<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE C_Doc_Ref SYSTEM "CNC.dtd">
<C_Doc_Ref C_Langue="pl" C_Version_doc="4.0" C_Debut_ID="PL62015C0584">
   <Properties>
      <Property name="Juridiction">C</Property>
      <Property name="NumeroOrdre">0584</Property>
      <Property name="Annee">2015</Property>
      <Property name="Formation">IV</Property>
      <Property name="Langue">PL</Property>
      <Property name="MessInFileNumber">L_Cnc_Mess_Es.xml</Property>
      <Property name="DtFilename">TRA-DT-ES-CONCL-C-0584-2015-201606045-01_00.xml</Property>
      <Property name="TypeDoc">CNC</Property>
      <Property name="NatureAff">RP</Property>
      <Property name="CreatedFrom">Litige</Property>
      <Property name="EP_Mode">0</Property>
      <Property name="EP_ModeText">DEF</Property>
      <Property name="EP_Titre1"/>
      <Property name="EP_Titre2">EDICIÓN PROVISIONAL 07/06/2016</Property>
      <Property name="EP_Titre3"/>
      <Property name="EP_Mention">0</Property>
      <Property name="EP_Mention_Texte">Texto para la publicación</Property>
      <Property name="EP_IsMention_Texte">0</Property>
      <Property name="Version"/>
      <Property name="EP_Version">0</Property>
      <Property name="EP_FormJug_Footer"/>
      <Property name="EP_FormJug_ID">-</Property>
      <Property name="EP_FormJug_Texte"/>
      <Property name="NEW">0</Property>
      <Property name="FileDoc">Document2</Property>
      <Property name="TypeOrd"/>
      <Property name="TOC_Position_NotVademecum">0</Property>
      <Property name="NumProc">1</Property>
      <Property name="TypeProc">P</Property>
      <Property name="NumSuite">1</Property>
      <Property name="LitFilePath">C:\Users\apk\AppData\Local\Temp\canevas\Litige.xml</Property>
      <Property name="Created">Canevas 3.8.8 K 19/05/2016 08:56:27</Property>
      <Property name="FootNotes">False</Property>
      <Property name="EP_Titre0"/>
      <Property name="EP_DocDeTravail">0</Property>
      <Property name="SectionType1">CNC</Property>
      <Property name="SectionData1">§155;pos=46408:lng=PL</Property>
      <Property name="Filename">^CONVERSION^kzi@TRA-DOC-PL-CONCL-C-0584-2015-201606045-06W70</Property>
      <Property name="serveur_nom">Doc2XML_2003_TRAD_SUIVI2</Property>
      <Property name="serveur_config_path">C:\Documents and Settings\gti_prod\Application Data\Doc2XML\PR_Doc2XML_2003_TRAD_SUIVI2.xml</Property>
      <Property name="watch">O:\GTiWebTools\Automates\Suivi_II\conversion\doc2xml_trad\In\</Property>
      <Property name="QuotationMark_Open"/>
      <Property name="QuotationMark_Close"/>
      <Property name="serveur_nom">Doc2XML_2003_PC_TRAD SV2_PUB</Property>
      <Property name="serveur_config_path">C:\Documents and Settings\gti_prod\Application Data\Doc2XML\PR_Doc2XML_2003_SV2_PUB.xml</Property>
      <Property name="watch">P:\GTiWebTools\Automates\Suivi_II\conversion\doc2xml_pub\In\</Property>
   </Properties>
   <C_Header_Gauche>
      <blockquote id="A010000000">
         <para style="header" id="A150000000">OPINIA M. CAMPOSA SÁNCHEZA BORDONY – SPRAWA C‑584/15</para>
      </blockquote>
   </C_Header_Gauche>
   <C_Header_Droit>
      <blockquote id="A010000001">
         <para style="header" id="A150000001">GLENCORE CÉRÉALES FRANCE</para>
      </blockquote>
   </C_Header_Droit>
   <C_Footer_Gauche>
      <blockquote id="A010000002">
         <para style="footer" id="A150000002">I - 22</para>
      </blockquote>
   </C_Footer_Gauche>
   <C_Footer_Droit>
      <blockquote id="A010000003">
         <para style="footer" id="A150000003">
            <emphasis role="tab" id="A400000000"/>I - 21</para>
      </blockquote>
   </C_Footer_Droit>
   <Affaire>
      <Introduction>
         <section id="A000000000">
            <para style="36Centre" id="A150000004">OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO</para>
            <para style="36Centre" id="A150000005">MANUELA CAMPOSA SÁNCHEZA-BORDONY</para>
            <para style="36Centre" id="A150000006">przedstawiona w dniu 8 września 2016 r.<footnote role="fNote" id="A110000000">
                  <number>1</number>
                  <para style="40FootnoteLangue" id="A150000007"> –<emphasis role="tab" id="A400000001"/>Język oryginału: hiszpański.</para>
               </footnote>
            </para>
            <para style="38Centregrasgrandespacement" id="A150000008">
               <emphasis role="bold" id="A400000002">Sprawa C‑584/15</emphasis>
            </para>
            <para style="37Centregras" id="A150000009">
               <emphasis role="bold" id="A400000003">Glencore Céréales France</emphasis>
            </para>
            <para style="37Centregras" id="A150000010">
               <emphasis role="bold" id="A400000004">przeciwko</emphasis>
            </para>
            <para style="37Centregras" id="A150000011">
               <emphasis role="bold" id="A400000005">Établissement national des produits de l’agriculture et de la mer (FranceAgriMer)</emphasis>
            </para>
            <para style="39Centreespacement" id="A150000012">[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez tribunal administratif de Melun (sąd administracyjny w Melun, Francja)]</para>
            <para style="71Indicateur" id="A150000013">
               <phrase role="motcle" id="A410000000">Odzyskanie nienależnie wypłaconej pomocy </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000001">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000002"> Należne odsetki </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000003">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000004"> Termin przedawnienia </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000005">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000006"> Rozpoczęcie biegu przedawnienia </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000007">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000008"> Przerwanie biegu terminu </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000009">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000010"> Maksymalny okres</phrase>
            </para>
         </section>
      </Introduction>
      <C_Conclusions role="page break">
         <C_Conc_Txt>
            <section id="B000000000">
               <blockquote id="B010000000">
                  <title id="B210000000">
                     <number>1.</number>
                  </title>
                  <para style="01PointAltN" id="B150000000">Przedawnienie jest jednym z tych klasycznych pojęć prawnych, które pozostają niezmienne pomimo upływu czasu. Zapewne dlatego już w 1841 r. Karl Friedrich von Savigny twierdził, że stanowi ono „jedną z najważniejszych i najbardziej dobroczynnych instytucji prawnych”<footnote role="fNote" id="B110000000">
                        <number>2</number>
                        <para style="footnotetext" id="B150000001"> –<emphasis role="tab" id="B400000000"/>„Die Klagverjährung gehört unter die wichtigsten und wohlthätigsten Rechtsinstitute”, w: <emphasis role="italc" id="B400000001">System des heutigen römischen Rechts</emphasis>, t. 5, Berlin, 1841, s. 272.</para>
                     </footnote>. W świetle okoliczności niniejszej sprawy można by dodać, że jest również jedną z tych instytucji, których stosowanie przedstawia najwięcej trudności.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000001">
                  <title id="B210000001">
                     <number>2.</number>
                  </title>
                  <para style="01PointAltN" id="B150000002">Spółka Glencore Céréales France (zwana dalej „spółką Glencore”) musiała zwrócić francuskiemu organowi właściwemu w tej sprawie otrzymaną nienależnie pomoc eksportową. Kiedy następnie wspomniany organ zażądał zapłaty odsetek od kwoty będącej przedmiotem zwrotu, spółka Glencore podniosła zarzut przedawnienia, argumentując w szczególności, że kwota odsetek nie została zawarta w roszczeniu głównym.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000002">
                  <title id="B210000002">
                     <number>3.</number>
                  </title>
                  <para style="01PointAltN" id="B150000003">W związku z tym, że pomoc eksportowa pochodziła ze środków europejskich, spór dotyczy interesów finansowych Unii będących przedmiotem rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2988/95<footnote role="fNote" id="B110000001">
                        <number>3</number>
                        <para style="footnotetext" id="B150000004"> –<emphasis role="tab" id="B400000002"/>Rozporządzenie Rady z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. 1995, L 312, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 1, t. 1, s. 340).</para>
                     </footnote>, które stanowi przepisy horyzontalne do walki z nadużyciami finansowymi. Niniejsze odesłanie prejudycjalne pozwoli dodać kolejne rozważania, tym razem związane ze zobowiązaniem odsetkowym, do już istniejącego obfitego orzecznictwa odnoszącego się do innych aspektów tego tekstu prawnego.</para>
               </blockquote>
               <section id="B000000001">
                  <title style="03Titre1" id="B200000000">
                     <number>I –</number>
                     <titlecontent id="B300000000">
                        <emphasis role="bold" id="B400000003">Ramy prawne</emphasis>
                     </titlecontent>
                  </title>
                  <section id="B000000002">
                     <title style="04Titre2" id="B200000001">
                        <number>A –</number>
                        <titlecontent id="B300000001">
                           <emphasis role="italc" id="B400000004">Prawo Unii</emphasis>
                        </titlecontent>
                     </title>
                     <section id="B000000003">
                        <title style="05Titre3" id="B200000002">
                           <titlecontent id="B300000002">Rozporządzenie nr 2988/95</titlecontent>
                        </title>
                        <blockquote id="B010000003">
                           <title id="B210000003">
                              <number>4.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000005">Motywy czwarty i piąty brzmią następująco:</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000006">„skuteczność zwalczania oszustw wymierzonych w interesy finansowe Wspólnot wymaga ustalenia wspólnych zasad prawnych we wszystkich obszarach polityki Wspólnot;</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000007">nieprawidłowe postępowanie oraz środki administracyjne i kary odnoszące się do tego postępowania są przewidziane w zasadach sektorowych, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem”.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000004">
                           <title id="B210000004">
                              <number>5.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000008">W motywie dziewiątym wskazuje się:</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000009">„środki wspólnotowe i kary ustanowione zgodnie z celami wspólnej polityki rolnej stanowią integralną część programów pomocy; mają one własny cel […]; ich skuteczność musi być zapewniona przez nadanie natychmiastowej skuteczności zasadom Wspólnoty […]”.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000005">
                           <title id="B210000005">
                              <number>6.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000010">Zgodnie z art. 1 zatytułowanym „Zasady ogólne”:</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000011">„1.<emphasis role="tab" id="B400000005"/>W celu ochrony interesów finansowych [Unii] niniejszym przyjmuje się ogólne zasady dotyczące […] środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego.</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000012">2.<emphasis role="tab" id="B400000006"/>Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa [Unii] wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu [Unii], albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem”.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000006">
                           <title id="B210000006">
                              <number>7.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000013">Artykuł 3 rozporządzenia nr 2988/95 stanowi:</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000014">„1.<emphasis role="tab" id="B400000007"/>Okres [Termin] przedawnienia wynosi cztery lata od czasu [momentu] dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. […]</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000015">W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres [termin] przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. […]</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000016">Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt [Bieg przedawnienia ulega przerwaniu przez każdą czynność] właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który[a] odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres [termin] przedawnienia biegnie na nowo.</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000017">Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia [terminowi przedawnienia], jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000018">2.<emphasis role="tab" id="B400000008"/>Okres wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. […]</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000019">Przypadki przerwania i zawieszenia okresu [terminu] przedawnienia zostaną uregulowane we właściwych przepisach prawa krajowego.</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000020">3.<emphasis role="tab" id="B400000009"/>Państwa członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu [terminu] niż okres [termin] przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2”.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000007">
                           <title id="B210000007">
