European flag

Επίσημη Εφημερίδα
της Ευρωπαϊκής Ένωσης

EL

Σειρά L


2024/790

8.3.2024

ΟΔΗΓΙΑ (ΕΕ) 2024/790 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 28ης Φεβρουαρίου 2024

για την τροποποίηση της οδηγίας 2014/65/ΕΕ για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 53 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αφού ζήτησε τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (1),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Στην ανακοίνωσή της τής 24ης Σεπτεμβρίου 2020, με τίτλο «Ένωση Κεφαλαιαγορών για τα άτομα και τις επιχειρήσεις – νέο σχέδιο δράσης» (σχέδιο δράσης για την Ένωση Κεφαλαιαγορών), η Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να καταθέσει νομοθετική πρόταση για τη δημιουργία συνεχούς ροής ηλεκτρονικών δεδομένων, με σκοπό την παροχή συνολικής εικόνας των τιμών και του όγκου των μετοχών και μετοχικών χρηματοπιστωτικών μέσων που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε ολόκληρη την Ένωση σε τόπους διαπραγμάτευσης («ενοποιημένο δελτίο συναλλαγών»). Στα συμπεράσματά του της 2ας Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με το σχέδιο δράσης για την Ένωση Κεφαλαιαγορών που ανακοίνωσε η Επιτροπή, το Συμβούλιο ενθάρρυνε την Επιτροπή να παράσχει κίνητρα για περισσότερες επενδυτικές δραστηριότητες εντός της Ένωσης με την ενίσχυση της διαθεσιμότητας και της διαφάνειας των δεδομένων μέσω της διεξοδικότερης αξιολόγησης του τρόπου αντιμετώπισης των εμποδίων για την καθιέρωση ενός ενοποιημένου δελτίου συναλλαγών στην ΕΕ.

(2)

Στην ανακοίνωσή της τής 19ης Ιανουαρίου 2021, με τίτλο «Το ευρωπαϊκό οικονομικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα: προώθηση του ανοικτού χαρακτήρα, της ισχύος και της ανθεκτικότητας», η Επιτροπή επιβεβαίωσε την πρόθεσή της να βελτιώσει, να απλουστεύσει και να εναρμονίσει περαιτέρω το πλαίσιο σχετικά με τη διαφάνεια των κεφαλαιαγορών, στο πλαίσιο της επανεξέτασης της οδηγίας 2014/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3). Στο πλαίσιο των προσπαθειών που καταβάλλονται για την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ, η Επιτροπή ανακοίνωσε επίσης ότι η μεταρρύθμιση αυτή θα περιλαμβάνει τον σχεδιασμό και την εφαρμογή ενοποιημένου δελτίου συναλλαγών, ιδίως όσον αφορά εκδόσεις εταιρικών ομολόγων, για την αύξηση των διαπραγματεύσεων χρεογράφων σε ευρώ σε δευτερογενείς αγορές.

(3)

Παράλληλα με την αναθεώρηση της οδηγίας 2014/65/ΕΕ, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 600/2014 τροποποιείται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/791 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), ο οποίος αίρει τα κύρια εμπόδια που εμπόδιζαν την εμφάνιση ενοποιημένου δελτίου συναλλαγών. Ο εν λόγω κανονισμός θεσπίζει υποχρεωτικές συνεισφορές δεδομένων στον πάροχο ενοποιημένου δελτίου συναλλαγών και βελτιώνει την ποιότητα των δεδομένων, μεταξύ άλλων, εναρμονίζοντας τον συγχρονισμό των ρολογιών εργασίας. Ο ίδιος κανονισμός επιφέρει επίσης βελτιώσεις όσον αφορά τις υποχρεώσεις διαπραγμάτευσης και την απαγόρευση της πρακτικής της είσπραξης πληρωμής για την εκτέλεση εντολών από ορισμένους πελάτες σε συγκεκριμένο τόπο εκτέλεσης ή για τη διαβίβαση εντολών των εν λόγω πελατών σε οποιονδήποτε τρίτο προς εκτέλεση σε συγκεκριμένο τόπο εκτέλεσης («πληρωμή για ροή εντολών»). Δεδομένου ότι η οδηγία 2014/65/ΕΕ περιλαμβάνει και αυτή διατάξεις σχετικές με το ενοποιημένο δελτίο συναλλαγών και τη διαφάνεια, οι τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014 θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται στην εν λόγω οδηγία.

(4)

Το άρθρο 1 παράγραφος 7 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ απαιτεί από τα συστήματα και τους μηχανισμούς στα οποία μπορούν να αλληλεπιδρούν πλείονα ενδιαφέροντα τρίτων για αγορά και πώληση χρηματοπιστωτικών μέσων («πολυμερή συστήματα») να λειτουργούν σύμφωνα με τις απαιτήσεις για τις ρυθμιζόμενες αγορές, τους πολυμερείς μηχανισμούς διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ) ή τους μηχανισμούς οργανωμένης διαπραγμάτευσης (ΜΟΔ). Ωστόσο, όπως κατέδειξε η Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχή (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών) (ΕΑΚΑΑ) η οποία συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) στην τελική έκθεσή της της 23ης Μαρτίου 2021 σχετικά με τη λειτουργία του μηχανισμού οργανωμένης διαπραγμάτευσης, από την πρακτική της αγοράς προκύπτει ότι η αρχή της απαίτησης άδειας λειτουργίας για την άσκηση δραστηριότητας πολυμερούς διαπραγμάτευσης δεν τηρήθηκε στην Ένωση, με αποτέλεσμα την ύπαρξη μη ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ πολυμερών συστημάτων που διαθέτουν άδεια λειτουργίας ρυθμιζόμενης αγοράς, ΠΜΔ ή ΜΟΔ και πολυμερών συστημάτων που δεν έχουν λάβει ανάλογη άδεια. Επιπλέον, η κατάσταση αυτή έχει δημιουργήσει έλλειψη ασφάλειας δικαίου για ορισμένους συμμετέχοντες στην αγορά όσον αφορά τις κανονιστικές προσδοκίες για τα εν λόγω πολυμερή συστήματα. Για να αποσαφηνιστούν οι ρυθμίσεις για τους συμμετέχοντες στην αγορά, να διατηρηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού, να βελτιωθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή της απαίτησης να μπορούν τα υβριδικά συστήματα να ασκούν δραστηριότητες πολυμερούς διαπραγμάτευσης μόνον όταν διαθέτουν άδεια λειτουργίας ρυθμιζόμενης αγοράς, ΠΜΔ ή ΜΟΔ, το περιεχόμενο του άρθρου 1 παράγραφος 7 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ θα πρέπει να μεταφερθεί από την εν λόγω οδηγία στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 600/2014. Λόγω της απαλοιφής των πολυμερών συστημάτων από το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 1 παράγραφος 7 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ και της ενσωμάτωσής τους στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014, είναι επίσης σκόπιμο να μεταφερθεί στον εν λόγω κανονισμό ο ορισμός του «πολυμερούς συστήματος».

