<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.55-20141201.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C‑584/15</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62015CC0584</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:655">EU:C:2016:655</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>18</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>18</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P>OPINIA M. CAMPOSA SÁNCHEZA BORDONY – SPRAWA C‑584/15</P><P>GLENCORE CÉRÉALES FRANCE</P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznika generalnego</HT></P><P><HT TYPE="UC">Manuela Camposa Sáncheza-Bordony</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20160908">8 września 2016 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: hiszpański.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawa C‑584/15</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Glencore Céréales France</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">przeciwko</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Établissement national des produits de l’agriculture et de la mer (FranceAgriMer)</HT></P><P><HT TYPE="NORMAL">[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez tribunal administratif de Melun (sąd administracyjny w Melun, Francja)]</HT></P></STI></TITLE><INDEX><KEYWORD>Odzyskanie nienależnie wypłaconej pomocy</KEYWORD><KEYWORD>Należne odsetki</KEYWORD><KEYWORD>Termin przedawnienia</KEYWORD><KEYWORD>Rozpoczęcie biegu przedawnienia</KEYWORD><KEYWORD>Przerwanie biegu terminu</KEYWORD><KEYWORD>Maksymalny okres</KEYWORD></INDEX><CONTENTS.CONCLUSION><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Przedawnienie jest jednym z tych klasycznych pojęć prawnych, które pozostają niezmienne pomimo upływu czasu. Zapewne dlatego już w 1841 r. Karl Friedrich von Savigny twierdził, że stanowi ono <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>jedną z najważniejszych i najbardziej dobroczynnych instytucji prawnych<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>Die Klagverjährung gehört unter die wichtigsten und wohlthätigsten Rechtsinstitute<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>, w: <HT TYPE="ITALIC">System des heutigen römischen Rechts</HT>, t. 5, Berlin, 1841, s. 272.</P></NOTE>. W świetle okoliczności niniejszej sprawy można by dodać, że jest również jedną z tych instytucji, których stosowanie przedstawia najwięcej trudności.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Spółka Glencore Céréales France (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>spółką Glencore<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>) musiała zwrócić francuskiemu organowi właściwemu w tej sprawie otrzymaną nienależnie pomoc eksportową. Kiedy następnie wspomniany organ zażądał zapłaty odsetek od kwoty będącej przedmiotem zwrotu, spółka Glencore podniosła zarzut przedawnienia, argumentując w szczególności, że kwota odsetek nie została zawarta w roszczeniu głównym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>W związku z tym, że pomoc eksportowa pochodziła ze środków europejskich, spór dotyczy interesów finansowych Unii będących przedmiotem rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2988/95<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Rozporządzenie Rady z dnia <DATE ISO="19951218">18 grudnia 1995 r.</DATE> w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="312" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="1995">Dz.U. 1995, L 312, s. 1</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 1, t. 1, s. 340).</P></NOTE>, które stanowi przepisy horyzontalne do walki z nadużyciami finansowymi. Niniejsze odesłanie prejudycjalne pozwoli dodać kolejne rozważania, tym razem związane ze zobowiązaniem odsetkowym, do już istniejącego obfitego orzecznictwa odnoszącego się do innych aspektów tego tekstu prawnego.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>I –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>A –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P>Rozporządzenie nr 2988/95</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Motywy czwarty i piąty brzmią następująco:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>skuteczność zwalczania oszustw wymierzonych w interesy finansowe Wspólnot wymaga ustalenia wspólnych zasad prawnych we wszystkich obszarach polityki Wspólnot;</P></CONSID><CONSID><P>nieprawidłowe postępowanie oraz środki administracyjne i kary odnoszące się do tego postępowania są przewidziane w zasadach sektorowych, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</P></CONSID></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>W motywie dziewiątym wskazuje się:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>środki wspólnotowe i kary ustanowione zgodnie z celami wspólnej polityki rolnej stanowią integralną część programów pomocy; mają one własny cel […]; ich skuteczność musi być zapewniona przez nadanie natychmiastowej skuteczności zasadom Wspólnoty […]<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</P></CONSID></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 1 zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>Zasady ogólne<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="001.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>W celu ochrony interesów finansowych [Unii] niniejszym przyjmuje się ogólne zasady dotyczące […] środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="001.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa [Unii] wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu [Unii], albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Artykuł 3 rozporządzenia nr 2988/95 stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="003.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Okres [Termin] przedawnienia wynosi cztery lata od czasu [momentu] dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. […]</ALINEA><ALINEA>W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres [termin] przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. […]</ALINEA><ALINEA>Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt [Bieg przedawnienia ulega przerwaniu przez każdą czynność] właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który[a] odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres [termin] przedawnienia biegnie na nowo.</ALINEA><ALINEA>Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia [terminowi przedawnienia], jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="003.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Okres wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. […]</ALINEA><?PAGE NO="3"?><ALINEA>Przypadki przerwania i zawieszenia okresu [terminu] przedawnienia zostaną uregulowane we właściwych przepisach prawa krajowego.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="003.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu [terminu] niż okres [termin] przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 2988/95:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="004.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści:</P><P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych należnych lub bezprawnie uzyskanych,</P></ITEM></LIST></P></ALINEA><ALINEA>[…]</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="004.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Stosowanie środków wymienionych w ust. 1 ogranicza się do wycofania uzyskanej korzyści łącznie – jeśli to zostało przewidziane – z odsetkami, które mogą być ustalane w oparciu o stawkę ryczałtową.</ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P>Zasady sektorowe</P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>Refundacje wywozowe dla produktów rolnych</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Rozporządzenie Komisji (EWG) nr 3665/87 z dnia <DATE ISO="19871127">27 listopada 1987 r.</DATE> ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="351" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="1987">Dz.U. 1987, L 351, s. 1</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE> zostało uchylone rozporządzeniem Komisji (WE) nr 800/1999 z <DATE ISO="19990415">15 kwietnia 1999 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>O praktycznie tej samej nazwie (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="102" PAGE.FIRST="11" DATE.PUB="1999">Dz.U. 1999, L 102, s. 11</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 3, t. 25, s. 129).</P></NOTE>, ale ma zastosowanie ratione temporis w okolicznościach faktycznych postępowania głównego w wersji zmienionej rozporządzeniem (WE) nr 495/97<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Rozporządzenie Komisji z dnia <DATE ISO="19970318">18 marca 1997 r.</DATE> zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 3665/87 oraz rozporządzenie (EWG) nr 3719/88 ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="077" PAGE.FIRST="12" DATE.PUB="1997">Dz.U. 1997, L 77, s. 12</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Artykuł 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87 stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>[…] beneficjent zwraca kwoty nienależnie wypłacone, łącznie z karą stosowaną na podstawie ust. 1 akapit pierwszy powiększonymi o odsetki obliczone za okres, który upłynął między płatnością i zwrotem. Jednakże:</P><P>[…]</P><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>w wypadku gdy zabezpieczenie zostało zwolnione, beneficjent uiszcza tę część zabezpieczenia, która uległaby przepadkowi, powiększoną o odsetki obliczone od dnia zwolnienia zabezpieczenia do dnia poprzedzającego dzień zapłaty.</TXT></NP></ITEM></LIST></P><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="4"?><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>Kontrola produktów w ramach interwencji</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Rozporządzenie Komisji (EWG) nr 3002/92 z dnia <DATE ISO="19921016">16 października 1992 r.