001/29 μεταφέρθηκαν στο ολλανδικό δίκαιο με τα άρθρα 1, 12 και 13 του Wet van 23 september 1912, houdende nieuwe regeling van het auteursrecht (Auteurswet 1912)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">8</a>
</span>) (νόμου της 23ης Σεπτεμβρίου 1912 περί του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας), όπως έχει τροποποιηθεί. Το άρθρο 10, παράγραφος 1, σημείο 11, του εν λόγω νόμου μνημονεύει τα έργα εφαρμοσμένης τέχνης και τα βιομηχανικά σχέδια και υποδείγματα μεταξύ των κατηγοριών προστατευόμενων έργων. Δεδομένου ότι η Σύμβαση της Βέρνης έχει άμεση εφαρμογή στις Κάτω Χώρες, δεν υπήρχε ανάγκη μεταφοράς των διατάξεών της στο ολλανδικό δίκαιο.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τα πραγματικά περιστατικά, η διαδικασία και τα προδικαστικά ερωτήματα</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Vitra Collections AG (στο εξής: Vitra) είναι ελβετική εταιρία η οποία παράγει έπιπλα επώνυμων σχεδιαστών, μεταξύ άλλων καρέκλες σχεδιασμένες από το ζεύγος των Αμερικανών Charles και Ray Eames, που έχουν αποβιώσει. Μία από τις καρέκλες αυτές είναι η «Dining Sidechair Wood» (στο εξής: καρέκλα DSW). Η καρέκλα αυτή ανήκει σε μια ομάδα καρεκλών που σχεδίασε το ζευγάρι αυτό στο πλαίσιο ενός διαγωνισμού σχεδιασμού επίπλων, τον οποίο διοργάνωσε το Museum of Modern Art της Νέας Υόρκης (ΗΠΑ) το 1948, και εκτίθεται στο μουσείο αυτό από το 1950. Η Vitra είναι δικαιούχος των τυχόν δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί των καρεκλών αυτών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Kwantum Nederland BV και η Kwantum België BV, ολλανδικές εταιρίες (στο εξής, από κοινού: Kwantum), εκμεταλλεύονται στις Κάτω Χώρες και στο Βέλγιο αλυσίδα καταστημάτων πώλησης ειδών εσωτερικής διακόσμησης, ιδίως επίπλων.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το 2014 η Vitra διαπίστωσε ότι η Kwantum διαθέτει στο εμπόριο από τις 8 Αυγούστου 2014 μια καρέκλα παρόμοια με την DSW, υπό την ονομασία «Paris», της οποίας το σχήμα, κατά την άποψη της Vitra, συνιστούσε προσβολή του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας της επί της καρέκλας DSW. Ωστόσο, το rechtbank Den Haag (πρωτοδικείο Χάγης, Κάτω Χώρες), ενώπιον του οποίου άσκησε αγωγή η Vitra, έκρινε ότι η Kwantum δεν προσβάλλει δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας της Vitra στις Κάτω Χώρες και στο Βέλγιο και δεν ενεργεί παράνομα διαθέτοντας την καρέκλα «Paris» στο εμπόριο. Ως εκ τούτου, το πρωτοδικείο Χάγης απέρριψε τα αιτήματα της Vitra και δέχθηκε εν πολλοίς τα αιτήματα της Kwantum.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το Gerechtshof Den Haag (εφετείο Χάγης, Κάτω Χώρες) εξαφάνισε την απόφαση αυτή, εκτιμώντας ότι η Kwantum προσέβαλλε στις Κάτω Χώρες και στο Βέλγιο τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας της Vitra επί της καρέκλας DSW από τις 22 Μαρτίου 2017 και ότι από τις 8 Αυγούστου 2014 ενεργούσε παράνομα έναντι της Vitra διαθέτοντας στο εμπόριο την καρέκλα «Paris» στις Κάτω Χώρες και στο Βέλγιο. Το εν λόγω δικαστήριο έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι δυνάμει πάγιας νομολογίας του Hoge Raad der Nederlanden (Ανώτατου Δικαστηρίου Κάτω Χωρών) η ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης δεν εφαρμόζεται εν προκειμένω, για τον λόγο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, χώρα προέλευσης του επίμαχου έργου, δεν αποκλείουν γενικώς τα σχέδια και υποδείγματα από την προστασία βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας. Επομένως, το γεγονός ότι, εν προκειμένω, η καρέκλα δεν προστατεύεται με το δικαίωμα αυτό δεν συνεπάγεται την εφαρμογή της ρήτρας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι διάδικοι της κύριας δίκης άσκησαν ενώπιον του Hoge Raad der Nederlanden (Ανώτατου Δικαστηρίου Κάτω Χωρών), δηλαδή του αιτούντος δικαστηρίου, αναίρεση και ανταναίρεση κατά της απόφασης που εκδόθηκε κατ’ έφεση. Με την κύρια αίτηση αναιρέσεως η Kwantum αμφισβητεί τον τρόπο με τον οποίο το εφετείο ερμήνευσε και εφάρμοσε τη ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης. Αντιθέτως, με την ανταναίρεσή της η Vitra υποστηρίζει ότι η ρήτρα αυτή δεν εφαρμόζεται επ’ ουδενί στη διαφορά. Το αιτούν δικαστήριο κρίνει αναγκαία την εξέταση αρχικώς της ανταναίρεσης, δεδομένου ότι έχει ευρύτερο περιεχόμενο.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπ’ αυτές τις συνθήκες, το Hoge Raad der Nederlanden (Ανώτατο Δικαστήριο Κάτω Χωρών) αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-54" title="page-8">
      «1) Εμπίπτει η διαφορά της κύριας δίκης στο καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης;
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-55" title="page-8">
      Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο ερώτημα αυτό, υποβάλλονται περαιτέρω τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-56" title="page-8">
      2) Έχει το γεγονός ότι η προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 17, παράγραφος 2, του [Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης)] καλύπτει το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας επί έργου εφαρμοσμένης τέχνης ως συνέπεια ότι, προκειμένου για περιορισμό της άσκησης του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας (κατά την έννοια της οδηγίας [2001/29]) επί έργου εφαρμοσμένης τέχνης, μέσω της εφαρμογής του κριτηρίου της ουσιαστικής αμοιβαιότητας κατά το άρθρο 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, το δίκαιο της Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, απαιτεί να προβλέπεται ο περιορισμός αυτός από τον νόμο;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-57" title="page-8">
      3) Έχουν τα άρθρα 2, 3 και 4 της οδηγίας [2001/29] καθώς και τα άρθρα 17, παράγραφος 2, και 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, ερμηνευόμενα υπό το φως του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, την έννοια, ότι εναπόκειται αποκλειστικώς και μόνο στον νομοθέτη της Ένωσης (και όχι στους εθνικούς νομοθέτες) να ορίσει εάν η άσκηση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας (κατά την έννοια της οδηγίας [2001/29]) επί έργου εφαρμοσμένης τέχνης του οποίου η χώρα προέλευσης είναι τρίτη χώρα κατά την έννοια της Σύμβασης της Βέρνης και του οποίου ο δημιουργός δεν έχει την ιθαγένεια κράτους μέλους […] μπορεί να περιοριστεί στην Ένωση μέσω της εφαρμογής του κριτηρίου της ουσιαστικής αμοιβαιότητας κατά το άρθρο 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, και, σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως, να οριοθετήσει με σαφήνεια και ακρίβεια τον περιορισμό αυτό (πρβλ. απόφαση του Δικαστηρίου της 8ης Σεπτεμβρίου 2020, C‑265/19, στο εξής: απόφαση RAAP, EU:C:2020:677);
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-58" title="page-9">
      4) Έχουν τα άρθρα 2, 3 και 4 της οδηγίας [2001/29] καθώς και τα άρθρα 17, παράγραφος 2, και 52, παράγραφος 1, του Χάρτη την έννοια ότι, ενόσω ο νομοθέτης της Ένωσης δεν έχει θεσπίσει περιορισμό της άσκησης του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας (κατά την έννοια της οδηγίας [2001/29]) επί έργου εφαρμοσμένης τέχνης μέσω της εφαρμογής του κριτηρίου της ουσιαστικής αμοιβαιότητας κατά το άρθρο 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, τα κράτη μέλη […] δεν επιτρέπεται να εφαρμόζουν το κριτήριο αυτό στην περίπτωση έργου εφαρμοσμένης τέχνης του οποίου η χώρα προέλευσης είναι τρίτη χώρα κατά την έννοια της Σύμβασης της Βέρνης και του οποίου ο δημιουργός δεν έχει την ιθαγένεια κράτους μέλους […];
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-59" title="page-9">
      5) Υπό τις περιστάσεις της κύριας δίκης και δεδομένου του χρόνου έναρξης της ισχύος (της προϊσχύσασας ρύθμισης) του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, πληρούνται για το Βέλγιο οι προϋποθέσεις του άρθρου 351, [πρώτο εδάφιο], ΣΛΕΕ, με συνέπεια το Βέλγιο να είναι ελεύθερο να εφαρμόσει το κριτήριο της ουσιαστικής αμοιβαιότητας κατά το άρθρο 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, λαμβανομένου υπόψη ότι εν προκειμένω η χώρα προέλευσης προσχώρησε στη Σύμβαση της Βέρνης την 1η Μαΐου 1989;»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως περιήλθε στο Δικαστήριο στις 11 Απριλίου 2023. Γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν οι διάδικοι της κύριας δίκης, η Ολλανδική, η Βελγική και η Γαλλική Κυβέρνηση, καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στην επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 20ής Μαρτίου 2024 παρέστησαν οι διάδικοι της κύριας δίκης, η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ανάλυση</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στην υπό κρίση υπόθεση το αιτούν δικαστήριο υποβάλλει στο Δικαστήριο πέντε προδικαστικά ερωτήματα. Το πρώτο προδικαστικό ερώτημα είναι διατυπωμένο κατά τρόπο πολύ γενικό και αφορά τη δυνατότητα εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης στη διαφορά της κύριας δίκης. Το δεύτερο, το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα αφορούν το αν, υπό το πρίσμα ορισμένων διατάξεων του δικαίου αυτού, ιδίως των σχετικών διατάξεων της οδηγίας 2001/29 και του άρθρου 17, παράγραφος 2, του Χάρτη, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να εφαρμόζουν στην περίπτωση των έργων εφαρμοσμένης τέχνης τη ρήτρα αμοιβαιότητας κατά το άρθρο 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης. Τέλος, το πέμπτο προδικαστικό ερώτημα αφορά τη δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 351, [πρώτο εδάφιο], ΣΛΕΕ.