<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.55-20141201.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-166/11</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62011CJ0166</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:119">EU:C:2012:119</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>6</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>6</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P>WYROK Z DNIA <DATE ISO="20120301">1.3.2012</DATE> R. – SPRAWA C-166/11</P><P>GONZÁLEZ ALONSO</P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (piąta izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20120301">1 marca 2012 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="STAR" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: hiszpański.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INDEX><KEYWORD>Ochrona konsumentów</KEYWORD><KEYWORD>Umowy zawarte poza lokalem przedsiębiorstwa</KEYWORD><KEYWORD>Dyrektywa 85/577/EWG</KEYWORD><KEYWORD>Zakres stosowania</KEYWORD><KEYWORD>Wyłączenie</KEYWORD><KEYWORD>Umowa ubezpieczenia wyrażona w jednostkach przeliczeniowych</KEYWORD></INDEX><JUDGMENT.INIT><P>W sprawie C-166/11</P><P>mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Audiencia Provincial de Oviedo (Hiszpania) postanowieniem z dnia <DATE ISO="20110324">24 marca 2011 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20110405">5 kwietnia 2011 r.</DATE>, w postępowaniu:</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">Ángel Lorenzo González Alonso</HT></P></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">Nationale Nederlanden Vida Cia De Seguros y Reaseguros SAE,</HT></P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (piąta izba),</P><P>w składzie: M. Safjan, prezes izby, E. Levits i M. Berger (sprawozdawca), sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: V. Trstenjak,</P><P>sekretarz: A. Calot Escobar,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając procedurę pisemną,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>rozważywszy uwagi przedstawione:</P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>w imieniu Irlandii przez D. O’Hagana, działającego w charakterze pełnomocnika,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu polskiego przez B. Majczynę, działającego w charakterze pełnomocnika,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Komisji Europejskiej przez J. Baquera Cruza, działającego w charakterze pełnomocnika,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><?PAGE NO="2"?><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok</HT></P></TI></TITLE><NP><NO.P>1</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 2 lit. d) dyrektywy Rady 85/577/EWG z dnia <DATE ISO="19851220">20 grudnia 1985 r.</DATE> w sprawie ochrony konsumentów w odniesieniu do umów zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="372" PAGE.FIRST="31" DATE.PUB="1985">Dz.U. L 372, s. 31</REF.DOC.OJ>).</TXT></NP><NP><NO.P>2</NO.P><TXT>Wniosek ten został złożony w ramach postępowania pomiędzy A. Gonzálezem Alonsem a Nationale Nederlanden Vida Cia de Seguros y Reaseguros SAE (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>Nationale Nederlanden<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>) w przedmiocie pozwu zmierzającego do rozwiązania umowy ubezpieczenia, zwanej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>unit linked<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/> (wyrażonej w jednostkach rozliczeniowych), a także do zwrotu składek zapłaconych przez A. Gonzáleza Alonsa na podstawie rzeczonej umowy.</TXT></NP><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></P></TI></TITLE><NP><NO.P>3</NO.P><TXT>Artykuł 3 ust. 2 lit. d) dyrektywy 85/577 stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>Niniejszej dyrektywy nie stosuje się do:</P><P>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>umów ubezpieczeniowych<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>4</NO.P><TXT>Artykuł 2 dyrektywy 2002/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20021105">5 listopada 2002 r.