Naam van de stap: Ontwikkeling en toepassing van het digitale beheersinstrument voor de wederopbouw van Oekraïne

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 4. Verbeterd beheer van de overheidsinvesteringen

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 2.8 is:

Stap 2.8 is de tweede van twee stappen in de uitvoering van hervorming 4 van hoofdstuk 2 (beheer van overheidsfinanciën). Deze werd voorafgegaan door stap 2.7 (tweede kwartaal van 2024) over de vaststelling van het actieplan voor de uitvoering van de routekaart voor de hervorming van het beheer van de overheidsinvesteringen.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 2.8.

Hervorming 4 heeft tot doel het beheer van overheidsinvesteringen te verbeteren. Daartoe hebben de Oekraïense autoriteiten een digitaal instrument voor het beheer van wederopbouwprojecten ontwikkeld en toegepast, in overeenstemming met de routekaart voor de hervorming van het beheer van overheidsinvesteringen.

Het digitale herstelecosysteem voor controleerbaar beheer (Digital Restoration Ecosystem for Accountable Management — DREAM) is ontwikkeld door het open partnerschap voor overheidsopdrachten in samenwerking met het ministerie van Ontwikkeling van Gemeenschappen en Gebieden van Oekraïne. DREAM fungeert als het eengemaakte digitale platform voor het beheer van publieke investeringsprojecten op alle bestuursniveaus. Het biedt het publiek in elke fase van de levenscyclus van een project toegang tot realtime-informatie, waardoor transparantie en verantwoordingsplicht worden gewaarborgd. Door alle projectgegevens in één systeem te consolideren, stelt DREAM het publiek en donoren in staat om gedurende de gehele cyclus van overheidsinvesteringen — van de voorbereiding tot de uitvoering van het project — voortdurend toezicht te houden. Het maakt het eveneens mogelijk om de wederopbouwinspanningen beter te coördineren tussen de overheidsniveaus.

DREAM stelt vakministeries in staat hun voorstellen voor de financiering van jaarlijkse publieke investeringsprojecten in te dienen, op basis van het plan voor de middellange termijn voor prioritaire publieke investeringen, dat jaarlijks wordt bijgewerkt en waarin de prioritaire sectoren, beleidsdoelstellingen en indicatieve plafonds voor overheidsinvesteringen worden opgenomen die door het ministerie van Financiën zijn vastgesteld. DREAM ondersteunt de samenstelling van sectorale projectportefeuilles en het individuele projecttraject, d.w.z. de portefeuille van prioritaire projecten die door de raad voor strategische investeringen zijn goedgekeurd. DREAM maakt het eveneens mogelijk deze processen van het centrale niveau op regionaal en lokaal niveau te weerspiegelen, waarbij alle regio’s en gemeenten hun eigen individuele projecttrajecten met regionale en lokale publieke investeringsprojecten moeten vormen.

DREAM bestaat uit een gebruikersportaal (e-kabinet), een openbaar portaal en een analyseportaal. Via het gebruikersportaal kunnen lokale, regionale en centrale overheden hun projectvoorstellen voor financiering indienen. Het openbare portaal — hier beschikbaar — biedt toegang tot alle goedgekeurde prioritaire openbare investeringsprojecten in de sectorale portefeuilles en de individuele projecttrajecten op alle bestuursniveaus. Voor elk project wordt uitgebreide informatie beschikbaar gesteld, waaronder: de projectbeschrijving en de strategische doelstelling(en), een gedetailleerde uitsplitsing van de begroting en financieringsbron(nen), het tijdschema en de status van de planning en uitvoering; het aanbestedings- en gunningsproces; gegevens over de bouw en de inbedrijfstelling. Alle relevante projectdocumentatie — juridisch en technisch — wordt ook gepubliceerd. Het analyseportaal maakt het mogelijk rapportagetabellen en visualisaties te genereren met behulp van filters op basis van gedetailleerde projectgegevens. Het bevat ook een interactieve kaart waarmee alle projecten geografisch kunnen worden verkend, tot op lokaal niveau.