</DATE> ustanawiające wspólne szczegółowe zasady kontroli wykorzystania lub przeznaczenia produktów z interwencji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="301" PAGE.FIRST="17" DATE.PUB="1992">Dz.U. 1992, L 301, s. 17</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 2, t. 4, s. 297.</P></NOTE> zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1130/2009 z dnia <DATE ISO="20091124">24 listopada 2009 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="305" PAGE.FIRST="5" DATE.PUB="2009">Dz.U. 2009, L 305, s. 5</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE> o tej samej nazwie, niemniej jednak ma zastosowanie ratione temporis w okolicznościach faktycznych postępowania głównego w wersji zmienionej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 770/96 z dnia <DATE ISO="19960426">26 kwietnia 1996 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="104" PAGE.FIRST="13" DATE.PUB="1996">Dz.U. 1996, L 104, s. 13</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 2, t. 7, s. 173.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 5a ust. 1 rozporządzenia nr 3002/92:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="005.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>W przypadku gdy po zwolnieniu całości lub części zabezpieczenia określonego w art. 5 stwierdza się, że dane produkty w całości lub w części nie zostały wykorzystane w wyznaczony sposób lub nie dotarły do wyznaczonego miejsca przeznaczenia, właściwe władze państwa członkowskiego […] wymagają […] od danego podmiotu gospodarczego zapłacenia kwoty równej kwocie zabezpieczenia, która uległaby przepadkowi w przypadku, w którym przed zwolnieniem zabezpieczenia wzięto by pod uwagę niedopełnienie warunków umowy. Niniejsza kwota będzie powiększona o odsetki naliczone od dnia zwolnienia zabezpieczenia do dnia poprzedzającego zapłatę.</ALINEA><ALINEA>Otrzymanie przez właściwe władze kwoty określonej w poprzednim [akapicie] stanowi odzyskanie korzyści finansowych przyznanych nienależnie<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>B –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Prawo francuskie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>Ustawa nr 2008-561 z dnia <DATE ISO="20080617">17 czerwca 2008 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Loi portant réforme de la prescription en matière civile (JORF nr 141 z dnia <DATE ISO="20080618">18 czerwca 2008 r.</DATE>, s. 9856) (ustawa o reformie zasad dotyczących przedawnienia w prawie cywilnym, zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>ustawą nr 2008‑561<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>).</P></NOTE> ustanowiła nowe zasady dotyczące przedawnienia w prawie cywilnym wpisane, do art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>Roszczenia osobiste i majątkowe przedawniają się z upływem pięciu lat od dnia, w którym uprawniony znał albo powinien był znać okoliczności pozwalające na skorzystanie z przysługującego mu uprawnienia<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>II –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="19990526">26 maja 1999 r.</DATE> spółka Glencore uzyskała certyfikat zezwalający jej na wywóz 3300 ton jęczmienia do produkcji słodu luzem oraz uprawniający ją do otrzymania refundacji wspólnotowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Na skutek kontroli przeprowadzonej przez administrację celną, która wykazała nieprawidłowości w sposobie załadunku zbóż na statki przeznaczone do ich wywozu, Office national interprofessionnel des céréales<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Krajowe międzybranżowe biuro ds. zbóż, aktualnie wchodzące w skład FranceAgriMer, było instytucją publiczną odpowiedzialną za promowanie współpracy między sektorem rolnym i leśnym, zapewnienie wiedzy i organizacji rynków, jak również za zarządzanie krajową i unijną pomocą publiczną.</P></NOTE> wystawiło wezwanie do zapłaty dla spółki Glencore na kwotę <FT TYPE="DECIMAL">93933,85</FT> EUR, które zostało doręczone w dniu <DATE ISO="20040225">25 lutego 2004 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Powyższa kwota składała się z <FT TYPE="DECIMAL">60026,91</FT> EUR z tytułu zwrotu refundacji wywozowych, <FT TYPE="DECIMAL">30013,46</FT> EUR z tytułu kary w wysokości 50% refundacji oraz 3893,48 EUR z tytułu kary w wysokości 15% refundacji.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>W okresie między majem a wrześniem 2000 r. spółka Glencore podpisała zgłoszenia wywozowe na <FT TYPE="DECIMAL">43630,130</FT> ton pszenicy zwyczajnej interwencyjnej.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Administracja celna wykryła nieprawidłowości w sposobie przechowywania zbóż przed ich wywozem, na skutek czego Office national interprofessionnel des céréales wystawiło w dniu <DATE ISO="20051130">30 listopada 2005 r.</DATE> trzy wezwania do zapłaty na kwotę, odpowiednio: <FT TYPE="DECIMAL">113685,40</FT> EUR, <FT TYPE="DECIMAL">22285,60</FT> EUR i <FT TYPE="DECIMAL">934598,28</FT> EUR. Wezwania zostały doręczone spółce Glencore pismem z dnia <DATE ISO="20060105">5 stycznia 2006 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Po nieskutecznym zaskarżeniu na drodze sądowej wezwań do zapłaty, w których domagano się zwrotu nienależnie pobranej pomocy wspólnotowej, spółka Glencore dokonała płatności żądanych kwot w dniach <DATE ISO="20100406">6 kwietnia 2010 r.</DATE> (w odniesieniu do pomocy otrzymanej w celu wywozu jęczmienia) i <DATE ISO="20100927">27 września 2010 r.</DATE> (w odniesieniu do pomocy otrzymanej w celu wywozu pszenicy zwyczajnej).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20130416">16 kwietnia 2013 r.</DATE> FranceAgriMer<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Établissement national des produits de l’agriculture et de la mer (krajowy podmiot zajmujący się produktami rolnymi i morskimi), następca prawny Office national interprofessionnel des céréales (zob. przypis 11 niniejszej opinii).</P></NOTE> wezwał spółkę Glencore do zapłaty kwoty <FT TYPE="DECIMAL">289569,05</FT> EUR z tytułu odsetek od nienależnie pobranej pomocy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Z czego <FT TYPE="DECIMAL">263503,05</FT> EUR to należność z tytułu odsetek od pomocy związanej z pszenicą zwyczajną, a <FT TYPE="NUMBER">26066</FT> EUR – od pomocy związanej z jęczmieniem.</P></NOTE>. Decyzji tej towarzyszyło nowe wezwanie do zapłaty z dnia <DATE ISO="20130412">12 kwietnia 2013 r.</DATE> dotyczące wspomnianej kwoty, które zostało doręczone pismem z dnia <DATE ISO="20130416">16 kwietnia 2013 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Przed sądem odsyłającym spółka Glencore wystąpiła z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji z dnia <DATE ISO="20130416">16 kwietnia 2013 r.</DATE> i wezwania do zapłaty z dnia <DATE ISO="20130412">12 kwietnia 2013 r.</DATE>, podnosząc, że w zakresie dotyczącym prawa Unii nastąpiło przedawnienie odsetek w oparciu o art. 3 ust. 1 akapity pierwszy i czwarty rozporządzenia nr 2988/95.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>III –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Pytania prejudycjalne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>W związku z koniecznością interpretacji art. 3 rozporządzenia nr 2988/95 tribunal administratif de Melun (sąd administracyjny w Melun, Francja) postanowił zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>1)</NO.P><TXT>Czy z brzmienia orzeczenia z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120309">9 marca 2012 r.</DATE>, [<NAME.CASE>Pfeifer &amp; Langen</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑564/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:190">EU:C:2012:190</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>] można wywieść, że art. 3 rozporządzenia nr 2988/95 określający zasady przedawnienia w prawie [Unii] znajduje zastosowanie do środków zmierzających do zapłaty odsetek należnych w myśl art. 52 rozporządzenia nr 800/1999 oraz art. 5a rozporządzenia nr 770/96?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Czy należy uznać, że roszczenie o zapłatę odsetek wynika ze swej istoty z nieprawidłowości <QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>ciągłej lub powtarzającej się<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="00AB" ID="QE0015"/>, która ustaje w dniu zapłaty należności głównej, a tym samym rozpoczęcie biegu przedawnienia tego roszczenia zostaje odsunięte w czasie do owego dnia?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>W przypadku odpowiedzi przeczącej na pytanie drugie, czy bieg przedawnienia rozpoczyna się w dniu dopuszczenia się nieprawidłowości, która była przyczyną powstania wierzytelności głównej, czy też dopiero w dniu płatności pomocy albo zwolnienia zabezpieczenia, to jest w dniu odpowiadającym rozpoczęciu obliczania wspomnianych odsetek?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>Czy w celu stosowania ustanowionych rozporządzeniem nr 2988/95 zasad dotyczących przedawnienia, należy uznać, że każda czynność przerywająca bieg przedawnienia w odniesieniu do roszczenia głównego przerywa także bieg przedawnienia w odniesieniu do odsetek, mimo iż czynności, które przerwały bieg przedawnienia, nie odnoszą się do odsetek, lecz do wierzytelności głównej?</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="6"?><ITEM><NP><NO.P>5)</NO.P><TXT>Czy upływ terminu przedawnienia następuje wraz z upływem maksymalnego terminu przewidzianego w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95, jeśli w tym terminie agencja płatnicza żąda zwrotu nienależnie wypłaconej pomocy, bez jednoczesnego żądania zapłaty odsetek?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>6)</NO.P><TXT>Czy przewidziany w ogólnych przepisach prawa pięcioletni termin przedawnienia, wprowadzony do prawa krajowego w art. 2224 kodeksu cywilnego ustawą nr 2008‑561 z dnia <DATE ISO="20080617">17 czerwca 2008 r.