Voorheen behoorde de tariefcompetentie voor de nog niet aan een gemeenschapsregeling onderworpen produkten ongetwijfeld tot de competentie der Lid-Staten, terwijl voor de aan een marktorganisatie onderworpen produkten — met name in de onderhavige zaak — nader dient te worden aangegeven of zij aan de Lid-Staten bleef voorbehouden dan wel of zij reeds tot de uitsluitende competentie van de Gemeenschap behoorde.

Tot deze bevoegdheid behoort het geven van een verbindende omschrijving en interpretatie der verschillende posten van het douanetarief. Gedurende het hier in het geding zijnde tijdvak heeft de regering van de Bondsrepubliek Duitsland in het kader van de gemeenschappelijke ordening der landbouwmarkten van deze bevoegdheid herhaaldelijk gebruik gemaakt.

De betekenis van het door het Bundesfinanzhof opgeworpen probleem blijft dan ook niet tot het onderhavige geval beperkt. De door het Hof te geven beslissing zal aanzienlijke repercussies hebben, daar :

zij niet alleen op de gemeenschappelijke markt voor pluimvee van toepassing zal zijn, doch ook op de overige gemeenschappelijke marktorganisaties;

De firma Bollmann spreekt zich vervolgens uit over de te kiezen oplossing. Zij stelt dat, uitgaande van de gemeenschappelijke landbouwmarktorganisaties, de tariefbevoegdheid uitsluitend aan de instellingen van de Gemeenschap toekomt.

Op dit punt kan worden vastgesteld dat de tot dusver door de Gemeenschap tussen 1962 en 1967 terzake gegeven verordeningen sectorsgewijze tot een communautaire tarief-unie hebben geleid die bij de Verordening van de Raad no. 950/68 over de gehele lijn werd ingesteld en waarbij het beginsel van de bevoegdheidsoverdracht werd bekrachtigd. Met name de in 1967 vastgestelde teksten anticiperen ieder voor zich op de lijst van het gemeenschappelijk douanetarief in zijn uiteindelijke vorm. Op grond van al deze verordeningen kan worden vastgesteld :

dat alleen de Raad de lijst van de aan de marktordening onderworpen produkten mag wijzigen, waaruit valt af te leiden dat de Gemeenschap de uitsluitende bevoegdheid op het gebied van tarieven bezit;

Deze overdracht van bevoegdheid is een logisch gevolg van het stelsel. Liet men aan de staten de bevoegdheid in tariefzaken, dan zou zulks de stabiliteit van de gemeenschappelijke ordening der landbouwmarkten bedreigen en dit te meer daar geen enkel ander middel gegeven zou zijn eventuele misbruiken in de uitoefening van deze bevoegdheid door de staten tegen te gaan. De communautaire wetgever heeft zich daarvan terdege rekenschap gegeven. Indien hij in de basisverordeningen zodanige overdracht niet uitdrukkelijk heeft voorzien, dan geschiedde zulks omdat hij meende dat die objectief noodzakelijk uit het stelsel zelf voortvloeide. Bovendien blijkt deze overdracht uit verschillende normatieve handelingen van de Raad en de Commissie.

Daarentegen bevat de communautaire wetgeving geen enkele analoge bepaling ten behoeve van de staten. Wat in het bijzonder de artikelen 14 en 1 van Verordening no. 22/62 betreft, welker beginsel men in de andere verordeningen terugvindt, kan het volgende worden opgemerkt :

Artikel 14 voorziet slechts de plicht van de Lid-Staten hun nationale recht aan de bepalingen van de verordening aan te passen en machtigt hen geenszins nieuwe bindende bepalingen te geven. Dit ware trouwens reeds niet mogelijk op grond van de aard der verordeningen die, krachtens artikel 189, tweede lid, van het EEG-Verdrag, in elke Lid-Staat rechtstreeks toepasselijk zijn en self-executing recht vormen. Weliswaar is het niet uitgesloten dat in een verordening voor bepaalde gevallen moet worden voorgeschreven dat de staten ten behoeve van haar toepassing zekere maatregelen nemen, doch deze maatregelen dienen binnen de bij de verordening zelf vastgestelde grenzen te blijven. Wat de toepassing en de werking der landbouwverordeningen betreft wordt niet aangenomen dat de Lid-Staten de lijsten van de daarin bedoelde produkten mogen interpreteren en omschrijven. Deze interpretatie en deze omschrijving zijn in de algemene tariefbepalingen van het gemeenschappelijk douanetarief en door de in iedere verordening afzonderlijk gegeven bepaling geregeld;