DREAM is geïntegreerd met andere belangrijke digitale systemen, waaronder Prozorro (digitaal systeem voor overheidsopdrachten) en Open Budget (gegevens over schatkisttransacties). Integratie met het LOGICA-systeem van het ministerie van Financiën (lokale begrotingsgegevens) is gepland voor de komende zes maanden.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Inwerkingtreding van de wet tot oprichting van een nieuwe rechterlijke instantie voor bestuurszaken

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 1. Versterking van de verantwoordingsplicht, integriteit en vakkundigheid van de rechterlijke macht

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 3.2 is:

Stap 3.2 is de tweede van zes stappen in de uitvoering van hervorming 1 van hoofdstuk 3 (rechtssysteem). Deze wordt gelijktijdig uitgevoerd met stap 3.1 betreffende het invullen van ten minste 20 % van de vacatures bij justitie. Deze stap werd voorafgegaan door stap 3.5 over de wetgeving tot herziening van de integriteitsverklaringen van rechters en van het proces voor de verificatie ervan, waaraan sinds het tweede kwartaal van 2025 nog niet is voldaan. Deze stap wordt gevolgd door stap 3.3 over de schikking/beslechting van 20 % van de oude tuchtzaken die sinds eind 2023 niet zijn behandeld, stap 3.4 over de voltooiing van de kwalificatiebeoordeling (doorlichting) voor 50 % van de rechters voor wie deze nog moest worden uitgevoerd sinds 30 september 2016 (uit te voeren tegen het vierde kwartaal van 2025), en stap 3.15, die vereist dat de nieuwe rechterlijke instantie voor bestuurszaken operationeel is in het vierde kwartaal van 2026.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 3.2.

Hervorming 1 beoogt de verantwoordingsplicht, de integriteit en het professionalisme van de rechterlijke macht te versterken, en vertrouwen te wekken bij het publiek in de rechterlijke macht door de transparante en meritocratische selectie van rechters te hervatten, de kwalificatiebeoordeling van zetelende rechters te stimuleren, het systeem voor tuchtrechtelijke verantwoordelijkheid te versterken, de bestaande instrumenten voor rechterlijke integriteit te versterken, en een nieuwe rechtbank op te richten om administratieve zaken te behandelen waarbij overheidsinstanties betrokken zijn. Hiertoe heeft het parlement van Oekraïne Wet nr. 4264-IX aangenomen, die op 26 maart 2025 in werking is getreden, alsook Wet nr. 4602-IX, die op 2 oktober 2025 in werking is getreden. Bij deze wetten worden de gespecialiseerde bestuurlijke districtsrechtbank en het gespecialiseerde bestuurlijke hof van beroep opgericht.

Bij Wet nr. 4264-IX wordt de rechtsgrondslag vastgesteld voor de gespecialiseerde bestuurlijke districtsrechtbank van Kyiv (gespecialiseerde districtsrechtbank) en het gespecialiseerde bestuurlijke hof van beroep van Kyiv (gespecialiseerde hof van beroep), als twee afzonderlijke gespecialiseerde hoge rechtbanken. In de wet wordt de bevoegdheid van de nieuwe rechtbanken vastgesteld en wordt bepaald dat de gespecialiseerde districtsrechtbank bestuursrechtelijke beroepen behandelt tegen besluiten, maatregelen of het uitblijven van maatregelen van het kabinet van ministers van Oekraïne, het ministerie, of een ander centraal orgaan van de uitvoerende macht, de Nationale Bank van Oekraïne of een ander orgaan met nationale bevoegdheden. Deze rechtbank is ook bevoegd om bijvoorbeeld beroepen in behandeling te nemen tegen besluiten van de selectiecomités die verantwoordelijk zijn voor benoemingen op hoog niveau in verschillende overheidsinstanties. Het gespecialiseerde hof van beroep dient uitsluitend als beroepsinstantie voor de gespecialiseerde districtsrechtbank en zal de zaken van andere bestuurlijke districtsrechtbanken niet toetsen.

Bij Wet nr. 4264-IX worden toelatingsvoorwaarden ingevoerd voor rechters van de nieuwe rechtbanken en wordt voorzien in een transparante procedure voor de selectie van rechters. Deze wet voorziet in de betrokkenheid van een speciaal orgaan, de raad van deskundigen, bij de doorlichting van de kandidaat-rechters. De raad van deskundigen bestaat uit zes leden, waarvan er drie worden voorgedragen door de raad van rechters van Oekraïne en de andere drie door internationale en buitenlandse organisaties die Oekraïne internationale technische bijstand verlenen op het gebied van justitiële hervorming en/of het voorkomen en bestrijden van corruptie. De raad van deskundigen beoordeelt de integriteit en vakbekwaamheid van de kandidaten, met name door zijn recht om gesprekken te voeren met de kandidaten uit te oefenen.