</DATE>, mógł zastąpić, w odniesieniu do przedawnień, których terminy jeszcze nie upłynęły w dniu wejścia w życie tej ustawy, przewidziany rozporządzeniem nr 2988/95 termin przedawnienia wynoszący cztery lata – w myśl odstępstwa przewidzianego w art. 3 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia?<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>IV –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Postępowanie przed Trybunałem</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wpłynął do sekretariatu Trybunału w dniu <DATE ISO="20151111">11 listopada 2015 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Spółka Glencore, rząd francuski oraz Komisja Europejska przedstawiły uwagi na piśmie w terminie przewidzianym w art. 23 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości i uczestniczyły w rozprawie, która odbyła się w dniu <DATE ISO="20160609">9 czerwca 2016 r.</DATE></TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>V –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ocena</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>A –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Uwagi wstępne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Wydaje mi się właściwe dokonanie pewnego wstępnego doprecyzowania, które pomoże zrozumieć (niezbyt fortunną) treść kluczowego przepisu w tym postępowaniu, tj. art. 3 rozporządzenia nr 2988/95. Użycie pojęcia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>okresu [terminu] przedawnienia [postępowania]<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Ponadto pojęcie to okazuje się niejednoznaczne w każdej ze sprawdzonych wersji językowych (<QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>diligencias<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/> w wersji hiszpańskiej, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>poursuites<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/> we francuskiej, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>proceedings<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/> w angielskiej, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>Verfolgung<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> w niemieckiej, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>azioni giudiziarie<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/> we włoskiej, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>vervolging<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/> w niderlandzkiej, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>procedimento<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> w portugalskiej i <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>vidta åtgärder<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> w szwedzkiej) i być może należałoby zastąpić je innym, bardziej zgodnym z kontekstem administracyjnym, którego dotyczy rozporządzenie.</P></NOTE> w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy może wprowadzać w błąd. Nie chodzi tu, jak mogłoby się wydawać, o termin przedawnienia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>postępowania<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/> jako takiego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Postępowania (czy też czynności) nie są objęte okresami przedawnienia, lecz terminami załatwienia sprawy.</P></NOTE>, lecz o termin wykonania prawa (w tym przypadku przez organ administracji) do odzyskania tego, co w sposób nienależny przekazano spółce będącej beneficjentem funduszy europejskich.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Przedawnienie ostateczne, zgodnie z redundantnym objaśnieniem, stanowi rodzaj wygaśnięcia praw (lub, jak kto woli, roszczeń, które są niczym innym jak procesowym przełożeniem praw) na skutek bezczynności osoby uprawnionej trwającej określony czas. Artykuł 3 rozporządzenia nr 2988/95 wyznacza administracji maksymalny okres czterech lat (z możliwością przerwania jego biegu) od chwili popełnienia naruszenia na odzyskanie kwot nienależnie otrzymanych przez operatora. To właśnie prawo do żądania owego zwrotu jest przedmiotem przedawnienia, powtarzam, o ile upłynął okres czterech lat bez jego wykonania.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Kolejna uwaga jest równie istotna. Właściwy organ administracji dysponuje owym okresem czterech lat, aby podjąć działania w związku z prawdopodobnie popełnionym naruszeniem, które mogą: a) przerwać bieg okresu przedawnienia za sprawą jakiejkolwiek czynności dochodzeniowej dotyczącej akt sprawy, w ramach której zostaną określone z wystarczającą dokładnością działania, co do których zachodzi podejrzenie występowania nieprawidłowości<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20150611">11 czerwca 2015 r.</DATE>, Pfeifer &amp; Langen (C‑52/14, zwany dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>wyrokiem Pfeifer &amp; Langen II<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/>, <REF.DOC.ECR><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:381">EU:C:2015:381</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, z maksymalnym limitem ośmiu lat na wydanie decyzji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150903">3 września 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Sodiaal International</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑383/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:541">EU:C:2015:541</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, rozciągnął stosowanie ośmioletniego okresu przedawnienia z art. 3 ust. 1 akapit czwarty na środki administracyjne w rozumieniu art. 4 tegoż rozporządzenia.</P></NOTE>; lub b) obejmować wydanie decyzji zawierającej środek administracyjny, o którym mowa w art. 4, lub karę przewidzianą w art. 5 rozporządzenia nr 2988/95.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Moja trzecia i ostatnia uwaga wstępna dotyczy okoliczności, która była omawiana podczas rozprawy i choć nie wynika z pytania prejudycjalnego, może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy: rząd francuski potwierdził otwarcie, że praktyka francuskich organów administracji do roku 2010 była taka, iż nie dochodzono odsetek w sprawach zwrotu pomocy wspólnotowych w tego typu przypadkach<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>W dniu <DATE ISO="20100408">8 kwietnia 2010 r.</DATE> FranceAgriMer przekazał notatkę do operatorów działających w branży zawierającą informację o zmianie swojej polityki w odniesieniu do odsetek.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>B –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania pierwszego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Uwagi stron</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Wszyscy trzej uczestnicy postępowania, którzy przedstawili swoje stanowiska, zaproponowali jednomyślnie udzielenie odpowiedzi twierdzącej na pierwsze pytanie prejudycjalne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Spółka Glencore i rząd francuski uważają, że w wyroku Pfeifer &amp; Langen<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20120329">29 marca 2012 r.</DATE>, Pfeifer &amp; Langen, C‑564/10 (zwany dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>wyrokiem Pfeifer &amp; Langen I<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>, <REF.DOC.ECR><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:190">EU:C:2012:190</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> Trybunał Sprawiedliwości przyznał, w sposób pośredni, lecz niewątpliwy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Odsyłają do pkt 42–47 i 50 wyroku Pfeifer &amp; Langen I.</P></NOTE>, iż w przypadku gdy odsetki są naliczane w oparciu o dwie normy prawa Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Artykuł 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87 i art. 5a rozporządzenia nr 3002/92.</P></NOTE>, okres przedawnienia wskazany w rozporządzeniu nr 2988/95 ma zastosowanie w stosunku do zapłaty odsetek od należności głównej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Zdaniem Komisji z art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 wynika, że żądanie odsetek stanowi jeden ze środków administracyjnych skierowanych na ściganie nieprawidłowości. Ich zapłata jest jednoznacznie przewidziana w prawie pochodnym Unii i dotyczy jej interesów finansowych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Ponadto Komisja twierdzi, że art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 ustanawia minimalną harmonizację w celu zagwarantowania, że środki ochrony interesów finansowych Unii nie będą podlegały krótszym okresom przedawnienia aniżeli te w nim przewidziane.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Ocena</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy można interpretować wyrok Pfeifer &amp; Langen I a contrario sensu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Zgodnie z tym wyrokiem okresu przedawnienia z art. 3 rozporządzenia nr 2988/95 do dochodzenia należności głównej dotyczącej zwrotu nienależnie otrzymanej korzyści z budżetu Unii nie stosuje się do odsetek od tej należności, w przypadku gdy nie są należne na podstawie prawa Unii, lecz w oparciu o zobowiązanie powstałe wyłącznie na podstawie prawa krajowego.</P></NOTE>. Jeżeli tak, prosi o odpowiedź na pozostałe pytania, albowiem w postępowaniu odsetki są naliczane na podstawie norm sektorowych prawa Unii.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>W wyroku Pfeifer &amp; Langen I Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że rozporządzenie nr 2988/95 nie miało zastosowania, albowiem w tamtym przypadku odsetki zostały naliczone nie w oparciu o normę prawa Unii, lecz na podstawie innych norm prawa krajowego. Jest zatem logiczne i roztropne, że sąd krajowy chce się upewnić, czy można stwierdzić a contrario sensu wspomnianego wyroku stosowalność przytoczonego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Zgadzam się ze stronami niniejszego postępowania, że wnioskowanie zaproponowane przez sąd odsyłający jest poprawne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Wniosek taki znajduje poparcie z jednej strony w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 (wycofanie nienależnie otrzymanej korzyści może zostać powiększone – jeśli to zostało przewidziane – o odsetki), a z drugiej strony w wyroku Pfeifer &amp; Langen I, gdy ten odnosi się do ewentualnego występowania normy sektorowej Unii, która obejmowałaby zapłatę odsetek<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Punkt 42.