(5)

Το άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο δ) σημείο ii) της οδηγίας 2014/65/ΕΕ απαλλάσσει πρόσωπα που διενεργούν συναλλαγές για ίδιο λογαριασμό από την απαίτηση να διαθέτουν άδεια λειτουργίας επιχείρησης επενδύσεων ή πιστωτικού ιδρύματος, εκτός εάν τα εν λόγω πρόσωπα είναι μέλη ή συμμετέχουν σε ρυθμιζόμενη αγορά ή ΠΜΔ ή έχουν άμεση ηλεκτρονική πρόσβαση σε τόπο διαπραγμάτευσης. Από μη χρηματοοικονομικές οντότητες που είναι μέλη ή συμμετέχουν σε ρυθμιζόμενη αγορά ή ΠΜΔ με σκοπό την εκτέλεση συναλλαγών που αφορούν τη διαχείριση ρευστότητας ή με σκοπό τη μείωση των κινδύνων που συνδέονται άμεσα με την εμπορική δραστηριότητα ή τη δραστηριότητα χρηματοδότησης ταμειακών διαθεσίμων δεν θα πρέπει να απαιτείται να διαθέτουν άδεια λειτουργίας επιχείρησης επενδύσεων, δεδομένου ότι η απαίτηση αυτή θα ήταν δυσανάλογη. Όσον αφορά την άμεση ηλεκτρονική πρόσβαση σε τόπο διαπραγμάτευσης, το άρθρο 17 παράγραφος 5 και το άρθρο 48 παράγραφος 7 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ απαιτούν οι πάροχοι άμεσης ηλεκτρονικής πρόσβασης να είναι επιχειρήσεις επενδύσεων ή πιστωτικά ιδρύματα που διαθέτουν άδεια λειτουργίας. Οι επιχειρήσεις επενδύσεων ή τα πιστωτικά ιδρύματα που παρέχουν άμεση ηλεκτρονική πρόσβαση είναι υπεύθυνα να διασφαλίζουν ότι οι πελάτες τους συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 17 παράγραφος 5 και στο άρθρο 48 παράγραφος 7 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ. Αυτή η λειτουργία πυλωρού είναι αποτελεσματική και καθιστά μη αναγκαία την υπαγωγή στην οδηγία 2014/65/ΕΕ των πελατών του παρόχου άμεσης ηλεκτρονικής πρόσβασης, συμπεριλαμβανομένων των προσώπων που διενεργούν συναλλαγές για ίδιο λογαριασμό. Επιπλέον, η απαλοιφή της εν λόγω απαίτησης θα συμβάλει στη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ, αφενός, προσώπων εγκατεστημένων στην Ένωση και, αφετέρου, προσώπων εγκατεστημένων σε τρίτες χώρες που αποκτούν πρόσβαση σε τόπους διαπραγμάτευσης εντός της Ένωσης μέσω άμεσης ηλεκτρονικής πρόσβασης, για τα οποία η οδηγία 2014/65/ΕΕ δεν απαιτεί άδεια λειτουργίας.

(6)

Το άρθρο 18 παράγραφος 7 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ απαιτεί από τους ΠΜΔ και τους ΜΟΔ να έχουν τουλάχιστον τρία ουσιωδώς ενεργά μέλη ή χρήστες. Η εν λόγω απαίτηση θα πρέπει να ισχύει για όλα τα πολυμερή συστήματα. Κατά συνέπεια, η εν λόγω απαίτηση θα πρέπει να επεκταθεί στις ρυθμιζόμενες αγορές.

(7)

Η οδηγία 2014/65/ΕΕ προβλέπει ότι μια επιχείρηση επενδύσεων μπορεί να θεωρηθεί συστηματικός εσωτερικοποιητής μόνον όταν κρίνεται ότι ασκεί τις δραστηριότητές της σε οργανωμένη, συχνή, συστηματική και ουσιαστική βάση ή όταν επιλέγει να συμμετάσχει στο καθεστώς συστηματικού εσωτερικοποιητή. Η συχνή, συστηματική και ουσιαστική βάση καθορίζεται με ποσοτικά κριτήρια. Αυτό έχει επιφέρει υπερβολική επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις επενδύσεων που υποχρεούνται να διενεργήσουν την αξιολόγηση, και για την ΕΑΚΑΑ, η οποία υποχρεούται να δημοσιεύει δεδομένα για τους σκοπούς της αξιολόγησης. Για τον λόγο αυτό, η αξιολόγηση βάσει των εν λόγω κριτηρίων θα πρέπει να αντικατασταθεί από ποιοτική αξιολόγηση. Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 600/2014 τροποποιείται ώστε να εξαιρεθούν οι συστηματικοί εσωτερικοποιητές από το πεδίο εφαρμογής των προσυναλλακτικών απαιτήσεων διαφάνειας για τα μη μετοχικά χρηματοπιστωτικά μέσα, η ποιοτική αξιολόγηση των συστηματικών εσωτερικοποιητών θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο στα μετοχικά χρηματοπιστωτικά μέσα. Ωστόσο, μια επιχείρηση επενδύσεων θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να επιλέξει να καταστεί συστηματικός εσωτερικοποιητής για μη μετοχικά χρηματοπιστωτικά μέσα.

(8)

Το άρθρο 27 παράγραφοι 3 και 6 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ περιλαμβάνει την απαίτηση οι τόποι εκτέλεσης να δημοσιεύουν εκθέσεις που περιλαμβάνουν κατάλογο λεπτομερειών σχετικών με την υποχρέωση εκτέλεσης των εντολών με τους ευνοϊκότερους όρους για τον πελάτη («βέλτιστη εκτέλεση»). Αποδεικτικά στοιχεία και παρατηρήσεις από τα ενδιαφερόμενα μέρη καταδεικνύουν ότι οι εν λόγω εκθέσεις σπάνια διαβάζονται και δεν παρέχουν στους επενδυτές ή άλλους χρήστες των εν λόγω εκθέσεων τη δυνατότητα να προβαίνουν σε ουσιαστικές συγκρίσεις βάσει των πληροφοριών που περιέχουν. Ως εκ τούτου, η οδηγία (ΕΕ) 2021/338 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) ανέστειλε την απαίτηση δημοσίευσης εκθέσεων δυνάμει του άρθρου 27 παράγραφος 3 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ για δύο έτη, προκειμένου η εν λόγω απαίτηση να επανεξεταστεί. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/791 τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 600/2014 με σκοπό την άρση των εμποδίων που εμπόδισαν την εμφάνιση ενοποιημένου δελτίου συναλλαγών. Τα δεδομένα που αναμένεται να διαδίδει το ενοποιημένο δελτίο συναλλαγών είναι η ευρωπαϊκή καλύτερη τιμή αγοράς και πώλησης, μετασυναλλακτικές πληροφορίες σχετικά με τις συναλλαγές σε μετοχές και διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ΔΑΚ), καθώς και μετασυναλλακτικές πληροφορίες σχετικά με συναλλαγές σε ομόλογα και εξωχρηματιστηριακά παράγωγα. Οι εν λόγω πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την απόδειξη βέλτιστης εκτέλεσης. Επομένως, η απαίτηση δημοσίευσης εκθέσεων που προβλέπεται στο άρθρο 27 παράγραφος 3 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ δεν θα έχει πλέον σημασία και θα πρέπει να απαλειφθεί.