                              <number>8.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000021">Zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 2988/95:</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000022">„1. Każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści:</para>
                           <itemizedlist id="B030000000">
                              <listitem id="B060000000">
                                 <blockquote id="B010000008">
                                    <title id="B210000008">
                                       <number>–</number>
                                    </title>
                                    <para style="10Tiretlong1" id="B150000023">poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych należnych lub bezprawnie uzyskanych,</para>
                                 </blockquote>
                              </listitem>
                           </itemizedlist>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000024">[…]</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000025">2.<emphasis role="tab" id="B400000010"/>Stosowanie środków wymienionych w ust. 1 ogranicza się do wycofania uzyskanej korzyści łącznie – jeśli to zostało przewidziane – z odsetkami, które mogą być ustalane w oparciu o stawkę ryczałtową.</para>
                           <para style="02AlineaAltA" id="B150000026">[…]”.</para>
                        </blockquote>
                     </section>
                     <section id="B000000004">
                        <title style="05Titre3" id="B200000003">
                           <titlecontent id="B300000003">Zasady sektorowe</titlecontent>
                        </title>
                        <section id="B000000005">
                           <title style="06Titre4" id="B200000004">
                              <number>a)</number>
                              <titlecontent id="B300000004">Refundacje wywozowe dla produktów rolnych</titlecontent>
                           </title>
                           <blockquote id="B010000009">
                              <title id="B210000009">
                                 <number>9.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000027">Rozporządzenie Komisji (EWG) nr 3665/87 z dnia 27 listopada 1987 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych<footnote role="fNote" id="B110000002">
                                    <number>4</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000028"> –<emphasis role="tab" id="B400000011"/>Dz.U. 1987, L 351, s. 1.</para>
                                 </footnote> zostało uchylone rozporządzeniem Komisji (WE) nr 800/1999 z 15 kwietnia 1999 r.<footnote role="fNote" id="B110000003">
                                    <number>5</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000029"> –<emphasis role="tab" id="B400000012"/>O praktycznie tej samej nazwie (Dz.U. 1999, L 102, s. 11 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 3, t. 25, s. 129).</para>
                                 </footnote>, ale ma zastosowanie ratione temporis w okolicznościach faktycznych postępowania głównego w wersji zmienionej rozporządzeniem (WE) nr 495/97<footnote role="fNote" id="B110000004">
                                    <number>6</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000030"> –<emphasis role="tab" id="B400000013"/>Rozporządzenie Komisji z dnia 18 marca 1997 r. zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 3665/87 oraz rozporządzenie (EWG) nr 3719/88 ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych (Dz.U. 1997, L 77, s. 12).</para>
                                 </footnote>.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000010">
                              <title id="B210000010">
                                 <number>10.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000031">Artykuł 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87 stanowi:</para>
                              <para style="02AlineaAltA" id="B150000032">„[…] beneficjent zwraca kwoty nienależnie wypłacone, łącznie z karą stosowaną na podstawie ust. 1 akapit pierwszy powiększonymi o odsetki obliczone za okres, który upłynął między płatnością i zwrotem. Jednakże:</para>
                              <blockquote id="B010000011">
                                 <para style="15Margeretrait0" id="B150000033">[…]</para>
                              </blockquote>
                              <blockquote id="B010000012">
                                 <para style="15Margeretrait0" id="B150000034">b) <emphasis role="tab" id="B400000014"/>w wypadku gdy zabezpieczenie zostało zwolnione, beneficjent uiszcza tę część zabezpieczenia, która uległaby przepadkowi, powiększoną o odsetki obliczone od dnia zwolnienia zabezpieczenia do dnia poprzedzającego dzień zapłaty.</para>
                              </blockquote>
                              <para style="02AlineaAltA" id="B150000035">[…]”.</para>
                           </blockquote>
                        </section>
                        <section id="B000000006">
                           <title style="06Titre4" id="B200000005">
                              <number>b)</number>
                              <titlecontent id="B300000005">Kontrola produktów w ramach interwencji</titlecontent>
                           </title>
                           <blockquote id="B010000013">
                              <title id="B210000011">
                                 <number>11.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000036">Rozporządzenie Komisji (EWG) nr 3002/92 z dnia 16 października 1992 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady kontroli wykorzystania lub przeznaczenia produktów z interwencji<footnote role="fNote" id="B110000005">
                                    <number>7</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000037"> –<emphasis role="tab" id="B400000015"/>Dz.U. 1992, L 301, s. 17 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 2, t. 4, s. 297.</para>
                                 </footnote> zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1130/2009 z dnia 24 listopada 2009 r.<footnote role="fNote" id="B110000006">
                                    <number>8</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000038"> –<emphasis role="tab" id="B400000016"/>Dz.U. 2009, L 305, s. 5.</para>
                                 </footnote> o tej samej nazwie, niemniej jednak ma zastosowanie ratione temporis w okolicznościach faktycznych postępowania głównego w wersji zmienionej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 770/96 z dnia 26 kwietnia 1996 r.<footnote role="fNote" id="B110000007">
                                    <number>9</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000039"> –<emphasis role="tab" id="B400000017"/>Dz.U. 1996, L 104, s. 13 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 2, t. 7, s. 173.</para>
                                 </footnote>.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000014">
                              <title id="B210000012">
                                 <number>12.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000040">Zgodnie z art. 5a ust.<emphasis role="italc" id="B400000018"> </emphasis>1 rozporządzenia nr 3002/92:</para>
                              <para style="02AlineaAltA" id="B150000041">„1. W przypadku gdy po zwolnieniu całości lub części zabezpieczenia określonego w art. 5 stwierdza się, że dane produkty w całości lub w części nie zostały wykorzystane w wyznaczony sposób lub nie dotarły do wyznaczonego miejsca przeznaczenia, właściwe władze państwa członkowskiego […] wymagają […] od danego podmiotu gospodarczego zapłacenia kwoty równej kwocie zabezpieczenia, która uległaby przepadkowi w przypadku, w którym przed zwolnieniem zabezpieczenia wzięto by pod uwagę niedopełnienie warunków umowy. Niniejsza kwota będzie powiększona o odsetki naliczone od dnia zwolnienia zabezpieczenia do dnia poprzedzającego zapłatę.</para>
                              <para style="02AlineaAltA" id="B150000042">Otrzymanie przez właściwe władze kwoty określonej w poprzednim [akapicie] stanowi odzyskanie korzyści finansowych przyznanych nienależnie”.</para>
                           </blockquote>
                        </section>
                     </section>
                  </section>
                  <section id="B000000007">
                     <title style="04Titre2" id="B200000006">
                        <number>B –</number>
                        <titlecontent id="B300000006">
                           <emphasis role="italc" id="B400000019">Prawo francuskie</emphasis>
                        </titlecontent>
                     </title>
                     <blockquote id="B010000015">
                        <title id="B210000013">
                           <number>13.</number>
                        </title>
                        <para style="01PointAltN" id="B150000043">Ustawa nr 2008-561 z dnia 17 czerwca 2008 r.<footnote role="fNote" id="B110000008">
                              <number>10</number>
                              <para style="footnotetext" id="B150000044"> –<emphasis role="tab" id="B400000020"/>Loi portant réforme de la prescription en matière civile (JORF nr 141 z dnia 18 czerwca 2008 r., s. 9856) (ustawa o reformie zasad dotyczących przedawnienia w prawie cywilnym, zwana dalej „ustawą nr 2008‑561”).</para>
                           </footnote> ustanowiła nowe zasady dotyczące przedawnienia w prawie cywilnym wpisane, do art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:</para>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000045">„Roszczenia osobiste i majątkowe przedawniają się z upływem pięciu lat od dnia, w którym uprawniony znał albo powinien był znać okoliczności pozwalające na skorzystanie z przysługującego mu uprawnienia”.</para>
                     </blockquote>
                  </section>
               </section>
               <section id="B000000008">
                  <title style="03Titre1" id="B200000007">
                     <number>II –</number>
                     <titlecontent id="B300000007">
                        <emphasis role="bold" id="B400000021">Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu</emphasis>
                     </titlecontent>
                  </title>
                  <blockquote id="B010000016">
                     <title id="B210000014">
                        <number>14.</number>
                     </title>
                     <para style="01PointAltN" id="B150000046">W dniu 26 maja 1999 r. spółka Glencore uzyskała certyfikat zezwalający jej na wywóz 3300 ton jęczmienia do produkcji słodu luzem oraz uprawniający ją do otrzymania refundacji wspólnotowej.</para>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="B010000017">
                     <title id="B210000015">
                        <number>15.</number>
                     </title>
                     <para style="01PointAltN" id="B150000047">Na skutek kontroli przeprowadzonej przez administrację celną, która wykazała nieprawidłowości w sposobie załadunku zbóż na statki przeznaczone do ich wywozu, Office national interprofessionnel des céréales<footnote role="fNote" id="B110000009">
                           <number>11</number>
                           <para style="footnotetext" id="B150000048"> –<emphasis role="tab" id="B400000022"/>Krajowe międzybranżowe biuro ds. zbóż, aktualnie wchodzące w skład FranceAgriMer, było instytucją publiczną odpowiedzialną za promowanie współpracy między sektorem rolnym i leśnym, zapewnienie wiedzy i organizacji rynków, jak również za zarządzanie krajową i unijną pomocą publiczną.</para>
                        </footnote> wystawiło wezwanie do zapłaty dla spółki Glencore na kwotę 93 933,85 EUR, które zostało doręczone w dniu 25 lutego 2004 r.<footnote role="fNote" id="B110000010">
                           <number>12</number>
                           <para style="footnotetext" id="B150000049"> –<emphasis role="tab" id="B400000023"/>Powyższa kwota składała się z 60 026,91 EUR z tytułu zwrotu refundacji wywozowych, 30 013,46 EUR z tytułu kary w wysokości 50% refundacji oraz 3893,48 EUR z tytułu kary w wysokości 15% refundacji.</para>
                        </footnote>.</para>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="B010000018">
                     <title id="B210000016">
                        <number>16.</number>
                     </title>
                     <para style="01PointAltN" id="B150000050">W okresie między majem a wrześniem 2000 r. spółka Glencore podpisała zgłoszenia wywozowe na 43 630,130 ton pszenicy zwyczajnej interwencyjnej.</para>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="B010000019">
                     <title id="B210000017">
                        <number>17.</number>
                     </title>
                     <para style="01PointAltN" id="B150000051">Administracja celna wykryła nieprawidłowości w sposobie przechowywania zbóż przed ich wywozem, na skutek czego Office national interprofessionnel des céréales wystawiło w dniu 30 listopada 2005 r. trzy wezwania do zapłaty na kwotę, odpowiednio: 113 685,40 EUR, 22 285,60 EUR i 934 598,28 EUR. Wezwania zostały doręczone spółce Glencore pismem z dnia 5 stycznia 2006 r.</para>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="B010000020">
                     <title id="B210000018">
                        <number>18.</number>
                     </title>
                     <para style="01PointAltN" id="B150000052">Po nieskutecznym zaskarżeniu na drodze sądowej wezwań do zapłaty, w których domagano się zwrotu nienależnie pobranej pomocy wspólnotowej, spółka Glencore dokonała płatności żądanych kwot w dniach 6 kwietnia 2010 r. (w odniesieniu do pomocy otrzymanej w celu wywozu jęczmienia) i 27 września 2010 r. (w odniesieniu do pomocy otrzymanej w celu wywozu pszenicy zwyczajnej).</para>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="B010000021">
                     <title id="B210000019">
                        <number>19.</number>
                     </title>