</P></NOTE>. Do tych ostatnich zastosowanie miałyby zasady z art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia. Ponadto z systemowego punktu widzenia sam wyrok wyjaśnił<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>W pkt 50.</P></NOTE>, że określone w art. 3 zasady dotyczące przedawnienia nie mają zastosowania do odsetek naliczonych na podstawie przepisów prawa krajowego, a nie w oparciu o regulację sektorową Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Wobec powyższego sam wyrok Pfeifer &amp; Langen I zawiera w swoim ratio decidendi elementy, które pokazują stanowisko Trybunału Sprawiedliwości: jeżeli istnieje norma sektorowa Unii, zgodnie z którą następuje zapłata odsetek (dodanych do zwrotu kwot nienależnie otrzymanych przez operatorów z budżetu Unii), mają zastosowanie, co do zasady, normy dotyczące przedawnienia wynikające z art. 3 rozporządzenia nr 2988/95.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Odnosząc te założenia do postępowania głównego i biorąc pod uwagę, że art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87 i art. 5a rozporządzenia nr 3002/92 przewidują zapłatę odsetek (odpowiednio w ramach systemu refundacji wywozowych dla produktów rolnych oraz w zakresie kontroli wykorzystania lub przeznaczenia produktów objętych interwencją), a żaden z nich nie przewiduje szczegółowych uregulowań dotyczących przedawnienia, zapłata ta podlega zasadom ogólnym lub o charakterze przekrojowym, ujętym w art. 3 rozporządzenia nr 2988/95.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Wobec powyższego proponuję odpowiedzieć na pierwsze pytanie w taki sposób, że art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 ma zastosowanie do zapłaty odsetek naliczonych w oparciu o środki wynikające z art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87 oraz art. 5a rozporządzenia nr 3002/92.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>C –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytań od drugiego do piątego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Interpretacja pytań</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Wnioskując o udzielenie odpowiedzi na pytania od drugiego do piątego, które można potraktować łącznie, sąd odsyłający pragnie dociec, co do zasady, jak należy stosować termin przedawnienia przewidziany w art. 3 rozporządzenia nr 2988/95 do zapłaty odsetek naliczonych od kwot nienależnie pobranych, w ramach systemu refundacji wywozowych oraz interwencji na rynku produktów rolnych.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Pytania obejmują w dużej mierze argumenty podnoszone przez strony przed sądem odsyłającym i koncentrują się wokół dies a quo do obliczenia terminu przedawnienia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Pytania drugie i trzecie.</P></NOTE> oraz wpływu, jaki na termin przedawnienia (zarówno ogólny na podstawie art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95, jak również nadzwyczajny zawarty w akapicie czwartym) mógłby mieć fakt, że żądanie zwrotu pomocy nie obejmowało odsetek<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Pytania czwarte i piąte.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Uwagi stron</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Co się tyczy dies a quo, spółka Glencore uważa, iż w związku z tym, że zadłużenie z tytułu odsetek ma charakter akcesoryjny do należności głównej, zapłata odsetek nie wywodzi się z nieprawidłowości ciągłej lub powtarzającej się w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95, zgodnie z orzecznictwem odnoszącym się do tej kwestii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Odwołuje się przy tym do wyroków: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070111">11 stycznia 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Vonk Dairy Products</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑279/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:18">EU:C:2007:18</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; Pfeifer &amp; Langen II, pkt 52.</P></NOTE>. Uważa ponadto, że rozpoczęcie biegu przedawnienia zbiega się z dniem, w którym dopuszczono się nieprawidłowości, ewentualnie z dniem, w którym odsetki zaczęły być naliczane, ale w żadnym razie nie rozpoczyna się wraz z datą, w której stwierdzono istnienie należności, ani z datą, kiedy ją odzyskano<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Przywołuje w tym kontekście wyrok Pfeifer &amp; Langen II, pkt 67, a także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151006">6 października 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Firma Ernst Kollmer Fleischimport und -export</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑59/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:660">EU:C:2015:660</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Co do braku wzmianki o odsetkach w żądaniach zwrotu pomocy spółka Glencore wskazuje, że roszczenie, w którym domagano się zwrotu należności głównej, było pozbawione precyzji wymaganej przez orzecznictwo<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Powołuje się na wyrok Pfeifer &amp; Langen II, pkt 40, a także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040624">24 czerwca 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Handlbauer</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑278/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:388">EU:C:2004:388</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> i byłoby sprzeczne z zasadą pewności prawa wnioskować, iż zawierało żądanie odsetek, albowiem o nich w ogóle nie wspomina. W każdym razie w postępowaniu głównym należności z tytułu zapłaty odsetek już by się przedawniły z powodu upływu okresu czterech lat od dnia żądania zapłaty należności głównej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Co się tyczy zaś nadzwyczajnego ośmioletniego okresu przedawnienia, spółka Glencore zapewnia, że wyrok Sodiaal International<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150903">3 września 2015 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑383/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:541">EU:C:2015:541</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> rozwiązał tę kwestię, gdyż stwierdzono w nim, iż termin końcowy wskazany w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95 ma zastosowanie również do środka w rozumieniu art. 4 tego rozporządzenia od momentu, gdy będzie przewidziany przez zasadę sektorową Unii. Brak wzmianki o odsetkach w żądaniach dotyczących kwot nienależnie pobranych sprawił, że kiedy FranceAgriMer z opóźnieniem zgłosiło swoje roszczenie, upłynął już nadzwyczajny termin przedawnienia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Rząd francuski utrzymuje, że ze względu na akcesoryjny charakter odsetek względem należności głównej i w związku z tym, że ich naliczenie jest wynikiem braku jej zapłaty, termin przedawnienia wierzytelności z tytułu odsetek zaczyna biec z chwilą zapłaty należności głównej. Ponadto, w związku z ciągłymi skutkami wywołanymi przez cały okres braku zapłaty należności głównej, zadłużenie z tytułu odsetek stanowi <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>nieprawidłowość powtarzającą się<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/> w rozumieniu rozporządzenia nr 2988/95.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Rząd francuski argumentuje, że data rozpoczęcia biegu przedawnienia należności z tytułu odsetek nie zbiega się z rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia należności głównej, albowiem w tamtej chwili nie były jeszcze naliczane odsetki. Kwestionuje tym samym, w związku z nierozłącznym charakterem obu należności, aby możliwe było odwołanie się do wyroku Pfeifer &amp; Langen II, który w pkt 51 odnosi się jedynie do akcesoryjnego charakteru odsetek w przypadku, gdy nastąpiło przedawnienie należności głównej, tj. innym aniżeli w niniejszej sprawie.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Na wypadek gdyby Trybunał Sprawiedliwości postanowił nie rozdzielać należności z tytułu odsetek od nieprawidłowości leżącej u podstaw ich naliczenia, rząd francuski proponuje uznać tę pierwszą za rodzaj decyzji w sprawie sankcji administracyjnej wydanej w oparciu o należność główną. Zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, który ustanawia trzyletni termin przedawnienia na wykonanie postanowienia karnego od dnia jego uprawomocnienia, i w związku z tym, że spółka Glencore najpierw odwołała się do sądu od obu decyzji w niniejszej sprawie, a następnie dokonała zapłaty zgodnie z ich treścią, termin przedawnienia odsetek zacząłby biec od chwili dokonania wspomnianej zapłaty.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Mając na względzie to ostatnie kryterium, rząd francuski uważa, że brak wzmianki o odsetkach w roszczeniu należności głównej jest bez znaczenia, albowiem w tym przypadku termin przedawnienia odsetek nie upłynął.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Zdaniem Komisji art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 dotyczy przedawnienia postępowania przeprowadzonego w celu usunięcia nieprawidłowości, ale pomimo akcesoryjnego charakteru odsetek nie przestają być one przedmiotem innego roszczenia aniżeli należność główna. Dodaje, że w związku z tym, iż art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87 przewiduje naliczenie odsetek za okres, który upłynął między wypłatą nienależnie otrzymanej korzyści a jej zwrotem, odsetek można żądać w zasadzie od chwili, w której uprawniony organ otrzymał zwrot kwoty głównej należnej od operatora.