ook artikel 1 van Verordening no. 22/62 is een self-executing bepaling, voor welker toepassing geen enkele interne maatregel van de staten is vereist. Het artikel omschrijft duidelijk en bindend de produkten waarop de Verordening van toepassing is.

Bovendien zou men door aan de Lid-Staten de bevoegdheid toe te kennen tot interpretatie der omschrijving van de tariefposten voor de produkten welke onder de regels van het gemeenschapsrecht vallen niet alleen de goede werking van de gemeenschappelijke marktorganisaties ongunstig beïnvloeden: dit zou bovendien een met het door de wetgever in artikel 177 van het Verdrag neergelegd beginsel onverenigbare verlening van competentie betekenen. De vraag welke draagwijdte aan een bepaalde tariefpost toekomt en of een produkt onder deze of gene marktorganisatie ressorteert, raakt de interpretatie der landbouwverordeningen en, bijgevolg, het gemeenschapsrecht. Deze interpretatie behoort uitsluitend tot de competentie van de Gemeenschap en, meer in het bijzonder, van het Hof van Justitie.

Uit deze overwegingen volgt dan ook dat met de inwerkingtreding van Verordening no. 22/62 de tarief bevoegdheid voor de in die tekst genoemde onderwerpen geheel aan de Gemeenschap werd overgedragen. Ingevolge deze overdracht zijn de door de staten voor de nadere omschrijving of interpretatie van de in die Verordening overgenomen tariefposten gegeven bepalingen derhalve niet toepasselijk voor zover zij na haar inwerkingtreding tot stand kwamen.

Wat de voordien bestaande nationale bepalingen betreft zijn de Lid-Staten krachtens die verordeningen zelve tot aanpassing van het gemeenschapsrecht gehouden en, voor zover dit is geschied, blijven bedoelde bepalingen van toepassing. De voorschriften daarentegen die niet werden aangepast en die met het gemeenschapsrecht onverenigbaar blijken, kunnen krachtens de regel lex posterior derogat legi priori niet langer worden toegepast.

Derhalve zijn de door de Duitse autoriteiten ter nadere omschrijving van de tariefpost 02.02 gegeven bepalingen welke vóór Verordening no. 22/62 van kracht waren slechts onder genoemd voorbehoud van toepassing. Weliswaar behoort de vraag van hun verenigbaarheid met het gemeenschapsrecht uitsluitend tot de competentie van de nationale rechter en niet tot die van het Hof ex artikel 177 van het Verdrag; het Hof kan evenwel indirect bij de oplossing van het vraagstuk ingrijpen met gebruikmaking van de hem toekomende exclusieve bevoegdheid om het gemeenschapsrecht, waarmede die bepalingen moeten worden geconfronteerd, te interpreteren.

De firma Bollmann concludeert op grond van al deze overwegingen dat de eerste twee vragen ontkennend moeten worden beantwoord.

Verordening no. 22/62 noemt de grondbeginselen van de marktorganisatie voor slachtpluimvee en geeft de nodige criteria voor de vaststelling der heffingen aan. De toepassing der heffingen en de uitvoering van die Verordening zijn het werk der Lid-Staten die, niet alleen krachtens artikel 14 van die tekst doch ook ingevolge artikel 5 van het E.E.G.-Verdrag, alle daartoe nodige maatregelen moeten nemen.

De vraag of de Lid-Staten, binnen die grenzen, de aanduidingen van de in die Verordening bedoelde waren nader mogen omschrijven en interpreteren kan slechts op grond van de bewoordingen van die tekst worden beantwoord. Voor zover deze aanduidingen daarin reeds nader worden omschreven kan dit niet meer door de Lid-Staten geschieden.