(9)

Το άρθρο 27 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ περιέχει επίσης γενικότερες διατάξεις σχετικά με τη βέλτιστη εκτέλεση. Ωστόσο, οι διαφορετικές ερμηνείες του εν λόγω άρθρου από τις εθνικές αρμόδιες αρχές έχουν οδηγήσει σε αποκλίνουσες προσεγγίσεις όσον αφορά την εφαρμογή των απαιτήσεων βέλτιστης εκτέλεσης και την εποπτεία των πρακτικών της αγοράς. Οι εν λόγω αποκλίσεις αντανακλώνται με ιδιαίτερα εμφανή τρόπο στους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους ρυθμίζονται σε ολόκληρη την Ένωση οι πρακτικές που σχετίζονται με την πληρωμή για ροή εντολών. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/791 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014 απαγορεύει στις επιχειρήσεις επενδύσεων να εισπράττουν αυτές τις πληρωμές σε ολόκληρη την Ένωση. Ωστόσο, από παρατηρήσεις που διατύπωσαν οι ρυθμιστικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη προέκυψε ότι θα ήταν επίσης χρήσιμο να διευκρινιστούν περαιτέρω οι απαιτήσεις βέλτιστης εκτέλεσης για τους επαγγελματίες πελάτες. Για τον λόγο αυτό, η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να καταρτίσει σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων σχετικά με τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής εκτέλεσης εντολών δυνάμει του άρθρου 27 παράγραφοι 5 και 7 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τη διαφορά μεταξύ ιδιωτών πελατών και επαγγελματιών πελατών.

(10)

Η ορθή λειτουργία του ενοποιημένου δελτίου συναλλαγών εξαρτάται από την ποιότητα των δεδομένων που λαμβάνει ο πάροχος ενοποιημένου δελτίου συναλλαγών. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 600/2014 προβλέπει απαιτήσεις για την ποιότητα των δεδομένων με τις οποίες θα πρέπει να συμμορφώνονται οι συνεισφέροντες στο ενοποιημένο δελτίο συναλλαγών. Προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι επιχειρήσεις επενδύσεων και οι διαχειριστές αγοράς που διαχειρίζονται ΠΜΔ ή ΜΟΔ, καθώς και οι ρυθμιζόμενες αγορές, πληρούν όντως τις εν λόγω απαιτήσεις, τα κράτη μέλη θα πρέπει να απαιτούν από αυτές τις επιχειρήσεις επενδύσεων, τους διαχειριστές αγοράς και τις ρυθμιζόμενες αγορές να διαθέτουν τους απαραίτητους μηχανισμούς για τον σκοπό αυτό.

(11)

Η λήψη δεδομένων υψηλής ποιότητας είναι ύψιστης σημασίας για τη λειτουργία του ενοποιημένου δελτίου συναλλαγών και της εσωτερικής αγοράς και απαιτεί από όλους τους συνεισφέροντες δεδομένα και από τον πάροχο ενοποιημένου δελτίου συναλλαγών να χρονοσφραγίζουν τα δεδομένα τους με συγχρονισμένο τρόπο και, επομένως, να συγχρονίζουν τα ρολόγια εργασίας τους. Επομένως, ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/791 τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 600/2014 ώστε να επεκταθεί η εν λόγω απαίτηση, η οποία, βάσει της οδηγίας 2014/65/ΕΕ, εφαρμόζεται μόνον σε τόπους διαπραγμάτευσης και στα μέλη τους, στους συμμετέχοντες και στους χρήστες τους, σε συστηματικούς εσωτερικοποιητές, σε ορισθέντες εκδοτικούς φορείς, σε εγκεκριμένους μηχανισμούς δημοσιοποίησης συναλλαγών και σε παρόχους ενοποιημένου δελτίου συναλλαγών. Δεδομένου ότι η εν λόγω απαίτηση προβλέπεται πλέον στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 600/2014, μπορεί να απαλειφθεί από την οδηγία 2014/65/ΕΕ.

(12)

Στο πλαίσιο που ρυθμίζει τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων της Ένωσης, πολλές ουσιαστικές απαιτήσεις που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 600/2014 αποτελούν αντικείμενο εποπτείας, ενώ επιβάλλονται κυρώσεις και μέτρα, σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με τα άρθρα 69 και 70 της οδηγίας 2014/65/ΕΕ. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/791 τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 600/2014 ώστε να περιληφθούν σε αυτόν νέοι κανόνες σχετικά με τον μηχανισμό μέγιστου ορίου συναλλαγών, τις υποχρεωτικές συνεισφορές δεδομένων στον πάροχο ενοποιημένου δελτίο συναλλαγών, τα πρότυπα ποιότητας των δεδομένων στα οποία υπόκεινται οι συνεισφέροντες, καθώς και την απαγόρευση πληρωμής για ροή εντολών. Δεδομένου ότι οι εθνικές αρχές είναι υπεύθυνες για την εποπτεία των σχετικών οντοτήτων, οι νέες αυτές ουσιαστικές απαιτήσεις θα πρέπει να προστεθούν στον κατάλογο της οδηγίας 2014/65/ΕΕ των διατάξεων για τις οποίες τα κράτη μέλη θα πρέπει να προβλέψουν κυρώσεις σε εθνικό επίπεδο.

(13)

Η οδηγία 2014/65/ΕΕ περιέχει κανόνες που απαιτούν από τους τόπους διαπραγμάτευσης να εφαρμόζουν μηχανισμούς οι οποίοι αποσκοπούν στον περιορισμό της υπερβολικής αστάθειας στις αγορές και, ειδικότερα, τη διακοπή της διαπραγμάτευσης και των ορίων τιμών. Ωστόσο, οι ακραίες συνθήκες που αντιμετώπισαν οι αγορές ενεργειακών παραγώγων και παραγώγων επί εμπορευμάτων καθ’ όλη τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης του 2022 οδήγησαν σε περαιτέρω λεπτομερή εξέταση των εν λόγω μηχανισμών και κατέδειξαν ότι υπάρχει έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά την ενεργοποίηση των εν λόγω μηχανισμών από τους σχετικούς τόπους διαπραγμάτευσης στην Ένωση, όπως επισημαίνεται στην απάντηση της ΕΑΚΑΑ της 22ας Σεπτεμβρίου 2022 στην έκκληση της Επιτροπής για παροχή συμβουλών με σκοπό την αντιμετώπιση της υπερβολικής αστάθειας στις αγορές ενεργειακών παραγώγων. Θα ήταν επωφελές για τους συμμετέχοντες στην αγορά να έχουν πρόσβαση σε περισσότερες πληροφορίες και να υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά τις περιστάσεις που οδηγούν στη διακοπή ή τον περιορισμό της διαπραγμάτευσης και τις αρχές που πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους οι ρυθμιζόμενες αγορές για τον καθορισμό των κύριων τεχνικών παραμέτρων που συνδέονται με τη διακοπή ή τον περιορισμό της διαπραγμάτευσης. Η ΕΑΚΑΑ θα πρέπει να καθορίσει, μέσω σχεδίων ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων, τις αρχές που πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους οι ρυθμιζόμενες αγορές για τον καθορισμό των κύριων τεχνικών παραμέτρων που συνδέονται με τη διακοπή ή τον περιορισμό της διαπραγμάτευσης. Λόγω της σημασίας που έχει η εξασφάλιση ομαλής διαπραγμάτευσης, οι ρυθμιζόμενες αγορές θα πρέπει να διατηρήσουν ευρεία διακριτική ευχέρεια όσον αφορά την επιλογή των μηχανισμών που θα χρησιμοποιούνται και των παραμέτρων που θα οριστούν για τους εν λόγω μηχανισμούς. Επιπλέον, οι εθνικές αρμόδιες αρχές θα πρέπει να παρακολουθούν προσεκτικά τη χρήση των εν λόγω μηχανισμών από τους τόπους διαπραγμάτευσης και να κάνουν χρήση των εποπτικών εξουσιών τους, κατά περίπτωση.