</DATE> dotyczącej ubezpieczeń na życie (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="345" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2002">Dz.U. L 345, s. 1</REF.DOC.OJ>, zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>dyrektywą dotyczącą ubezpieczeń na życie<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>), zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>Zakres<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>, stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>Niniejsza dyrektywa dotyczy podejmowania i prowadzenia na własny rachunek działalności w zakresie ubezpieczeń […] w jednej z form określonych poniżej:</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT>następujące rodzaje ubezpieczeń wynikające z umowy:</TXT><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>ubezpieczeń na życie, czyli grupy ubezpieczeń obejmującej w szczególności ubezpieczenie na dożycie określonego wieku, ubezpieczenie na wypadek śmierci […];</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>ubezpieczeń rentowych;</TXT><P>[…]</P></NP></ITEM></LIST></P></NP></ITEM></LIST><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>5</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 35 tej dyrektywy zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>Okres unieważnienia<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="035.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Każde państwo członkowskie powinno zagwarantować indywidualnie ubezpieczającemu na życie możliwość unieważnienia umowy w terminie między 14. a 30. dniem, licząc od dnia zawarcia umowy.</ALINEA><ALINEA>Powiadomienie o unieważnieniu umowy przez ubezpieczającego skutkuje zwolnieniem go z jakichkolwiek przyszłych zobowiązań wynikających z umowy.</ALINEA><?PAGE NO="3"?><ALINEA>Inne skutki prawne i warunki unieważnienia ustalane są przez prawo właściwe dla umowy, określone w art. [32], głównie w odniesieniu do uzgodnień dotyczących informowania ubezpieczających o zawarciu umowy.</ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>6</NO.P><TXT>Artykuł 36 rzeczonej dyrektywy, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>Informacje dla ubezpieczających<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>, stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="036.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Przed zawarciem umowy ubezpieczenia, ubezpieczający [ubezpieczającemu] przekazuje się co najmniej informacje wymienione w pkt A załącznika III.</ALINEA></PARAG><ALINEA>[…]</ALINEA><PARAG IDENTIFIER="036.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>Państwo członkowskie zobowiązania ustanawia szczegółowe zasady wykonania niniejszego artykułu i załącznika III<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>7</NO.P><TXT>Punkt III załącznika I do dyrektywy dotyczącej ubezpieczeń na życie wymienia jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>grupę<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/> ubezpieczeń bezpośrednich objętych tą dyrektywą <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>ubezpieczenia określone w art. 2 ust. 1 lit. a) i b), powiązane z funduszami inwestycyjnymi<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>8</NO.P><TXT>Zgodnie z pkt A lit. a.13) załącznika III do tej dyrektywy <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>[u]zgodnienia dotyczące możliwości wycofania się z umowy<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/> powinny być podane do wiadomości ubezpieczającego przed zawarciem umowy.</TXT></NP><NP><NO.P>9</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 1 pierwszej dyrektywy Rady 79/267/EWG z dnia <DATE ISO="19790305">5 marca 1979 r.