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Komisja podziela podejście rządu francuskiego co do charakteru ciągłego należności z tytułu odsetek. W odniesieniu do maksymalnego terminu przedawnienia wskazanego w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95 wskazuje, że w tym przypadku nie upłynął wskazany termin, albowiem bieg przedawnienia rozpoczął się z chwilą zapłaty należności głównej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Czyli w dniu <DATE ISO="20100406">6 kwietnia 2010 r.</DATE> w odniesieniu do pomocy otrzymanej w celu wywozu jęczmienia do produkcji piwa i w dniu <DATE ISO="20100927">27 września 2010 r.</DATE> w odniesieniu do pomocy otrzymanej w celu wywozu pszenicy zwyczajnej.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Na wypadek gdyby Trybunał Sprawiedliwości odmówił uznania ciągłości nieprawidłowości należności z tytułu odsetek, Komisja podkreśla jej akcesoryjność względem należności głównej, która uzasadniałaby przerwanie biegu przedawnienia na skutek wszczęcia postępowania ukierunkowanego na uzyskanie zapłaty należności głównej, co powodowałoby również przerwanie biegu przedawnienia żądania odsetek.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>Ocena</TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>W przedmiocie odsetek i ich przedawnienia w świetle rozporządzenia nr 2988/95</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>W ramach rozporządzenia nr 2988/95 zapłata odsetek nie stanowi kary<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Zobacz B.R. Killmann, S. Glaser, <HT TYPE="ITALIC">Verordnung (EG, EURATOM) Nr. 2988/95 über den schutz der finanziellen Interessen der Europäischen Gemeinschaften</HT> – <HT TYPE="ITALIC">Kommentar</HT>, Wien – Graz, NWN Neuer Wissenschaftlicher Verlag/Berliner Wissenschafts-Verlag, 2011, s. 95.</P></NOTE>, a odpowiada dwóm celom: z jednej strony dla organu administracji, który nie mógł dysponować należną kwotą, stanowi rekompensatę odpowiadającą zaktualizowanej wartości kwoty nienależnie pobranej przez operatora; z drugiej zaś, pozwala wyeliminować wszelkie korzyści, które wspomniany operator mógł uzyskać jako beneficjent nienależnie wypłaconej pomocy, a które wystąpiłyby, gdyby nie naliczono odsetek od wypłaconych kwot<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Zgadzam się w tej kwestii z oceną rzecznik generalnej E. Sharpston zawartą w opinii w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Pfeifer &amp; Langen (I)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑564/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:38">EU:C:2012:38</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0064">64</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Co do statusu prawnego należności z tytułu odsetek Trybunał Sprawiedliwości stwierdził w wyroku Pfeifer &amp; Langen I ich akcesoryjny charakter względem dochodzonych należności (wierzytelność główna) nienależnie otrzymanych kwot<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Punkt 48.</P></NOTE>. Ponadto nie można zapominać o drugiej determinującej cesze, tj. o prawnym źródle ich naliczenia, gdy jest ono oparte na normie sektorowej Unii (w przeciwieństwie do roszczenia o odsetki na podstawie prawa cywilnego). Jak już stwierdziłem, w przypadku tej sprawy art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87 i art. 5a rozporządzenia nr 3002/92 obejmują w sposób wyraźny roszczenie o odsetki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Obowiązek ten – akcesoryjny i znajdujący oparcie w prawie – ma jednocześnie podwójny skutek: a) zobowiązuje organ administracji krajowej do żądania odsetek, choć do ich dokładnego naliczenia należy poczekać do zwrotu kwoty nienależnie otrzymanej (wystarczy przemnożyć tę kwotę przez wysokość oprocentowania oraz czas, który upłynął między wypłatą a zwrotem); i b) daje pewność prawną operatorowi, który dopuścił się naruszenia, gdyż ma z góry świadomość bezwzględnego obowiązku ich zapłaty.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Biorąc pod uwagę cel zapłaty odsetek oraz ich cechy prawne, przedawnienie roszczenia do ich żądania biegnie równolegle do roszczenia głównego, któremu służy, tzn. żądania od operatora dopuszczającego się naruszenia zwrotu nienależnie przez niego otrzymanych kwot.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Niemniej jednak kwestia akcesoryjności napotyka na ograniczenie w ramach zasad dotyczących przedawnienia zawartych w rozporządzeniu nr 2988/95, o czym należy wspomnieć już teraz, niezależnie od dalszych rozważań na ten temat znajdujących się w odpowiedzi na pytanie piąte. Jeżeli – jak to miało miejsce w przypadku niniejszej sprawy – organ administracji w pierwszej chwili dochodzi jedynie roszczenia zwrotu należności głównej, należność z tytułu odsetek może zostać wyodrębniona i nabyć pewnej autonomii co do jej przedawnienia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Należność z tytułu odsetek zawiera zarówno cechy akcesoryjności, jak i inne autonomiczne. Jest roszczeniem akcesoryjnym w takim zakresie, w jakim zakłada istnienie należności głównej, od której są naliczane odsetki. Niemniej jednak, kiedy już zaistnieje, może nabyć własnej dynamiki, która pozwala jej być przedmiotem określonych roszczeń i czynności prawnych niezależnie od należności głównej (jak na przykład roszczenie przed sądem, cesja na rzecz osób trzecich, zastaw lub zajęcie). Zapłata należności głównej nie wpływa na naliczone odsetki, które są nadal należne, chyba że można jednoznacznie wnioskować z kontekstu, że ich zapłata została w sposób dorozumiany umorzona.</P></NOTE>. Decyzje lub środki podjęte w celu uzyskania zwrotu należności głównej podlegają terminowi przewidzianemu w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150903">3 września 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Sodiaal International</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑383/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:541">EU:C:2015:541</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, rozszerzył zakres stosowania maksymalnego ośmioletniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95, poza jego początkowy zakres (który dotyczy kar) do środków wymienionych w art. 4 tego rozporządzenia.</P></NOTE> (lub właściwemu przewidzianemu w prawie krajowym), podczas gdy, w przypadku braku osobnego roszczenia, zapłata odsetek nadal podlega nadzwyczajnemu okresowi przedawnienia określonemu w art. 3 ust. 1 akapit czwarty tego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Stosowanie tego nadzwyczajnego limitu czasowego do roszczenia o zapłatę odsetek znajduje uzasadnienie, ponieważ termin tego rodzaju ma charakter bezwzględny, to znaczy, niezależnie od wszczętych czynności, włącznie z tymi, które przerwały bieg przedawnienia. Jeżeli po upływie ośmiu lat od powstania należności z tytułu odsetek, czynności te nie znalazły zakończenia w postaci środka lub kary<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Z wyjątkiem sytuacji, gdy postępowanie zostało zawieszone z powodu wszczęcia przeciwko operatorowi postępowania karnego dotyczącego tych samych okoliczności zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, do którego odwołuje się zasada nadzwyczajnego terminu przedawnienia.</P></NOTE>, przepis ten zakłada, że nastąpiło, eo ipso, przedawnienie roszczenia do ich dochodzenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Takie podejście nie stoi w sprzeczności, w pozostałym zakresie, z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, które w odniesieniu do przedawnienia stwierdza jedynie, przynajmniej jak dotąd, akcesoryjność należności odsetkowych względem należności głównej, kiedy ta się już przedawniła. Zobacz wyrok Pfeifer &amp; Langen I, pkt 51.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="12"?><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>W przedmiocie dies a quo: nieprawidłowość ciągła czy jednostkowa?</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Pytanie sądu odsyłającego (czy wierzytelność z tytułu odsetek wynika z nieprawidłowości ciągłej czy powtarzającej się) zdaje się logiczne na tym etapie analizy, albowiem w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej znalazłby zastosowanie art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95, który określa dies a quo do obliczenia okresu przedawnienia jako moment, w którym usunięto nieprawidłowość. W przypadku przyjęcia takiej tezy roszczenie do żądania odsetek w przedmiotowej sprawie nie przedawniłoby się.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Niemniej jednak nie sądzę, aby można było zakwalifikować brak zapłaty odsetek jako <HT TYPE="ITALIC">nieprawidłowość ciągłą lub powtarzającą się</HT>. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału nieprawidłowość ma charakter <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>ciągły lub powtarzający się<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/> w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95, jeżeli dopuszcza się jej podmiot, który czerpie korzyści ekonomiczne z całokształtu podobnych operacji, które naruszają ten sam przepis prawa Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070111">11 stycznia 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Vonk Dairy Products</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑279/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:18">EU:C:2007:18</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Wychodząc z tego założenia, istnieje wiele powodów, które przemawiają za odpowiedzią przeczącą na to pytanie. Po pierwsze, należność z tytułu odsetek nie wynika bezpośrednio z naruszenia którejś z norm prawnych Unii. <HT TYPE="ITALIC">Nieprawidłowości</HT>, do których odnosi się art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95, mają charakter materialny, to znaczy, obejmują szereg innych naruszeń (ciągłych lub powtarzających się w czasie) przepisów prawa regulujących system pomocy. Popełnienie naruszeń <HT TYPE="ITALIC">materialnych</HT>, dzięki którym operator uzyskał nienależną korzyść ekonomiczną, rodzi obowiązek zwrotu należności głównej oraz odsetek, niemniej jednak brak zapłaty tych ostatnich nie stanowi, samo w sobie, nowego naruszenia lub nieprawidłowości.