(14)

Μετά την ενεργειακή κρίση του 2022 και τις συνακόλουθες υψηλότερες και συχνότερες απαιτήσεις περιθωρίου ασφαλείας και την ακραία αστάθεια, δικαιολογείται μια συνολική αξιολόγηση της καταλληλότητας του συνολικού πλαισίου για τις αγορές παραγώγων επί εμπορευμάτων, τις αγορές επί δικαιωμάτων εκπομπής και τις αγορές παραγώγων επί δικαιωμάτων εκπομπής. Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να έχει στρατηγική εστίαση και να εξετάζει τη ρευστότητα και την εύρυθμη λειτουργία των αγορών παραγώγων επί εμπορευμάτων, δικαιωμάτων εκπομπής και παραγώγων επί δικαιωμάτων εκπομπής στην Ένωση, ώστε να διασφαλιστεί ότι το πλαίσιο που διέπει τις εν λόγω αγορές είναι κατάλληλο για τον επιδιωκόμενο σκοπό, προκειμένου να διευκολυνθεί η ενεργειακή μετάβαση και να διασφαλιστεί η επισιτιστική ασφάλεια και η ικανότητα των αγορών να ανθίστανται σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Κατά τη διενέργεια της ανάλυσής της, η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει επίσης υπόψη το γεγονός ότι οι αγορές παραγώγων επί εμπορευμάτων διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της ικανότητας των συμμετεχόντων στην αγορά να διαχειρίζονται με κατάλληλο τρόπο τους κινδύνους των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων τους, και ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να καθοριστούν οι κατάλληλες παράμετροι για να διασφαλιστεί ότι η Ένωση θα διαθέτει ανταγωνιστικές ρευστές αγορές παραγώγων επί εμπορευμάτων που θα διασφαλίζουν την ανοικτή στρατηγική αυτονομία της Ένωσης και την υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Έχοντας κατά νου τους εν λόγω στόχους, η Επιτροπή θα πρέπει, πρώτον, να αξιολογήσει κατά πόσον τα καθεστώτα ελέγχου για τα όρια θέσης και τη διαχείριση θέσεων συνέβαλαν στην πρόληψη της κατάχρησης της αγοράς και στη στήριξη ομαλών όρων τιμολόγησης και διακανονισμού. Η εν λόγω αξιολόγηση θα πρέπει επίσης να καθορίζει τον βαθμό στον οποίο οι εκκολαπτόμενες αγορές ενεργειακών παραγώγων μπόρεσαν να αναπτυχθούν στην Ένωση.

Δεύτερον, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει τα κριτήρια για τον καθορισμό των περιπτώσεων στις οποίες μια δραστηριότητα πρέπει να θεωρείται παρεπόμενη της κύριας επιχειρηματικής δραστηριότητας σε επίπεδο ομίλου, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική ρευστότητα και την εύρυθμη λειτουργία των αγορών παραγώγων επί εμπορευμάτων, δικαιωμάτων εκπομπής και παραγώγων επί δικαιωμάτων εκπομπής. Οι εταιρείες ενέργειας αναλαμβάνουν όλο και περισσότερο τον ρόλο των ειδικών διαπραγματευτών στις αγορές ενεργειακών παραγώγων. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη τον συνολικό αντίκτυπο της εξαίρεσης των παρεπόμενων δραστηριοτήτων εξετάζοντας όχι μόνο τη χορήγηση άδειας λειτουργίας αλλά και τον αντίκτυπο των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2033 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), και των υποχρεώσεων εκκαθάρισης, καθορισμού περιθωρίου και εξασφάλισης, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8). Τρίτον, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει σε ποιο βαθμό τα δεδομένα συναλλαγών σε αγορές παραγώγων επί εμπορευμάτων ή παραγώγων επί δικαιωμάτων εκπομπής θα μπορούσαν να συλλέγονται σε έναν ενιαίο φορέα συλλογής και να εναρμονιστούν στους κανονισμούς (ΕΕ) αριθ. 600/2014 και (ΕΕ) αριθ. 648/2012 όσον αφορά τον αριθμό των πεδίων δεδομένων, τον μορφότυπο, τις τεχνολογίες υποβολής, τις διαδικασίες τεχνικής αναγνώρισης και τους αποδέκτες δεδομένων. Ο ενιαίος φορέας συλλογής θα μπορούσε να είναι ο πάροχος ενοποιημένου δελτίου συναλλαγών για παράγωγα. Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει ποια δεδομένα συναλλαγών θα ήταν σημαντικά για το κοινό και πώς θα διαδοθούν καλύτερα τα εν λόγω δεδομένα συναλλαγών.

(15)

Η Επιτροπή θα πρέπει να έχει την εξουσία να εγκρίνει τα ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα που εκπονεί η ΕΑΚΑΑ όσον αφορά τα εξής: τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής εκτέλεσης εντολών· τις αρχές που πρέπει να λαμβάνουν υπόψη οι ρυθμιζόμενες αγορές όταν θεσπίζουν τους μηχανισμούς τους για τη διακοπή ή τον περιορισμό της διαπραγμάτευσης· και τις πληροφορίες που πρέπει να δημοσιοποιούν οι ρυθμιζόμενες αγορές σχετικά με τις περιστάσεις που οδηγούν σε διακοπή της διαπραγμάτευσης, συμπεριλαμβανομένων των παραμέτρων για την διακοπή της διαπραγμάτευσης τις οποίες πρέπει να αναφέρουν οι ρυθμιζόμενες αγορές στις αρμόδιες αρχές. Η Επιτροπή θα πρέπει να εγκρίνει τα εν λόγω κανονιστικά τεχνικά πρότυπα μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων δυνάμει του άρθρου 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σύμφωνα με τα άρθρα 10 έως 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010.