In overeenstemming met de Oekraïense wetgeving worden de twee rechtbanken formeel opgericht bij een afzonderlijke bijzondere Wet nr. 4602-IX die door de president bij het Oekraïense parlement is ingediend. Bij deze wet wordt vastgesteld dat de rechtbanken zijn gevestigd in de stad Kyiv en territoriaal bevoegd zijn voor het hele grondgebied van Oekraïne.

Na de inwerkingtreding van Wet nr. 4602-IX heeft de hoge kwalificatiecommissie van rechters op 29 oktober 2025 de selectieprocedure voor 17 rechters in eerste aanleg en 10 rechters in tweede aanleg opgestart.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Inwerkingtreding van de wetgeving inzake de beginselen voor de verkoop van staatsbanken

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 2. Vermindering van staatseigendom in de banksector

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 5.2 is:

Stap 5.2 is de eerste van twee stappen in de uitvoering van hervorming 2 van hoofdstuk 5 (financiële markten). Deze stap wordt gevolgd door stap 5.3 over de vaststelling van de strategie voor een geleidelijke afbouw van staatseigendom in de banksector, gepland voor het tweede kwartaal van 2026.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verschafte motivering en materiële bewijzen betreffen alle constitutieve elementen van stap 5.2.

Het doel van hervorming 2 is de beginselen voor de verkoop van staatsbanken en de strategie voor de geleidelijke vermindering van staatseigendom in de banksector vast te leggen. Hiertoe heeft het parlement van Oekraïne Wet nr. 3983-IX van 19 september 2024 inzake de bijzondere kenmerken van de verkoop van staatsparticipaties in het maatschappelijk kapitaal van banken goedgekeurd. Deze wet is op 19 oktober 2024 in werking getreden.

Met deze wet wordt de verkoop van uiteenlopende eigendomsaandelen in staatsbanken vergemakkelijkt door de vaststelling van een uniform juridisch en procedureel kader voor de afstoting van aandelen in staatsbezit. In de wet worden de belangrijkste termen, doelstellingen en mechanismen in verband met dergelijke transacties vastgesteld. Aan de hand van het kader worden de voorbereiding, goedkeuring en uitvoering van verkopen geregeld door middel van mededingingsprocessen, ondersteund door de inschakeling van verkoopadviseurs en door toezicht door een aangewezen verkoopcommissie. Het kader omvat procedures voor het bepalen van de subsidiabiliteit, het houden van aanbestedingen en het sluiten van verkoopovereenkomsten, en er worden eveneens regels vastgesteld voor verwervingen na verkoop en de waardering van zeggenschapsbelangen. Samen maken deze bepalingen het voor de staat mogelijk om zijn deelneming in de banksector op gestructureerde en marktgerichte wijze te verminderen.

De wet voorziet ook in de flexibiliteit voor een volledige overname, waardoor de regering van Oekraïne elke transactie kan afstemmen op de marktomstandigheden. De wet machtigt het kabinet van ministers van Oekraïne om de omvang van aandelenpakketten aan te passen, de meest geschikte verkoopprocedure te selecteren en de voorwaarden te wijzigen voordat wordt ingeschreven. Het kader maakt herhaalde aanbestedingen en prijsaanpassingen mogelijk om de voltooiing te waarborgen, terwijl de structurerings- en waarderingsprocessen dankzij de betrokkenheid van professionele verkoopadviseurs aanpasbaar zijn. Bovendien kunnen contractuele voorwaarden, met inbegrip van toepasselijk buitenlands recht en arbitrageclausules, worden aangepast om aan de verwachtingen van investeerders te voldoen, waardoor zowel samenhang in de regelgeving als commerciële flexibiliteit in het privatiseringsproces worden gewaarborgd.