</DATE> w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w dziedzinie bezpośrednich ubezpieczeń na życie (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="063" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="1979">Dz.U. L 63, s. 1</REF.DOC.OJ>):</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>Niniejsza dyrektywa dotyczy podejmowania i prowadzenia na własny rachunek działalności w zakresie ubezpieczeń bezpośrednich […] w jednej z form określonych poniżej:</P><PARAG IDENTIFIER="001.001"><NO.PARAG>1)</NO.PARAG><ALINEA><P>następujące rodzaje ubezpieczeń wynikające z umowy:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>grupa <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>ubezpieczeń na życie<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="00AB" ID="QE0015"/> […]<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/> [tłumaczenie nieoficjalne].</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>10</NO.P><TXT>Punkt III załącznika do tej dyrektywy określa jako grupę ubezpieczeń na życie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>ubezpieczenia, o których mowa w art. 1 pkt 1 lit. a) […], które są powiązane z funduszami inwestycyjnymi<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Prawo krajowe</HT></P></TI></TITLE><NP><NO.P>11</NO.P><TXT>Dyrektywa 85/577 została transponowana do hiszpańskiego porządku prawnego przez Ley 26/1991, sobre contratos celebrados fuera de los establecimientos mercantiles (ustawę 26/1991 z dnia <DATE ISO="19911121">21 listopada 1991 r.</DATE> o umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa) (BOE nr 283 z dnia <DATE ISO="19911126">26 listopada 1991 r.</DATE>). Ustawa 26/1991, która obowiązywała do dnia <DATE ISO="20071201">1 grudnia 2007 r.</DATE>, ma zastosowanie do okoliczności faktycznych przed sądem krajowym.</TXT></NP><NP><NO.P>12</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy 26/1991 nie ma ona zastosowania do <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>umów ubezpieczenia<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>13</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy 26/1991:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="003.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Umowę lub ofertę zawarcia umowy […] sporządza się na piśmie w dwóch egzemplarzach z dołączonym formularzem odstąpienia od umowy. Powinny one być opatrzone datą oraz własnoręcznym podpisem konsumenta.</ALINEA></PARAG><?PAGE NO="4"?><PARAG IDENTIFIER="003.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Dokument umowy powinien zawierać, bezpośrednio nad miejscem przeznaczonym na podpis konsumenta, sporządzoną widocznym drukiem jasną i precyzyjną informację o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy oraz o warunkach i skutkach wykonania tego uprawnienia<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP><NP><NO.P>14</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 4 akapit pierwszy ustawy 26/1991 <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>przedstawiona oferta lub umowa zawarta z naruszeniem wymogów przewidzianych w poprzednim artykule mogą być unieważnione na wniosek konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Okoliczności faktyczne leżące u podstaw postępowania przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP><NO.P>15</NO.P><TXT>Z postanowienia odsyłającego wynika, że w miesiącu lipcu 2007 r. pracownik Nationale Nederlanden spotkał się z A. Gonzálezem Alonsem w jego miejscu pracy w celu zaoferowania mu produktu finansowego. Pracownik ten poinformował go, że odnośny produkt polegał na wysoko oprocentowanej lokacie inwestycyjnej, która dawała deponentowi możliwość wycofania w każdej chwili zainwestowanego kapitału.