(16)

Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η βελτίωση της διαφάνειας στις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και η ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των κεφαλαιαγορών της Ένωσης, δεν είναι δυνατό να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων τους, να επιτευχθούν καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(17)

Συνεπώς, η οδηγία 2014/65/ΕΕ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Τροποποιήσεις της οδηγίας 2014/65/ΕΕ

Η οδηγία 2014/65/ΕΕ τροποποιείται ως εξής:

1)

Στο άρθρο 1, η παράγραφος 7 διαγράφεται.

2)

Στο άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο δ), το σημείο ii) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«ii)

είναι μέλη ή συμμετέχουν σε ρυθμιζόμενη αγορά ή σε ΠΜΔ, εκτός από τις μη χρηματοοικονομικές οντότητες που εκτελούν συναλλαγές σε τόπο διαπραγμάτευσης όταν οι συναλλαγές αυτές είναι μέρος της διαχείρισης ρευστότητας ή είναι αντικειμενικά μετρήσιμο ότι μειώνουν τους κινδύνους που συνδέονται άμεσα με την εμπορική δραστηριότητα ή την δραστηριότητα χρηματοδότησης ταμειακών διαθεσίμων των εν λόγω μη χρηματοοικονομικών οντοτήτων ή των ομίλων τους,».

3)

Η παράγραφος 1 του άρθρου 4 τροποποιείται ως εξής:

α)

το σημείο 19) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«19)

“πολυμερές σύστημα”: το πολυμερές σύστημα όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 σημείο 11) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014,»·

β)

το σημείο 20) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«20)

“συστηματικός εσωτερικοποιητής” (systematic internaliser): επιχείρηση επενδύσεων η οποία διενεργεί συναλλαγές με μετοχικά μέσα για ίδιο λογαριασμό κατά τρόπο οργανωμένο, συχνά και συστηματικά, εκτελώντας εντολές πελατών εκτός ρυθμιζόμενης αγοράς, ΠΜΔ ή ΜΟΔ, χωρίς να διαχειρίζεται πολυμερές σύστημα ή η οποία επιλέγει να καταστεί συστηματικός εσωτερικοποιητής.».

4)

Το άρθρο 27 τροποποιείται ως εξής:

α)

η παράγραφος 2 διαγράφεται·

β)

η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«3.   Όσον αφορά τα χρηματοπιστωτικά μέσα που υπόκεινται στις υποχρεώσεις διαπραγμάτευσης οι οποίες ορίζονται στα άρθρα 23 και 28 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014, τα κράτη μέλη απαιτούν, μετά την εκτέλεση εντολής για λογαριασμό πελάτη, η επιχείρηση επενδύσεων να ενημερώνει τον πελάτη σχετικά με τον τόπο στον οποίο εκτελέστηκε η εντολή.»

·

γ)

η παράγραφος 6 διαγράφεται·

δ)

η παράγραφος 7 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«7.   Τα κράτη μέλη απαιτούν από τις επιχειρήσεις επενδύσεων που εκτελούν εντολές πελατών να παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων και της πολιτικής που ακολουθούν όσον αφορά την εκτέλεση εντολών για τον σκοπό του εντοπισμού και, κατά περίπτωση, της θεραπείας τυχόν ελλείψεων. Συγκεκριμένα, τα κράτη μέλη απαιτούν από τις εν λόγω επιχειρήσεις επενδύσεων να εξετάζουν σε τακτική βάση αν οι τόποι εκτέλεσης που περιλαμβάνονται στην πολιτική εκτέλεσης εντολών επιτυγχάνουν το βέλτιστο δυνατό αποτέλεσμα για τους πελάτες τους ή αν χρειάζεται να επιφέρουν αλλαγές στις ρυθμίσεις εκτέλεσης που ακολουθούν. Τα κράτη μέλη απαιτούν από τις επιχειρήσεις επενδύσεων να ειδοποιούν τους πελάτες με τους οποίους έχουν διαρκή πελατειακή σχέση, για κάθε ουσιαστική αλλαγή των ρυθμίσεων και της πολιτικής που ακολουθούν όσον αφορά την εκτέλεση εντολών.»

·

ε)

η παράγραφος 10 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«10.   Η ΕΑΚΑΑ καταρτίζει σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων προκειμένου να διευκρινίσει τα κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής εκτέλεσης εντολών σύμφωνα με τις παραγράφους 5 και 7, λαμβάνοντας υπόψη κατά πόσον οι εντολές εκτελούνται για λογαριασμό ιδιωτών ή επαγγελματιών πελατών.

Τα εν λόγω κριτήρια περιλαμβάνουν τουλάχιστον τα ακόλουθα:

α)

τους παράγοντες οι οποίοι καθορίζουν την επιλογή των τόπων εκτέλεσης που περιλαμβάνονται στην πολιτική εκτέλεσης εντολών·

β)

τη συχνότητα της αξιολόγησης και επικαιροποίησης της πολιτικής εκτέλεσης εντολών·

γ)

τον τρόπο με τον οποίο προσδιορίζονται οι κατηγορίες χρηματοπιστωτικών μέσων που αναφέρονται στην παράγραφο 5.

Η ΕΑΚΑΑ υποβάλλει τα εν λόγω σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων στην Επιτροπή έως τις 29 Δεκεμβρίου 2024.

Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να συμπληρώσει την παρούσα οδηγία με την έκδοση των ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο σύμφωνα με τα άρθρα 10 έως 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010.»

.

5)

Στο άρθρο 31 παράγραφος 1 προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο:

«Τα κράτη μέλη απαιτούν από τις επιχειρήσεις επενδύσεων και τους διαχειριστές αγοράς που διαχειρίζονται ΠΜΔ ή ΜΟΔ να διαθέτουν μηχανισμούς ώστε να διασφαλίζεται ότι πληρούν τα πρότυπα ποιότητας των δεδομένων δυνάμει του άρθρου 22β του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014.».

6)

Στο άρθρο 47 παράγραφος 1 προστίθενται τα ακόλουθα στοιχεία:

«ζ)

να διαθέτει μηχανισμούς ώστε να διασφαλίζεται ότι πληροί τα πρότυπα ποιότητας των δεδομένων που καθορίζονται στο άρθρο 22β του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014·

η)

να έχει τουλάχιστον τρία ουσιωδώς ενεργά μέλη ή χρήστες, καθένας από τους οποίους να έχει τη δυνατότητα να αλληλεπιδρά με όλους τους υπόλοιπους όσον αφορά τη διαμόρφωση των τιμών.».