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Φρονώ ότι, μολονότι το αιτούν δικαστήριο θέτει την καταφατική απάντηση στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα ως προϋπόθεση για τα υπόλοιπα ερωτήματά του, ωστόσο, είναι ακριβώς η ανάλυση των διατάξεων που μνημονεύονται στο δεύτερο, το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, ιδίως των διατάξεων της οδηγίας 2001/29, εκείνη που θα καταστήσει δυνατή την απάντηση στο πρώτο αυτό ερώτημα. Επομένως, προτείνω να εξετασθούν απευθείας το δεύτερο, το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα. Ακολούθως, θα εξετάσω εν συντομία την ειδική περίπτωση που τίθεται με το πέμπτο προδικαστικό ερώτημα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί του δεύτερου, του τρίτου και του τέταρτου προδικαστικού ερωτήματος</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατ’ αρχάς, επισημαίνω ότι, μολονότι το αιτούν δικαστήριο στα προδικαστικά του ερωτήματα μνημονεύει τα άρθρα 2 έως 4 της οδηγίας 2001/29, εντούτοις, η υπόθεση της κύριας δίκης δεν φαίνεται να αφορά το άρθρο 3 της οδηγίας, το οποίο κατοχυρώνει το δικαίωμα παρουσίασης στο κοινό. Πράγματι, από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι στην υπόθεση της κύριας δίκης φέρεται να παραβιάζεται το δικαίωμα αυτό, δεδομένου ότι η επίμαχη συμπεριφορά συνίσταται στην παραγωγή και διάθεση στο εμπόριο καρεκλών, δηλαδή υλικών αντικειμένων, τα οποία φέρονται να συνιστούν απομίμηση των αντικειμένων που προστατεύονται βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας με δικαιούχο τη Vitra. Επομένως, εκτιμώ ότι εν προκειμένω παρέλκει η ανάλυση του εν λόγω άρθρου 3. Εξάλλου, δεδομένου ότι η υπό κρίση υπόθεση αφορά το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας υπό στενή έννοια, κρίσιμο είναι συγκεκριμένα το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, της οδηγίας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, με το δεύτερο, το τρίτο και το τέταρτο προδικαστικό ερώτημα, τα οποία προτείνω να εξετασθούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινισθεί αν το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 4 της οδηγίας 2001/29, καθώς και το άρθρο 17, παράγραφος 2, του Χάρτη, έχουν την έννοια ότι τα κράτη μέλη δεν επιτρέπεται να εφαρμόζουν τη ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης στην περίπτωση έργων εφαρμοσμένης τέχνης των οποίων η χώρα προέλευσης είναι τρίτη χώρα. Προτείνω να αρχίσω την ανάλυση του ζητήματος από τις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί του άρθρου 2, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 4, της οδηγίας 2001/29</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 4 της οδηγίας 2001/29 παρέχουν στους δημιουργούς τα αποκλειστικά δικαιώματα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν, αντιστοίχως, την αναπαραγωγή και τη διανομή όσον αφορά τα έργα τους. Η υπόθεση της κύριας δίκης αφορά έργο εφαρμοσμένης τέχνης του οποίου η χώρα προέλευσης είναι οι ΗΠΑ και οι δημιουργοί είναι επίσης Αμερικανοί υπήκοοι  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">9</a>
</span>). Επομένως, στο πλαίσιο της υπό κρίση υπόθεσης, είναι αναγκαίο να διευκρινισθεί, πρώτον, αν οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται στα εν λόγω έργα και, δεύτερον, αν τα κράτη μέλη επιτρέπεται να εφαρμόζουν επί των έργων αυτών τη ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί της δυνατότητας εφαρμογής του άρθρου 2, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 4, της οδηγίας 2001/29 στα έργα εφαρμοσμένης τέχνης των οποίων η χώρα προέλευσης είναι τρίτη χώρα</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 4, της οδηγίας 2001/29, παρέχουν αποκλειστικά δικαιώματα στους «δημιουργούς» επί των «έργων» τους  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">10</a>
</span>). Στο μέτρο που η οδηγία αυτή δεν παραπέμπει στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών όσον αφορά τον ορισμό των εννοιών αυτών, όπως προκύπτει από πάγια νομολογία, πρέπει να θεωρούνται αυτοτελείς έννοιες του δικαίου της Ένωσης οι οποίες πρέπει να ερμηνεύονται και να εφαρμόζονται ομοιόμορφα  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">11</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όσον αφορά την έννοια του «έργου», το Δικαστήριο έχει διευκρινίσει, μεταξύ άλλων, όσον αφορά τα έργα εφαρμοσμένης τέχνης, ότι η έννοια αυτή προϋποθέτει ότι υφίσταται ένα πρωτότυπο αντικείμενο, όπερ σημαίνει ότι το αντικείμενο αυτό είναι αποτέλεσμα προσωπικής πνευματικής εργασίας του δημιουργού του. Εξάλλου, η προστασία βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας αφορά μόνον την έκφραση της εν λόγω προσωπικής πνευματικής εργασίας, που να μπορεί να προσδιοριστεί με επαρκή ακρίβεια και αντικειμενικότητα  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">12</a>
</span>). Επομένως, για να μπορεί ένα αντικείμενο να θεωρηθεί πρωτότυπο, είναι συγχρόνως αναγκαίο και επαρκές να αντανακλά την προσωπικότητα του δημιουργού του, εκδηλώνοντας τις ελεύθερες και δημιουργικές επιλογές του  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">13</a>
</span>). Όταν ένα αντικείμενο παρουσιάζει αυτά τα χαρακτηριστικά και, ως εκ τούτου, αποτελεί έργο, πρέπει να τύχει προστασίας βάσει του δικαιώματος του δημιουργού, σύμφωνα με την οδηγία 2001/29  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">14</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Αντιθέτως, ούτε η οδηγία 2001/29 ούτε η νομολογία σχετικά με την έννοια του «έργου» κατά την οδηγία αυτή επιφυλάσσουν τη δυνατότητα εφαρμογής τους μόνο στα έργα που προέρχονται από τα κράτη μέλη ή τις χώρες που ανήκουν στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ). Επομένως, εκτιμώ ότι η εν λόγω οδηγία έχει την έννοια ότι, προκειμένου ένα έργο να μπορεί να τύχει της προστασίας που παρέχει η εν λόγω οδηγία, είναι άνευ σημασίας το αν η χώρα προέλευσής του είναι κράτος μέλος του ΕΟΧ ή τρίτη χώρα  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">15</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία στο παρελθόν να υιοθετήσει ανάλογη λύση. Με την απόφασή του επί παρόμοιου ερωτήματος σχετικά με την έννοια των «καλλιτεχνών ερμηνευτών ή εκτελεστών», κατά την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 2, της οδηγίας 2006/115/ΕΚ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">16</a>
</span>), το Δικαστήριο έκανε, κατ’ ουσίαν, δεκτό ότι επειδή η διάταξη αυτή δεν θέτει καμία προϋπόθεση ύπαρξης συνδετικού στοιχείου με κράτος μέλος του ΕΟΧ, δεν πρέπει να εφαρμοσθεί από κράτος μέλος κατά τρόπο που να περιορίζει το παρεχόμενο δικαίωμα μόνο στους καλλιτέχνες ερμηνευτές ή εκτελεστές που συνδέονται με κάποιον τρόπο με κράτος μέλος του ΕΟΧ και να αποκλείει τους ερμηνευτές ή εκτελεστές καλλιτέχνες που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών και δεν συνδέονται με αυτόν τον τρόπο με κράτος μέλος του ΕΟΧ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">17</a>
</span>). Για να καταλήξει σε αυτό το συμπέρασμα, το Δικαστήριο στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, στην υποχρέωση που προβλέπεται με το άρθρο 4 της Συνθήκης του Παγκόσμιου Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας για τις εκτελέσεις και τα φωνογραφήματα  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">18</a>
</span>) να παρέχεται στους υπηκόους των συμβαλλόμενων μερών της Συνθήκης αυτής η εθνική μεταχείριση όσον αφορά, ιδίως, το δικαίωμα εύλογης αμοιβής που κατοχυρώνεται στο άρθρο 8, παράγραφος 2, της οδηγίας 2006/115  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">19</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ομοίως, μέσω του άρθρου 9, παράγραφος 1, της Συμφωνίας TRIPS, και του άρθρου 1, παράγραφος 4, της Συνθήκης του ΠΟΔΙ για την πνευματική ιδιοκτησία, τα οποία απαιτούν συμμόρφωση προς τις ουσιαστικές διατάξεις της Σύμβασης της Βέρνης, η Ένωση υποχρεούται να διασφαλίζει την εθνική μεταχείριση, δηλαδή τη μεταχείριση που προβλέπουν οι εναρμονισμένες διατάξεις στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας στους δημιουργούς των έργων που προέρχονται από τις συμβαλλόμενες χώρες των διεθνών αυτών πράξεων (μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι Ηνωμένες Πολιτείες), σύμφωνα με το άρθρο 5 αυτής. Η υποχρέωση αυτή αφορά, μεταξύ άλλων, τα αποκλειστικά δικαιώματα που προβλέπονται στο άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και στο άρθρο 4, της οδηγίας 2001/29, δεδομένου ότι ένας από τους σκοπούς της οδηγίας είναι, σύμφωνα με την αιτιολογική της σκέψη 15, η εφαρμογή της Συνθήκης του ΠΟΔΙ για την πνευματική ιδιοκτησία  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">20</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ωστόσο, δεν θα ήταν συμβατό με αυτές τις διεθνείς δεσμεύσεις της Ένωσης, αφενός, να εναρμονίζεται το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας όσον αφορά τα έργα των οποίων η χώρα προέλευσης είναι κράτος μέλος και, αφετέρου, να επαφίεται στο εσωτερικό δίκαιο των εν λόγω κρατών μελών η ρύθμιση της τύχης των έργων των οποίων η χώρα προέλευσης είναι τρίτη χώρα. Πράγματι, σε μια τέτοια περίπτωση προφανώς θίγεται στη δεύτερη αυτή κατηγορία έργων ο σκοπός της διασφάλισης της «εθνικής μεταχείρισης», δηλαδή της ίδιας μεταχείρισης με την προβλεπόμενη από τους εναρμονισμένους κανόνες. Επομένως, δεδομένων των διεθνών δεσμεύσεων της Ένωσης δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι διατάξεις της οδηγίας 2001/29 έχουν την έννοια ότι αφορούν μόνον τα έργα που προέρχονται από τα κράτη μέλη.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εντούτοις, φρονώ ότι στο σημείο αυτό δεν είναι καν αναγκαία η αναφορά στις διεθνείς δεσμεύσεις της Ένωσης. Το κείμενο της οδηγίας 2001/29 αρκεί αφ’ εαυτού. Πράγματι, κατά το άρθρο 1, το οποίο φέρει τον τίτλο «Πεδίο εφαρμογής», παράγραφος 1, η οδηγία αυτή «αφορά την νομική προστασία του δικαιώματος του δημιουργού και των συγγενικών δικαιωμάτων στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς». Συνεπώς, το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ορίζεται όχι με βάση το κριτήριο της προέλευσης του έργου ή της ιθαγένειας (ή του τόπου κατοικίας) του δημιουργού του, αλλά εδαφικά, με αναφορά στην εσωτερική αγορά, η οποία αντιστοιχεί στο εδαφικό πεδίο εφαρμογής των Συνθηκών  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">21</a>