De grondbeginselen die als leidraad bij de verkoop van staatsbanken dienen, worden tijdens gezamenlijke besprekingen en in samenspraak met internationale donoren opgesteld. Met name vertegenwoordigers van internationale financiële instellingen, EU-instellingen en EU-lidstaten, alsook andere internationale en buitenlandse organisaties die technische bijstand verlenen aan Oekraïne, kunnen, met hun instemming, deelnemen aan de werkzaamheden van de verkoopcommissie. Deze vertegenwoordigers hebben het recht hun standpunt kenbaar te maken, informatie van de verkoopcommissie op te vragen en te ontvangen, en aanbevelingen te doen met betrekking tot de voorbereiding en het verloop van de mededingingsprocedure.

De verkoopcommissie is bevoegd om te beslissen over het volgende: de goedkeuring van het risicoprofiel van een deelnemer in overeenstemming met de vereisten van de nationale bank van Oekraïne inzake zakelijke reputatie en eigendomsstructuur; het verloop van de mededingingsprocedure; de toelating, weigering of beëindiging van de deelname van inschrijvers op bij wet voorziene gronden; de goedkeuring van ontwerpaankoop- en verkoopcontracten voor de aandelen van de bank, daarmee verband houdende documenten en/of de belangrijkste voorwaarden van dergelijke overeenkomsten, met inbegrip van de door de verkoopadviseur aanbevolen startprijs; de wijziging van het aantal te verkopen aandelen; de vaststelling van nieuwe biedrondes of de beëindiging van de aanbesteding op aanbeveling van de adviseur, in gevallen die bij wet zijn vastgesteld; de goedkeuring van de winnaar van de aanbesteding en het definitieve aankoop- en verkoopcontract voor het aandelenpakket van de bank, samen met alle daarmee verband houdende documenten en de definitieve verkoopprijs die wordt bepaald door de resultaten van de biedingen; de vaststelling of biedingen hebben plaatsgevonden onder de bij wet vastgestelde voorwaarden; andere aangelegenheden zoals bepaald in de voorschriften met betrekking tot de verkoopcommissie of de besluiten van het kabinet van ministers van Oekraïne, of zoals anderszins vereist voor de uitvoering van de wet.

Daarnaast kunnen vertegenwoordigers van internationale financiële instellingen, EU-instellingen en -lidstaten, en andere internationale en buitenlandse organisaties die technische bijstand verlenen aan Oekraïne deelnemen aan de selectie van een verkoopadviseur, die het recht heeft om standpunten kenbaar te maken, informatie op te vragen en te ontvangen en aanbevelingen te doen.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Vaststelling van geharmoniseerde normen voor de drie groepen van industriële producten

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 5. Harmonisatie van wetgeving en normen met die van de EU

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 8.8 is:

Stap 8.8 is de tweede stap in de uitvoering van hervorming 5 van hoofdstuk 8 (ondernemingsklimaat). Deze stap volgt op stap 8.7 over de hervatting van de maatregelen inzake markttoezicht en de controle van non-food producten, met inbegrip van productveiligheidsmaatregelen. Stap 8.7 moest tegen het vierde kwartaal van 2024 worden uitgevoerd en werd positief beoordeeld als onderdeel van de derde tranche.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 8.8.

Het doel van hervorming 5 bestaat erin de markttoezichtmaatregelen te hervatten en de vaststelling van EU-normen in Oekraïne te vergemakkelijken, met name op het gebied van industriële producten. Daartoe heeft Oekraïne voor drie prioritaire productgroepen — machines, apparatuur voor elektromagnetische compatibiliteit (EMC) en elektrische laagspanningsapparatuur — geharmoniseerde normen omgezet in nationale normen van Oekraïne (DSTU). Via een reeks openbare aanbestedingen in 2024 heeft de nationale normalisatie-instelling 71 DSTU EN/DSTU EN IEC/DSTU EN ISO-normen aanbesteed, vertaald en formeel goedgekeurd. Al deze normen zijn vastgesteld bij de Besluiten nrs. 310-334 van het ministerie van Economische Zaken van 26 december 2024 en gekoppeld aan de relevante EU-Richtlijnen 2006/42/EG (machines), 2014/30/EU (EMC) en 2014/35/EU (laagspanningsrichtlijn).