</TXT></NP><NP><NO.P>16</NO.P><TXT>Sąd krajowy wyjaśnia, że A. González Alonso przyjął ofertę i podpisał szereg dokumentów obejmujących polisę zwaną <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>Segur Fondo Dinámico<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>, kwestionariusz ubezpieczeniowy dotyczący danych podpisującego oraz jego stanu zdrowia, a także skierowane do jego banku stałe zlecenie dotyczące przelewu składek na ubezpieczenie. Po podpisaniu tych dokumentów spółka Nationale Nederlanden zaczęła pobierać bezpośrednio z konta bankowego A Gonzáleza Alonsa kolejne składki począwszy od dnia <DATE ISO="20070903">3 września 2007 r.</DATE> do dnia <DATE ISO="20080530">30 maja 2008 r.</DATE> w łącznej kwocie <FT TYPE="DECIMAL">3083,30</FT> EUR.</TXT></NP><NP><NO.P>17</NO.P><TXT>W lipcu 2008 r. A. González Alonso poinformował Nationale Nederlanden o chęci odzyskania całej wpłaconej przez niego kwoty. Spółka ta odmówiła mu wypłacenia rzeczonej kwoty. Wobec takiej odmowy A. González Alonso wniósł do sądu w Oviedo pozew na podstawie art. 4 ustawy 26/1991, wnosząc o unieważnienie umowy i zwrot zapłaconych składek.</TXT></NP><NP><NO.P>18</NO.P><TXT>Zdaniem rozpatrującego odwołanie Audiencia Provincial de Oviedo dokument zwany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>Segur Fondo Dinámico<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>, podpisany przez A. Gonzáleza Alonsa obejmuje ubezpieczenie na życie, w którym jako beneficjenci wyznaczeni przez ubezpieczającego znajdują się sam ubezpieczony, a także jego dzieci, z minimalnym kapitałem ubezpieczenia w wysokości <FT TYPE="NUMBER">3000</FT> EUR w przypadku śmierci. Do ubezpieczenia zostały dodane inne świadczenia, które wykraczają poza charakterystyczne cechy umowy ubezpieczenia na życie i przekształcają ją w umowę mieszaną. W rzeczywistości bowiem świadczenia właściwe dla umowy ubezpieczenia na życie zostały połączone ze świadczeniami odpowiadającymi prawdziwemu produktowi inwestycji finansowej.</TXT></NP><NP><NO.P>19</NO.P><TXT>Sąd krajowy zauważa, że składki płacone miesięcznie przez ubezpieczającego są przeznaczane na inwestycję finansową, w której klient może wybrać przeznaczenie swoich funduszy zgodnie z oferowanym mu portfelem. W ten sposób, zgodnie z wyborem dokonanym przez A. Gonzáleza Alonsa, 30% wpłacanych składek było przeznaczanych na inwestycje w fundusz wewnętrzny zarządzany przez Nationale Nederlanden, 60% tych składek było przeznaczanych na inwestycje o oprocentowaniu zmiennym, a 10% na inwestycje o oprocentowaniu stałym.</TXT></NP><NP><NO.P>20</NO.P><TXT>Zdaniem sądu krajowego A. González Alonso podpisał umowę wyrażoną w jednostkach rozliczeniowych, która charakteryzuje się tym, że zakład ubezpieczeniowy ponosi jedynie ryzyko aktuarialne, ponieważ ryzyko finansowe inwestycji zostało przeniesione na ubezpieczającego. Ubezpieczający przejmuje to ryzyko w zamian za określone korzyści podatkowe.</TXT></NP><NP><NO.P>21</NO.P><TXT>W tych okolicznościach sąd krajowy pomimo wyłączenia umów ubezpieczenia z zakresu zastosowania dyrektywy 85/577, przewidzianego w jej art. 3 ust. 2 lit. d), a także odpowiadającego mu wyłączenia znajdującego się w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy 26/1991, ma wątpliwości dotyczące możliwości włączenia<?PAGE NO="5"?> spornej w postępowaniu przed nim umowy do zakresu zastosowania rzeczonej dyrektywy. W rzeczywistości bowiem, zdaniem tego sądu, taka wykładnia mogłaby być uzasadniona z uwagi na orzecznictwo Trybunału, który wielokrotnie podkreślał, że wyłączenia przewidziane w art. 3 dyrektywy 85/577 powinny być interpretowane w sposób ścisły.</TXT></NP><NP><NO.P>22</NO.P><TXT>Sąd krajowy zauważa, że w sytuacji gdyby produkt finansowy uznany za stanowiący część umowy wyrażonej w jednostkach przeliczeniowych zostałby objęty zakresem zastosowania dyrektywy 85/577, miałyby do niego zastosowanie warunki formalne wymagane przez art. 3 i 4 ustawy 26/1991, a w związku z tym można by było orzec o nieważności umowy zawartej przez powoda w postępowaniu krajowym.