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Po drugie, nawet jeżeli uznać, że brak zapłaty kwoty głównej i odsetek stanowi naruszenie prawa, korzyści ekonomiczne uzyskane przez podmiot dopuszczający się naruszenia nie są wynikiem <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>całokształtu podobnych operacji<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/>, albowiem należność z tytułu odsetek nie wynika z wielu operacji. Codzienny przyrost odsetek wraz z upływem czasu wynika – jak już wskazywałem – z ich natury kompensującej utratę wartości nominalnej kwoty otrzymanej przez podmiot dopuszczający się naruszenia, która wymaga codziennego dostosowania. Ten postępujący proces naliczania odsetek nie jest równoznaczny z tym, że operator dopuszcza się każdego dnia kolejnego naruszenia tej samej normy prawa Unii, dokonując podobnej operacji jak dzień wcześniej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Po wykluczeniu zatem tezy o ciągłości lub powtarzalności naruszenia pozostaje pytanie o to, w którym momencie rozpoczyna się bieg przedawnienia roszczenia organu administracji do żądania zapłaty odsetek. W przypadku gdy rzecz dotyczy nieprawidłowości jednostkowych (jak w tym przypadku), Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że dopuszczenie się ich rozpoczyna bieg terminu przedawnienia, jeżeli zachodzi działanie lub zaniechanie podmiotu gospodarczego stanowiące naruszenie prawa Unii oraz szkoda lub potencjalna szkoda w budżecie Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151006">6 października 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Firma Ernst Kollmer Fleischimport und -export</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑59/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:660">EU:C:2015:660</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. W konsekwencji to samo orzecznictwo uznaje, że termin przedawnienia zaczyna bieg wtedy, gdy zaszło zarówno naruszenie prawa Unii, jak i szkoda w budżecie Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Ibidem, pkt 29 i sentencja wyroku.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Dla Trybunału Sprawiedliwości dies a quo wcale nie musi być zbieżne z datą, w której Komisja (lub w tym przypadku właściwy organ krajowy) wykrył nieprawidłowość<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20041202">2 grudnia 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>José Martí Peix/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑226/03 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:768">EU:C:2004:768</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, a także wyrok Pfeifer &amp; Langen II, pkt 67.</P></NOTE>, lecz z dniem, w którym się jej dopuszczono.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Z przytoczonych okoliczności fatycznych sprawy nie wynika jasno, czy zapłata refundacji wywozowej w odniesieniu do wywozu jęczmienia i pomoc wywozowa w odniesieniu do wywozu pszenicy nastąpiły przed popełnieniem naruszeń czy po nim. Dies a quo do obliczenia okresu przedawnienia należności z tytułu odsetek byłby dniem popełnienia naruszenia (gdyby data ta była późniejsza aniżeli data zapłaty refundacji lub pomocy) albo dniem zapłaty (gdyby ta nastąpiła później aniżeli naruszenie materialne), albowiem tylko w jednym z tych momentów doszło do nieprawidłowości<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151006">6 października 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Firma Ernst Kollmer Fleischimport und -export</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑59/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:660">EU:C:2015:660</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>W mojej ocenie zwolnienie zabezpieczenia (do którego odwołuje się sąd odsyłający w swoim trzecim pytaniu) nie ma istotnego znaczenia dla określenia początku terminu do żądania odsetek. Jak wynika z art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>beneficjent zwraca kwoty nienależnie otrzymane, łącznie z […] odsetkami obliczonymi za okres, który upłynął między płatnością i zwrotem<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>. Prawdą jest, że ten sam przepis pod lit. b) przewiduje szczególną zasadę obliczania, ale nie wprowadza ona nowego dies a quo, lecz jedynie kryterium pozwalające doprecyzować sposób naliczania odsetek w przypadku ustanowienia zabezpieczenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>W sprawie Glencore, po zwolnieniu zabezpieczenia, odsetki byłyby naliczane od jego zwrotu i aż do dnia poprzedzającego wypłatę kwoty odpowiadającej zabezpieczeniu powiększonemu o te odsetki [art. 11 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 3665/87].</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Ostatecznie, w chwili wystąpienia każdej z tych nieprawidłowości, rozpoczyna się bieg terminu dochodzenia należności głównej oraz przedawnienia roszczenia do żądania odsetek, bez stwierdzenia w niniejszym przypadku nieprawidłowości ciągłej lub powtarzającej się w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>W przedmiocie braku żądania odsetek</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Sędzia a quo zmierza do ustalenia, jaki wpływ na okres przedawnienia ma brak wzmianki o odsetkach w roszczeniu dotyczącym należności głównej. Pytania prejudycjalne czwarte i piąte odnoszą się w tym zakresie zarówno do terminu z art. 3 ust. 1 akapit pierwszy (<QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>ogólny okres [termin]<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/> czterech lat lub więcej, jeżeli tak stanowi prawo krajowe) rozporządzenia nr 2988/95, jak również do terminu z art. 3 ust. 1 akapit czwarty (<QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>okres [termin] nadzwyczajny<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> ośmiu lat).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Termin ogólny ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa prawnego podmiotów gospodarczych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040624">24 czerwca 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Handlbauer</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑278/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:388">EU:C:2004:388</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101028">28 października 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>SGS Belgium i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑367/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:648">EU:C:2010:648</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0068">68</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, tak by były w stanie określić, które z ich działań nabyły charakteru ostatecznego, a które mogą jeszcze być przedmiotem jakiejś czynności przeciwko nim<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Wyrok Pfeifer &amp; Langen II, pkt 24, 64, a także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150903">3 września 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Sodiaal International</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑383/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:541">EU:C:2015:541</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Nie widzę żadnych przeciwskazań do zastosowania tego orzecznictwa do terminu nadzwyczajnego, jako że wprowadza maksymalny termin o nieprzekraczalnym charakterze, co prowadzi do większej pewności prawnej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Roszczenie do żądania odsetek od należności wynikające z nienależnego otrzymania pomocy obciążającej budżet Unii podlega, co do zasady, terminowi ogólnemu oraz rządzącej nim regulacji prawnej. Dlatego też bieg przedawnienia podlega przerwaniu na skutek przyczyn wskazanych w art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95, czego konsekwencją jest to, że czteroletni termin przedawnienia zaczyna biec na nowo po każdym przerwaniu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie, jak wynika z okoliczności faktycznych, w latach 2001 (w odniesieniu do jęczmienia) i 2003 (w odniesieniu do pszenicy zwyczajnej) francuskie organy celne przeprowadziły w każdym przypadku kontrolę. Jeżeli te kontrole spełniały konieczne warunki (zostały poprzedzone odpowiednimi zawiadomieniami, były wystarczająco dokładne, by zbadać poszczególne<?PAGE NO="14"?