                     <para style="01PointAltN" id="B150000053">W dniu 16 kwietnia 2013 r. FranceAgriMer<footnote role="fNote" id="B110000011">
                           <number>13</number>
                           <para style="footnotetext" id="B150000054"> –<emphasis role="tab" id="B400000024"/>Établissement national des produits de l’agriculture et de la mer (krajowy podmiot zajmujący się produktami rolnymi i morskimi), następca prawny Office national interprofessionnel des céréales (zob. przypis 11 niniejszej opinii).</para>
                        </footnote> wezwał spółkę Glencore do zapłaty kwoty 289 569,05 EUR z tytułu odsetek od nienależnie pobranej pomocy<footnote role="fNote" id="B110000012">
                           <number>14</number>
                           <para style="footnotetext" id="B150000055"> –<emphasis role="tab" id="B400000025"/>Z czego 263 503,05 EUR to należność z tytułu odsetek od pomocy związanej z pszenicą zwyczajną, a 26 066 EUR – od pomocy związanej z jęczmieniem.</para>
                        </footnote>. Decyzji tej towarzyszyło nowe wezwanie do zapłaty z dnia 12 kwietnia 2013 r. dotyczące wspomnianej kwoty, które zostało doręczone pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r.</para>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="B010000022">
                     <title id="B210000020">
                        <number>20.</number>
                     </title>
                     <para style="01PointAltN" id="B150000056">Przed sądem odsyłającym spółka Glencore wystąpiła z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 16 kwietnia 2013 r. i wezwania do zapłaty z dnia 12 kwietnia 2013 r., podnosząc, że w zakresie dotyczącym prawa Unii nastąpiło przedawnienie odsetek w oparciu o art. 3 ust. 1 akapity pierwszy i czwarty rozporządzenia nr 2988/95.</para>
                  </blockquote>
               </section>
               <section id="B000000009">
                  <title style="03Titre1" id="B200000008">
                     <number>III –</number>
                     <titlecontent id="B300000008">
                        <emphasis role="bold" id="B400000026">Pytania prejudycjalne</emphasis>
                     </titlecontent>
                  </title>
                  <blockquote id="B010000023">
                     <title id="B210000021">
                        <number>21.</number>
                     </title>
                     <para style="01PointAltN" id="B150000057">W związku z koniecznością interpretacji art. 3 rozporządzenia nr 2988/95 tribunal administratif de Melun (sąd administracyjny w Melun, Francja) postanowił zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</para>
                     <blockquote id="B010000024">
                        <para style="15Margeretrait0" id="B150000058">„1)<emphasis role="tab" id="B400000027"/>Czy z brzmienia orzeczenia z dnia 9 marca 2012 r., [Pfeifer &amp; Langen C‑564/10, EU:C:2012:190] można wywieść, że art. 3 rozporządzenia nr 2988/95 określający zasady przedawnienia w prawie [Unii] znajduje zastosowanie do środków zmierzających do zapłaty odsetek należnych w myśl art. 52 rozporządzenia nr 800/1999 oraz art. 5a rozporządzenia nr 770/96?</para>
                     </blockquote>
                     <blockquote id="B010000025">
                        <para style="15Margeretrait0" id="B150000059">2)<emphasis role="tab" id="B400000028"/>Czy należy uznać, że roszczenie o zapłatę odsetek wynika ze swej istoty z nieprawidłowości »ciągłej lub powtarzającej się«, która ustaje w dniu zapłaty należności głównej, a tym samym rozpoczęcie biegu przedawnienia tego roszczenia zostaje odsunięte w czasie do owego dnia?</para>
                     </blockquote>
                     <blockquote id="B010000026">
                        <para style="15Margeretrait0" id="B150000060">3)<emphasis role="tab" id="B400000029"/>W przypadku odpowiedzi przeczącej na pytanie drugie, czy bieg przedawnienia rozpoczyna się w dniu dopuszczenia się nieprawidłowości, która była przyczyną powstania wierzytelności głównej, czy też dopiero w dniu płatności pomocy albo zwolnienia zabezpieczenia, to jest w dniu odpowiadającym rozpoczęciu obliczania wspomnianych odsetek?</para>
                     </blockquote>
                     <blockquote id="B010000027">
                        <para style="15Margeretrait0" id="B150000061">4)<emphasis role="tab" id="B400000030"/>Czy w celu stosowania ustanowionych rozporządzeniem nr 2988/95 zasad dotyczących przedawnienia, należy uznać, że każda czynność przerywająca bieg przedawnienia w odniesieniu do roszczenia głównego przerywa także bieg przedawnienia w odniesieniu do odsetek, mimo iż czynności, które przerwały bieg przedawnienia, nie odnoszą się do odsetek, lecz do wierzytelności głównej?</para>
                     </blockquote>
                     <blockquote id="B010000028">
                        <para style="15Margeretrait0" id="B150000062">5)<emphasis role="tab" id="B400000031"/>Czy upływ terminu przedawnienia następuje wraz z upływem maksymalnego terminu przewidzianego w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95, jeśli w tym terminie agencja płatnicza żąda zwrotu nienależnie wypłaconej pomocy, bez jednoczesnego żądania zapłaty odsetek?</para>
                     </blockquote>
                     <blockquote id="B010000029">
                        <para style="15Margeretrait0" id="B150000063">6)<emphasis role="tab" id="B400000032"/>Czy przewidziany w ogólnych przepisach prawa pięcioletni termin przedawnienia, wprowadzony do prawa krajowego w art. 2224 kodeksu cywilnego ustawą nr 2008‑561 z dnia 17 czerwca 2008 r., mógł zastąpić, w odniesieniu do przedawnień, których terminy jeszcze nie upłynęły w dniu wejścia w życie tej ustawy, przewidziany rozporządzeniem nr 2988/95 termin przedawnienia wynoszący cztery lata – w myśl odstępstwa przewidzianego w art. 3 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia?”.</para>
                     </blockquote>
                  </blockquote>
               </section>
               <section id="B000000010">
                  <title style="03Titre1" id="B200000009">
                     <number>IV –</number>
                     <titlecontent id="B300000009">
                        <emphasis role="bold" id="B400000033">Postępowanie przed Trybunałem</emphasis>
                     </titlecontent>
                  </title>
                  <blockquote id="B010000030">
                     <title id="B210000022">
                        <number>22.</number>
                     </title>
                     <para style="01PointAltN" id="B150000064">Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wpłynął do sekretariatu Trybunału w dniu 11 listopada 2015 r.</para>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="B010000031">
                     <title id="B210000023">
                        <number>23.</number>
                     </title>
                     <para style="01PointAltN" id="B150000065">Spółka Glencore, rząd francuski oraz Komisja Europejska przedstawiły uwagi na piśmie w terminie przewidzianym w art. 23 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości i uczestniczyły w rozprawie, która odbyła się w dniu 9 czerwca 2016 r.</para>
                  </blockquote>
               </section>
               <section id="B000000011">
                  <title style="03Titre1" id="B200000010">
                     <number>V –</number>
                     <titlecontent id="B300000010">
                        <emphasis role="bold" id="B400000034">Ocena</emphasis>
                     </titlecontent>
                  </title>
                  <section id="B000000012">
                     <title style="04Titre2" id="B200000011">
                        <number>A –</number>
                        <titlecontent id="B300000011">
                           <emphasis role="italc" id="B400000035">Uwagi wstępne</emphasis>
                        </titlecontent>
                     </title>
                     <blockquote id="B010000032">
                        <title id="B210000024">
                           <number>24.</number>
                        </title>
                        <para style="01PointAltN" id="B150000066">Wydaje mi się właściwe dokonanie pewnego wstępnego doprecyzowania, które pomoże zrozumieć (niezbyt fortunną) treść kluczowego przepisu w tym postępowaniu, tj. art. 3 rozporządzenia nr 2988/95. Użycie pojęcia „okresu [terminu] przedawnienia [postępowania]”<footnote role="fNote" id="B110000013">
                              <number>15</number>
                              <para style="footnotetext" id="B150000067"> –<emphasis role="tab" id="B400000036"/>Ponadto pojęcie to okazuje się niejednoznaczne w każdej ze sprawdzonych wersji językowych („diligencias” w wersji hiszpańskiej, „poursuites” we francuskiej, „proceedings” w angielskiej, „Verfolgung” w niemieckiej, „azioni giudiziarie” we włoskiej, „vervolging” w niderlandzkiej, „procedimento” w portugalskiej i „vidta åtgärder” w szwedzkiej) i być może należałoby zastąpić je innym, bardziej zgodnym z kontekstem administracyjnym, którego dotyczy rozporządzenie.</para>
                           </footnote> w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy może wprowadzać w błąd. Nie chodzi tu, jak mogłoby się wydawać, o termin przedawnienia „postępowania” jako takiego<footnote role="fNote" id="B110000014">
                              <number>16</number>
                              <para style="footnotetext" id="B150000068"> –<emphasis role="tab" id="B400000037"/>Postępowania (czy też czynności) nie są objęte okresami przedawnienia, lecz terminami załatwienia sprawy.</para>
                           </footnote>, lecz o termin wykonania prawa (w tym przypadku przez organ administracji) do odzyskania tego, co w sposób nienależny przekazano spółce będącej beneficjentem funduszy europejskich.</para>
                     </blockquote>
                     <blockquote id="B010000033">
                        <title id="B210000025">
                           <number>25.</number>
                        </title>
                        <para style="01PointAltN" id="B150000069">Przedawnienie ostateczne, zgodnie z redundantnym objaśnieniem, stanowi rodzaj wygaśnięcia praw (lub, jak kto woli, roszczeń, które są niczym innym jak procesowym przełożeniem praw) na skutek bezczynności osoby uprawnionej trwającej określony czas. Artykuł 3 rozporządzenia nr 2988/95 wyznacza administracji maksymalny okres czterech lat (z możliwością przerwania jego biegu) od chwili popełnienia naruszenia na odzyskanie kwot nienależnie otrzymanych przez operatora. To właśnie prawo do żądania owego zwrotu jest przedmiotem przedawnienia, powtarzam, o ile upłynął okres czterech lat bez jego wykonania.</para>
                     </blockquote>
                     <blockquote id="B010000034">
                        <title id="B210000026">
                           <number>26.</number>
                        </title>
                        <para style="01PointAltN" id="B150000070">Kolejna uwaga jest równie istotna. Właściwy organ administracji dysponuje owym okresem czterech lat, aby podjąć działania w związku z prawdopodobnie popełnionym naruszeniem, które mogą: a) przerwać bieg okresu przedawnienia za sprawą jakiejkolwiek czynności dochodzeniowej dotyczącej akt sprawy, w ramach której zostaną określone z wystarczającą dokładnością działania, co do których zachodzi podejrzenie występowania nieprawidłowości<footnote role="fNote" id="B110000015">
                              <number>17</number>
                              <para style="footnotetext" id="B150000071"> –<emphasis role="tab" id="B400000038"/>Wyrok z dnia 11 czerwca 2015 r., Pfeifer &amp; Langen (C‑52/14, zwany dalej „wyrokiem Pfeifer &amp; Langen II”, EU:C:2015:381), pkt 46.</para>
                           </footnote>, z maksymalnym limitem ośmiu lat na wydanie decyzji<footnote role="fNote" id="B110000016">
                              <number>18</number>
                              <para style="footnotetext" id="B150000072"> –<emphasis role="tab" id="B400000039"/>Wyrok z dnia 3 września 2015 r., Sodiaal International (C‑383/14, EU:C:2015:541), pkt 26, rozciągnął stosowanie ośmioletniego okresu przedawnienia z art. 3 ust. 1 akapit czwarty na środki administracyjne w rozumieniu art. 4 tegoż rozporządzenia.</para>
                           </footnote>; lub b) obejmować wydanie decyzji zawierającej środek administracyjny, o którym mowa w art. 4, lub karę przewidzianą w art. 5 rozporządzenia nr 2988/95.</para>
                     </blockquote>
                     <blockquote id="B010000035">
                        <title id="B210000027">
                           <number>27.</number>
                        </title>
                        <para style="01PointAltN" id="B150000073">Moja trzecia i ostatnia uwaga wstępna dotyczy okoliczności, która była omawiana podczas rozprawy i choć nie wynika z pytania prejudycjalnego, może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy: rząd francuski potwierdził otwarcie, że praktyka francuskich organów administracji do roku 2010 była taka, iż nie dochodzono odsetek w sprawach zwrotu pomocy wspólnotowych w tego typu przypadkach<footnote role="fNote" id="B110000017">
                              <number>19</number>
                              <para style="footnotetext" id="B150000074"> –<emphasis role="tab" id="B400000040"/>W dniu 8 kwietnia 2010 r. FranceAgriMer przekazał notatkę do operatorów działających w branży zawierającą informację o zmianie swojej polityki w odniesieniu do odsetek.</para>
                           </footnote>.</para>
                     </blockquote>
                  </section>
                  <section id="B000000013">
                     <title style="04Titre2" id="B200000012">
                        <number>B –</number>
                        <titlecontent id="B300000012">
                           <emphasis role="italc" id="B400000041">W przedmiocie pytania pierwszego</emphasis>
                        </titlecontent>