</TXT></NP><NP><NO.P>23</NO.P><TXT>W tej sytuacji Audiencia Provincial de Oviedo postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>Czy art. 3 ust. 2 lit. d) dyrektywy 85/577 […] należy interpretować w sposób ścisły tak, że w konsekwencji nie będzie ona miała zastosowania do umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa handlowego, w której oferuje się ubezpieczenie na życie w zamian za składkę pieniężną, która ma być inwestowana w różnych proporcjach w inwestycje o stałym oprocentowaniu, w inwestycje o oprocentowaniu zmiennym oraz w produkty inwestycji finansowych danego przedsiębiorstwa?<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie pytania prejudycjalnego</HT></P></TI></TITLE><NP><NO.P>24</NO.P><TXT>Przez swoje pytanie sąd krajowy zasadniczo zmierza do ustalenia, czy umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa i oferująca ubezpieczenie na życie w zamian za zapłatę miesięcznej składki, które mają być inwestowane w różnych proporcjach w inwestycje o stałym oprocentowaniu, w inwestycje o oprocentowaniu zmiennym oraz w produkty inwestycji finansowych umawiającej się spółki, nie jest objęta zgodnie z art. 3 ust. 2 lit. d) dyrektywy 85/577 jej zakresem zastosowania.</TXT></NP><NP><NO.P>25</NO.P><TXT>W tym zakresie należy przypomnieć po pierwsze, że dyrektywa 85/577 nie zawiera żadnej definicji pojęcia umowy ubezpieczenia. Ponadto dyrektywa ta również nie odsyła wyraźnie do prawa państwa członkowskiego w tej kwestii. Podobnie, tak jak to wynika zarówno z wymogów dotyczących jednolitego stosowania prawa Unii, jak i z zasady równości, zakresu terminu <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>umowa ubezpieczenia<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> należy poszukiwać z uwzględnieniem kontekstu, w który wpisuje się ta dyrektywa, i powinien on znaleźć w całej Unii Europejskiej autonomiczną i jednolitą wykładnię (zob. podobnie wyroki: z dnia <DATE ISO="19820114">14 stycznia 1982 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="64/81" PAGE.ECR="13" YEAR="1982">64/81 Corman, Rec. s. 13</REF.DOC.ECR>, pkt 8; a także z dnia <DATE ISO="20080306">6 marca 2008 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-98/07" PAGE.ECR="I-1281" YEAR="2008">C-98/07 Nordania Finans i BG Factoring, Zb. Orz. s. I-1281</REF.DOC.ECR>, pkt 17).</TXT></NP><NP><NO.P>26</NO.P><TXT>Po drugie, tak jak to wynika z utrwalonego orzecznictwa, wyjątki od przepisów prawa Unii zmierzających do ochrony konsumentów należy interpretować w sposób ścisły (zob. w szczególności wyroki: z dnia <DATE ISO="20011213">13 grudnia 2001 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-481/99" PAGE.ECR="I-9945" YEAR="2001">C-481/99 Heininger, Rec. s. I-9945</REF.DOC.ECR>, pkt 31; z dnia <DATE ISO="20100415">15 kwietnia 2010 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-215/08" PAGE.ECR="I-2947" YEAR="2010">C-215/08 E. Friz, Zb. Orz. s. I-2947</REF.DOC.ECR>, pkt 32).</TXT></NP><NP><NO.P>27</NO.P><TXT>Jednakże, tak jak to już wyjaśnił Trybunał, ochrona konsumentów przewidziana przez dyrektywę 85/577 nie jest bezwarunkowa i podlega określonym granicom (zob. wyrok z dnia <DATE ISO="20080410">10 kwietnia 2008 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-412/06" PAGE.ECR="I-2383" YEAR="2008">C-412/06 Hamilton, Zb. Orz. s. I-2383</REF.DOC.ECR>, pkt 39, 40; a także ww. wyrok w sprawie E. Friz, pkt 44). Wyłączenia zawarte w art. 3 ust. 2 dyrektywy 85/577 stanowią część tych granic. Zbyt ścisła wykładnia tych wyłączeń skutkowałaby pozbawieniem ich skuteczności i nie może w związku z tym zostać przyjęta.</TXT></NP><NP><NO.P>28</NO.P><TXT>Jeżeli chodzi o rodzaj umowy spornej w postępowaniu przed sądem krajowym, to przewiduje ona w szczególności ubezpieczenie na życie w ścisłym tego słowa znaczeniu. Kwalifikacja tej umowy jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>umowy ubezpieczenia<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> w rozumieniu dyrektywy 85/577 nie jest zatem w sposób oczywisty błędna. Pomimo że w rzeczywistości sporna w postępowaniu przed sądem krajowym umowa oferuje<?PAGE NO="6"?