> nieprawidłowości i nie miały jedynie ogólnego charakteru)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040624">24 czerwca 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Handlbauer</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑278/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:388">EU:C:2004:388</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101028">28 października 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>SGS Belgium i in</NAME.CASE>. (<NO.CASE>C‑367/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:648">EU:C:2009:648</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0069">69</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, co powinien zbadać sąd krajowy, należałoby je zakwalifikować jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>postępowanie<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/> w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95. W związku z tym, że obie kontrole zostały przeprowadzone przed upływem ogólnego terminu przedawnienia, przerwały jego bieg zarówno w stosunku do należności głównej, jak i do zapłaty odsetek ze względu na ich akcesoryjny charakter względem należności głównej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>Z chwilą sporządzenia wezwania do zapłaty z 2004 r. (w odniesieniu do jęczmienia) i w 2005 r. (w odniesieniu do pszenicy zwyczajnej) nastąpiło kolejne przerwanie biegu przedawnienia zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95. Można by dyskutować, czy, w związku z charakterem owych wezwań do zapłaty, nastąpiło jedynie przerwanie biegu przedawnienia należności głównej, albowiem wspomniane wezwania nie obejmowały żądania odsetek. Niemniej jednak rozważania te są bez znaczenia, albowiem nie doszło do wydania decyzji w kwestii odsetek w obrębie okresu ośmiu lat (liczonych od popełnienia nieprawidłowości), który to termin stanowi okres maksymalny ustanowiony w art. 3 ust. 1 akapit czwarty, jak już wskazywałem w poprzednich punktach niniejszej opinii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Założenie, że roszczenia powinny być spełniane pod rygorem przedawnienia, pozostaje w pełni ważne w stosunku do organów administracji publicznej, choćby ich prawa lub obowiązki miały podstawę prawną. Krajowe organy administracji, które jak w postępowaniu głównym, zaniedbały przez okres przekraczający osiem lat swój obowiązek żądania zapłaty odsetek, nie mogą następnie ich żądać sine die, w sprzeczności z bezwzględnym charakterem terminu nadzwyczajnego wskazanego w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95. Takie rozwiązanie wpływałoby negatywnie nie tylko na pewność prawną operatorów, lecz naruszałoby jednocześnie równowagę osiągniętą przez prawodawcę w tym rozporządzeniu pomiędzy ochroną finansów Unii a bezpieczeństwem prawnym, które stara się pogodzić.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>W niniejszych okolicznościach nie ma znaczenia, że brak żądania odsetek wynikał, jak przyznał rząd francuski podczas rozprawy, z zastosowania pewnych wytycznych w ramach polityki krajowej, które obowiązywały do 2010 r. Informacja ta pogarsza nawet jego sytuację procesową, ponieważ wspomniane wytyczne stanowiłyby naruszenie nałożonych przez regulacje sektorowe obowiązków odzyskania zarówno należności głównej, jak i odsetek naliczonych w każdym przypadku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Wobec powyższego francuska administracja nie mogła, po tym jak spowodowała zaistniałą sytuację, przenieść swojej odpowiedzialności na podmioty gospodarcze, żądając od nich, już po upływie ośmioletniego nadzwyczajnego terminu przedawnienia (włącznie z okresami przerwania jego biegu, do których odnosiłem się powyżej), zapłaty odsetek, których ona sama postanowiła na początku nie dochodzić.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Konieczność dochowania należytej staranności zawodowej przy wykonywaniu władzy publicznej jest też w pełni zgodna z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, które podkreśla ogólny obowiązek zachowania należytej staranności przy badaniu prawidłowości płatności dokonywanych na koszt budżetu Unii. Obowiązek ten wynika w największym stopniu z art. 4 ust. 3 TUE, który nakłada na państwa członkowskie obowiązek podejmowania wszelkich środków <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>[właściwych] dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji Unii<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/>. Obejmuje to środki, które prowadzą do naprawienia nieprawidłowości<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>W tym kontekście zob. wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140917">17 września 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Cruz &amp; Companhia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑341/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2230">EU:C:2014:2230</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>, w tym te, które stały się podstawą naliczenia odsetek zgodnie z prawem Unii.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="15"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Przyznanie, jakoby państwa członkowskie mogły korzystać z terminu dłuższego aniżeli wskazany w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95 do podjęcia czynności powiązanych z dochodzeniem odsetek, sprzyjałoby bezczynności organów administracji krajowej w dochodzeniu roszczeń powstałych na skutek nieprawidłowości, narażając jednocześnie podmioty na długi i nieokreślony okres niepewności prawnej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Ibidem.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Podsumowując, uważam, że w przypadku podjęcia środków wykonawczych w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 2988/95, w oparciu o które dochodzono zapłaty należności głównej, brak wzmianki we wspomnianych środkach o żądaniu zapłaty odsetek sprawia, że roszczenie o ich zapłatę podlega nadzwyczajnemu terminowi przedawnienia wskazanemu w art. 3 ust. 1 akapit czwarty tego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>D –</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania szóstego</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Uwagi stron</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Zdaniem spółki Glencore nie można zastąpić terminu przewidzianego w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95 terminem z art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego w jego brzmieniu nadanym ustawą nr 2008‑561. W opinii spółki nie jest spełniona żadna z dwóch przesłanek przyjętych przez Trybunał Sprawiedliwości, to jest: a) istnienie ustanowionego przez prawo krajowe terminu przedawnienia zwrotu nienależnie pobranych pomocy europejskich (według spółki Glencore ten artykuł we francuskim kodeksie cywilnym ma charakter ogólny, nie szczegółowy)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Spółka Glencore przytacza wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110505">5 maja 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ze Fu Fleischhandel i Vion Trading</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑201/10 i C‑202/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:282">EU:C:2011:282</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>; oraz b) istnienie wystarczająco przewidywalnej praktyki orzeczniczej w związku z treścią tego artykułu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Ibidem, pkt 29, 33, jak również wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140917">17 września 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Cruz &amp; Companhia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑341/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2230">EU:C:2014:2230</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Spółka Glencore podnosi ponadto, że poddanie nieprawidłowości, które miały miejsce w latach 1999 i 2000, na zasadzie analogii pięcioletniemu terminowi przedawnienia z art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego, który wprowadzono w 2008 r., stałoby w sprzeczności z zasadą pewności prawnej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>Rząd francuski i Komisja zgadzają się z tym, że odpowiedź na pytanie powinna być twierdząca.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>Zdaniem rządu francuskiego należałoby mieć na uwadze z jednej strony to, że w chwili popełnienia naruszenia art. 2277 francuskiego kodeksu cywilnego poddawał pięcioletniemu okresowi przedawnienia wszystkie odsetki naliczone od pożyczonych kwot pieniędzy i, bardziej ogólnie, od wszelkich płatności płatnych rocznie takich jak należności z tytułu odsetek, o których mowa w postępowaniu. Z drugiej strony rząd francuski uważa, że (nowy) okres pięcioletni z 2008 r. jest zgodny z prawem Unii, albowiem państwa członkowskie mają prawo do wydłużenia okresów wskazanych w art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95, co Trybunał Sprawiedliwości potwierdził<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090729">29 lipca 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Josef Vosding Schlacht-, Kühl- und Zerlegebetrieb i in.</NAME.CASE> (od <NO.CASE>C‑278/07 do C‑280/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:38">EU:C:2009:38</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110505">5 maja 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ze Fu Fleischhandel i Vion Trading</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑201/10 i C‑202/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:282">EU:C:2011:282</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140917">17 września 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Cruz &amp; Companhia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑341/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2230">EU:C:2014:2230</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0054">54</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, i że byłby w tym przypadku współmierny<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110505">5 maja 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ze Fu Fleischhandel i Vion Trading</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑201/10 i C‑202/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:282">EU:C:2011:282</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="16"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>Komisja podnosi, że państwa członkowskie mogą stosować dłuższe okresy, które są zgodne z normami prawa ogólnego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20090729">29 lipca 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Josef Vosding Schlacht-, Kühl- und Zerlegebetrieb i in.</NAME.CASE> (od <NO.CASE>C‑278/07 do C‑280/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:38">EU:C:2009:38</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Dodaje, iż według Trybunału Sprawiedliwości, wydłużenie okresu przedawnienia i jego natychmiastowe stosowanie nie narusza praw gwarantowanych przez art. 7 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, który odpowiada art. 49 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150908">8 września 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Tarrico i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑105/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:555">EU:C:2015:555</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Kończy, wskazując, w odniesieniu do pewności prawnej, że podmioty gospodarcze nie mogą pokładać uzasadnionej wiary w niezmienność bieżącej sytuacji, gdyż może ona być zmieniana decyzjami instytucji zgodnie z ich zakresami kompetencji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19961017">17 października 1996 r.