                     </title>
                     <section id="B000000014">
                        <title style="05Titre3" id="B200000013">
                           <number>1.</number>
                           <titlecontent id="B300000013">Uwagi stron</titlecontent>
                        </title>
                        <blockquote id="B010000036">
                           <title id="B210000028">
                              <number>28.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000075">Wszyscy trzej uczestnicy postępowania, którzy przedstawili swoje stanowiska, zaproponowali jednomyślnie udzielenie odpowiedzi twierdzącej na pierwsze pytanie prejudycjalne.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000037">
                           <title id="B210000029">
                              <number>29.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000076">Spółka Glencore i rząd francuski uważają, że w wyroku Pfeifer &amp; Langen<footnote role="fNote" id="B110000018">
                                 <number>20</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000077"> –<emphasis role="tab" id="B400000042"/>Wyrok z dnia 29 marca 2012 r., Pfeifer &amp; Langen, C‑564/10 (zwany dalej „wyrokiem Pfeifer &amp; Langen I”, EU:C:2012:190).</para>
                              </footnote> Trybunał Sprawiedliwości przyznał, w sposób pośredni, lecz niewątpliwy<footnote role="fNote" id="B110000019">
                                 <number>21</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000078"> –<emphasis role="tab" id="B400000043"/>Odsyłają do pkt 42–47 i 50 wyroku Pfeifer &amp; Langen I.</para>
                              </footnote>, iż w przypadku gdy odsetki są naliczane w oparciu o dwie normy prawa Unii<footnote role="fNote" id="B110000020">
                                 <number>22</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000079"> –<emphasis role="tab" id="B400000044"/>Artykuł 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87 i art. 5a rozporządzenia nr 3002/92.</para>
                              </footnote>, okres przedawnienia wskazany w rozporządzeniu nr 2988/95 ma zastosowanie w stosunku do zapłaty odsetek od należności głównej.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000038">
                           <title id="B210000030">
                              <number>30.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000080">Zdaniem Komisji z art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 wynika, że żądanie odsetek stanowi jeden ze środków administracyjnych skierowanych na ściganie nieprawidłowości. Ich zapłata jest jednoznacznie przewidziana w prawie pochodnym Unii i dotyczy jej interesów finansowych.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000039">
                           <title id="B210000031">
                              <number>31.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000081">Ponadto Komisja twierdzi, że art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 ustanawia minimalną harmonizację w celu zagwarantowania, że środki ochrony interesów finansowych Unii nie będą podlegały krótszym okresom przedawnienia aniżeli te w nim przewidziane.</para>
                        </blockquote>
                     </section>
                     <section id="B000000015">
                        <title style="05Titre3" id="B200000014">
                           <number>2.</number>
                           <titlecontent id="B300000014">Ocena</titlecontent>
                        </title>
                        <blockquote id="B010000040">
                           <title id="B210000032">
                              <number>32.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000082">Sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy można interpretować wyrok Pfeifer &amp; Langen I a contrario sensu<footnote role="fNote" id="B110000021">
                                 <number>23</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000083"> –<emphasis role="tab" id="B400000045"/>Zgodnie z tym wyrokiem okresu przedawnienia z art. 3 rozporządzenia nr 2988/95 do dochodzenia należności głównej dotyczącej zwrotu nienależnie otrzymanej korzyści z budżetu Unii nie stosuje się do odsetek od tej należności, w przypadku gdy nie są należne na podstawie prawa Unii, lecz w oparciu o zobowiązanie powstałe wyłącznie na podstawie prawa krajowego.</para>
                              </footnote>. Jeżeli tak, prosi o odpowiedź na pozostałe pytania, albowiem w postępowaniu odsetki są naliczane na podstawie norm sektorowych prawa Unii.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000041">
                           <title id="B210000033">
                              <number>33.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000084">W wyroku Pfeifer &amp; Langen I Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że rozporządzenie nr 2988/95 nie miało zastosowania, albowiem w tamtym przypadku odsetki zostały naliczone nie w oparciu o normę prawa Unii, lecz na podstawie innych norm prawa krajowego. Jest zatem logiczne i roztropne, że sąd krajowy chce się upewnić, czy można stwierdzić a contrario sensu wspomnianego wyroku stosowalność przytoczonego rozporządzenia.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000042">
                           <title id="B210000034">
                              <number>34.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000085">Zgadzam się ze stronami niniejszego postępowania, że wnioskowanie zaproponowane przez sąd odsyłający jest poprawne.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000043">
                           <title id="B210000035">
                              <number>35.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000086">Wniosek taki znajduje poparcie z jednej strony w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 (wycofanie nienależnie otrzymanej korzyści może zostać powiększone – jeśli to zostało przewidziane – o odsetki), a z drugiej strony w wyroku Pfeifer &amp; Langen I, gdy ten odnosi się do ewentualnego występowania normy sektorowej Unii, która obejmowałaby zapłatę odsetek<footnote role="fNote" id="B110000022">
                                 <number>24</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000087"> –<emphasis role="tab" id="B400000046"/>Punkt 42.</para>
                              </footnote>. Do tych ostatnich zastosowanie miałyby zasady z art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia. Ponadto z systemowego punktu widzenia sam wyrok wyjaśnił<footnote role="fNote" id="B110000023">
                                 <number>25</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000088"> –<emphasis role="tab" id="B400000047"/>W pkt 50.</para>
                              </footnote>, że określone w art. 3 zasady dotyczące przedawnienia nie mają zastosowania do odsetek naliczonych na podstawie przepisów prawa krajowego, a nie w oparciu o regulację sektorową Unii.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000044">
                           <title id="B210000036">
                              <number>36.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000089">Wobec powyższego sam wyrok Pfeifer &amp; Langen I zawiera w swoim ratio decidendi elementy, które pokazują stanowisko Trybunału Sprawiedliwości: jeżeli istnieje norma sektorowa Unii, zgodnie z którą następuje zapłata odsetek (dodanych do zwrotu kwot nienależnie otrzymanych przez operatorów z budżetu Unii), mają zastosowanie, co do zasady, normy dotyczące przedawnienia wynikające z art. 3 rozporządzenia nr 2988/95.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000045">
                           <title id="B210000037">
                              <number>37.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000090">Odnosząc te założenia do postępowania głównego i biorąc pod uwagę, że art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87 i art. 5a rozporządzenia nr 3002/92 przewidują zapłatę odsetek (odpowiednio w ramach systemu refundacji wywozowych dla produktów rolnych oraz w zakresie kontroli wykorzystania lub przeznaczenia produktów objętych interwencją), a żaden z nich nie przewiduje szczegółowych uregulowań dotyczących przedawnienia, zapłata ta podlega zasadom ogólnym lub o charakterze przekrojowym, ujętym w art. 3 rozporządzenia nr 2988/95.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000046">
                           <title id="B210000038">
                              <number>38.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000091">Wobec powyższego proponuję odpowiedzieć na pierwsze pytanie w taki sposób, że art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 ma zastosowanie do zapłaty odsetek naliczonych w oparciu o środki wynikające z art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87 oraz art. 5a rozporządzenia nr 3002/92.</para>
                        </blockquote>
                     </section>
                  </section>
                  <section id="B000000016">
                     <title style="04Titre2" id="B200000015">
                        <number>C –</number>
                        <titlecontent id="B300000015">
                           <emphasis role="italc" id="B400000048">W przedmiocie pytań od drugiego do piątego</emphasis>
                        </titlecontent>
                     </title>
                     <section id="B000000017">
                        <title style="05Titre3" id="B200000016">
                           <number>1.</number>
                           <titlecontent id="B300000016">Interpretacja pytań</titlecontent>
                        </title>
                        <blockquote id="B010000047">
                           <title id="B210000039">
                              <number>39.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000092">Wnioskując o udzielenie odpowiedzi na pytania od drugiego do piątego, które można potraktować łącznie, sąd odsyłający pragnie dociec, co do zasady, jak należy stosować termin przedawnienia przewidziany w art. 3 rozporządzenia nr 2988/95 do zapłaty odsetek naliczonych od kwot nienależnie pobranych, w ramach systemu refundacji wywozowych oraz interwencji na rynku produktów rolnych.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000048">
                           <title id="B210000040">
                              <number>40.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000093">Pytania obejmują w dużej mierze argumenty podnoszone przez strony przed sądem odsyłającym i koncentrują się wokół dies a quo do obliczenia terminu przedawnienia<footnote role="fNote" id="B110000024">
                                 <number>26</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000094"> –<emphasis role="tab" id="B400000049"/>Pytania drugie i trzecie.</para>
                              </footnote> oraz wpływu, jaki na termin przedawnienia (zarówno ogólny na podstawie art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95, jak również nadzwyczajny zawarty w akapicie czwartym) mógłby mieć fakt, że żądanie zwrotu pomocy nie obejmowało odsetek<footnote role="fNote" id="B110000025">
                                 <number>27</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000095"> –<emphasis role="tab" id="B400000050"/>Pytania czwarte i piąte.</para>
                              </footnote>.</para>
                        </blockquote>
                     </section>
                     <section id="B000000018">
                        <title style="05Titre3" id="B200000017">
                           <number>2.</number>
                           <titlecontent id="B300000017">Uwagi stron</titlecontent>
                        </title>
                        <blockquote id="B010000049">
                           <title id="B210000041">
                              <number>41.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000096">Co się tyczy dies a quo, spółka Glencore uważa, iż w związku z tym, że zadłużenie z tytułu odsetek ma charakter akcesoryjny do należności głównej, zapłata odsetek nie wywodzi się z nieprawidłowości ciągłej lub powtarzającej się w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95, zgodnie z orzecznictwem odnoszącym się do tej kwestii<footnote role="fNote" id="B110000026">
                                 <number>28</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000097"> –<emphasis role="tab" id="B400000051"/>Odwołuje się przy tym do wyroków: z dnia 11 stycznia 2007 r., Vonk Dairy Products (C‑279/05, EU:C:2007:18), pkt 41; Pfeifer &amp; Langen II, pkt 52.</para>
                              </footnote>. Uważa ponadto, że rozpoczęcie biegu przedawnienia zbiega się z dniem, w którym dopuszczono się nieprawidłowości, ewentualnie z dniem, w którym odsetki zaczęły być naliczane, ale w żadnym razie nie rozpoczyna się wraz z datą, w której stwierdzono istnienie należności, ani z datą, kiedy ją odzyskano<footnote role="fNote" id="B110000027">
                                 <number>29</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000098"> –<emphasis role="tab" id="B400000052"/>Przywołuje w tym kontekście wyrok Pfeifer &amp; Langen II, pkt 67, a także wyrok z dnia 6 października 2015 r., Firma Ernst Kollmer Fleischimport und -export (C‑59/14, EU:C:2015:660), pkt 27.</para>
                              </footnote>.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000050">
                           <title id="B210000042">
                              <number>42.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000099">Co do braku wzmianki o odsetkach w żądaniach zwrotu pomocy spółka Glencore wskazuje, że roszczenie, w którym domagano się zwrotu należności głównej, było pozbawione precyzji wymaganej przez orzecznictwo<footnote role="fNote" id="B110000028">
                                 <number>30</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000100"> –<emphasis role="tab" id="B400000053"/>Powołuje się na wyrok Pfeifer &amp; Langen II, pkt 40, a także wyrok z dnia 24 czerwca 2004 r., Handlbauer (C‑278/02, EU:C:2004:388), pkt 40.</para>