In artikel 1 van Verordening no. 22/62 wordt voor de omschrijving der verschillende aan heffing onderworpen produkten naar het gemeenschappelijk douanetarief verwezen. Deze verwijzing is evenwel voor een nauwkeurige classificatie van ieder produkt afzonderlijk niet voldoende. Hiertoe zijn nadere, door de staten te geven, omschrijvingen en begrenzingen noodzakelijk gebleken.

De Commissie, de Raad en de Lid-Staten zijn derhalve uitgegaan van het beginsel dat het nader omschrijven — in bepaalde gevallen — van de aard der verschillende produkten allereerst de taak van de Lid-Staten zelf is. Deze gang van zaken beantwoordt trouwens aan de ontwikkeling van de Gemeenschap die om praktische redenen niet onmiddellijk en volledig al haar verordenende competenties kon uitoefenen. De Duitse Regering concludeert dat artikel 14 juncto artikel 1 van Verordening no. 22/62 moet worden uitgelegd in die zin dat de Lid-Staten, bij gebreke van een toereikende communautaire regeling, bij wege van interne maatregelen de omschrijving der aan heffing onderworpen goederen nader mogen en moeten bepalen of definiëren.

Met name door de inwerkingtreding van Verordening no. 22/62 en van de verdere ter uitvoering daarvan door de Gemeenschap gegeven verordeningen werd de mogelijkheid om de aan de heffing onderworpen groepen van produkten en de voor ieder afzonderlijk produkt geldende heffing vast te stellen aan de bevoegdheid der Lid-Staten onttrokken. Dit geldt niet alleen voor de aan die verordeningen derogerende nationale bepalingen, doch eveneens voor de aanvullende nationale interpretatieregels voor zover deze — in geval van moeilijkheden bij de afbakening van de omschrijving der produkten — moeten dienen om een produkt onder een, voor de op te leggen heffing bepalende, post te brengen.

Immers de in die verordeningen gegeven aanduidingen der produkten vormen autonome begrippen van gemeenschapsrecht. Men kon niet aan de nationale wetgever de vrijheid laten om volgens eigen criteria over de tariefindeling van een bepaald produkt te beslissen, daar men hem daarmee praktisch de mogelijkheid zou hebben geboden de fiscale last bij de invoer van die produkten eenzijdig te regelen en aldus een uniforme toepassing van het communautaire stelsel van heffingen te doorbreken. De interpretatie en de materiële omschrijving dezer begrippen behoren dus tot het gemeenschapsrecht en vallen in laatste nstantie onder de bevoegdheid van het Hof van Justitie.

Zowel Verordening no. 22/62 als de latere verordeningen uit diezelfde tijd, waarbij gemeenschappelijke marktorganisaties worden ingesteld, bevestigen deze regel. Zij zijn gegrond op het beginsel dat de Gemeenschap tot taak heeft een reeks maatregelen van algemene aard vast te stellen en laten het aan de staten over om overeenkomstig de in artikel 5 van het EEG-Verdrag omschreven plicht de belangrijkste maatregelen te treffen welke voor de werking der gemeenschappelijke marktordeningen nodig zijn.

Artikel 14 van Verordening no. 22/62 past geheel in deze context. Het kent aan de Lid-Staten verdergaande competentie toe dan de zoëven genoemde en beperkt zich tot erkenning van de bevoegdheden die de staten krachtens artikel 5 van het Verdrag hebben uit te oefenen.

De aard, de inhoud en de draagwijdte van de maatregelen welke de staten ten behoeve van de bij de gemeenschapsverordeningen ingestelde gemeenschappelijke marktorganisaties nemen, worden bepaald zowel naar gelang van de eisen die de structuur en de verdeling der taken van de desbetreffende gemeenschappelijke ordening medebrengen als door de vroegere structuur van de markt.