</span>). Συνεπώς, τα έργα που προέρχονται από τρίτες χώρες ή οι απομιμήσεις τέτοιων έργων μπορούν να κυκλοφορούν στην εσωτερική αγορά με τον ίδιο τρόπο όπως τα έργα που προέρχονται από τα κράτη μέλη, χρήζουν δε της προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας «στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς», όπως απαιτεί το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/29. Επομένως, δεδομένου ότι ο νομοθέτης της Ένωσης χρησιμοποίησε στην οδηγία αυτή ανεπιφύλακτα τον όρο «έργα» ορίζοντας το πεδίο εφαρμογής της μέσω του εδαφικού κριτηρίου, κατ’ ανάγκην έλαβε υπόψη όλα τα έργα των οποίων ζητείται η προστασία στο έδαφος της Ένωσης, ανεξαρτήτως της χώρας προέλευσής τους.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το συμπέρασμα αυτό επιρρωννύεται από το άρθρο 10, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/29, το οποίο αφορά τη διαχρονική εφαρμογή της. Πράγματι, δυνάμει της διάταξης αυτής, η εν λόγω οδηγία εφαρμόζεται όχι μόνο στα έργα τα οποία κατά την ημερομηνία μεταφοράς της προστατεύονταν από τη νομοθεσία των κρατών μελών για την πνευματική ιδιοκτησία, αλλά επίσης και στα έργα τα οποία κατά την ίδια ημερομηνία «πληρού[σαν]ν τα κριτήρια προστασίας κατ’ εφαρμογή της [εν λόγω] οδηγίας», δηλαδή, μεταξύ άλλων, τα κριτήρια που υπομνήσθηκαν στο σημείο 26 των παρουσών προτάσεων. Επομένως, προστατεύονται, μεταξύ άλλων, τα έργα όπως το επίμαχο εν προκειμένω, τα οποία, καίτοι κατά την ημερομηνία μεταφοράς της ίδιας οδηγίας δεν προστατεύονταν στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών λόγω της εφαρμογής της ρήτρας αμοιβαιότητας κατά το άρθρο 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, ωστόσο πληρούν τα κριτήρια προστασίας δυνάμει της οδηγίας 2001/29, όπως έχει ερμηνευθεί από το Δικαστήριο.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η ίδια συλλογιστική ισχύει και για την έννοια του «δημιουργού». Αφενός, οι διεθνείς δεσμεύσεις της Ένωσης δεν επιτρέπουν να αποκλείονται οι δημιουργοί που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών από το εναρμονισμένο πλαίσιο του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, ανεξαρτήτως της χώρας προέλευσης των έργων τους  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">22</a>
</span>). Αφετέρου, δεδομένου ότι ο νομοθέτης της Ένωσης χρησιμοποίησε τον όρο «δημιουργοί» χωρίς να προσδιορίσει την ιθαγένεια ή τον τόπο κατοικίας τους, ο όρος αυτός πρέπει να θεωρηθεί ότι αναφέρεται σε κάθε δημιουργό που επιδιώκει την προστασία των δικαιωμάτων του στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τα συμπεράσματα αυτά δεν αναιρούνται από το άρθρο 17 της οδηγίας 98/71/ΕΚ  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">23</a>
</span>), ούτε από το άρθρο 96, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 6/2002  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">24</a>
</span>), σύμφωνα με τα οποία τα σχέδια και υποδείγματα που προστατεύονται βάσει των εν λόγω πράξεων είναι επίσης δεκτικά προστασίας βάσει της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας των κρατών μελών, περαιτέρω δε, η έκταση και οι όροι της προστασίας, συμπεριλαμβανομένου και του απαιτούμενου βαθμού πρωτοτυπίας, καθορίζονται από κάθε κράτος μέλος.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πράγματι, πρώτον, οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται υπό την επιφύλαξη της μεταγενέστερης εναρμόνισης του δικαιώματος του δημιουργού σε επίπεδο δικαίου της Ένωσης, η οποία έχει πραγματοποιηθεί, μέσω, κυρίως, της οδηγίας 2001/29  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">25</a>
</span>). Συναφώς, το Δικαστήριο, κατόπιν ανάλυσης των επίμαχων διατάξεων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">26</a>
</span>), έκρινε ότι «πρέπει να γίνει δεκτό ότι τα υποδείγματα μπορούν να χαρακτηριστούν ως “έργα”, κατά την έννοια της [οδηγίας αυτής], αν ανταποκρίνονται στις δύο απαιτήσεις που μνημονεύθηκαν [στο σημείο 26 των παρουσών προτάσεων]»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">27</a>
</span>), δηλαδή στις προϋποθέσεις της προστασίας που διατύπωσε το Δικαστήριο βάσει της εν λόγω οδηγίας για όλες τις κατηγορίες έργων.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Δεύτερον, από το γράμμα του άρθρου 17 της οδηγίας 98/71 και του άρθρου 96, παράγραφος 2, του κανονισμού 6/2002, προκύπτει σαφώς ότι οι διατάξεις αυτές δεν εφαρμόζονται στα έργα εφαρμοσμένης τέχνης εν γένει, αλλά μόνο στα σχέδια και υποδείγματα που έχουν καταχωρισθεί σύμφωνα με την οδηγία αυτή ή στα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα που προστατεύονται δυνάμει του εν λόγω κανονισμού  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">28</a>
</span>). Αντιθέτως, τα έργα εφαρμοσμένης τέχνης τα οποία ουδέποτε έχουν τύχει προστασίας ως σχέδια ή υποδείγματα εντός της Ένωσης, όπως συμβαίνει με το επίμαχο εν προκειμένω έργο, δεν διέπονται από τις διατάξεις αυτές και, ως εκ τούτου, υπόκεινται, εν πάση περιπτώσει, στους γενικούς κανόνες περί πνευματικής ιδιοκτησίας, και ιδίως στους κανόνες της οδηγίας 2001/29. Ως εκ τούτου, οι εν λόγω διατάξεις δεν θεσπίζουν αρχή γενικής εφαρμογής για την προστασία των έργων εφαρμοσμένης τέχνης βάσει της νομοθεσίας της Ένωσης περί πνευματικής ιδιοκτησίας, αλλά κανόνα για τη σώρευση των καθεστώτων προστασίας, ο οποίος περιορίζεται στο καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής των οικείων πράξεων, δηλαδή στα αντικείμενα που προστατεύονται ως σχέδια και υποδείγματα δυνάμει των πράξεων αυτών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 4, της οδηγίας 2001/29, εφαρμόζονται στα έργα εφαρμοσμένης τέχνης των οποίων η χώρα προέλευσης είναι τρίτη χώρα και των οποίων οι δημιουργοί έχουν την ιθαγένεια τρίτης χώρας. Κατά συνέπεια, είναι εσφαλμένη η άποψη της Kwantum, της Ολλανδικής και της Βελγικής Κυβέρνησης, σύμφωνα με την οποία στην υπόθεση της κύριας δίκης δεν εφαρμόζεται το δίκαιο της Ένωσης, αλλά μόνον η Σύμβαση της Βέρνης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, στο σημείο αυτό πρέπει να εξετασθεί αν δυνάμει του άρθρου 2, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 4, της οδηγίας 2001/29, τα κράτη μέλη επιτρέπεται να εφαρμόζουν τη ρήτρα αμοιβαιότητας κατά το άρθρο 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί της δυνατότητας εφαρμογής της ρήτρας αμοιβαιότητας κατά το άρθρο 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Δεδομένου ότι η προστασία βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας των έργων εφαρμοσμένης τέχνης των οποίων η χώρα προέλευσης είναι τρίτη χώρα έχει εναρμονισθεί από το δίκαιο της Ένωσης, μόνον το δίκαιο αυτό μπορεί να επιτρέπει την εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης. Επομένως, πρέπει να διαπιστωθεί αν το δίκαιο της Ένωσης πράγματι επιτρέπει την εφαρμογή της.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η οδηγία 2001/29 δεν περιέχει καμία διάταξη που να προβλέπει τη ρήτρα αυτή, ούτε κάποια διάταξη που να προβλέπει διαφορετική μεταχείριση των έργων εφαρμοσμένης τέχνης αναλόγως της χώρας προέλευσής τους. Τέτοια διάταξη δεν περιλαμβάνεται σε καμία άλλη πράξη του δικαίου της Ένωσης. Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το δίκαιο της Ένωσης δεν προβλέπει ρητώς την εφαρμογή της ρήτρας. Ωστόσο, πρέπει να διαπιστωθεί αν το δίκαιο αυτό προβλέπει σιωπηρώς την εν λόγω ρήτρα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά τη γνώμη μου, η απάντηση είναι σαφώς αρνητική.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η επίμαχη ρήτρα, η οποία εξαρτά την προστασία ορισμένων έργων βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας από το αν προβλέπεται στη χώρα προέλευσης των έργων αυτών παρόμοια προστασία, δηλαδή προστασία τους ως καλλιτεχνικών έργων βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, προφανώς εισάγει παρέκκλιση από τον κανόνα του άρθρου 2, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 4, της οδηγίας 2001/29, όπως έχει ερμηνευθεί από το Δικαστήριο, σύμφωνα με τον οποίο όλα τα έργα προστατεύονται, εφόσον πληρούν τα κριτήρια χαρακτηρισμού τους ως έργων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-29" href="#t-29">29</a>
</span>). Μια τέτοια παρέκκλιση θα έπρεπε να προβλέπεται ρητώς.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Άλλα κείμενα του δικαίου της Ένωσης στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας επιβεβαιώνουν το συμπέρασμα αυτό από συστημική άποψη. Συγκεκριμένα, δύο άλλες ρήτρες αμοιβαιότητας, σχετικά με τη διάρκεια προστασίας, αφενός, και το δικαίωμα παρακολούθησης, αφετέρου  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-30" href="#t-30">30</a>
</span>), οι οποίες προβλέπονται στη Σύμβαση της Βέρνης, έχουν μεταφερθεί ρητώς στο δίκαιο της Ένωσης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-31" href="#t-31">31</a>