7)

Το άρθρο 48 τροποποιείται ως εξής:

α)

η παράγραφος 5 τροποποιείται ως εξής:

i)

το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Τα κράτη μέλη απαιτούν μια ρυθμιζόμενη αγορά να είναι σε θέση να προβεί προσωρινά στη διακοπή ή τον περιορισμό της διαπραγμάτευσης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ή σε περίπτωση σημαντικής μεταβολής της τιμής ενός χρηματοπιστωτικού μέσου στην εν λόγω αγορά ή σε συναφή αγορά σε σύντομο χρονικό διάστημα και, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, να είναι σε θέση να προβεί σε ακύρωση, τροποποίηση ή διόρθωση οιασδήποτε συναλλαγής. Τα κράτη μέλη απαιτούν μια ρυθμιζόμενη αγορά να εξασφαλίζει ότι οι παράμετροι για τη διακοπή ή τον περιορισμό των συναλλαγών είναι κατάλληλα προσαρμοσμένες κατά τρόπο ώστε να λαμβάνονται υπόψη η ρευστότητα των διάφορων κατηγοριών και υποκατηγοριών χρηματοπιστωτικών μέσων, η φύση του μοντέλου της αγοράς και τα είδη χρηστών, και επαρκεί για την αποτροπή σημαντικών διαταράξεων στην εύρυθμη διεξαγωγή των συναλλαγών.»·

ii)

προστίθενται τα ακόλουθα εδάφια:

«Τα κράτη μέλη απαιτούν μια ρυθμιζόμενη αγορά να δημοσιοποιεί στον ιστότοπό της πληροφορίες σχετικά με τις περιστάσεις που οδήγησαν στη διακοπή ή τον περιορισμό της διαπραγμάτευσης και σχετικά με τις αρχές για τον καθορισμό των κύριων τεχνικών παραμέτρων που χρησιμοποιήθηκαν για τον σκοπό αυτόν.

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, όταν μία ρυθμιζόμενη αγορά δεν προβαίνει σε διακοπή ή περιορισμό της διαπραγμάτευσης όπως αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο, παρά το γεγονός ότι η σημαντική μεταβολή των τιμών ενός χρηματοπιστωτικού μέσου ή συναφών χρηματοπιστωτικών μέσων έχει οδηγήσει στη διαμόρφωση συνθηκών μη εύρυθμης διεξαγωγής συναλλαγών σε μία ή περισσότερες αγορές, οι αρμόδιες αρχές είναι σε θέση να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας των αγορών, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των εποπτικών εξουσιών που αναφέρονται στο άρθρο 69 παράγραφος 2 στοιχεία ιγ) έως ιστ).»·

β)

η παράγραφος 12 τροποποιείται ως εξής:

i)

στο πρώτο εδάφιο προστίθενται τα εξής στοιχεία:

«η)

τις αρχές που πρέπει να λαμβάνουν υπόψη οι ρυθμιζόμενες αγορές όταν θεσπίζουν τους μηχανισμούς τους για τη διακοπή ή τον περιορισμό της διαπραγμάτευσης σύμφωνα με την παράγραφο 5, συνεκτιμώντας παράλληλα τη ρευστότητα των διαφόρων κατηγοριών και υποκατηγοριών χρηματοπιστωτικών μέσων, τη φύση του μοντέλου της αγοράς και τα είδη των χρηστών, και με την επιφύλαξη της διακριτικής ευχέρειας που έχουν οι ρυθμιζόμενες αγορές όταν θεσπίζουν τους εν λόγω μηχανισμούς·

i)

τις πληροφορίες που πρέπει να δημοσιοποιούν οι ρυθμιζόμενες αγορές, συμπεριλαμβανομένων των παραμέτρων για την διακοπή της διαπραγμάτευσης, τις οποίες πρέπει να αναφέρουν οι ρυθμιζόμενες αγορές στις αρμόδιες αρχές, σύμφωνα με την παράγραφο 5.»·

ii)

το δεύτερο και το τρίτο εδάφιο αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«Η ΕΑΚΑΑ υποβάλλει τα εν λόγω σχέδια ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων στην Επιτροπή έως τις 29 Μαρτίου 2025.

Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να συμπληρώσει την παρούσα οδηγία με την έκδοση των ρυθμιστικών τεχνικών προτύπων που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο του παρόντος άρθρου σύμφωνα με τα άρθρα 10 έως 14 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010.»·

γ)

η παράγραφος 13 διαγράφεται.

8)

Στο άρθρο 49 παράγραφος 2, προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο:

«Όσον αφορά τις μετοχές με διεθνή αριθμό αναγνώρισης τίτλων (ISIN) που εκδίδονται εκτός Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ), ή τις μετοχές που διαθέτουν ISIN ΕΟΧ και τελούν υπό διαπραγμάτευση σε τόπο διαπραγμάτευσης τρίτης χώρας στο τοπικό νόμισμα ή σε εκτός ΕΟΧ νόμισμα, όπως αναφέρεται στο άρθρο 23 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014, και για τις οποίες ο τόπος διαπραγμάτευσης που είναι η σημαντικότερη αγορά από άποψη ρευστότητας βρίσκεται σε τρίτη χώρα, οι ρυθμιζόμενες αγορές μπορούν να προβλέπουν το ίδιο βήμα τιμής με αυτό που ισχύει στον εν λόγω τόπο διαπραγμάτευσης.».

9)

Το άρθρο 50 διαγράφεται.

10)

Το άρθρο 57 τροποποιείται ως εξής:

α)

ο τίτλος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

« Όρια θέσεων σε παράγωγα επί εμπορευμάτων και έλεγχοι για τη διαχείριση θέσεων σε παράγωγα επί εμπορευμάτων και σε παράγωγα επί δικαιωμάτων εκπομπής »·

β)

στην παράγραφο 8, το πρώτο εδάφιο τροποποιείται ως εξής:

i)

η εισαγωγική φράση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις επενδύσεων ή οι διαχειριστές αγοράς που διαχειρίζονται τόπο διαπραγμάτευσης στον οποίο τελούν υπό διαπραγμάτευση παράγωγα επί εμπορευμάτων ή παράγωγα δικαιωμάτων εκπομπής εφαρμόζουν ελέγχους για τη διαχείριση θέσεων, συμπεριλαμβανομένων των εξουσιών του τόπου διαπραγμάτευσης:»·

ii)

το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«β)

να λαμβάνει πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένης κάθε σχετικής τεκμηρίωσης, από πρόσωπα, σχετικά με το μέγεθος και τον σκοπό της θέσης ή της έκθεσης που δημιουργήθηκε, πληροφορίες σχετικά με πραγματικούς ή υποκείμενους δικαιούχους, τυχόν ρυθμίσεις εναρμόνισης, καθώς και για κάθε σχετικό στοιχείο του ενεργητικού ή του παθητικού στην υποκείμενη αγορά, συμπεριλαμβανομένων, όπου κρίνεται σκόπιμο, των θέσεων που κατέχονται σε παράγωγα δικαιωμάτων εκπομπής ή των θέσεων που κατέχονται σε παράγωγα επί εμπορευμάτων που βασίζονται στο ίδιο υποκείμενο μέσο και παρουσιάζουν τα ίδια χαρακτηριστικά σε άλλους τόπους διαπραγμάτευσης και σε οικονομικά ισοδύναμες συμβάσεις εξωχρηματιστηριακών παραγώγων μέσω μελών και συμμετεχόντων.».