> ubezpieczenie na życie w zamian za miesięczną płatność składek inwestowanych w inwestycje o oprocentowaniu stałym i o oprocentowaniu zmiennym, a także w produkty finansowe, których ryzyko finansowe jest ponoszone przez ubezpieczającego, to jednak takie postanowienia umowne nie są niezwyczajne.</TXT></NP><NP><NO.P>29</NO.P><TXT>Przeciwnie, umowy zwane <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>unit linked<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>wyrażone w jednostkach przeliczeniowych<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> lub <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>związane z funduszami inwestycyjnymi<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>, takie jak umowa podpisana przez A. Gonzáleza Alonsa, są powszechne w prawie ubezpieczeń. Ponadto prawodawca unijny uznał, że ten typ umowy należy do grupy ubezpieczeń na życie, tak jak to wyraźnie wynika z pkt III załącznika I do dyrektywy dotyczącej ubezpieczeń na życie w związku z art. 2 pkt 1 lit. a) tej dyrektywy.</TXT></NP><NP><NO.P>30</NO.P><TXT>Ponadto jeszcze przed wejściem w życie dyrektywy 85/577 ubezpieczenia związane z funduszami inwestycyjnymi były uważane, zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. a) dyrektywy 79/267, a także pkt III załącznika do niej, za należące do grupy ubezpieczeń na życie. Prawodawca unijny, przyjmując dyrektywę 85/577, nie ograniczył jednak pojęcia umowy ubezpieczenia w ten sposób, aby nie obejmowała ona ubezpieczeń związanych z funduszami inwestycyjnymi.</TXT></NP><NP><NO.P>31</NO.P><TXT>W tych okolicznościach oraz w braku przeciwnych przepisów w uzasadniony sposób można stwierdzić, że prawodawca unijny, przyjmując dyrektywę 85/577 i wykluczając z jej zakresu zastosowania wszystkie umowy ubezpieczenia, uznał za umowy ubezpieczenia umowy ubezpieczenia związane z funduszami inwestycyjnymi.</TXT></NP><NP><NO.P>32</NO.P><TXT>W związku z tym należy stwierdzić, że umowy te nie są objęte zakresem zastosowania tej dyrektywy.</TXT></NP><NP><NO.P>33</NO.P><TXT>Taka wykładnia art. 3 ust. 2 lit. d) dyrektywy 85/577 nie wyklucza z góry możliwości odstąpienia przez konsumentów w określonych okolicznościach od umowy ubezpieczenia. W rzeczywistości bowiem dyrektywa dotycząca ubezpieczeń na życie przewiduje w art. 35 ust. 1 w związku z art. 36 oraz z pkt A lit. a.13) jej załącznika III prawo ubezpieczającego do odstąpienia od umowy ubezpieczenia. Do sądu krajowego należy jednak zbadanie, czy w rozpoznawanej przez niego sprawie zostały spełnione warunki dla skorzystania z tego prawa.</TXT></NP><NP><NO.P>34</NO.P><TXT>Z uwagi na powyższe na przedstawione pytanie należy odpowiedzieć, iż umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa, oferująca ubezpieczenie na życie w zamian za miesięczną płatność składki inwestowanej w różnych proporcjach na inwestycje o oprocentowaniu stałym, inwestycje o oprocentowaniu zmiennym i w produkty inwestycji finansowych umawiającej się spółki, nie jest objęta, zgodnie z art. 3 ust. 2 lit. d) dyrektywy 85/577, jej zakresem zastosowania.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP><NO.P>35</NO.P><TXT>Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:</INTRO><P><HT TYPE="BOLD">Umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa, oferująca ubezpieczenie na życie w zamian za miesięczną płatność składki inwestowanej w różnych proporcjach na inwestycje o oprocentowaniu stałym, inwestycje o oprocentowaniu zmiennym i w produkty inwestycji finansowych umawiającej się spółki, nie jest objęta, zgodnie z art. 3 ust. 2 lit. d) dyrektywy Rady 85/577/EWG z dnia <DATE ISO="19851220">20 grudnia 1985 r.</DATE> w sprawie ochrony konsumentów w odniesieniu do umów zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa, jej zakresem zastosowania.</HT></P></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><P>Podpisy</P></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>