</span>). Επομένως, εξ αντιδιαστολής προκύπτει ότι η απουσία από την οδηγία 2001/29 ρήτρας που να συνιστά επανάληψη της ρήτρας αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της εν λόγω Σύμβασης, σαφώς καταδεικνύει ότι η ρήτρα αυτή δεν εφαρμόζεται στο δίκαιο της Ένωσης. Διαφορετική ερμηνεία θα έθετε υπό αμφισβήτηση τη συνοχή του συστήματος του δικαίου της Ένωσης περί πνευματικής ιδιοκτησίας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Συναφώς, δεν έχω πεισθεί από τα επιχειρήματα της Γαλλικής Κυβέρνησης ότι η διαφοροποίηση αυτή απορρέει από το γεγονός ότι στη Σύμβαση της Βέρνης διατυπώνονται διαφορετικές ρήτρες αμοιβαιότητας. Κατά τους ισχυρισμούς της Κυβέρνησης αυτής, ενώ οι ρήτρες που προβλέπονται στο άρθρο 7, παράγραφος 8, και στο άρθρο 14 τρις, παράγραφος 2, της Σύμβασης της Βέρνης, απαιτούν τη θετική παρέμβαση του εθνικού νομοθέτη (εν προκειμένω, του νομοθέτη της Ένωσης) προκειμένου να εφαρμοσθούν, η ρήτρα του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης έχει αυτόματο χαρακτήρα, συνεπώς ρητή νομοθετική πρόβλεψη απαιτεί ενδεχομένως η παρέκκλιση από την εν λόγω ρήτρα και όχι η εφαρμογή της.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Από την άποψη αυτή, οι δύο επίμαχες ρήτρες δεν είναι διατυπωμένες κατά τρόπο ουσιωδώς διαφορετικό από τη ρήτρα του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης. Κατά το άρθρο 7, παράγραφος 8, «η διάρκεια [προστασίας] θα διέπεται από τον νόμον της χώρας, ένθα ζητείται η προστασία. Πάντως, πλην διαφόρου ρυθμίσεως από την νομοθεσίαν της τελευταίας ταύτης χώρας, δεν θα υπερβαίνει αύτη την διάρκειαν, την οριζομένην εις την χώραν προελεύσεως του έργου». Επομένως, εν προκειμένω, αυτομάτως παράγεται το αποτέλεσμα στο οποίο απέβλεπε ο νομοθέτης της Ένωσης μέσω του άρθρου 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2006/116, δηλαδή να περιορίσει τη διάρκεια προστασίας των έργων, όταν χώρα προέλευσής τους είναι τρίτη χώρα, στη διάρκεια που χορηγείται στη χώρα αυτή. Η παρέκκλιση από τον κανόνα αυτόν ή ο περιορισμός του είναι που απαιτούν την παρέμβαση του νομοθέτη, όπως προκύπτει από τη φράση «πλην διαφόρου ρυθμίσεως από την νομοθεσίαν της τελευταίας ταύτης χώρας». Ομοίως, το άρθρο 14 τρις, παράγραφος 2, της εν λόγω Σύμβασης προβλέπει ότι «[η] προβλεπομένη εις το ανωτέρω εδάφιον προστασία [ήτοι το δικαίωμα παρακολουθήσεως] δύναται να αξιωθή, εις έκαστην χώραν της Ενώσεως [που συστάθηκε με τη Σύμβαση αυτή] εφ’ όσον μόνον η εθνική νομοθεσία του δημιουργού παραδέχεται την προστασίαν ταύτην και εν ώ μέτρω επιτρέπει τούτο η νομοθεσία της χώρας, ένθα ζητείται η εν λόγω προστασία». Πρόκειται, κατ’ ουσίαν, για τον ίδιο κανόνα με εκείνον που απορρέει από το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 2001/84  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-32" href="#t-32">32</a>
</span>). Θα μπορούσε να εφαρμοσθεί άμεσα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, οι δύο ρήτρες που μνημονεύθηκαν στο προηγούμενο σημείο δεν χρήζουν ρητής πρόβλεψης στο εθνικό δίκαιο. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο νομοθέτης της Ένωσης έκρινε αναγκαίο να τις επαναλάβει στις πράξεις παράγωγου δικαίου οφείλεται στο γεγονός ότι, αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς της Γαλλικής Κυβέρνησης, η Σύμβαση της Βέρνης δεν έχει άμεσο αποτέλεσμα στο δίκαιο της Ένωσης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπενθυμίζεται ότι η Ένωση δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης της Βέρνης, στην οποία μπορούν να προσχωρήσουν μόνον κράτη, ενώ αποκλείονται οι διεθνείς οργανισμοί, σύμφωνα με το άρθρο 29, παράγραφος 1, της Σύμβασης αυτής. Αντιθέτως, η Ένωση είναι υποχρεωμένη να συμμορφώνεται προς τις ουσιαστικές διατάξεις της Σύμβασης αυτής δυνάμει του άρθρου 9, παράγραφος 1, της Συμφωνίας TRIPS και του άρθρου 1, παράγραφος 4, της Συνθήκης του ΠΟΔΙ για την πνευματική ιδιοκτησία. Ωστόσο, ακόμη και αν υποτεθεί ότι, συνεπεία των υποχρεώσεων αυτών, πρέπει να γίνει δεκτό ότι οι ουσιαστικές διατάξεις της εν λόγω Σύμβασης παράγουν τα ίδια αποτελέσματα με εκείνα που παράγει η Συμφωνία TRIPS  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-33" href="#t-33">33</a>
</span>), οι διατάξεις αυτές δεν έχουν άμεσο αποτέλεσμα  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-34" href="#t-34">34</a>
</span>). Αυτή η έλλειψη άμεσου αποτελέσματος ισχύει για όλες τις ρήτρες αμοιβαιότητας που προβλέπονται στη Σύμβαση της Βέρνης, συμπεριλαμβανομένης της ρήτρας του άρθρου 2, παράγραφος 7.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά συνέπεια, δεν συμμερίζομαι την άποψη της Γαλλικής και της Ολλανδικής Κυβέρνησης ότι η παρέκκλιση από την εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, απαιτεί σχετική ρητή πρόβλεψη, η οποία απουσιάζει από την οδηγία 2001/29.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Από νομικής απόψεως, η σιωπή μπορεί να είναι τόσο σαφής όσο και οι λέξεις. Η χρήση, στην οδηγία 2001/29, των όρων «έργα» και «δημιουργοί» χωρίς καμία επιφύλαξη όσον αφορά τις χώρες προέλευσης των έργων αυτών και την ιθαγένεια ή τον τόπο κατοικίας των δημιουργών αυτών συνιστά, επομένως, αρκούντως σαφή έκφραση της βούλησης του νομοθέτη της Ένωσης να παρεκκλίνει από την εφαρμογή της επίμαχης ρήτρας αμοιβαιότητας. Ουδεμία περαιτέρω πρόβλεψη απαιτείται ως προς το ζήτημα αυτό.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα της Ολλανδικής Κυβέρνησης σχετικά με το ότι από τις αιτιολογικές εκθέσεις και τις πρώτες προτάσεις της οδηγίας 98/71 και του κανονισμού 6/2002 προκύπτει ότι ο νομοθέτης της Ένωσης είχε απλώς την πρόθεση να απαγορεύσει στις σχέσεις μεταξύ κρατών μελών τη χρήση της ρήτρας αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, διατηρώντας ωστόσο την ισχύ της στις σχέσεις με τις τρίτες χώρες, αρκεί η παρατήρηση ότι τα έγγραφα αυτά χρονολογούνται από το 1993 και, όπως προκύπτει ιδίως από την αιτιολογική έκθεση του κανονισμού αυτού  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-35" href="#t-35">35</a>
</span>), καταρτίσθηκαν εν αναμονή μιας πληρέστερης εναρμόνισης του δικαίου περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Επί του παρόντος, το μόνο συμπέρασμα που ενδεχομένως συνάγεται από το άρθρο 17 της οδηγίας αυτής και από το άρθρο 96, παράγραφος 2, του εν λόγω κανονισμού, όπως τελικώς θεσπίσθηκαν, τα οποία εξάλλου δεν ασκούν επιρροή εν προκειμένω  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-36" href="#t-36">36</a>
</span>), είναι ότι, όσον αφορά τα αντικείμενα τα οποία αφορούν οι πράξεις αυτές, δηλαδή τα καταχωρισμένα σχέδια και υποδείγματα και τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα, στο μέτρο που μπορούν επίσης να είναι δεκτικά προστασίας βάσει του δικαιώματος του δημιουργού, η ρήτρα αμοιβαιότητας δεν έχει εφαρμογή επ’ αυτών, διότι οι εν λόγω διατάξεις καθιερώνουν την αρχή της σώρευσης της προστασίας των αντικειμένων αυτών ως έργων εφαρμοσμένης τέχνης ανεξαρτήτως της χώρας προέλευσής τους.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι εκτιμήσεις αυτές με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ούτε η οδηγία 2001/29 ούτε άλλη πράξη του δικαίου της Ένωσης δεν προβλέπει, ούτε ρητώς ούτε σιωπηρώς, τη ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εξάλλου, δεδομένου ότι το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 4, της οδηγίας 2001/29 εφαρμόζονται ανεπιφύλακτα στα έργα εφαρμοσμένης τέχνης, η εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαιότητας από τα κράτη μέλη όσον αφορά τα δικαιώματα που εναρμονίζονται με τις διατάξεις αυτές συνεπάγεται την προσβολή των δικαιωμάτων αυτών. Όπως είχε ήδη την ευκαιρία να διαπιστώσει το Δικαστήριο, με την έκδοση της οδηγίας ο νομοθέτης της Ένωσης λογίζεται ότι άσκησε τις αρμοδιότητες που προγενέστερα ανήκαν στα κράτη μέλη όσον αφορά τον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας. Ως προς το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, η Ένωση πρέπει να θεωρείται ότι υποκατέστησε τα κράτη μέλη, τα οποία παύουν να είναι αρμόδια για τη θέση σε εφαρμογή των σχετικών διατάξεων της Σύμβασης της Βέρνης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-37" href="#t-37">37</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρέπει να προστεθεί ότι το να επαφίεται στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν ελεύθερα κατά την κρίση τους την επίμαχη ρήτρα αμοιβαιότητας όχι μόνο θα προσέκρουε στο σαφές γράμμα του άρθρου 2, στοιχείο αʹ, και του άρθρου 4, της οδηγίας 2001/29, αλλά επίσης θα υπονόμευε τον σκοπό της οδηγίας, ο οποίος συνίσταται στην εναρμόνιση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας στην εσωτερική αγορά. Πράγματι, τούτο θα είχε κατ’ ανάγκην ως αποτέλεσμα τα έργα εφαρμοσμένης τέχνης των οποίων η χώρα προέλευσης είναι τρίτη χώρα να τυγχάνουν διαφορετικής μεταχείρισης στα κράτη μέλη. Κατά συνέπεια, μόνον ο νομοθέτης της Ένωσης έχει ενδεχομένως δικαίωμα να αποφασίσει την εφαρμογή της εν λόγω ρήτρας αμοιβαιότητας στην έννομη τάξη της Ένωσης, με τη θέσπιση ρητής παρέκκλισης από τις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το προβαλλόμενο από την Kwantum γεγονός ότι στη διαφορά της κύριας δίκης η Vitra δεν επικαλέστηκε τις διατάξεις της οδηγίας 2001/29, δεν ασκεί επιρροή εν προκειμένω. Οι διατάξεις μιας οδηγίας, κατ’ αρχήν, δεν εφαρμόζονται άμεσα, αλλά πρέπει να μεταφερθούν στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών, το οποίο καλείται τότε να ρυθμίσει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ιδιωτών. Το Βασίλειο των Κάτω Χωρών δεν αναγνωρίζει εθνικό δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας στα έργα που προέρχονται από τρίτες χώρες και εφαρμόζει άμεσα τις διατάξεις της Σύμβασης της Βέρνης. Φρονώ ότι τούτο δεν συνιστά μέτρο ορθής μεταφοράς της οδηγίας 2001/29 στο εσωτερικό δίκαιο, διότι, όπως προκύπτει από την υπό κρίση υπόθεση, η εν λόγω Σύμβαση ενδέχεται να περιέχει κανόνες που δεν συνάδουν με την οδηγία. Εντούτοις, στην περίπτωση της έννομης τάξης των Κάτω Χωρών, ως μέτρο μεταφοράς της οδηγίας αυτής πρέπει να θεωρηθεί η εν λόγω Σύμβαση. Επομένως, ευλόγως οι ιδιώτες στηρίζονται σε αυτή καθεαυτήν την Σύμβαση για να ζητήσουν την προστασία των δικαιωμάτων τους. Ωστόσο, το γεγονός αυτό ουδόλως σημαίνει ότι η οδηγία δεν τυγχάνει εφαρμογής.