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Inwerkingtreding van de wetgeving inzake de hervorming van de territoriale organisatie van de uitvoerende autoriteiten in Oekraïne met vertraagde toepassing

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 1. Decentralisatie bevorderen

Gefinancierd met: lening/niet-terugbetaalbare steun

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 9.1 is:

“Inwerkingtreding van de Oekraïense wet inzake wijzigingen van de Oekraïense wet inzake lokale overheidsdiensten en bepaalde andere rechtshandelingen van Oekraïne met betrekking tot de hervorming van de territoriale organisatie van de uitvoerende instanties in Oekraïne, met toepassing binnen twaalf maanden na de beëindiging of afschaffing van de staat van beleg in Oekraïne. Afgeleide wetgeving ter uitvoering van de wet zal worden aangenomen nadat deze wet in werking is getreden. De wet is gericht op deze belangrijke gebieden:

Stap 9.1 is de eerste van drie stappen in de uitvoering van hervorming 1 van hoofdstuk 9 (decentralisatie en regionaal beleid).

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 9.1.

Het doel van hervorming 1 bestaat erin een kader op te zetten om lokale overheidsdiensten om te vormen tot prefecturen en om een betere verdeling van de bevoegdheden tussen lokale overheden en uitvoerende instanties tot stand te brengen. Daartoe is de wet inzake wijziging van bepaalde Oekraïense wetgevingshandelingen om de wettigheid en transparantie van de activiteiten van lokale organen voor zelfbestuur te waarborgen op 5 november door de Verchovna Rada aangenomen en op 12 november 2025 in werking getreden, met toepassing binnen twaalf maanden na de beëindiging of afschaffing van de staat van beleg in Oekraïne.

Met de wet wordt de aanzet gegeven tot de omvorming van lokale overheidsinstanties tot prefecturen door de invoering van een systeem voor toezicht op de wettigheid van handelingen van lokaal zelfbestuur. In de wet worden het toepassingsgebied, de verantwoordelijkheden en de procedures vastgesteld om de wettigheid van handelingen van lokale organen voor zelfbestuur te waarborgen. Met de wet worden maatregelen ingevoerd om te voorkomen dat de wettigheid van de activiteiten van lokale organen voor zelfbestuur wordt geschonden. Deze maatregelen omvatten onder meer een mechanisme om ervoor te zorgen dat lokale organen voor zelfbestuur op de hoogte worden gebracht van wijzigingen in de wetgeving met betrekking tot lokaal zelfbestuur en dat zij in geval van geschillen een beroep kunnen doen op de rechter.

De wet voorziet in een mechanisme om de coördinatie te verbeteren. In de wet worden de hoofden van lokale overheidsdiensten aangewezen als verantwoordelijk voor de coördinatie en voor het waarborgen van de wettigheid van de activiteiten van territoriale organen van ministeries en andere centrale uitvoerende organen.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Inwerkingtreding van de wetgeving inzake overheidssteun voor de landbouw in Oekraïne

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 3. Verbetering van de institutionele en administratieve structuren voor het beheer van investeringsprogramma’s

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 12.4 is:

“Inwerkingtreding van de wet inzake wijzigingen van de Oekraïense wet inzake overheidssteun voor de landbouw. De wet is gericht op deze belangrijke gebieden:

Stap 12.4 is de enige stap van hervorming 3 van hoofdstuk 12 (agrovoedingssector).

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 12.4.

Het doel van hervorming 3 bestaat erin de structuren voor het beheer van openbare financiële steunregelingen voor de agrovoedingssector te verbeteren. Het parlement heeft Oekraïense Wet nr. 4619-IX tot wijziging van bepaalde wetten van Oekraïne inzake de organisatorische beginselen met betrekking tot steun voor de landbouwsector op 8 oktober 2025 goedgekeurd. De wet is op 4 november 2025 in werking getreden.

De wet bevat ontwerpen voor toekomstige steunmaatregelen van de overheid in overeenstemming met de beginselen van het EU-acquis op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling. De bepalingen van de wet zijn in overeenstemming met de beginselen van het huidige gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). In de wet worden het algemene doel, de doelstellingen van het beleid inzake landbouw en plattelandsontwikkeling en de maatregelen voor de uitvoering van dit beleid gespecificeerd. Op basis van het algemene doel en de doelstellingen zal de meerjarenstrategie voor de ontwikkeling van de landbouw en plattelandsgebieden worden ontwikkeld en zullen nationale steunmaatregelen en soorten steun worden geselecteerd op basis van een uitgebreide analyse van sterke en zwakke punten, kansen en bedreigingen (SWOT).