                              </footnote> i byłoby sprzeczne z zasadą pewności prawa wnioskować, iż zawierało żądanie odsetek, albowiem o nich w ogóle nie wspomina. W każdym razie w postępowaniu głównym należności z tytułu zapłaty odsetek już by się przedawniły z powodu upływu okresu czterech lat od dnia żądania zapłaty należności głównej.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000051">
                           <title id="B210000043">
                              <number>43.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000101">Co się tyczy zaś nadzwyczajnego ośmioletniego okresu przedawnienia, spółka Glencore zapewnia, że wyrok Sodiaal International<footnote role="fNote" id="B110000029">
                                 <number>31</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000102"> –<emphasis role="tab" id="B400000054"/>Wyrok z dnia 3 września 2015 r. (C‑383/14, EU:C:2015:541).</para>
                              </footnote> rozwiązał tę kwestię, gdyż stwierdzono w nim, iż termin końcowy wskazany w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95 ma zastosowanie również do środka w rozumieniu art. 4 tego rozporządzenia od momentu, gdy będzie przewidziany przez zasadę sektorową Unii. Brak wzmianki o odsetkach w żądaniach dotyczących kwot nienależnie pobranych sprawił, że kiedy FranceAgriMer z opóźnieniem zgłosiło swoje roszczenie, upłynął już nadzwyczajny termin przedawnienia.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000052">
                           <title id="B210000044">
                              <number>44.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000103">Rząd francuski utrzymuje, że ze względu na akcesoryjny charakter odsetek względem należności głównej i w związku z tym, że ich naliczenie jest wynikiem braku jej zapłaty, termin przedawnienia wierzytelności z tytułu odsetek zaczyna biec z chwilą zapłaty należności głównej. Ponadto, w związku z ciągłymi skutkami wywołanymi przez cały okres braku zapłaty należności głównej, zadłużenie z tytułu odsetek stanowi „nieprawidłowość powtarzającą się” w rozumieniu rozporządzenia nr 2988/95.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000053">
                           <title id="B210000045">
                              <number>45.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000104">Rząd francuski argumentuje, że data rozpoczęcia biegu przedawnienia należności z tytułu odsetek nie zbiega się z rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia należności głównej, albowiem w tamtej chwili nie były jeszcze naliczane odsetki. Kwestionuje tym samym, w związku z nierozłącznym charakterem obu należności, aby możliwe było odwołanie się do wyroku Pfeifer &amp; Langen II, który w pkt 51 odnosi się jedynie do akcesoryjnego charakteru odsetek w przypadku, gdy nastąpiło przedawnienie należności głównej, tj. innym aniżeli w niniejszej sprawie.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000054">
                           <title id="B210000046">
                              <number>46.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000105">Na wypadek gdyby Trybunał Sprawiedliwości postanowił nie rozdzielać należności z tytułu odsetek od nieprawidłowości leżącej u podstaw ich naliczenia, rząd francuski proponuje uznać tę pierwszą za rodzaj decyzji w sprawie sankcji administracyjnej wydanej w oparciu o należność główną. Zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, który ustanawia trzyletni termin przedawnienia na wykonanie postanowienia karnego od dnia jego uprawomocnienia, i w związku z tym, że spółka Glencore najpierw odwołała się do sądu od obu decyzji w niniejszej sprawie, a następnie dokonała zapłaty zgodnie z ich treścią, termin przedawnienia odsetek zacząłby biec od chwili dokonania wspomnianej zapłaty.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000055">
                           <title id="B210000047">
                              <number>47.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000106">Mając na względzie to ostatnie kryterium, rząd francuski uważa, że brak wzmianki o odsetkach w roszczeniu należności głównej jest bez znaczenia, albowiem w tym przypadku termin przedawnienia odsetek nie upłynął.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000056">
                           <title id="B210000048">
                              <number>48.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000107">Zdaniem Komisji art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 dotyczy przedawnienia postępowania przeprowadzonego w celu usunięcia nieprawidłowości, ale pomimo akcesoryjnego charakteru odsetek nie przestają być one przedmiotem innego roszczenia aniżeli należność główna. Dodaje, że w związku z tym, iż art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87 przewiduje naliczenie odsetek za okres, który upłynął między wypłatą nienależnie otrzymanej korzyści a jej zwrotem, odsetek można żądać w zasadzie od chwili, w której uprawniony organ otrzymał zwrot kwoty głównej należnej od operatora.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000057">
                           <title id="B210000049">
                              <number>49.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000108">Komisja podziela podejście rządu francuskiego co do charakteru ciągłego należności z tytułu odsetek. W odniesieniu do maksymalnego terminu przedawnienia wskazanego w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95 wskazuje, że w tym przypadku nie upłynął wskazany termin, albowiem bieg przedawnienia rozpoczął się z chwilą zapłaty należności głównej<footnote role="fNote" id="B110000030">
                                 <number>32</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000109"> –<emphasis role="tab" id="B400000055"/>Czyli w dniu 6 kwietnia 2010 r. w odniesieniu do pomocy otrzymanej w celu wywozu jęczmienia do produkcji piwa i w dniu 27 września 2010 r. w odniesieniu do pomocy otrzymanej w celu wywozu pszenicy zwyczajnej.</para>
                              </footnote>.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000058">
                           <title id="B210000050">
                              <number>50.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000110">Na wypadek gdyby Trybunał Sprawiedliwości odmówił uznania ciągłości nieprawidłowości należności z tytułu odsetek, Komisja podkreśla jej akcesoryjność względem należności głównej, która uzasadniałaby przerwanie biegu przedawnienia na skutek wszczęcia postępowania ukierunkowanego na uzyskanie zapłaty należności głównej, co powodowałoby również przerwanie biegu przedawnienia żądania odsetek.</para>
                        </blockquote>
                     </section>
                     <section id="B000000019">
                        <title style="05Titre3" id="B200000018">
                           <number>3.</number>
                           <titlecontent id="B300000018">Ocena</titlecontent>
                        </title>
                        <section id="B000000020">
                           <title style="06Titre4" id="B200000019">
                              <number>a)</number>
                              <titlecontent id="B300000019">W przedmiocie odsetek i ich przedawnienia w świetle rozporządzenia nr 2988/95</titlecontent>
                           </title>
                           <blockquote id="B010000059">
                              <title id="B210000051">
                                 <number>51.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000111">W ramach rozporządzenia nr 2988/95 zapłata odsetek nie stanowi kary<footnote role="fNote" id="B110000031">
                                    <number>33</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000112"> –<emphasis role="tab" id="B400000056"/>Zobacz B.R. Killmann, S. Glaser, <emphasis role="italc" id="B400000057">Verordnung (EG, EURATOM) Nr. 2988/95 über den schutz der finanziellen Interessen der Europäischen Gemeinschaften </emphasis>– <emphasis role="italc" id="B400000058">Kommentar</emphasis>, Wien – Graz, NWN Neuer Wissenschaftlicher Verlag/Berliner Wissenschafts-Verlag, 2011, s. 95.</para>
                                 </footnote>, a odpowiada dwóm celom: z jednej strony dla organu administracji, który nie mógł dysponować należną kwotą, stanowi rekompensatę odpowiadającą zaktualizowanej wartości kwoty nienależnie pobranej przez operatora; z drugiej zaś, pozwala wyeliminować wszelkie korzyści, które wspomniany operator mógł uzyskać jako beneficjent nienależnie wypłaconej pomocy, a które wystąpiłyby, gdyby nie naliczono odsetek od wypłaconych kwot<footnote role="fNote" id="B110000032">
                                    <number>34</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000113"> –<emphasis role="tab" id="B400000059"/>Zgadzam się w tej kwestii z oceną rzecznik generalnej E. Sharpston zawartą w opinii w sprawie Pfeifer &amp; Langen (I) (C‑564/10, EU:C:2012:38), pkt 64.</para>
                                 </footnote>.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000060">
                              <title id="B210000052">
                                 <number>52.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000114">Co do statusu prawnego należności z tytułu odsetek Trybunał Sprawiedliwości stwierdził w wyroku Pfeifer &amp; Langen I ich akcesoryjny charakter względem dochodzonych należności (wierzytelność główna) nienależnie otrzymanych kwot<footnote role="fNote" id="B110000033">
                                    <number>35</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000115"> –<emphasis role="tab" id="B400000060"/>Punkt 48.</para>
                                 </footnote>. Ponadto nie można zapominać o drugiej determinującej cesze, tj. o prawnym źródle ich naliczenia, gdy jest ono oparte na normie sektorowej Unii (w przeciwieństwie do roszczenia o odsetki na podstawie prawa cywilnego). Jak już stwierdziłem, w przypadku tej sprawy art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87 i art. 5a rozporządzenia nr 3002/92 obejmują w sposób wyraźny roszczenie o odsetki.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000061">
                              <title id="B210000053">
                                 <number>53.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000116">Obowiązek ten – akcesoryjny i znajdujący oparcie w prawie – ma jednocześnie podwójny skutek: a) zobowiązuje organ administracji krajowej do żądania odsetek, choć do ich dokładnego naliczenia należy poczekać do zwrotu kwoty nienależnie otrzymanej (wystarczy przemnożyć tę kwotę przez wysokość oprocentowania oraz czas, który upłynął między wypłatą a zwrotem); i b) daje pewność prawną operatorowi, który dopuścił się naruszenia, gdyż ma z góry świadomość bezwzględnego obowiązku ich zapłaty.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000062">
                              <title id="B210000054">
                                 <number>54.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000117">Biorąc pod uwagę cel zapłaty odsetek oraz ich cechy prawne, przedawnienie roszczenia do ich żądania biegnie równolegle do roszczenia głównego, któremu służy, tzn. żądania od operatora dopuszczającego się naruszenia zwrotu nienależnie przez niego otrzymanych kwot.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000063">
                              <title id="B210000055">
                                 <number>55.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000118">Niemniej jednak kwestia akcesoryjności napotyka na ograniczenie w ramach zasad dotyczących przedawnienia zawartych w rozporządzeniu nr 2988/95, o czym należy wspomnieć już teraz, niezależnie od dalszych rozważań na ten temat znajdujących się w odpowiedzi na pytanie piąte. Jeżeli – jak to miało miejsce w przypadku niniejszej sprawy – organ administracji w pierwszej chwili dochodzi jedynie roszczenia zwrotu należności głównej, należność z tytułu odsetek może zostać wyodrębniona i nabyć pewnej autonomii co do jej przedawnienia<footnote role="fNote" id="B110000034">
                                    <number>36</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000119"> –<emphasis role="tab" id="B400000061"/>Należność z tytułu odsetek zawiera zarówno cechy akcesoryjności, jak i inne autonomiczne. Jest roszczeniem akcesoryjnym w takim zakresie, w jakim zakłada istnienie należności głównej, od której są naliczane odsetki. Niemniej jednak, kiedy już zaistnieje, może nabyć własnej dynamiki, która pozwala jej być przedmiotem określonych roszczeń i czynności prawnych niezależnie od należności głównej (jak na przykład roszczenie przed sądem, cesja na rzecz osób trzecich, zastaw lub zajęcie). Zapłata należności głównej nie wpływa na naliczone odsetki, które są nadal należne, chyba że można jednoznacznie wnioskować z kontekstu, że ich zapłata została w sposób dorozumiany umorzona.</para>
                                 </footnote>. Decyzje lub środki podjęte w celu uzyskania zwrotu należności głównej podlegają terminowi przewidzianemu w art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95<footnote role="fNote" id="B110000035">
                                    <number>37</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000120"> –<emphasis role="tab" id="B400000062"/>Wyrok z dnia 3 września 2015 r., Sodiaal International (C‑383/14, EU:C:2015:541), pkt 33, rozszerzył zakres stosowania maksymalnego ośmioletniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95, poza jego początkowy zakres (który dotyczy kar) do środków wymienionych w art. 4 tego rozporządzenia.</para>
                                 </footnote> (lub właściwemu przewidzianemu w prawie krajowym), podczas gdy, w przypadku braku osobnego roszczenia, zapłata odsetek nadal podlega nadzwyczajnemu okresowi przedawnienia określonemu w art. 3 ust. 1 akapit czwarty tego rozporządzenia.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000064">
                              <title id="B210000056">