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί της συμβατότητας της μη εφαρμογής της ρήτρας αμοιβαιότητας με τη Σύμβαση της Βέρνης</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στο σημείο αυτό πρέπει κατά τη γνώμη μου να τονιστεί ότι η μη εφαρμογή στο δίκαιο της Ένωσης της ρήτρας αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης ουδόλως αντιβαίνει προς τις υποχρεώσεις που η Ένωση ή τα κράτη μέλη υπέχουν δυνάμει αυτής. Συγκεκριμένα, όπως αντιλαμβάνομαι εγώ τη διάταξη αυτή και, αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς της Kwantum και της Ολλανδικής, της Βελγικής και της Γαλλικής Κυβέρνησης, η ρήτρα αμοιβαιότητας δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα για τις συμβαλλόμενες χώρες. Επί του ζητήματος αυτού συντάσσομαι με την άποψη της Vitra και της Επιτροπής.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρώτον, τούτο προκύπτει από το ίδιο το γράμμα του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης. Η διάταξη αυτή προβλέπει τρεις κανόνες δικαίου. Ο πρώτος (που διατυπώνεται στην πρώτη περίοδο) θέτει την αρχή ότι τα συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης είναι ελεύθερα να προστατεύουν τα έργα εφαρμοσμένης τέχνης βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας ή βάσει του ειδικού καθεστώτος προστασίας ως σχέδια ή υποδείγματα, περαιτέρω δε, τα δύο καθεστώτα προστασίας δεν αποκλείουν το ένα το άλλο. Ο δεύτερος κανόνας (πρώτο μέρος της δεύτερης περιόδου) συνιστά την καθαυτό ρήτρα αμοιβαιότητας, δυνάμει της οποίας ένα έργο που προστατεύεται στη χώρα προέλευσής του αποκλειστικά βάσει ειδικού καθεστώτος ως σχέδιο ή υπόδειγμα μπορεί να τύχει προστασίας σε άλλη χώρα, στην οποία εφαρμόζεται σώρευση καθεστώτων προστασίας γι’ αυτή την κατηγορία έργων, μόνον βάσει τέτοιου ειδικού καθεστώτος. Τέλος, ο τρίτος κανόνας (δεύτερο μέρος της δεύτερης περιόδου) ορίζει ότι όταν η χώρα στην οποία ζητείται η προστασία δεν προβλέπει ειδικό καθεστώς για τα σχέδια και υποδείγματα, το εν λόγω έργο πρέπει να προστατεύεται βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας σύμφωνα με τη γενική αρχή της εθνικής μεταχείρισης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι διατάξεις αυτές του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης εξηγούνται ευχερώς. Δεδομένου ότι η Σύμβαση δέχεται, κατά παρέκκλιση από τις γενικές διατάξεις της, ότι τα έργα εφαρμοσμένης τέχνης, μολονότι απαριθμούνται στο άρθρο 2, παράγραφος 1, μεταξύ των προστατευόμενων αντικειμένων, μπορεί να μην προστατεύονται βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας ή να μην τυγχάνουν του ελάχιστου επιπέδου προστασίας που προβλέπει η Σύμβαση, θα υφίστατο ανισορροπία μεταξύ αφενός των έργων που προέρχονται από χώρες στις οποίες εφαρμόζεται σώρευση προστασίας και αφετέρου των έργων που προέρχονται από χώρες στις οποίες ισχύει αποκλειστικά και μόνον η ειδική προστασία, αν εφαρμοζόταν η γενική αρχή της εθνικής μεταχείρισης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-38" href="#t-38">38</a>
</span>). Η ρήτρα αμοιβαιότητας αποτρέπει αυτή την ανισορροπία.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εντούτοις, το άρθρο 2, παράγραφος 7, πρώτη περίοδος, της Σύμβασης της Βέρνης ρητώς αναθέτει στα συμβαλλόμενα μέρη της τη μέριμνα να ρυθμίσουν τον τρόπο προστασίας των έργων εφαρμοσμένης τέχνης. Το πρώτο μέρος της δεύτερης περιόδου, κατά το οποίο «δεν δύναται να ζητηθή […] ειμή» η ειδική προστασία, καταδεικνύει μόνον την έλλειψη υποχρέωσης παροχής προστασίας βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας στα έργα τα οποία στη χώρα προέλευσής τους προστατεύονται αποκλειστικώς βάσει του ειδικού καθεστώτος ως σχέδια ή υποδείγματα. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η χώρα στην οποία ζητείται η προστασία δεν μπορεί με δική της πρωτοβουλία να παράσχει σε τέτοια έργα τη διπλή προστασία. Πράγματι, μια τέτοια ερμηνεία θα ερχόταν σε αντίθεση με την πρώτη περίοδο και την ελευθερία των συμβαλλόμενων μερών να ρυθμίζουν την προστασία των έργων εφαρμοσμένης τέχνης. Εξάλλου, το άρθρο 2, παράγραφος 7, της εν λόγω Σύμβασης, δεν αποκλείει κατά τρόπο απόλυτο τα έργα τα οποία στη χώρα προέλευσής τους προστατεύονται μόνον ως σχέδια ή υποδείγματα να μπορούν να προστατεύονται βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας σε άλλες χώρες. Ειδικότερα, σύμφωνα με τον τρίτο κανόνα, η προστασία βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας είναι υποχρεωτική στις χώρες που δεν εφαρμόζουν ειδικό καθεστώς, ανεξαρτήτως του είδους της προστασίας που παρέχεται στη χώρα προέλευσης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Συνεπώς, σύμφωνα με το γράμμα του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, δεν απαγορεύεται η (σωρευτική) προστασία βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας των έργων εφαρμοσμένης τέχνης τα οποία στη χώρα προέλευσής τους προστατεύονται μόνον βάσει ειδικού καθεστώτος ως σχέδια ή υποδείγματα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Δεύτερον, ο δεσμευτικός χαρακτήρας της ρήτρας αμοιβαιότητας δεν θα ήταν συμβατός με τον σκοπό της Σύμβασης της Βέρνης να διασφαλίσει στους δημιουργούς προστασία εκτός της χώρας προέλευσης των έργων τους  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-39" href="#t-39">39</a>
</span>), συμπεριλαμβανομένων των έργων εφαρμοσμένης τέχνης. Η Σύμβαση επιδιώκει τον σκοπό αυτόν διττώς: μέσω της αρχής της εθνικής μεταχείρισης, η οποία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο αυτού του νομοθετήματος, και μέσω του «ελαχίστου συμβατικής» προστασίας που απορρέει από τις ουσιαστικές διατάξεις της. Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφοι 1 και 3, της Σύμβασης της Βέρνης, τόσο η εθνική μεταχείριση (ασφαλώς) όσο και το ελάχιστο συμβατικής προστασίας εφαρμόζονται στα έργα για τα οποία ζητείται προστασία σε χώρα άλλη από τη χώρα προέλευσης του έργου  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-40" href="#t-40">40</a>
</span>). Αντιθέτως, η Σύμβαση αυτή ουδόλως αποσκοπεί στη σύγκριση των επιπέδων προστασίας μεταξύ των συμβαλλόμενων χωρών ούτε στην καθιέρωση γενικής αρχής ουσιαστικής αμοιβαιότητας  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-41" href="#t-41">41</a>
</span>). Ολόκληρη η ρύθμιση του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, η οποία επί της ουσίας αντίκειται στον σκοπό και στις αρχές της Σύμβασης, αποτελεί δικλίδα ασφαλείας που κατέστησε δυνατή τη συμπερίληψη των έργων εφαρμοσμένης τέχνης στον, μη εξαντλητικό άλλωστε, κατάλογο προστατευόμενων έργων  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-42" href="#t-42">42</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, οι συντάκτες της Σύμβασης της Βέρνης δεν είχαν κανένα λόγο να καταστήσουν δεσμευτική τη ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7. Οι συμβαλλόμενες χώρες είναι ελεύθερες να την εφαρμόσουν, ωστόσο η πλήρης εφαρμογή της αρχής της εθνικής μεταχείρισης είναι εκείνη που καθιστά ευχερέστερη την επίτευξη των στόχων της εν λόγω Σύμβασης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τέλος, τρίτον, ακόμη και αν θεωρηθεί ότι η ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης έχει δεσμευτικό χαρακτήρα, η υποχρέωση αυτή είναι πολύ σχετική, διότι το άρθρο 19 της Σύμβασης επιτρέπει ρητώς, αφενός, στις συμβαλλόμενες χώρες να παρέχουν προστασία ευρύτερη από εκείνη που προβλέπει η εν λόγω Σύμβαση, αφετέρου, στους δημιουργούς να ζητούν –και, εννοείται, να επιτυγχάνουν– την εφαρμογή της ευρύτερης αυτής προστασίας. Επομένως, η απαγόρευση της παροχής διπλής προστασίας στα έργα εφαρμοσμένης τέχνης, παρά το γεγονός ότι δεν παρέχεται τέτοια προστασία στη χώρα προέλευσής τους, θα καθίστατο εν πάση περιπτώσει άνευ αποτελέσματος.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Άλλωστε, η άποψη ότι η επίμαχη ρήτρα αμοιβαιότητας είναι προαιρετική είναι επίσης ευρέως διαδεδομένη στη θεωρία  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-43" href="#t-43">43</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επομένως, εκτιμώ ότι κανένα στοιχείο της Σύμβασης της Βέρνης δεν εμποδίζει το δίκαιο της Ένωσης να παρέχει erga omnes προστασία βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί των έργων εφαρμοσμένης τέχνης, παρεκκλίνοντας από τη ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης αυτής.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Σύνοψη του μέρους αυτού</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι ανωτέρω εκτιμήσεις οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 4, της οδηγίας 2001/29, απαγορεύουν στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν τη ρήτρα του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης όσον αφορά τα δικαιώματα που καλύπτονται από τις διατάξεις αυτές. Η διαπίστωση αυτή αρκεί για να δοθεί απάντηση στα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε το αιτούν δικαστήριο, συμπεριλαμβανομένου και του πρώτου ερωτήματος, δεδομένου ότι από αυτή προκύπτει σαφώς ότι το δίκαιο της Ένωσης εφαρμόζεται στη διαφορά της κύριας δίκης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί του άρθρου 17, παράγραφος 2, του Χάρτη</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">66.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι εκτιμήσεις αυτές καταλήγουν επίσης στο συμπέρασμα ότι δεν είναι αναγκαία η επίκληση του Χάρτη προκειμένου να δοθεί στο αιτούν δικαστήριο απάντηση χρήσιμη για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">67.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πράγματι, αν το Δικαστήριο δεχθεί την ανάλυσή μου και κάνει δεκτό ότι η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης κατάσταση διέπεται από τις διατάξεις της οδηγίας 2001/29, οι οποίες δεν προβλέπουν ρήτρα αμοιβαιότητας ανάλογη με εκείνη του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, ούτε επιτρέπουν στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν άμεσα τη ρήτρα αυτή, οποιαδήποτε μεταβολή της κατάστασης θα απαιτούσε, εν πάση περιπτώσει, παρέμβαση του νομοθέτη της Ένωσης, χωρίς να είναι αναγκαία η επίκληση του άρθρου 52, παράγραφος 1, του Χάρτη, σε συνδυασμό με το άρθρο 17, παράγραφος 2, αυτού. Πάντως, το αν μια τέτοια υποθετική νομοθετική παρέμβαση είναι συμβατή με τον Χάρτη υπερβαίνει το πλαίσιο της υπό κρίση υπόθεσης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">68.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Αντιθέτως, αν το Δικαστήριο κρίνει ότι η οδηγία 2001/29 δεν εφαρμόζεται στα έργα εφαρμοσμένης τέχνης των οποίων η χώρα προέλευσης είναι τρίτη χώρα και οι δημιουργοί δεν είναι υπήκοοι των κρατών μελών, η διαφορά της κύριας δίκης δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης, όπως υποστηρίζουν η Kwantum, η Ολλανδική και η Βελγική Κυβέρνηση. Κατά συνέπεια, ο Χάρτης δεν εφαρμόζεται.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">69.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εξάλλου, δεδομένου ότι η Σύμβαση της Βέρνης δεν έχει άμεση εφαρμογή στην έννομη τάξη της Ένωσης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-44" href="#t-44">44</a>