De wet bevat de structuren voor de financiering, het beheer en de monitoring van staatssteun voor landbouw en plattelandsontwikkeling. De wet voorziet in de oprichting van de verantwoordelijke autoriteiten, zoals een betaalorgaan, certificerende instanties en de centrale uitvoerende instantie, die instaat voor het opstellen en uitvoeren van het nationale beleid inzake landbouw en plattelandsontwikkeling. In de wet worden voorts de taken van deze autoriteiten omschreven.

De wet bevat onder meer bepalingen over de scheiding van beleidsvormings- en betaalfuncties, over de institutionele onafhankelijkheid van het betaalorgaan en over de gedetailleerde taken van het betaalorgaan met betrekking tot het beheer van de nationale steun voor landbouw en plattelandsontwikkeling, met name op het gebied van transparantie en verantwoordingsplicht, verificatie en autorisatie van betalingen, het uitvoeren van administratieve controles en inspecties ter plaatse om de subsidiabiliteit te controleren.

Kleine landbouwproducenten zijn de prioritaire begunstigden van staatssteun. De criteria voor de aanmerking van landbouwproducenten als kleine producenten zullen voor elk type steun worden vastgesteld. De wet bevat ook maatregelen voor de uitvoering van nationale steun voor landbouw en plattelandsontwikkeling, waaronder investeringen in materiële activa van landbouwproducenten om de efficiëntie, het concurrentievermogen en de duurzame landbouwproductie te verbeteren. Verenigingen van landbouwproducenten kunnen eveneens worden ondersteund bij de afzet van landbouwproducten.

De wet staat toe dat toekomstige financiële instrumenten (met inbegrip van kredietgarantiefaciliteiten) voor alle categorieën landbouwbedrijven worden ontworpen in samenwerking met internationale financiële instellingen voor de uitvoering van het landbouw- en plattelandsontwikkelingsbeleid.

De wet heeft tot doel digitalisering te bevorderen door middel van elektronische systemen voor documentenbeheer. De wet vormt de rechtsgrondslag voor de ontwikkeling van het geïntegreerd beheers- en controlesysteem (GBCS), dat samen met andere reeds bestaande systemen zal functioneren als elektronische documentbeheerssystemen voor het beheer van nationale steun voor landbouw en plattelandsontwikkeling.

De wet schrijft voor dat staatssteun uitsluitend mag worden verleend aan begunstigden die zijn opgenomen in het staatsregister voor landbouw. Entiteiten die niet in het staatsregister voor landbouw zijn opgenomen, worden uitgesloten van staatssteun.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Publicatie van een verslag over de verificatie van de reserves aan kritieke grondstoffen in Oekraïne

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 1. Versterking van de strategische planning en waarborging van een optimaal kader voor strategische investeerders

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 13.2 is:

Stap 13.2 is de tweede stap in de uitvoering van hervorming 1 van hoofdstuk 13 (beheer van kritieke grondstoffen). Deze stap werd voorafgegaan door stap 13.1 over de inwerkingtreding van de wetgeving inzake de herziening van het nationale programma voor de ontwikkeling van de minerale hulpbronnen van Oekraïne tot 2030, die in het vierde kwartaal van 2024 positief werd beoordeeld als onderdeel van de derde tranche.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 13.2.

Het doel van hervorming 1 is om investeringen in de winning en verwerking van kritieke grondstoffen aan te trekken.

Het verslag over de verificatie van de reserves aan kritieke grondstoffen in Oekraïne is gepubliceerd op de officiële website van de geologische dienst: Verslag over de verificatie van de reserves aan strategische/kritieke mineralen.

Het verslag maakt gebruik van het internationale classificatiesysteem UNFC (United Nations Framework Classification for Resources), dat in 2004 door de Economische en Sociale Raad van de Verenigde Naties is goedgekeurd en een belangrijk instrument blijft om de beschikbaarheid en duurzaamheid van kritieke hulpbronnen te analyseren.