                                 <number>56.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000121">Stosowanie tego nadzwyczajnego limitu czasowego do roszczenia o zapłatę odsetek znajduje uzasadnienie, ponieważ termin tego rodzaju ma charakter bezwzględny, to znaczy, niezależnie od wszczętych czynności, włącznie z tymi, które przerwały bieg przedawnienia. Jeżeli po upływie ośmiu lat od powstania należności z tytułu odsetek, czynności te nie znalazły zakończenia w postaci środka lub kary<footnote role="fNote" id="B110000036">
                                    <number>38</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000122"> –<emphasis role="tab" id="B400000063"/>Z wyjątkiem sytuacji, gdy postępowanie zostało zawieszone z powodu wszczęcia przeciwko operatorowi postępowania karnego dotyczącego tych samych okoliczności zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, do którego odwołuje się zasada nadzwyczajnego terminu przedawnienia.</para>
                                 </footnote>, przepis ten zakłada, że nastąpiło, eo ipso, przedawnienie roszczenia do ich dochodzenia<footnote role="fNote" id="B110000037">
                                    <number>39</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000123"> –<emphasis role="tab" id="B400000064"/>Takie podejście nie stoi w sprzeczności, w pozostałym zakresie, z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, które w odniesieniu do przedawnienia stwierdza jedynie, przynajmniej jak dotąd, akcesoryjność należności odsetkowych względem należności głównej, kiedy ta się już przedawniła. Zobacz wyrok Pfeifer &amp; Langen I, pkt 51.</para>
                                 </footnote>.</para>
                           </blockquote>
                        </section>
                        <section id="B000000021">
                           <title style="06Titre4" id="B200000020">
                              <number>b)</number>
                              <titlecontent id="B300000020">W przedmiocie dies a quo<emphasis role="italc" id="B400000065">: </emphasis>nieprawidłowość ciągła czy jednostkowa?</titlecontent>
                           </title>
                           <blockquote id="B010000065">
                              <title id="B210000057">
                                 <number>57.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000124">Pytanie sądu odsyłającego (czy wierzytelność z tytułu odsetek wynika z nieprawidłowości ciągłej czy powtarzającej się) zdaje się logiczne na tym etapie analizy, albowiem w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej znalazłby zastosowanie art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95, który określa dies a quo do obliczenia okresu przedawnienia jako moment, w którym usunięto nieprawidłowość. W przypadku przyjęcia takiej tezy roszczenie do żądania odsetek w przedmiotowej sprawie nie przedawniłoby się.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000066">
                              <title id="B210000058">
                                 <number>58.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000125">Niemniej jednak nie sądzę, aby można było zakwalifikować brak zapłaty odsetek jako <emphasis role="italc" id="B400000066">nieprawidłowość ciągłą lub powtarzającą się.</emphasis> Zgodnie z orzecznictwem Trybunału nieprawidłowość ma charakter „ciągły lub powtarzający się” w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95, jeżeli dopuszcza się jej podmiot, który czerpie korzyści ekonomiczne z całokształtu podobnych operacji, które naruszają ten sam przepis prawa Unii<footnote role="fNote" id="B110000038">
                                    <number>40</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000126"> –<emphasis role="tab" id="B400000067"/>Zobacz wyrok z dnia 11 stycznia 2007 r., Vonk Dairy Products (C‑279/05, EU:C:2007:18), pkt 41.</para>
                                 </footnote>.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000067">
                              <title id="B210000059">
                                 <number>59.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000127">Wychodząc z tego założenia, istnieje wiele powodów, które przemawiają za odpowiedzią przeczącą na to pytanie. Po pierwsze, należność z tytułu odsetek nie wynika bezpośrednio z naruszenia którejś z norm prawnych Unii. <emphasis role="italc" id="B400000068">Nieprawidłowości</emphasis>, do których odnosi się art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95, mają charakter materialny, to znaczy, obejmują szereg innych naruszeń (ciągłych lub powtarzających się w czasie) przepisów prawa regulujących system pomocy. Popełnienie naruszeń <emphasis role="italc" id="B400000069">materialnych</emphasis>, dzięki którym operator uzyskał nienależną korzyść ekonomiczną, rodzi obowiązek zwrotu należności głównej oraz odsetek, niemniej jednak brak zapłaty tych ostatnich nie stanowi, samo w sobie, nowego naruszenia lub nieprawidłowości.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000068">
                              <title id="B210000060">
                                 <number>60.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000128">Po drugie, nawet jeżeli uznać, że brak zapłaty kwoty głównej i odsetek stanowi naruszenie prawa, korzyści ekonomiczne uzyskane przez podmiot dopuszczający się naruszenia nie są wynikiem „całokształtu podobnych operacji”, albowiem należność z tytułu odsetek nie wynika z wielu operacji. Codzienny przyrost odsetek wraz z upływem czasu wynika – jak już wskazywałem – z ich natury kompensującej utratę wartości nominalnej kwoty otrzymanej przez podmiot dopuszczający się naruszenia, która wymaga codziennego dostosowania. Ten postępujący proces naliczania odsetek nie jest równoznaczny z tym, że operator dopuszcza się każdego dnia kolejnego naruszenia tej samej normy prawa Unii, dokonując podobnej operacji jak dzień wcześniej.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000069">
                              <title id="B210000061">
                                 <number>61.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000129">Po wykluczeniu zatem tezy o ciągłości lub powtarzalności naruszenia pozostaje pytanie o to, w którym momencie rozpoczyna się bieg przedawnienia roszczenia organu administracji do żądania zapłaty odsetek. W przypadku gdy rzecz dotyczy nieprawidłowości jednostkowych (jak w tym przypadku), Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że dopuszczenie się ich rozpoczyna bieg terminu przedawnienia, jeżeli zachodzi działanie lub zaniechanie podmiotu gospodarczego stanowiące naruszenie prawa Unii oraz szkoda lub potencjalna szkoda w budżecie Unii<footnote role="fNote" id="B110000039">
                                    <number>41</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000130"> –<emphasis role="tab" id="B400000070"/>Wyrok z dnia 6 października 2015 r., Firma Ernst Kollmer Fleischimport und -export (C‑59/14, EU:C:2015:660), pkt 24.</para>
                                 </footnote>. W konsekwencji to samo orzecznictwo uznaje, że termin przedawnienia zaczyna bieg wtedy, gdy zaszło zarówno naruszenie prawa Unii, jak i szkoda w budżecie Unii<footnote role="fNote" id="B110000040">
                                    <number>42</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000131"> –<emphasis role="tab" id="B400000071"/>Ibidem, pkt 29 i sentencja wyroku.</para>
                                 </footnote>.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000070">
                              <title id="B210000062">
                                 <number>62.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000132">Dla Trybunału Sprawiedliwości dies a quo wcale nie musi być zbieżne z datą, w której Komisja (lub w tym przypadku właściwy organ krajowy) wykrył nieprawidłowość<footnote role="fNote" id="B110000041">
                                    <number>43</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000133"> –<emphasis role="tab" id="B400000072"/>Zobacz wyrok z dnia 2 grudnia 2004 r., José Martí Peix/Komisja (C‑226/03 P, EU:C:2004:768), pkt 25, 26, a także wyrok Pfeifer &amp; Langen II, pkt 67.</para>
                                 </footnote>, lecz z dniem, w którym się jej dopuszczono.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000071">
                              <title id="B210000063">
                                 <number>63.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000134">Z przytoczonych okoliczności fatycznych sprawy nie wynika jasno, czy zapłata refundacji wywozowej w odniesieniu do wywozu jęczmienia i pomoc wywozowa w odniesieniu do wywozu pszenicy nastąpiły przed popełnieniem naruszeń czy po nim. Dies a quo do obliczenia okresu przedawnienia należności z tytułu odsetek byłby dniem popełnienia naruszenia (gdyby data ta była późniejsza aniżeli data zapłaty refundacji lub pomocy) albo dniem zapłaty (gdyby ta nastąpiła później aniżeli naruszenie materialne), albowiem tylko w jednym z tych momentów doszło do nieprawidłowości<footnote role="fNote" id="B110000042">
                                    <number>44</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000135"> –<emphasis role="tab" id="B400000073"/>Wyrok z dnia 6 października 2015 r., Firma Ernst Kollmer Fleischimport und -export (C‑59/14, EU:C:2015:660), pkt 26.</para>
                                 </footnote>.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000072">
                              <title id="B210000064">
                                 <number>64.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000136">W mojej ocenie zwolnienie zabezpieczenia (do którego odwołuje się sąd odsyłający w swoim trzecim pytaniu) nie ma istotnego znaczenia dla określenia początku terminu do żądania odsetek. Jak wynika z art. 11 ust. 3 rozporządzenia nr 3665/87, „beneficjent zwraca kwoty nienależnie otrzymane, łącznie z […] odsetkami obliczonymi za okres, który upłynął między płatnością i zwrotem”. Prawdą jest, że ten sam przepis pod lit. b) przewiduje szczególną zasadę obliczania, ale nie wprowadza ona nowego dies a quo, lecz jedynie kryterium pozwalające doprecyzować sposób naliczania odsetek w przypadku ustanowienia zabezpieczenia<footnote role="fNote" id="B110000043">
                                    <number>45</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000137"> –<emphasis role="tab" id="B400000074"/>W sprawie Glencore, po zwolnieniu zabezpieczenia, odsetki byłyby naliczane od jego zwrotu i aż do dnia poprzedzającego wypłatę kwoty odpowiadającej zabezpieczeniu powiększonemu o te odsetki [art. 11 ust. 3 lit. b) rozporządzenia nr 3665/87].</para>
                                 </footnote>.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000073">
                              <title id="B210000065">
                                 <number>65.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000138">Ostatecznie, w chwili wystąpienia każdej z tych nieprawidłowości, rozpoczyna się bieg terminu dochodzenia należności głównej oraz przedawnienia roszczenia do żądania odsetek, bez stwierdzenia w niniejszym przypadku nieprawidłowości ciągłej lub powtarzającej się w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95.</para>
                           </blockquote>
                        </section>
                        <section id="B000000022">
                           <title style="06Titre4" id="B200000021">
                              <number>c)</number>
                              <titlecontent id="B300000021">W przedmiocie braku żądania odsetek</titlecontent>
                           </title>
                           <blockquote id="B010000074">
                              <title id="B210000066">
                                 <number>66.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000139">Sędzia a quo zmierza do ustalenia, jaki wpływ na okres przedawnienia ma brak wzmianki o odsetkach w roszczeniu dotyczącym należności głównej. Pytania prejudycjalne czwarte i piąte odnoszą się w tym zakresie zarówno do terminu z art. 3 ust. 1 akapit pierwszy („ogólny okres [termin]” czterech lat lub więcej, jeżeli tak stanowi prawo krajowe) rozporządzenia nr 2988/95, jak również do terminu z art. 3 ust. 1 akapit czwarty („okres [termin] nadzwyczajny” ośmiu lat).</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000075">
                              <title id="B210000067">
                                 <number>67.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000140">Termin ogólny ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa prawnego podmiotów gospodarczych<footnote role="fNote" id="B110000044">
                                    <number>46</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000141"> –<emphasis role="tab" id="B400000075"/>Wyroki: z dnia 24 czerwca 2004 r., Handlbauer (C‑278/02, EU:C:2004:388), pkt 40; z dnia 28 października 2010 r., SGS Belgium i in. (C‑367/09, EU:C:2010:648), pkt 68.</para>
                                 </footnote>, tak by były w stanie określić, które z ich działań nabyły charakteru ostatecznego, a które mogą jeszcze być przedmiotem jakiejś czynności przeciwko nim<footnote role="fNote" id="B110000045">
                                    <number>47</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000142"> –<emphasis role="tab" id="B400000076"/>Wyrok Pfeifer &amp; Langen II, pkt 24, 64, a także wyrok z dnia 3 września 2015 r., Sodiaal International (C‑383/14, EU:C:2015:541), pkt 30.</para>
                                 </footnote>. Nie widzę żadnych przeciwskazań do zastosowania tego orzecznictwa do terminu nadzwyczajnego, jako że wprowadza maksymalny termin o nieprzekraczalnym charakterze, co prowadzi do większej pewności prawnej.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000076">
                              <title id="B210000068">