</span>), δεν τίθεται ζήτημα συμβατότητας της ρήτρας αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης με τον Χάρτη.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Απάντηση στα προδικαστικά ερωτήματα και τελική παρατήρηση</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">70.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω να δοθεί στο δεύτερο, στο τρίτο και στο τέταρτο προδικαστικό ερώτημα η απάντηση ότι το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 4, της οδηγίας 2001/29, έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν τη ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">71.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Μολονότι το αιτούν δικαστήριο δεν υποβάλλει ερώτημα σχετικά με το ζήτημα κατά πόσον μια τέτοια απάντηση ασκεί επιρροή στη διαφορά της κύριας δίκης, για λόγους πληρότητας θεωρώ χρήσιμο να εξετάσω το ζήτημα αυτό.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">72.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 4, της οδηγίας 2001/29, παρέχουν στους δημιουργούς των έργων εφαρμοσμένης τέχνης των οποίων η χώρα προέλευσης είναι τρίτη χώρα, κατά τρόπο αρκούντως ακριβή και ανεπιφύλακτο, το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν κάθε αναπαραγωγή των έργων αυτών, καθώς και κάθε διανομή αντιγράφων τους. Ωστόσο, η διαφορά της κύριας δίκης είναι διαφορά μεταξύ ιδιωτών: της Kwantum και της Vitra. Επομένως, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-45" href="#t-45">45</a>
</span>), οι διατάξεις αυτές δεν μπορούν να προβάλλονται απευθείας από τη Vitra έναντι της Kwantum. Το αντίθετο μπορεί να ισχύει μόνον αν το ίδιο το ολλανδικό δίκαιο επιτρέπει να μην εφαρμόζεται κανόνας του εθνικού δικαίου (εν προκειμένω το άρθρο 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης) που αντιβαίνει προς ακριβή και ανεπιφύλακτη διάταξη του δικαίου της Ένωσης, όπερ εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-46" href="#t-46">46</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">73.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ωστόσο, στην αντίθετη περίπτωση, το αιτούν δικαστήριο οφείλει να ερμηνεύσει το εθνικό του δίκαιο, δηλαδή εν προκειμένω το άρθρο 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, το οποίο έχει άμεση εφαρμογή στο ολλανδικό δίκαιο, κατά τρόπο που να διασφαλίζεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό η πρακτική αποτελεσματικότητα της οδηγίας 2001/29, δηλαδή η αναγνώριση των δικαιωμάτων που απορρέουν από την οδηγία στους δημιουργούς έργων εφαρμοσμένης τέχνης των οποίων η χώρα προέλευσης είναι τρίτη χώρα  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-47" href="#t-47">47</a>
</span>). Συνακόλουθα, το αιτούν δικαστήριο μπορεί να οδηγηθεί στην ελαχιστοποίηση της έκτασης της επίμαχης ρήτρας αμοιβαιότητας, κάνοντας δεκτή, σε περίπτωση αμφιβολίας, την ευνοϊκότερη για την προστασία των οικείων έργων ερμηνεία βάσει της αρχής της εθνικής μεταχείρισης κατά το άρθρο 5 της εν λόγω Σύμβασης. Επομένως, το αιτούν δικαστήριο μπορεί να επικυρώσει την ερμηνεία που υιοθέτησε το δευτεροβάθμιο δικαστήριο επί της διαφοράς της κύριας δίκης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">74.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η ερμηνεία αυτή θα μπορούσε να θεραπεύσει προσωρινά, στο πλαίσιο της διαφοράς της κύριας δίκης, τις ανεπάρκειες του ολλανδικού νομικού συστήματος. Ωστόσο, η πλήρης συμφωνία του συστήματος αυτού με την οδηγία 2001/29 απαιτεί παρέμβαση του εθνικού νομοθέτη. Συγκεκριμένα, όσον αφορά τα δικαιώματα που εναρμονίζονται με την οδηγία αυτή πρέπει το εθνικό δίκαιο περί πνευματικής ιδιοκτησίας κάθε κράτους μέλους να εφαρμόζεται άμεσα σε όλα τα έργα ανεξαρτήτως της χώρας προέλευσής τους και της ιθαγένειας ή του τόπου κατοικίας του δημιουργού τους.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί του πέμπτου προδικαστικού ερωτήματος</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">75.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με το πέμπτο προδικαστικό ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί, κατ’ ουσίαν, να διευκρινισθεί αν το άρθρο 351, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, έχει την έννοια ότι επιτρέπει σε κράτος μέλος να εφαρμόζει, κατά παρέκκλιση από τις διατάξεις του δικαίου της Ένωσης, τη ρήτρα αμοιβαιότητας κατά το άρθρο 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, έναντι του δικαιούχου του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί έργου του οποίου χώρα προέλευσης είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, όταν πληρούνται οι χρονικές προϋποθέσεις εφαρμογής της. Το ερώτημα αυτό θα έχει, βεβαίως, σημασία μόνον εφόσον το Δικαστήριο υιοθετήσει την πρότασή μου επί του δεύτερου, του τρίτου και του τέταρτου προδικαστικού ερωτήματος.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">76.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το γεγονός ότι το αιτούν δικαστήριο υποβάλλει το εν λόγω ερώτημα όσον αφορά το Βέλγιο οφείλεται πιθανώς στο ότι τα πραγματικά περιστατικά που προσάπτει η Vitra στην Kwantum έλαβαν χώρα, εν μέρει, στο εν λόγω κράτος μέλος και υπάγονται, κατά το αιτούν δικαστήριο, στο βελγικό δίκαιο. Ωστόσο, στο Βέλγιο, όπως και στις Κάτω Χώρες, η Σύμβαση της Βέρνης έχει άμεση εφαρμογή στα έργα που προέρχονται από τρίτες χώρες. Το αιτούν δικαστήριο δεν υποβάλλει το ίδιο ερώτημα όσον αφορά τις Κάτω Χώρες, διότι η επίμαχη ρήτρα αμοιβαιότητας τέθηκε σε ισχύ ως προς το εν λόγω κράτος μέλος μετά την ημερομηνία που προβλέπεται στο άρθρο 351, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">77.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπενθυμίζεται ότι δυνάμει της διάταξης αυτής τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που απορρέουν από συμβάσεις που συνήφθησαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 1958 μεταξύ ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών, αφενός, και ενός ή περισσοτέρων τρίτων χωρών, αφετέρου, δεν θίγονται από τις Συνθήκες.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">78.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, όπως ισχύει, εισήχθη με την πράξη των Βρυξελλών της Σύμβασης αυτής, η οποία εγκρίθηκε στις 26 Ιουνίου 1948. Η πράξη αυτή τέθηκε σε ισχύ στο Βέλγιο την 1η Αυγούστου 1951. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσχώρησαν στη Σύμβαση της Βέρνης την 1η Μαρτίου 1989  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-48" href="#t-48">48</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">79.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 351, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, έχει ήδη ερμηνευθεί από το Δικαστήριο. Ειδικότερα, όσον αφορά άλλη (από το άρθρο 2, παράγραφος 7) διάταξη της Σύμβασης της Βέρνης, έχει υπομνησθεί από το Δικαστήριο ότι η διάταξη του άρθρου 351, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ έχει απλώς ως αντικείμενο να διευκρινιστεί, σύμφωνα με τις αρχές του διεθνούς δικαίου, ότι η εφαρμογή της Συνθήκης ΕΚ δεν επηρεάζει τη δέσμευση του οικείου κράτους μέλους να σέβεται τα απορρέοντα από προγενέστερη σύμβαση δικαιώματα τρίτων κρατών και να τηρεί τις αντίστοιχες υποχρεώσεις του. Ωστόσο, οσάκις διεθνής σύμβαση επιτρέπει σε κράτος μέλος τη λήψη μέτρου προφανώς αντιθέτου προς το δίκαιο της Ένωσης, χωρίς όμως να το υποχρεώνει, το κράτος μέλος οφείλει να μη λάβει αυτό το μέτρο  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-49" href="#t-49">49</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">80.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το Δικαστήριο επιπλέον έκανε δεκτό ότι η νομολογία αυτή πρέπει επίσης να τυγχάνει εφαρμογής mutatis mutandis όταν, λόγω εξελίξεως του δικαίου της Ένωσης, νομοθετικό μέτρο λαμβανόμενο από κράτος μέλος σύμφωνα με δυνατότητα παρεχόμενη από προγενέστερη διεθνή σύμβαση αντίκειται προφανώς στο δικαίωμα αυτό. Στην περίπτωση αυτή, το οικείο κράτος μέλος δεν μπορεί να επικαλεστεί την εν λόγω σύμβαση για να απαλλαγεί των υποχρεώσεων που δημιουργούνται μεταγενέστερα από το δίκαιο της Ένωσης  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-50" href="#t-50">50</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">81.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πάντως, όπως προκύπτει από τα προεκτεθέντα  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-51" href="#t-51">51</a>