11)

Το άρθρο 58 τροποποιείται ως εξής:

α)

η παράγραφος 1 τροποποιείται ως εξής:

i)

το πρώτο εδάφιο τροποποιείται ως εξής:

—

η εισαγωγική φράση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις επενδύσεων ή οι διαχειριστές αγοράς που διαχειρίζονται τόπο διαπραγμάτευσης όπου τελούν υπό διαπραγμάτευση παράγωγα επί εμπορευμάτων ή δικαιώματα εκπομπής ή παράγωγα επί δικαιωμάτων εκπομπής:»·

—

το στοιχείο α) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«α)

δημοσιοποιούν:

i)

για τόπους διαπραγμάτευσης όπου τελούν υπό διαπραγμάτευση δικαιώματα προαίρεσης, δύο εβδομαδιαίες εκθέσεις, μία από τις οποίες πρέπει να εξαιρεί τα δικαιώματα προαίρεσης, με τις συνολικές θέσεις ανά κατηγορία προσώπων για τα διάφορα παράγωγα επί εμπορευμάτων ή τα παράγωγα επί δικαιωμάτων εκπομπής που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στον τόπο διαπραγμάτευσης που διαχειρίζονται, προσδιορίζοντας τον αριθμό των θέσεων αγοράς και πώλησης ανά κατηγορία προσώπων, τις μεταβολές τους από την προηγούμενη έκθεση, το ποσοστό των συνολικών ανοιχτών θέσεων που αντιπροσωπεύει κάθε κατηγορία και τον αριθμό των προσώπων που κατέχουν θέση σε κάθε κατηγορία σύμφωνα με την παράγραφο 4·»·

ii)

για τους τόπους διαπραγμάτευσης στους οποίους δεν πραγματοποιείται διαπραγμάτευση δικαιωμάτων προαίρεσης, εβδομαδιαία έκθεση σχετικά με τα στοιχεία που ορίζονται στο σημείο i)·»

ii)

προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο:

«Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις επενδύσεων ή οι διαχειριστές αγοράς που διαχειρίζονται τόπο διαπραγμάτευσης όπου τελούν υπό διαπραγμάτευση παράγωγα επί εμπορευμάτων ή παράγωγα επί δικαιωμάτων εκπομπής διαβιβάζουν τις εκθέσεις που αναφέρονται στο στοιχείο α) του πρώτου εδαφίου στην αρμόδια αρχή και στην ΕΑΚΑΑ. Η ΕΑΚΑΑ προβαίνει σε κεντρική δημοσίευση των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στις εν λόγω εκθέσεις.»·

β)

η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι επιχειρήσεις επενδύσεων που συναλλάσσονται με παράγωγα επί εμπορευμάτων ή με παράγωγα επί δικαιωμάτων εκπομπής εκτός τόπου διαπραγμάτευσης παρέχουν, τουλάχιστον σε καθημερινή βάση, στην κεντρική αρμόδια αρχή που αναφέρεται στο άρθρο 57 παράγραφος 6 ή —όταν δεν υπάρχει κεντρική αρμόδια αρχή— στην αρμόδια αρχή του τόπου διαπραγμάτευσης στον οποίο τελούν υπό διαπραγμάτευση τα παράγωγα επί εμπορευμάτων ή τα παράγωγα επί δικαιωμάτων εκπομπής, πλήρη αναλυτική κατάσταση των θέσεων που κατέχουν σε οικονομικά ισοδύναμες συμβάσεις εξωχρηματιστηριακών παραγώγων καθώς και των θέσεων των πελατών τους και των πελατών των εν λόγω πελατών μέχρι να καλυφθεί και ο τελευταίος πελάτης, σύμφωνα με το άρθρο 26 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014 και, κατά περίπτωση, το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1227/2011.»·

γ)

στην παράγραφο 4, το πρώτο εδάφιο τροποποιείται ως εξής:

i)

η εισαγωγική φράση αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Τα πρόσωπα που κατέχουν θέσεις σε παράγωγο επί εμπορευμάτων ή σε παράγωγο επί δικαιωμάτων εκπομπής ταξινομούνται από την επιχείρηση επενδύσεων ή τον διαχειριστή αγοράς που διαχειρίζεται τον συγκεκριμένο τόπο διαπραγμάτευσης, ανάλογα με τη φύση της κύριας επιχειρηματικής τους δραστηριότητας και με παράλληλη συνεκτίμηση τυχόν ισχύουσας άδειας λειτουργίας, ως ένα από τα ακόλουθα:»·

ii)

το στοιχείο ε) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«ε)

στην περίπτωση παραγώγων επί δικαιωμάτων εκπομπής, διαχειριστές με υποχρεώσεις συμμόρφωσης βάσει της οδηγίας 2003/87/ΕΚ.»·

δ)

στην παράγραφο 5, το τέταρτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Στην περίπτωση παραγώγων επί δικαιωμάτων εκπομπής, η υποβολή εκθέσεων δεν θίγει τις υποχρεώσεις συμμόρφωσης βάσει της οδηγίας 2003/87/ΕΚ.».

12)

Το άρθρο 70 παράγραφος 3 τροποποιείται ως εξής:

α)

στο στοιχείο α), το σημείο xxx) διαγράφεται·

β)

το στοιχείο β) τροποποιείται ως εξής:

i)

προστίθεται το ακόλουθο σημείο:

«iiα)

άρθρο 5·»·

ii)

το σημείο v) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«v)

άρθρο 8 παράγραφος 1·

vα)

άρθρο 8α παράγραφοι 1 και 2·

vβ)

άρθρο 8β·»·

iii)

το σημείο vii) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«vii)

άρθρο 11 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο πρώτη περίοδος, άρθρο 11 παράγραφος 1α δεύτερο εδάφιο, άρθρο 11 παράγραφος 1β και άρθρο 11 παράγραφος 3 τέταρτο εδάφιο·

viiα)

άρθρο 11α παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο πρώτη περίοδος και άρθρο 11α παράγραφος 1 τέταρτο εδάφιο·»·

iv)

τα σημεία ix), x) και xi) αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«ix)

άρθρο 13 παράγραφοι 1 και 2·

x)

άρθρο 14 παράγραφοι 1, 2 και 3·

xi)

άρθρο 15 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο, δεύτερο εδάφιο πρώτη και τρίτη περίοδος και τέταρτο εδάφιο, άρθρο 15 παράγραφος 2 και άρθρο 15 παράγραφος 4 δεύτερη περίοδος·»·

v)

το σημείο xiii) διαγράφεται·

vi)

το σημείο xiv) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«xiv)

άρθρο 20 παράγραφοι 1 και 1α και άρθρο 20 παράγραφος 2 πρώτη περίοδος·»·

vii)

παρεμβάλλονται τα ακόλουθα σημεία:

«xviα)

άρθρο 22α παράγραφοι 1 και 5 έως 8·

xviβ)

άρθρο 22β παράγραφος 1·

xviγ)

άρθρο 22γ παράγραφος 1·»·

viii)

το σημείο xxi) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«xxi)

άρθρο 28 παράγραφος 1·»·

ix)

το σημείο xxiv) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«xxiv)

άρθρο 31 παράγραφος 3·»·

x)

προστίθεται το ακόλουθο σημείο:

«xxviiα)

άρθρο 39α·».