                                 <number>68.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000143">Roszczenie do żądania odsetek od należności wynikające z nienależnego otrzymania pomocy obciążającej budżet Unii podlega, co do zasady, terminowi ogólnemu oraz rządzącej nim regulacji prawnej. Dlatego też bieg przedawnienia podlega przerwaniu na skutek przyczyn wskazanych w art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95, czego konsekwencją jest to, że czteroletni termin przedawnienia zaczyna biec na nowo po każdym przerwaniu.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000077">
                              <title id="B210000069">
                                 <number>69.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000144">W niniejszej sprawie, jak wynika z okoliczności faktycznych, w latach 2001 (w odniesieniu do jęczmienia) i 2003 (w odniesieniu do pszenicy zwyczajnej) francuskie organy celne przeprowadziły w każdym przypadku kontrolę. Jeżeli te kontrole spełniały konieczne warunki (zostały poprzedzone odpowiednimi zawiadomieniami, były wystarczająco dokładne, by zbadać poszczególne nieprawidłowości i nie miały jedynie ogólnego charakteru)<footnote role="fNote" id="B110000046">
                                    <number>48</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000145"> –<emphasis role="tab" id="B400000077"/>Wyroki: z dnia 24 czerwca 2004 r., Handlbauer (C‑278/02, EU:C:2004:388), pkt 40; z dnia 28 października 2010 r., SGS Belgium i in. (C‑367/09, EU:C:2009:648), pkt 69.</para>
                                 </footnote>, co powinien zbadać sąd krajowy, należałoby je zakwalifikować jako „postępowanie” w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95. W związku z tym, że obie kontrole zostały przeprowadzone przed upływem ogólnego terminu przedawnienia, przerwały jego bieg zarówno w stosunku do należności głównej, jak i do zapłaty odsetek ze względu na ich akcesoryjny charakter względem należności głównej.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000078">
                              <title id="B210000070">
                                 <number>70.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000146">Z chwilą sporządzenia wezwania do zapłaty z 2004 r. (w odniesieniu do jęczmienia) i w 2005 r. (w odniesieniu do pszenicy zwyczajnej) nastąpiło kolejne przerwanie biegu przedawnienia zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95. Można by dyskutować, czy, w związku z charakterem owych wezwań do zapłaty, nastąpiło jedynie przerwanie biegu przedawnienia należności głównej, albowiem wspomniane wezwania nie obejmowały żądania odsetek. Niemniej jednak rozważania te są bez znaczenia, albowiem nie doszło do wydania decyzji w kwestii odsetek w obrębie okresu ośmiu lat (liczonych od popełnienia nieprawidłowości), który to termin stanowi okres maksymalny ustanowiony w art. 3 ust. 1 akapit czwarty, jak już wskazywałem w poprzednich punktach niniejszej opinii.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000079">
                              <title id="B210000071">
                                 <number>71.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000147">Założenie, że roszczenia powinny być spełniane pod rygorem przedawnienia, pozostaje w pełni ważne w stosunku do organów administracji publicznej, choćby ich prawa lub obowiązki miały podstawę prawną. Krajowe organy administracji, które jak w postępowaniu głównym, zaniedbały przez okres przekraczający osiem lat swój obowiązek żądania zapłaty odsetek, nie mogą następnie ich żądać sine die, w<emphasis role="italc" id="B400000078"> </emphasis>sprzeczności z bezwzględnym charakterem terminu nadzwyczajnego wskazanego w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95. Takie rozwiązanie wpływałoby negatywnie nie tylko na pewność prawną operatorów, lecz naruszałoby jednocześnie równowagę osiągniętą przez prawodawcę w tym rozporządzeniu pomiędzy ochroną finansów Unii a bezpieczeństwem prawnym, które stara się pogodzić.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000080">
                              <title id="B210000072">
                                 <number>72.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000148">W niniejszych okolicznościach nie ma znaczenia, że brak żądania odsetek wynikał, jak przyznał rząd francuski podczas rozprawy, z zastosowania pewnych wytycznych w ramach polityki krajowej, które obowiązywały do 2010 r. Informacja ta pogarsza nawet jego sytuację procesową, ponieważ wspomniane wytyczne stanowiłyby naruszenie nałożonych przez regulacje sektorowe obowiązków odzyskania zarówno należności głównej, jak i odsetek naliczonych w każdym przypadku.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000081">
                              <title id="B210000073">
                                 <number>73.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000149">Wobec powyższego francuska administracja nie mogła, po tym jak spowodowała zaistniałą sytuację, przenieść swojej odpowiedzialności na podmioty gospodarcze, żądając od nich, już po upływie ośmioletniego nadzwyczajnego terminu przedawnienia (włącznie z okresami przerwania jego biegu, do których odnosiłem się powyżej), zapłaty odsetek, których ona sama postanowiła na początku nie dochodzić.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000082">
                              <title id="B210000074">
                                 <number>74.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000150">Konieczność dochowania należytej staranności zawodowej przy wykonywaniu władzy publicznej jest też w pełni zgodna z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, które podkreśla ogólny obowiązek zachowania należytej staranności przy badaniu prawidłowości płatności dokonywanych na koszt budżetu Unii. Obowiązek ten wynika w największym stopniu z art. 4 ust. 3 TUE, który nakłada na państwa członkowskie obowiązek podejmowania wszelkich środków „[właściwych] dla zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji Unii”. Obejmuje to środki, które prowadzą do naprawienia nieprawidłowości<footnote role="fNote" id="B110000047">
                                    <number>49</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000151"> –<emphasis role="tab" id="B400000079"/>W tym kontekście zob. wyrok z dnia 17 września 2014 r., Cruz &amp; Companhia (C‑341/13, EU:C:2014:2230), pkt 62 i przytoczone tam orzecznictwo.</para>
                                 </footnote>, w tym te, które stały się podstawą naliczenia odsetek zgodnie z prawem Unii.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000083">
                              <title id="B210000075">
                                 <number>75.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000152">Przyznanie, jakoby państwa członkowskie mogły korzystać z terminu dłuższego aniżeli wskazany w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95 do podjęcia czynności powiązanych z dochodzeniem odsetek, sprzyjałoby bezczynności organów administracji krajowej w dochodzeniu roszczeń powstałych na skutek nieprawidłowości, narażając jednocześnie podmioty na długi i nieokreślony okres niepewności prawnej<footnote role="fNote" id="B110000048">
                                    <number>50</number>
                                    <para style="footnotetext" id="B150000153"> –<emphasis role="tab" id="B400000080"/>Ibidem.</para>
                                 </footnote>.</para>
                           </blockquote>
                           <blockquote id="B010000084">
                              <title id="B210000076">
                                 <number>76.</number>
                              </title>
                              <para style="01PointAltN" id="B150000154">Podsumowując, uważam, że w przypadku podjęcia środków wykonawczych w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 2988/95, w oparciu o które dochodzono zapłaty należności głównej, brak wzmianki we wspomnianych środkach o żądaniu zapłaty odsetek sprawia, że roszczenie o ich zapłatę podlega nadzwyczajnemu terminowi przedawnienia wskazanemu w art. 3 ust. 1 akapit czwarty tego rozporządzenia.</para>
                           </blockquote>
                        </section>
                     </section>
                  </section>
                  <section id="B000000023">
                     <title style="04Titre2" id="B200000022">
                        <number>D –</number>
                        <titlecontent id="B300000022">
                           <emphasis role="italc" id="B400000081">W przedmiocie pytania szóstego</emphasis>
                        </titlecontent>
                     </title>
                     <section id="B000000024">
                        <title style="05Titre3" id="B200000023">
                           <number>1.</number>
                           <titlecontent id="B300000023">Uwagi stron</titlecontent>
                        </title>
                        <blockquote id="B010000085">
                           <title id="B210000077">
                              <number>77.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000155">Zdaniem spółki Glencore nie można zastąpić terminu przewidzianego w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95 terminem z art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego w jego brzmieniu nadanym ustawą nr 2008‑561. W opinii spółki nie jest spełniona żadna z dwóch przesłanek przyjętych przez Trybunał Sprawiedliwości, to jest: a) istnienie ustanowionego przez prawo krajowe terminu przedawnienia zwrotu nienależnie pobranych pomocy europejskich (według spółki Glencore ten artykuł we francuskim kodeksie cywilnym ma charakter ogólny, nie szczegółowy)<footnote role="fNote" id="B110000049">
                                 <number>51</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000156"> –<emphasis role="tab" id="B400000082"/>Spółka Glencore przytacza wyrok z dnia 5 maja 2011 r., Ze Fu Fleischhandel i Vion Trading (C‑201/10 i C‑202/10, EU:C:2011:282), pkt 46, 53.</para>
                              </footnote>; oraz b) istnienie wystarczająco przewidywalnej praktyki orzeczniczej w związku z treścią tego artykułu<footnote role="fNote" id="B110000050">
                                 <number>52</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000157"> <emphasis role="suprscpt" id="B400000083">–</emphasis>
                                    <emphasis role="tab" id="B400000084"/>Ibidem, pkt 29, 33, jak również wyrok z dnia 17 września 2014 r., Cruz &amp; Companhia (C‑341/13, EU:C:2014:2230), pkt 56, 57.</para>
                              </footnote>.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000086">
                           <title id="B210000078">
                              <number>78.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000158">Spółka Glencore podnosi ponadto, że poddanie nieprawidłowości, które miały miejsce w latach 1999 i 2000, na zasadzie analogii pięcioletniemu terminowi przedawnienia z art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego, który wprowadzono w 2008 r., stałoby w sprzeczności z zasadą pewności prawnej.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000087">
                           <title id="B210000079">
                              <number>79.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000159">Rząd francuski i Komisja zgadzają się z tym, że odpowiedź na pytanie powinna być twierdząca.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000088">
                           <title id="B210000080">
                              <number>80.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000160">Zdaniem rządu francuskiego należałoby mieć na uwadze z jednej strony to, że w chwili popełnienia naruszenia art. 2277 francuskiego kodeksu cywilnego poddawał pięcioletniemu okresowi przedawnienia wszystkie odsetki naliczone od pożyczonych kwot pieniędzy i, bardziej ogólnie, od wszelkich płatności płatnych rocznie takich jak należności z tytułu odsetek, o których mowa w postępowaniu. Z drugiej strony rząd francuski uważa, że (nowy) okres pięcioletni z 2008 r. jest zgodny z prawem Unii, albowiem państwa członkowskie mają prawo do wydłużenia okresów wskazanych w art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95, co Trybunał Sprawiedliwości potwierdził<footnote role="fNote" id="B110000051">
                                 <number>53</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000161"> –<emphasis role="tab" id="B400000085"/>Wyroki: z dnia 29 lipca 2009 r., Josef Vosding Schlacht-, Kühl- und Zerlegebetrieb i in. (od C‑278/07 do C‑280/07, EU:C:2009:38), pkt 42; z dnia 5 maja 2011 r., Ze Fu Fleischhandel i Vion Trading (C‑201/10 i C‑202/10, EU:C:2011:282), pkt 25; a także z dnia 17 września 2014 r., Cruz &amp; Companhia (C‑341/13, EU:C:2014:2230), pkt 54.</para>
                              </footnote>, i że byłby w tym przypadku współmierny<footnote role="fNote" id="B110000052">
                                 <number>54</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000162"> –<emphasis role="tab" id="B400000086"/>Wyrok z dnia 5 maja 2011 r., Ze Fu Fleischhandel i Vion Trading (C‑201/10 i C‑202/10, EU:C:2011:282), pkt 37.</para>
                              </footnote>.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000089">
                           <title id="B210000081">
                              <number>81.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000163">Komisja podnosi, że państwa członkowskie mogą stosować dłuższe okresy, które są zgodne z normami prawa ogólnego<footnote role="fNote" id="B110000053">
                                 <number>55</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000164"> –<emphasis role="tab" id="B400000087"/>Wyrok z dnia 29 lipca 2009 r., Josef Vosding Schlacht-, Kühl- und Zerlegebetrieb i in. (od C‑278/07 do C‑280/07, EU:C:2009:38), pkt 47.</para>
                              </footnote>. Dodaje, iż według Trybunału Sprawiedliwości, wydłużenie okresu przedawnienia i jego natychmiastowe stosowanie nie narusza praw gwarantowanych przez art. 7 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, który odpowiada art. 49 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej<footnote role="fNote" id="B110000054">