De UNFC-versie van 2019 is een classificatiesysteem voor projecten voor de ontwikkeling van hulpbronnen op basis van de volgende beginselen:

De resultaten worden beschikbaar gesteld aan investeerders door ze op de website te publiceren.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Goedkeuring van de tweede nationaal bepaalde bijdrage van Oekraïne in het kader van de Overeenkomst van Parijs

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 2. Klimaatbeleid

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 15.4 is:

“Vaststelling van het besluit van het kabinet van ministers van Oekraïne inzake de goedkeuring van de tweede nationaal bepaalde bijdrage (NDC) van Oekraïne in het kader van de Klimaatovereenkomst van Parijs. De NDC is gericht op deze belangrijke gebieden:

De tweede NDC van Oekraïne voor de Overeenkomst van Parijs zal ambitieuzer zijn dan de huidige geactualiseerde NDC.”

Stap 15.4 is de tweede stap in de uitvoering van hervorming 2 van hoofdstuk 15 (groene transitie en milieubescherming). Stap 15.2 over de inwerkingtreding van de wetgeving inzake het nationale klimaatbeleid werd in het eerste kwartaal van 2025 positief beoordeeld als onderdeel van de vierde tranche. Stap 15.4 zal in het vierde kwartaal van 2025 worden gevolgd door stap 15.3 over de aanneming van de resolutie over de raad van wetenschappers en deskundigen inzake klimaatverandering en het behoud van de ozonlaag.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 15.4.

Het doel van hervorming 2, inzake klimaatbeleid, is een architectuur voor klimaatgovernance op te zetten, alsook een passend mechanisme voor de ontwikkeling en uitvoering van overheidsbeleid op het gebied van klimaatverandering in Oekraïne.

Het besluit van het kabinet van ministers van Oekraïne inzake de goedkeuring van de tweede nationaal bepaalde bijdrage (NDC) van Oekraïne in het kader van de Klimaatovereenkomst van Parijs werd goedgekeurd op 29 oktober 2025. In dit besluit wordt een emissiereductiedoelstelling (inclusief absorptie) vastgesteld voor 2035 van “meer dan 65 %” ten opzichte van het niveau van 1990. In de vorige geactualiseerde NDC werd gestreefd naar een vermindering van 65 % tegen 2030. Het referentiejaar voor de berekening is 1990, met als referentie-indicator de emissies voor dat jaar die zijn beoordeeld in het nationale verslag over de inventaris van antropogene emissies uit bronnen van broeikasgasemissies en verwijderingen.

In de tweede NDC van Oekraïne wordt uitgelegd dat de planning van ambitieuzere emissiereductiedoelstellingen als gevolg van de Russische aanvalsoorlog objectief beperkt is vanwege de extreem hoge mate van onzekerheid over de omvang van het herstel, de dynamiek van de economische groei, de toekomstige structuur van de energiebalans en het decarbonisatietempo.

De uitvoering van de tweede NDC loopt van 1 januari 2031 tot en met 31 december 2035 en de doelstelling is vastgesteld als streefdoel voor het jaar 2035. Sectoren die onder de tweede NDC vallen, zijn onder meer: energie, industriële processen en productgebruik; landbouw, landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw; en afval. De NDC heeft betrekking op alle broeikasgassen die niet onder het Protocol van Montreal vallen.

De procesplanning wordt gecoördineerd door het bevoegde ministerie en de rechtsgrond voor de nationale governance is Oekraïense Wet nr. 3991-IX inzake de basisbeginselen van het nationale klimaatbeleid. Voor de raming en de berekening worden de totale emissies in het streefjaar vergeleken met de totale emissies in het referentiejaar. Er wordt uitgegaan van de IPCC-richtsnoeren van 2006 en er worden wiskundige modellen gebruikt om drie prognosescenario’s tot 2050 te ontwikkelen.

De bovenstaande beoordeling geldt alleen in het kader van de uitvoering van het Oekraïneplan. Het klimaatambitieniveau van Oekraïne in het kader van de toetreding tot de EU wordt afzonderlijk behandeld.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd

Naam van de stap: Vaststelling van het nationale afvalbeheerplan tot 2033

Betrokken hervorming/investering: Hervorming 5. Meer circulaire economie

Gefinancierd met: lening

Achtergrond

De in de bijlage bij het uitvoeringsbesluit van de Raad beschreven vereiste voor stap 15.9 is:

“Vaststelling van het besluit van het kabinet van ministers van Oekraïne ter goedkeuring van het nationale afvalbeheerplan tot 2033. Het nationale afvalbeheerplan is gericht op deze belangrijke gebieden:

Stap 15.9 is de eerste stap in de uitvoering van hervorming 5 van hoofdstuk 15 (groene transitie en milieubescherming). Stap 15.9 wordt in het eerste kwartaal van 2026 gevolgd door stap 15.8 met betrekking tot de vaststelling van de strategie om de beginselen van de circulaire economie en het bijbehorende actieplan toe te passen.