</DATE>, <NAME.CASE>Lubella</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑64/95</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1996:388">EU:C:1996:388</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Ocena</TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>Poprzez pytanie szóste i ostatnie sąd odsyłający pragnie ustalić, czy, co do zasady, istnieje jakaś przeszkoda w prawie Unii do zastosowania w postępowaniu głównym pięcioletniego terminu przedawnienia określonego w art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>Biorąc pod uwagę odpowiedzi udzielone na pytania czwarte i piąte, poniższe rozważania mają charakter wyłącznie pomocniczy, na wypadek gdyby nie uwzględniono tych odpowiedzi i dopatrzono się w żądaniu odsetek środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 3 ust. 3 tego rozporządzenia zasady dotyczące okresów przedawnienia z art. 3 ust. 1 i 2 mają charakter pomocniczy względem tych przyjętych przez państwa członkowskie w swoich porządkach prawnych. Jak zostało wskazane przez strony w tym postępowaniu, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości uznało szerokie uprawnienia państw członkowskich do określania dłuższych okresów przedawnienia dotyczących nieprawidłowości, które naruszają interesy finansowe Unii, a okresy te mogą pochodzić również z prawa cywilnego i być wcześniejsze w stosunku do wejścia w życie rozporządzenia nr 2988/95<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140917">17 września 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Cruz &amp; Companhia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑341/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2230">EU:C:2014:2230</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE> lub być wynikiem zmian legislacyjnych dokonanych w późniejszym czasie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>Ibidem, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85.</NO.P><TXT>Co się zaś tyczy prawa francuskiego, z przekazanych pism wynika pewna sprzeczność pomiędzy tribunal administratif de Melun (sądem administracyjnym w Melun) a rządem francuskim: pierwszy zaprzecza istnieniu w chwili okoliczności wskazanych w postępowaniu normy prawa krajowego, która mogłaby zastąpić czteroletni termin określony w rozporządzeniu nr 2988/95, jako że termin przewidziany w prawie cywilnym w tamtym czasie wynosił trzydzieści lat i został jednoznacznie odrzucony przez Trybunał Sprawiedliwości jako właściwy do jego zastąpienia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111221">21 grudnia 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Chambre de commerce et d’industrie de l’Indre</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑465/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:867">EU:C:2011:867</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0065">65</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0066">66</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>; rząd francuski odwołuje się natomiast do art. 2277 kodeksu cywilnego, który już wtedy poddawał pięcioletniemu terminowi przedawnienia wszelkie roszczenia dotyczące odsetek od pożyczonych pieniędzy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86.</NO.P><TXT>Odnośnie do prawa krajowego nie należy do kompetencji Trybunału Sprawiedliwości, lecz do sądu odsyłającego znalezienie normy w jego porządku prawnym, która mogłaby właściwie zastąpić termin przedawnienia wskazany w art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95. Należałoby nawet zadać sobie pytanie, czy istnieje w prawie francuskim norma prawa administracyjnego, która regulowałaby terminy przedawnienia dotyczące zobowiązań, jakie osoby prywatne, w tym podmioty gospodarcze, zaciągają wobec administracji publicznej. Gdyby tak nie było, to zachowując zasadę spójności postępowania, sąd a quo powinien zbadać argument rządu francuskiego w odniesieniu do tej okoliczności.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="17"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87.</NO.P><TXT>W każdym razie, ponieważ oba artykuły francuskiego kodeksu cywilnego (tj. dawny art. 2277, obowiązujący w okresie istotnym dla okoliczności sprawy, oraz nowy art. 2224, wprowadzony w miejsce ogólnego okresu trzydziestu lat) przewidują termin pięcioletni, uważam, że oba spełniają wymóg proporcjonalności. Samo wydłużenie o rok względem terminu wskazanego w art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95 nie wykracza poza to, co konieczne, aby pozwolić władzom krajowym na ściganie nieprawidłowości, które narażałyby na szwank finanse Unii (których celem jest odzyskanie nienależnie pobranych korzyści wraz z należnymi odsetkami), jak również nie sprzyja bezczynności wspomnianych władz przy zwalczaniu tego rodzaju nieprawidłowości<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140917">17 września 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Cruz &amp; Companhia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑341/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2230">EU:C:2014:2230</NO.ECLI>), pkt <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88.</NO.P><TXT>Co się zaś tyczy pewności prawnej, nie sądzę, aby po odrzuceniu trzydziestoletniego terminu przedawnienia można było przyjąć argument, jakoby zastosowanie nowego pięcioletniego terminu przedawnienia z art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego stało w sprzeczności z tą zasadą prawną (teza przedstawiona przez spółkę Glencore). Środki zastosowane przeciwko nieprawidłowościom wykrytym w związku z refundacjami wywozowymi na jęczmień i pszenicę zwyczajną są datowane, odpowiednio, na lata 2004 i 2005<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0062"><P>Aczkolwiek w przypadku pszenicy zwyczajnej środki z listopada 2005 r. zostały zgłoszone w styczniu 2006 r.</P></NOTE> i w każdym razie przerwały bieg trzydziestoletniego terminu przedawnienia obowiązującego w tamtym czasie. Po zastosowaniu środków nie były już one objęte zakresem stosowania art. 3 ust. 1, lecz art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0089"><NO.P>89.</NO.P><TXT>Wobec powyższego to właśnie od tego momentu należałoby zacząć liczyć termin przedawnienia roszczeń o odsetki (co do czynności egzekucyjnych środków mających na celu odzyskanie należności głównej), uwzględniając przy tym wszelkie okoliczności przerywające jego bieg, takie jak zaskarżenie na drodze administracyjnej i zapłata należności głównej. W tym względzie z dokumentacji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0063"><P>W uwagach pisemnych przedstawionych przez spółkę Glencore, przy czym żadna z pozostałych stron nie przedstawiła stanowiska przeciwnego.</P></NOTE> wynika, że środki zostały zaskarżone przed francuskim sądem administracyjnym, co ze swej strony przerwałoby tym samym bieg okresu przedawnienia egzekucji środków aż do roku 2010, kiedy dokonano zapłaty. W roku tym miała już zastosowanie nowa norma dotycząca ogólnego okresu przedawnienia określona w art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0090"><NO.P>90.</NO.P><TXT>W związku z tym uważam, że w okolicznościach wskazanych w postępowaniu głównym prawo Unii nie stanowiłoby przeszkody w zastosowaniu terminów wskazanych w art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego w odniesieniu do przedawnienia, które jeszcze nie nastąpiło w dniu wejścia w życie ustawy nr 2008‑561.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>VI –</NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0091"><NO.P>91.</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał Sprawiedliwości odpowiedział na pytania postawione przez tribunal administratif de Melun (sąd administracyjny w Melun, Francja) w następujący sposób:</TXT><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT>Artykuł 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia <DATE ISO="19951218">18 grudnia 1995 r.</DATE> w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ma zastosowanie do zapłaty odsetek należnych w oparciu o środki zastosowane zgodnie z art. 11 ust. 3 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 3665/87 z dnia <DATE ISO="19871127">27 listopada 1987 r.</DATE> ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych i art. 5a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 3002/92 z dnia <DATE ISO="19921016">16 października 1992 r.</DATE> ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady kontroli wykorzystania lub przeznaczenia produktów z interwencji.</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="18"?><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>W takiej sytuacji jak w niniejszej sprawie roszczenie do żądania zapłaty odsetek od każdej z należności głównych:</TXT><P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>nie wynika z nieprawidłowości ciągłej lub powtarzającej się w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95; oraz</P></ITEM><ITEM><P>wygasa z powodu przedawnienia po upływie ośmioletniego terminu przedawnienia przewidzianego w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95, a bieg tego terminu rozpoczyna się w dniu, w którym doszło do popełnienia nieprawidłowości powodującej obowiązek zapłaty należności głównej.</P></ITEM></LIST></P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>Prawo Unii nie sprzeciwia się stosowaniu okresów wskazanych w art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego w stosunku do przedawnienia, które jeszcze nie nastąpiło w dniu wejścia w życie ustawy nr 2008‑561.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>