                                 <number>56</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000165"> –<emphasis role="tab" id="B400000088"/>Wyrok z dnia 8 września 2015 r., Tarrico i in. (C‑105/14, EU:C:2015:555), pkt 57.</para>
                              </footnote>. Kończy, wskazując, w odniesieniu do pewności prawnej, że podmioty gospodarcze nie mogą pokładać uzasadnionej wiary w niezmienność bieżącej sytuacji, gdyż może ona być zmieniana decyzjami instytucji zgodnie z ich zakresami kompetencji<footnote role="fNote" id="B110000055">
                                 <number>57</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000166"> –<emphasis role="tab" id="B400000089"/>Wyrok z dnia 17 października 1996 r., Lubella (C‑64/95, EU:C:1996:388), pkt 31.</para>
                              </footnote>.</para>
                        </blockquote>
                     </section>
                     <section id="B000000025">
                        <title style="05Titre3" id="B200000024">
                           <number>2.</number>
                           <titlecontent id="B300000024">Ocena</titlecontent>
                        </title>
                        <blockquote id="B010000090">
                           <title id="B210000082">
                              <number>82.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000167">Poprzez pytanie szóste i ostatnie sąd odsyłający pragnie ustalić, czy, co do zasady, istnieje jakaś przeszkoda w prawie Unii do zastosowania w postępowaniu głównym pięcioletniego terminu przedawnienia określonego w art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000091">
                           <title id="B210000083">
                              <number>83.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000168">Biorąc pod uwagę odpowiedzi udzielone na pytania czwarte i piąte, poniższe rozważania mają charakter wyłącznie pomocniczy, na wypadek gdyby nie uwzględniono tych odpowiedzi i dopatrzono się w żądaniu odsetek środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000092">
                           <title id="B210000084">
                              <number>84.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000169">Zgodnie z art. 3 ust. 3 tego rozporządzenia zasady dotyczące okresów przedawnienia z art. 3 ust. 1 i 2 mają charakter pomocniczy względem tych przyjętych przez państwa członkowskie w swoich porządkach prawnych. Jak zostało wskazane przez strony w tym postępowaniu, orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości uznało szerokie uprawnienia państw członkowskich do określania dłuższych okresów przedawnienia dotyczących nieprawidłowości, które naruszają interesy finansowe Unii, a okresy te mogą pochodzić również z prawa cywilnego i być wcześniejsze w stosunku do wejścia w życie rozporządzenia nr 2988/95<footnote role="fNote" id="B110000056">
                                 <number>58</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000170"> –<emphasis role="tab" id="B400000090"/>Wyrok z dnia 17 września 2014 r., Cruz &amp; Companhia (C‑341/13, EU:C:2014:2230), pkt 55, 56 i przytoczone tam orzecznictwo.</para>
                              </footnote> lub być wynikiem zmian legislacyjnych dokonanych w późniejszym czasie<footnote role="fNote" id="B110000057">
                                 <number>59</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000171"> –<emphasis role="tab" id="B400000091"/>Ibidem, pkt 63 i przytoczone tam orzecznictwo.</para>
                              </footnote>.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000093">
                           <title id="B210000085">
                              <number>85.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000172">Co się zaś tyczy prawa francuskiego, z przekazanych pism wynika pewna sprzeczność pomiędzy tribunal administratif de Melun (sądem administracyjnym w Melun) a rządem francuskim: pierwszy zaprzecza istnieniu w chwili okoliczności wskazanych w postępowaniu normy prawa krajowego, która mogłaby zastąpić czteroletni termin określony w rozporządzeniu nr 2988/95, jako że termin przewidziany w prawie cywilnym w tamtym czasie wynosił trzydzieści lat i został jednoznacznie odrzucony przez Trybunał Sprawiedliwości jako właściwy do jego zastąpienia<footnote role="fNote" id="B110000058">
                                 <number>60</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000173"> –<emphasis role="tab" id="B400000092"/>Wyrok z dnia 21 grudnia 2011 r., Chambre de commerce et d’industrie de l’Indre (C‑465/10, EU:C:2011:867), pkt 65, 66 i przytoczone tam orzecznictwo.</para>
                              </footnote>; rząd francuski odwołuje się natomiast do art. 2277 kodeksu cywilnego, który już wtedy poddawał pięcioletniemu terminowi przedawnienia wszelkie roszczenia dotyczące odsetek od pożyczonych pieniędzy.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000094">
                           <title id="B210000086">
                              <number>86.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000174">Odnośnie do prawa krajowego nie należy do kompetencji Trybunału Sprawiedliwości, lecz do sądu odsyłającego znalezienie normy w jego porządku prawnym, która mogłaby właściwie zastąpić termin przedawnienia wskazany w art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95. Należałoby nawet zadać sobie pytanie, czy istnieje w prawie francuskim norma prawa administracyjnego, która regulowałaby terminy przedawnienia dotyczące zobowiązań, jakie osoby prywatne, w tym podmioty gospodarcze, zaciągają wobec administracji publicznej. Gdyby tak nie było, to zachowując zasadę spójności postępowania, sąd a quo powinien zbadać argument rządu francuskiego w odniesieniu do tej okoliczności.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000095">
                           <title id="B210000087">
                              <number>87.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000175">W każdym razie, ponieważ oba artykuły francuskiego kodeksu cywilnego (tj. dawny art. 2277, obowiązujący w okresie istotnym dla okoliczności sprawy, oraz nowy art. 2224, wprowadzony w miejsce ogólnego okresu trzydziestu lat) przewidują termin pięcioletni, uważam, że oba spełniają wymóg proporcjonalności. Samo wydłużenie o rok względem terminu wskazanego w art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 2988/95 nie wykracza poza to, co konieczne, aby pozwolić władzom krajowym na ściganie nieprawidłowości, które narażałyby na szwank finanse Unii (których celem jest odzyskanie nienależnie pobranych korzyści wraz z należnymi odsetkami), jak również nie sprzyja bezczynności wspomnianych władz przy zwalczaniu tego rodzaju nieprawidłowości<footnote role="fNote" id="B110000059">
                                 <number>61</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000176"> –<emphasis role="tab" id="B400000093"/>Wyrok z dnia 17 września 2014 r., Cruz &amp; Companhia (C‑341/13, EU:C:2014:2230), pkt 61, 62.</para>
                              </footnote>.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000096">
                           <title id="B210000088">
                              <number>88.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000177">Co się zaś tyczy pewności prawnej, nie sądzę, aby po odrzuceniu trzydziestoletniego terminu przedawnienia można było przyjąć argument, jakoby zastosowanie nowego pięcioletniego terminu przedawnienia z art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego stało w sprzeczności z tą zasadą prawną (teza przedstawiona przez spółkę Glencore). Środki zastosowane przeciwko nieprawidłowościom wykrytym w związku z refundacjami wywozowymi na jęczmień i pszenicę zwyczajną są datowane, odpowiednio, na lata 2004 i 2005<footnote role="fNote" id="B110000060">
                                 <number>62</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000178"> –<emphasis role="tab" id="B400000094"/>Aczkolwiek w przypadku pszenicy zwyczajnej środki z listopada 2005 r. zostały zgłoszone w styczniu 2006 r.</para>
                              </footnote> i w każdym razie przerwały bieg trzydziestoletniego terminu przedawnienia obowiązującego w tamtym czasie. Po zastosowaniu środków nie były już one objęte zakresem stosowania art. 3 ust. 1, lecz art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000097">
                           <title id="B210000089">
                              <number>89.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000179">Wobec powyższego to właśnie od tego momentu należałoby zacząć liczyć termin przedawnienia roszczeń o odsetki (co do czynności egzekucyjnych środków mających na celu odzyskanie należności głównej), uwzględniając przy tym wszelkie okoliczności przerywające jego bieg, takie jak zaskarżenie na drodze administracyjnej i zapłata należności głównej. W tym względzie z dokumentacji<footnote role="fNote" id="B110000061">
                                 <number>63</number>
                                 <para style="footnotetext" id="B150000180"> –<emphasis role="tab" id="B400000095"/>W uwagach pisemnych przedstawionych przez spółkę Glencore, przy czym żadna z pozostałych stron nie przedstawiła stanowiska przeciwnego.</para>
                              </footnote> wynika, że środki zostały zaskarżone przed francuskim sądem administracyjnym, co ze swej strony przerwałoby tym samym bieg okresu przedawnienia egzekucji środków aż do roku 2010, kiedy dokonano zapłaty. W roku tym miała już zastosowanie nowa norma dotycząca ogólnego okresu przedawnienia określona w art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego.</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000098">
                           <title id="B210000090">
                              <number>90.</number>
                           </title>
                           <para style="01PointAltN" id="B150000181">W związku z tym uważam, że w okolicznościach wskazanych w postępowaniu głównym prawo Unii nie stanowiłoby przeszkody w zastosowaniu terminów wskazanych w art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego w odniesieniu do przedawnienia, które jeszcze nie nastąpiło w dniu wejścia w życie ustawy nr 2008‑561.</para>
                        </blockquote>
                     </section>
                  </section>
               </section>
            </section>
         </C_Conc_Txt>
         <C_Conc_Conc>
            <section id="C000000000">
               <title style="03Titre1" id="C200000000">
                  <number>VI –</number>
                  <titlecontent id="C300000000">
                     <emphasis role="bold" id="C400000000">Wnioski</emphasis>
                  </titlecontent>
               </title>
               <blockquote id="C010000000">
                  <title id="C210000000">
                     <number>91.</number>
                  </title>
                  <para style="01PointAltN" id="C150000000">W świetle powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał Sprawiedliwości odpowiedział na pytania postawione przez tribunal administratif de Melun (sąd administracyjny w Melun, Francja) w następujący sposób:</para>
                  <blockquote id="C010000001">
                     <para style="15Margeretrait0" id="C150000001">1)<emphasis role="tab" id="C400000001"/>Artykuł 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ma zastosowanie do zapłaty odsetek należnych w oparciu o środki zastosowane zgodnie z art. 11 ust. 3 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 3665/87 z dnia 27 listopada 1987 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych i art. 5a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 3002/92 z dnia 16 października 1992 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady kontroli wykorzystania lub przeznaczenia produktów z interwencji.</para>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="C010000002">
                     <para style="15Margeretrait0" id="C150000002">2)<emphasis role="tab" id="C400000002"/>W takiej sytuacji jak w niniejszej sprawie roszczenie do żądania zapłaty odsetek od każdej z należności głównych:</para>
                     <itemizedlist id="C030000000">
                        <listitem id="C060000000">
                           <blockquote id="C010000003">
                              <title id="C210000001">
                                 <number>–</number>
                              </title>
                              <para style="11Tiretlong2" id="C150000003">nie wynika z nieprawidłowości ciągłej lub powtarzającej się w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95; oraz</para>
                           </blockquote>
                        </listitem>
                        <listitem id="C060000001">
                           <blockquote id="C010000004">
                              <title id="C210000002">
                                 <number>–</number>
                              </title>
                              <para style="11Tiretlong2" id="C150000004">wygasa z powodu przedawnienia po upływie ośmioletniego terminu przedawnienia przewidzianego w art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95, a bieg tego terminu rozpoczyna się w dniu, w którym doszło do popełnienia nieprawidłowości powodującej obowiązek zapłaty należności głównej.</para>
                           </blockquote>
                        </listitem>
                     </itemizedlist>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="C010000005">
                     <para style="15Margeretrait0" id="C150000005">3)<emphasis role="tab" id="C400000003"/>Prawo Unii nie sprzeciwia się stosowaniu okresów wskazanych w art. 2224 francuskiego kodeksu cywilnego w stosunku do przedawnienia, które jeszcze nie nastąpiło w dniu wejścia w życie ustawy nr 2008‑561.</para>
                  </blockquote>
               </blockquote>
            </section>
         </C_Conc_Conc>
      </C_Conclusions>
   </Affaire>
</C_Doc_Ref>