Verstrekt bewijsmateriaal

Analyse

De door de Oekraïense autoriteiten verstrekte motivering en materiële bewijzen hebben betrekking op alle constitutieve elementen van stap 15.9.

Hervorming 5 heeft tot doel de beginselen van de circulaire economie en afvalstoffenbeheer in te voeren. Daartoe heeft het kabinet van ministers op 27 december 2024 het nationale afvalbeheerplan tot 2033 (hierna: “het nationale plan”) vastgesteld.

In het nationale plan wordt huishoudelijk afval breed gedefinieerd zodat het gemengd en gescheiden ingezameld afval van huishoudens omvat, en ook de in dit afval aanwezige gevaarlijke bestanddelen. Het huidige afvalbeheersysteem in Oekraïne is grotendeels afhankelijk van lagere technologieën, wat leidt tot de directe verwijdering van afval, voornamelijk op stortplaatsen. Ondanks de bestaande inspanningen blijft het aandeel van de bevolking dat wordt afgedekt door programma’s voor gescheiden afvalinzameling klein, namelijk slechts ongeveer 30 %.

De belangrijkste bronnen van gevaarlijk afval zijn industriële, landbouw- en vervoersondernemingen, naast zorginstellingen en huishoudens. Hoewel de jaarlijkse hoeveelheid gevaarlijk afval in een naoorlogse periode van 2010 tot 2022 aanzienlijk is gedaald, is de efficiëntie van het beheer nog steeds ontoereikend.

Wat de infrastructuurbehoeften betreft, dient het nationaal plan als kaderdocument, wat betekent dat de specifieke infrastructurele objecten, technologieën en economische berekeningen in regionale en lokale afvalbeheerplannen nader moeten worden uitgewerkt. De succesvolle uitvoering van het plan zal naar verwachting de nodige voorwaarden scheppen om zowel financiering als investeringen in de sector aan te trekken. De regionale en lokale plannen, die voortvloeien uit het nationale plan, moeten uitdrukkelijk economische berekeningen en een beoordeling van hun uitvoeringscapaciteit bevatten. Het nationale plan schrijft de uitvoering voor van essentiële economische instrumenten, waaronder het beginsel dat de vervuiler betaalt en uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. In het document wordt ook benadrukt dat een hoog niveau van recycling moet worden bereikt om secundaire grondstoffen weer in de economische kringloop te brengen.

Een belangrijk verwacht resultaat van de uitvoering van het nationale plan is een algemene verbetering van het systeem voor toezicht en controle op alle afvalbeheeractiviteiten. Het nationale plan fungeert als het primaire kaderdocument waarin de belangrijkste strategische richtsnoeren voor het overheidsbeleid in de afvalbeheersector tot 2033 worden vastgesteld. Het vormt dan ook de basis voor de strategische planning en de ontwikkeling van specifieke maatregelen op regionaal, lokaal, ondernemings- en institutioneel niveau. Prognoses voor toekomstige afvalproductievolumes zijn strategisch gebaseerd op prognoses met betrekking tot de bevolkingsomvang en de verwachte ontwikkeling van het productiepotentieel en de infrastructuur van het land. Overeenkomstig de wet zijn lokale organen voor zelfbestuur verantwoordelijk voor het beheer van huishoudelijk afval en waarborgen zij dat diensten worden verleend aan elke afvalproducent op hun grondgebied. Om de efficiëntie te verbeteren, worden territoriale gemeenschappen aangemoedigd om samen te werken, onder meer door gezamenlijke financiering voor de bouw, de wederopbouw en het onderhoud van installaties voor de verwerking van huishoudelijk afval. In alle regionale en lokale plannen die in het kader van het nationale plan worden ontwikkeld, moet rekening worden gehouden met de specifieke lokale omstandigheden en de vereiste economische berekeningen.

Beoordeling door de Commissie: op bevredigende wijze uitgevoerd