</span>), η ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης δεν έχει, κατά τη γνώμη μου, δεσμευτικό χαρακτήρα για τα συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης, συνιστά δε παρέκκλιση μόνον από την ανεπιφύλακτη υποχρέωσή τους να παρέχουν την εθνική μεταχείριση των έργων εφαρμοσμένης τέχνης. Συνεπώς, η υπό κρίση υπόθεση αφορά την εξετασθείσα από το Δικαστήριο περίπτωση κατά την οποία διεθνής σύμβαση επιτρέπει σε κράτος μέλος τη λήψη μέτρου προφανώς αντιθέτου προς το δίκαιο της Ένωσης, χωρίς όμως να το υποχρεώνει. Στην περίπτωση αυτή, το οικείο κράτος μέλος οφείλει να μη λάβει αυτό το μέτρο  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-52" href="#t-52">52</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">82.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Δεδομένου ότι η επίμαχη ρήτρα αμοιβαιότητας είναι αντίθετη προς το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 4, της οδηγίας 2001/29, τα κράτη μέλη οφείλουν να μην την εφαρμόσουν, ακόμη και αν είχαν προσχωρήσει στην πράξη των Βρυξελλών της Σύμβασης της Βέρνης πριν από το 1958. Επομένως, συμμερίζομαι την άποψη της Vitra ότι, κατ’ ουσίαν, το Βασίλειο του Βελγίου δεν υπέχει από τη Σύμβασης ουδεμία υποχρέωση έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών να προβαίνει σε διακριτική μεταχείριση των έργων εφαρμοσμένης τέχνης που προέρχονται από την τελευταία αυτή χώρα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">83.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Αντιθέτως, αμφιβάλλω αν η ημερομηνία προσχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών στη Σύμβαση της Βέρνης, η οποία είναι μεταγενέστερη της 1ης Ιανουαρίου 1958, ασκεί επιρροή ως προς την ενδεχόμενη εφαρμογή του άρθρου 351, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">84.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Βεβαίως, είναι αληθές ότι παρά τον πολυμερή χαρακτήρα της Σύμβασης της Βέρνης, οι υποχρεώσεις που απορρέουν, μεταξύ άλλων, από τις ουσιαστικές διατάξεις της πρέπει μάλλον να θεωρηθούν ως δέσμη διμερών υποχρεώσεων μεταξύ των χωρών στις οποίες ζητείται η προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, αφενός, και των χωρών προέλευσης των οικείων έργων, αφετέρου.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">85.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ωστόσο, η Σύμβαση της Βέρνης δέχεται επιφυλάξεις μόνον σε πολύ περιορισμένο αριθμό περιπτώσεων και δεν επιτρέπει την περιορισμένη εφαρμογή της από χώρες που προσχωρούν σε αυτή. Επομένως, οι δεσμεύσεις που ανέλαβαν τα κράτη μέλη δυνάμει της Σύμβασης πριν από το 1958  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-53" href="#t-53">53</a>
</span>) αφορούν αυτομάτως όλες τις χώρες που καθίστανται συμβαλλόμενα μέρη της μετά την ημερομηνία αυτή, χωρίς τα εν λόγω κράτη μέλη να έχουν συναφώς δυνατότητα εναντίωσης. Επομένως, το άρθρο 351, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, έχει την έννοια ότι καλύπτει τις δεσμεύσεις αυτές ανεξαρτήτως της ημερομηνίας προσχώρησης της οικείας τρίτης χώρας στη Σύμβαση αυτή.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">86.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ωστόσο, τούτο αφορά μόνον τις δεσμευτικές διατάξεις της Σύμβασης της Βέρνης, ενώ η ρήτρα αμοιβαιότητας κατά το άρθρο 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης δεν αποτελεί τέτοια διάταξη. Το πρόβλημα είναι εξάλλου θεωρητικό, διότι, δεδομένου ότι η Ένωση δεσμεύεται από τις ουσιαστικές διατάξεις της εν λόγω Σύμβασης μέσω της Συμφωνίας TRIPS και της Συνθήκης του ΠΟΔΙ για την πνευματική ιδιοκτησία, δεν αναμένεται να συντρέχουν περιπτώσεις ασυμβατότητας του δικαίου της Ένωσης με τη Σύμβαση αυτή.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">87.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Προτείνω, επομένως, να δοθεί στο πέμπτο προδικαστικό ερώτημα η απάντηση ότι το άρθρο 351, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ, έχει την έννοια ότι κράτος μέλος δεν επιτρέπεται να εφαρμόζει κατά παρέκκλιση από τις διατάξεις του δικαίου της Ένωσης τη ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, όπως ισχύει, έναντι του δικαιούχου δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί έργου του οποίου η χώρα προέλευσης είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρόταση</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">88.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω να δοθεί από το Δικαστήριο η εξής απάντηση στα προδικαστικά ερωτήματα του Hoge Raad der Nederlanden (Ανώτατου Δικαστηρίου Κάτω Χωρών):</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-141" title="page-28">
      1) Το άρθρο 2, στοιχείο αʹ, και το άρθρο 4, της οδηγίας 2001/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας,
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-142" title="page-28">
      έχουν την έννοια ότι:
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-143" title="page-28">
      απαγορεύουν στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν τη ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, για την προστασία των λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων, που υπογράφηκε στη Βέρνη στις 9 Σεπτεμβρίου 1886 (πράξη των Παρισίων της 24ης Ιουλίου 1971), όπως ισχύει κατόπιν της τροποποίησης της 28ης Σεπτεμβρίου 1979.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-144" title="page-28">
      2) Το άρθρο 351, πρώτο εδάφιο, ΣΛΕΕ έχει την έννοια ότι κράτος μέλος δεν επιτρέπεται να εφαρμόζει κατά παρέκκλιση από τις διατάξεις του δικαίου της Ένωσης τη ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης, όπως ισχύει, έναντι του δικαιούχου δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί έργου του οποίου η χώρα προέλευσης είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.
    </p>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Γλώσσα του πρωτοτύπου: η γαλλική.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">2</a>
</span>) Βλ., παραδείγματος χάριν, von Lewinski, S., International Copyright Law and Policy, Oxford University Press, Οξφόρδη, 2008, σ. 8 και 9.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">3</a>
</span>) Σύμβαση που υπογράφηκε στη Βέρνη στις 9 Σεπτεμβρίου 1886 (πράξη των Παρισίων της 24ης Ιουλίου 1971), όπως ισχύει κατόπιν της τροποποίησης της 28ης Σεπτεμβρίου 1979 (στο εξής: Σύμβαση της Βέρνης).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">4</a>
</span>) Βλ. σημεία 9 και 10 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">5</a>
</span>) Συμφωνία που περιλαμβάνεται στο παράρτημα 1 Γ της Συμφωνίας για την ίδρυση του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), που υπογράφηκε στο Μαρακές στις 15 Απριλίου 1994 και εγκρίθηκε με την απόφαση 94/800/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1994, σχετικά με την εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σύναψη των συμφωνιών που απέρρευσαν από τις πολυμερείς διαπραγματεύσεις του Γύρου της Ουρουγουάης (1986‑1994), καθ’ όσον αφορά τα θέματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της (ΕΕ 1994, L 336, σ. 1).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">6</a>
</span>) Συνθήκη που εγκρίθηκε εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με την απόφαση 2000/278/ΕΚ του Συμβουλίου, της 16ης Μαρτίου 2000, σχετικά με την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της συνθήκης του ΠΟΔΙ για την πνευματική ιδιοκτησία και της συνθήκης του ΠΟΔΙ για τις εκτελέσεις και τα φωνογραφήματα (ΕΕ 2000, L 89, σ. 6) (στο εξής: Συνθήκη του ΠΟΔΙ για την πνευματική ιδιοκτησία).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">7</a>
</span>) Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος του δημιουργού και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας (ΕΕ 2001, L 167, σ. 10).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">8</a>
</span>) Stb. 1912, αριθ. 308.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">9</a>
</span>) Η χώρα προέλευσης του επίμαχου στην υπόθεση της κύριας δίκης έργου καθορίζεται με βάση το άρθρο 5, παράγραφος 4, της Σύμβασης της Βέρνης, σύμφωνα με το οποίο, κατ’ ουσίαν, για τα δημοσιευμένα έργα, χώρα προέλευσης είναι η χώρα της πρώτης δημοσίευσης. Επομένως, για την εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαιότητας κατά το άρθρο 2, παράγραφος 7, της εν λόγω Σύμβασης, καθοριστικός παράγοντας είναι η χώρα προέλευσης του έργου. Μολονότι το αιτούν δικαστήριο μνημονεύει επίσης την ιθαγένεια των δημιουργών του έργου αυτού, τούτο οφείλεται πιθανώς στο γεγονός ότι το ολλανδικό δίκαιο προστατεύει όχι μόνον τα έργα των οποίων χώρα προέλευσης είναι οι Κάτω Χώρες, αλλά και τα έργα των οποίων οι δημιουργοί είναι Ολλανδοί υπήκοοι και, κατ’ επέκταση, τα έργα των οποίων οι δημιουργοί είναι υπήκοοι και άλλων κρατών μελών (βλ. άρθρα 47 και 51 του νόμου της 23ης Σεπτεμβρίου 1912 περί του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας). Επομένως, η υπόθεση της κύριας δίκης ενδεχομένως να ήταν διαφορετική, αν οι δημιουργοί του εν λόγω έργου ήταν υπήκοοι κράτους μέλους.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">10</a>
</span>) Το άρθρο 4 διευκρινίζει ότι πρόκειται για το πρωτότυπο και τα αντίγραφα του έργου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">11</a>
</span>) Βλ., ιδίως, απόφαση της 12ης Σεπτεμβρίου 2019, Cofemel (C‑683/17, στο εξής: απόφαση Cofemel, EU:C:2019:721, σκέψη 29).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">12</a>
</span>) Απόφαση Cofemel (σκέψεις 29 και 32).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">13</a>
</span>) Απόφαση Cofemel (σκέψη 30 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">14</a>
</span>) Απόφαση Cofemel (σκέψη 35).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">15</a>
</span>) Αντιθέτως, η προστασία περιορίζεται από εδαφικής απόψεως (βλ. σημείο 31 των παρουσών προτάσεων).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">16</a>
</span>) Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με το δικαίωμα εκμίσθωσης, το δικαίωμα δανεισμού και ορισμένα δικαιώματα συγγενικά προς την πνευματική ιδιοκτησία στον τομέα των προϊόντων της διανοίας (ΕΕ 2006, L 376, σ. 28).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">17</a>