13)

Στο άρθρο 90, προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

«5.   Η Επιτροπή, κατόπιν διαβούλευσης με την ΕΑΚΑΑ, την ΕΑΤ και τον ACER, υποβάλλει εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, οι οποίες περιλαμβάνουν συνολική αξιολόγηση των αγορών παραγώγων επί εμπορευμάτων, δικαιωμάτων εκπομπής και παραγώγων επί δικαιωμάτων εκπομπής. Στις εν λόγω εκθέσεις αξιολογείται τουλάχιστον για καθένα από τα ακόλουθα στοιχεία η συμβολή τους στη ρευστότητα και την εύρυθμη λειτουργία των αγορών της Ένωσης για παράγωγα επί εμπορευμάτων, για δικαιώματα εκπομπής ή για παράγωγα επί δικαιωμάτων εκπομπής:

α)

τα καθεστώτα για τα όρια θέσης και τη διαχείριση θέσεων, με βάση τα δεδομένα που παρέχουν οι αρμόδιες αρχές στην ΕΑΚΑΑ σύμφωνα με το άρθρο 57 παράγραφοι 5 και 10·

β)

τα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 4 δεύτερο και τρίτο εδάφιο της παρούσας οδηγίας και τα κριτήρια βάσει των οποίων καθορίζεται πότε μια δραστηριότητα πρέπει να θεωρείται παρεπόμενη της κύριας επιχειρηματικής δραστηριότητας σε επίπεδο ομίλου σύμφωνα με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2021/1833 της Επιτροπής (*1), λαμβανομένων υπόψη της ικανότητας των προσώπων που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο ι) της παρούσας οδηγίας να πραγματοποιούν συναλλαγές για την ουσιαστική μείωση των κινδύνων που συνδέονται άμεσα με την εμπορική δραστηριότητα ή την δραστηριότητα χρηματοδότησης ταμειακών διαθεσίμων και της εφαρμογής απαιτήσεων από την 26η Ιουνίου 2026 για τις επιχειρήσεις επενδύσεων που ειδικεύονται σε παράγωγα επί εμπορευμάτων ή δικαιώματα εκπομπής ή παράγωγα επί δικαιωμάτων εκπομπής, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2019/2033, και απαιτήσεων για τους χρηματοοικονομικούς αντισυμβαλλομένους που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 648/2012·

γ)

για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται στις αγορές παραγώγων επί εμπορευμάτων ή παραγώγων επί δικαιωμάτων εκπομπής, τα βασικά στοιχεία για την επίτευξη ενός εναρμονισμένου συνόλου δεδομένων, τη συλλογή των δεδομένων των συναλλαγών από έναν ενιαίο φορέα συλλογής και τις σχετικές πληροφορίες για τα δεδομένα των συναλλαγών και τον πλέον κατάλληλο μορφότυπο που πρέπει τα δεδομένα των συναλλαγών να δημοσιοποιούνται.

Η Επιτροπή υποβάλλει:

—

την έκθεση που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο, στοιχείο β) της παρούσας παραγράφου έως την 31η Ιουλίου 2024, και

—

τις εκθέσεις που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο στοιχεία α) και γ) της παρούσας παραγράφου έως την 31η Ιουλίου 2025.

Οι εν λόγω εκθέσεις, κατά περίπτωση, συνοδεύονται από νομοθετική πρόταση σχετικά με την πραγματοποίηση στοχευμένων αλλαγών στους κανόνες της αγοράς σχετικά με τα παράγωγα επί εμπορευμάτων, τα δικαιώματα εκπομπής ή τα παράγωγα επί δικαιωμάτων εκπομπής.

(*1)  Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2021/1833 της Επιτροπής, της 14ης Ιουλίου 2021, για τη συμπλήρωση της οδηγίας 2014/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με τον προσδιορισμό των κριτηρίων βάσει των οποίων μια δραστηριότητα θεωρείται παρεπόμενη της κύριας επιχειρηματικής δραστηριότητας σε επίπεδο ομίλου (ΕΕ L 372 της 20.10.2021, σ. 1).»."

Άρθρο 2

Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο

1.   Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία έως τις 29 Σεπτεμβρίου 2025. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την παραπομπή αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής αυτής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.

2.   Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών διατάξεων εθνικού δικαίου τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπει η παρούσα οδηγία.

Άρθρο 3

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 4

Αποδέκτες

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Στρασβούργο, 28 Φεβρουαρίου 2024.

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

H Πρόεδρος

R. METSOLA

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

M. MICHEL


(1)  Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 16ης Ιανουαρίου 2024 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Συμβουλίου της 20ης Φεβρουαρίου 2024.

(2)  Οδηγία 2014/65/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και την τροποποίηση της οδηγίας 2002/92/ΕΚ και της οδηγίας 2011/61/ΕΕ (ΕΕ L 173 της 12.6.2014, σ. 349).

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 600/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για τις αγορές χρηματοπιστωτικών μέσων και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 (ΕΕ L 173 της 12.6.2014, σ. 84).

(4)  Κανονισμός (ΕΕ) 2024/791 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2024, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014 όσον αφορά την ενίσχυση της διαφάνειας των δεδομένων της αγοράς, την άρση των εμποδίων στην εμφάνιση ενοποιημένων δελτίων συναλλαγών, τη βελτιστοποίηση των υποχρεώσεων διαπραγμάτευσης και την απαγόρευση είσπραξης πληρωμής για ροή εντολών (ΕΕ L, 2024/791, 8.3.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/791/oj).

(5)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύσταση Ευρωπαϊκής Εποπτικής Αρχής (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών), την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 716/2009/ΕΚ και την κατάργηση της απόφασης 2009/77/ΕΚ (ΕΕ L 331 της 15.12.2010, σ. 84).

(6)  Οδηγία (ΕΕ) 2021/338 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2021, για την τροποποίηση της οδηγίας 2014/65/ΕΕ όσον αφορά τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριών, την παρακολούθηση των προϊόντων και τα όρια θέσης, και των οδηγιών 2013/36/ΕΕ και (ΕΕ) 2019/878 όσον αφορά την εφαρμογή τους στις εταιρείες επενδύσεων, με σκοπό τη διευκόλυνση της ανάκαμψης από την κρίση της COVID-19 (ΕΕ L 68 της 26.2.2021, σ. 14).

(7)  Κανονισμός (ΕΕ) 2019/2033 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2019, σχετικά με τις απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας επιχειρήσεων επενδύσεων και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1093/2010, (ΕΕ) αριθ. 575/2013, (ΕΕ) αριθ. 600/2014 και (ΕΕ) αριθ. 806/2014 (ΕΕ L 314 της 5.12.2019, σ. 1).

(8)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών (ΕΕ L 201 της 27.7.2012, σ. 1).


ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/790/oj

ISSN 1977-0669 (electronic edition)