</span>) Βλ. απόφαση RAAP (σκέψεις 49, 61, 68 και 71).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">18</a>
</span>) Συνθήκη που συνήφθη στη Γενεύη στις 20 Δεκεμβρίου 1996 και εγκρίθηκε εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με την απόφαση 2000/278 (ΕΕ 2000, L 89, σ. 6).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">19</a>
</span>) Βλ. απόφαση RAAP (σκέψεις 62 έως 68).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">20</a>
</span>) Εξάλλου, όπως και η Σύμβαση της Βέρνης, η Συνθήκη του ΠΟΔΙ για την πνευματική ιδιοκτησία διέπει την προστασία του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας σε χώρες άλλες από τη χώρα προέλευσης του έργου. Επομένως, είναι απολύτως λογικό ένα μέτρο εφαρμογής της Συνθήκης αυτής να μην επιτρέπεται να αποκλείει από το πεδίο εφαρμογής της τα έργα που προέρχονται από τρίτες χώρες.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">21</a>
</span>) Βλ. κατ’ αναλογίαν, όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2006/115, απόφαση RAAP (σκέψεις 58 και 59).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">22</a>
</span>) Δεδομένου ότι, σύμφωνα με τη Σύμβαση της Βέρνης, το κύριο κριτήριο προσδιορισμού της χώρας προέλευσης ενός έργου είναι ο τόπος δημοσίευσης, η χώρα αυτή δεν συμπίπτει κατ’ ανάγκην με την ιθαγένεια ή τον τόπο κατοικίας του δημιουργού.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">23</a>
</span>) Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 1998, για τη νομική προστασία σχεδίων και υποδειγμάτων (ΕΕ 1998, L 289, σ. 28).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">24</a>
</span>) Κανονισμός του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2001, για τα κοινοτικά σχέδια και υποδείγματα (ΕΕ 2002, L 3, σ. 1).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">25</a>
</span>) Βλ. μεταξύ άλλων, προτάσεις μου στην υπόθεση Cofemel (C‑683/17, EU:C:2019:363, σημεία 33 έως 48).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">26</a>
</span>) Απόφαση Cofemel (σκέψεις 44 έως 47).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">27</a>
</span>) Απόφαση Cofemel (σκέψη 48). Το Δικαστήριο ασφαλώς παραπέμπει στη σχετική σκέψη της απόφασης αυτής.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">28</a>
</span>) Τα οποία ενδέχεται να έχουν καταχωρισθεί ή όχι.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-29" href="#c-29">29</a>
</span>) Δηλαδή τα κριτήρια που μνημονεύονται στο σημείο 26 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-30" href="#c-30">30</a>
</span>) Τα οποία προβλέπονται, αντιστοίχως, στο άρθρο 7, παράγραφος 8, και στο άρθρο 14 τρις, παράγραφος 2, της Σύμβασης της Βέρνης.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-31" href="#c-31">31</a>
</span>) Βλ., αντιστοίχως, άρθρο 7 της οδηγίας 2006/116/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, για τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και ορισμένων συγγενικών δικαιωμάτων (ΕΕ 2006, L 372, σ. 12), και άρθρο 7 της οδηγίας 2001/84/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Σεπτεμβρίου 2001, σχετικά με το δικαίωμα παρακολούθησης υπέρ του δημιουργού ενός πρωτότυπου έργου τέχνης (ΕΕ 2001, L 272, σ. 32).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-32" href="#c-32">32</a>
</span>) Είναι αληθές ότι η διάταξη αυτή, σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν το δικαίωμα παρακολούθησης στους δημιουργούς και τους δικαιοδόχους τους που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών, εφόσον η νομοθεσία της συγκεκριμένης τρίτης χώρας προστατεύει το ίδιο δικαίωμα «υπέρ των δημιουργών από κράτη μέλη και των δικαιοδόχων τους», φαίνεται ακριβέστερη από εκείνη της Σύμβασης της Βέρνης («εφ’ όσον μόνον η εθνική νομοθεσία του δημιουργού παραδέχεται την προστασίαν ταύτην»). Εντούτοις, δεδομένου ότι το άρθρο 5, παράγραφος 1, της Σύμβασης απαιτεί να παρέχεται η εθνική μεταχείριση στους δημιουργούς των έργων που προέρχονται από άλλες συμβαλλόμενες χώρες, το αποτέλεσμα των δύο αυτών διατάξεων είναι το ίδιο, δηλαδή η αμοιβαία αναγνώριση του δικαιώματος παρακολούθησης υπέρ των δημιουργών και των δικαιοδόχων τους μεταξύ του κράτους μέλους του οποίου είναι υπήκοοι, αφενός, και της οικείας τρίτης χώρας, αφετέρου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-33" href="#c-33">33</a>
</span>) Βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 27ης Φεβρουαρίου 2024, EUIPO κατά The KaiKai Company Jaeger Wichmann (C‑382/21 P, EU:C:2024:172, σκέψη 62).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-34" href="#c-34">34</a>
</span>) Βλ., όσον αφορά τη συμφωνία TRIPS, απόφαση της 27ης Φεβρουαρίου 2024, EUIPO κατά The KaiKai Company Jaeger Wichmann (C‑382/21 P, EU:C:2024:172, σκέψη 63), και, όσον αφορά τη Συνθήκη ΠΟΔΙ για την πνευματική ιδιοκτησία, βλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 15ης Μαρτίου 2012, SCF (C‑135/10, EU:C:2012:140, σκέψεις 47 και 48). Εξάλλου, η μη δημοσίευση της Σύμβασης της Βέρνης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνιστά, κατά τη γνώμη μου, επιπλέον ένδειξη σχετικά με το ότι οι διατάξεις της Σύμβασης αυτής δεν παράγουν άμεσο αποτέλεσμα στο δίκαιο της Ένωσης (βλ., συναφώς, απόφαση της 11ης Δεκεμβρίου 2007, Skoma-Lux, C‑161/06, EU:C:2007:773, σκέψεις 37 και 38 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-35" href="#c-35">35</a>
</span>) COM(93) 342 τελικό, σ. 54 και 55.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-36" href="#c-36">36</a>
</span>) Βλ. σημείο 36 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-37" href="#c-37">37</a>
</span>) Απόφαση της 26ης Απριλίου 2012, DR και TV2 Danmark (C‑510/10, EU:C:2012:244, σκέψη 31).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-38" href="#c-38">38</a>
</span>) Η οποία συνήθως είναι πιο περιορισμένη από την προστασία βάσει του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-39" href="#c-39">39</a>
</span>) Όπως επισήμανα στην εισαγωγή των παρουσών προτάσεων, οι νομοθεσίες περί πνευματικής ιδιοκτησίας πολλών χωρών προστατεύουν μόνον τα εθνικά έργα και τους ημεδαπούς δημιουργούς.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-40" href="#c-40">40</a>
</span>) Η προστασία στις χώρες προέλευσης επαφίεται στις νομοθεσίες των χωρών αυτών.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-41" href="#c-41">41</a>
</span>) Αντιθέτως, το άρθρο 5, παράγραφος 2, της Σύμβασης της Βέρνης προβλέπει ρητώς ότι η απόλαυση και η άσκηση της προστασίας δυνάμει της Σύμβασης αυτής είναι ανεξάρτητες από την ύπαρξη της προστασίας στη χώρα προέλευσης του έργου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-42" href="#c-42">42</a>
</span>) Σχετικά με τη γένεση και την ιστορία του εν λόγω κανονισμού, βλ. ιδίως Goldstein, P., Hugenholtz, P. B., International Copyright, Oxford University Press, Οξφόρδη, 2019, σ. 198 έως 202.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-43" href="#c-43">43</a>
</span>) Βλ., ρητώς, Schaafsma, S. J., Intellectual Property in the Conflict of Laws: The Hidden Conflict-of-Law Rule in the Principle of National Treatement, Edward Elgar Publishing, Cheltenham, 2022, σ. 334 και 358. Πρβλ., επίσης, μεταξύ άλλων, Goldstein, P., Hugenholtz, P. B., International Copyright, Oxford University Press, Οξφόρδη, 2019, σ. 202, και von Lewinski, S., International Copyright Law and Policy, Oxford University Press, Οξφόρδη, 2008, σ. 114. Βεβαίως, με τη γνωμοδότησή της επί της υπό κρίση υπόθεσης, η European Copyright Society θεωρεί ότι η ρήτρα αμοιβαιότητας του άρθρου 2, παράγραφος 7, της Σύμβασης της Βέρνης έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Ωστόσο, η εν λόγω οργάνωση αναγνωρίζει ότι τα συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης μπορούν να παρεκκλίνουν από αυτή μέσω του άρθρου 19. Επομένως, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο (βλ. «Opinion of the European Copyright Society on certain selected aspects of Case C‑227/23, Kwantum Nederland and Kwantum België», 16 Απριλίου 2024, διαθέσιμο στον ιστότοπο europeancopyrightsociety.org).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-44" href="#c-44">44</a>
</span>) Βλ. σημείο 47 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-45" href="#c-45">45</a>
</span>) Απόφαση της 11ης Απριλίου 2024, Gabel Industria Tessile και Canavesi (C‑316/22, EU:C:2024:301, σκέψη 22).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-46" href="#c-46">46</a>
</span>) Απόφαση της 11ης Απριλίου 2024, Gabel Industria Tessile και Canavesi (C‑316/22, EU:C:2024:301, σκέψεις 23 και 24).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-47" href="#c-47">47</a>
</span>) Βλ., προσφάτως, απόφαση της 25ης Απριλίου 2024, Maersk και Mapfre España (C‑345/22 έως C‑347/22, EU:C:2024:349, σκέψη 63 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-48" href="#c-48">48</a>
</span>) Και όχι την 1η Μαΐου 1989, όπως μνημονεύεται στο πέμπτο προδικαστικό ερώτημα.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-49" href="#c-49">49</a>
</span>) Απόφαση της 9ης Φεβρουαρίου 2012, Luksan (C‑277/10, EU:C:2012:65, σκέψεις 61 και 62 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-50" href="#c-50">50</a>
</span>) Απόφαση της 9ης Φεβρουαρίου 2012, Luksan (C‑277/10, EU:C:2012:65, σκέψη 63).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-51" href="#c-51">51</a>
</span>) Βλ. σημεία 55 έως 64 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-52" href="#c-52">52</a>
</span>) Βλ. σημείο 79 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-53" href="#c-53">53</a>
</span>) Ή, για τα κράτη μέλη που προσχωρούν στην Ένωση μετά την ημερομηνία αυτή, πριν από την ημερομηνία της προσχώρησής τους.</p>
</body>
</html>