De noodzaak ener tijdige aanpassing van de nationale structuren aan het nieuwe, door een gemeenschappelijke marktorganisatie tot stand gebrachte stelsel, trad duidelijker in het licht in de gevallen waarin belangrijke beslissingsbevoegdheden aan de staten werden toegekend dan in gevallen — zoals dat van het bij Verordening no. 22/62 ingevoerde stelsel — waarin men aan het initiatief der staten praktisch geen enkele autonome bewegingsvrijheid had gelaten. Krachtens deze Verordening is het immers de Commissie die voor elke Lid-Staat de heffingsbedragen en de ter berekening daarvan geldende regels vaststelt. Daarentegen is het de taak van de staten om op de toepassing van deze berekeningen toe te zien evenals op de omzetting van bedoelde bedragen in de nationale geldsoort en op de inning.

Dank zij het hierboven reeds vermelde algemene beginsel sluit een dergelijke regeling reeds voor de Lid-Staten de bevoegdheid uit communautaire omschrijvingen van goederen zoals die in Verordening no. 77/62 werden gegeven autonoom te interpreteren om ze aldus volgens eigen criteria onder een bepaalde post te brengen en dan de heffing op te leggen. Artikel 14 van Verordening no. 22/62 bevestigt dit ten volle.

Niettemin zou men zich kunnen afvragen of de staten maatregelen mogen nemen die, zonder aan de uniforme interpretatie van de communautaire omschrijving der goederen afbreuk te doen, slechts ten doel hebben haar toepassing door de bevoegde autoriteiten te vergemakkelijken.

Het is namelijk niet twijfelachtig dat de Lid-Staten, teneinde de toepassing van het communautaire stelsel door de nationale autoriteiten te vereenvoudigen, alle landbouwprodukten welke de toen vigerende gemeenschappelijke marktorganisaties aan heffingen hadden onderworpen, onder één enkel heffingstarief mochten brengen, wanneer de Gemeenschap zulks nog niet gedaan had. In een dergelijk tarief kunnen, evenals in een douanetarief, de talrijke daarin voorkomende goederen slechts zeer algemeen door een opsomming van hun onderscheidene kenmerken — en telkens gelet op de bijzondere soort waartoe zij behoren — worden omschreven. De noodzaak om de zekerheid der rechtsbetrekkingen te waarborgen en de verschillende heffingen bij invoer te bepalen of voor te schrijven eist dat deze nomenclatuur wordt geïnterpreteerd en dat daarin door onderverdelingen dan wel door stellige regels op het gebied van de tariefclassificatie of interpretatie de nodige nadere aanduidingen worden aangebracht.

Ten tijde van de litigieuze invoer van kalkoenestaarten waren de enige bepalingen die als communautaire grondregels voor de toepassing en de interpretatie van het heffingstarief konden gelden — behalve de algemene regels voor de toepassing van het douanetarief, vervat in de beschikking van de Raad van 13 februari 1960 en de verklarende noten in de nomenclatuur van Brussel — die van artikel 8 van Verordening no. 77/62.

Verordening no. 22/62 en haar toepassingsbepalingen behoren tot de eerste maatregelen waardoor de nationale invoerrechten door een uniform heffingsstelsel werden vervangen. De nationale autoriteiten waren aanvankelijk met dit stelsel weinig vertrouwd en voor een juiste toepassing waren derhalve bindende richtlijnen nodig.

De Commissie concludeert dat op de eerste twee vragen moet worden geantwoord in die zin dat de nationale wetgever in elke Lid-Staat gemachtigd was voorschriften te geven ter verduidelijking van de algemene bewoordingen waarin de omschrijvingen der produkten in de Verordeningen no. 22/62 en no. 77/62 waren vervat en aldus de aan de heffing onderworpen produkten te karakteriseren. Het spreekt evenwel vanzelf dat zodanige nationale voorschriften eveneens voor het gemeenschapsrecht moeten wijken. Hun inhoud wordt begrensd door de tekst en de finaliteit van de communautaire omschrijvingen van de produkten waarvoor een interpretatie noodzakelijk is; aan de uniforme en autonome interpretatie van het gemeenschapsrecht kunnen zij niet afdoen.

De firma Bollmann merkt vervolgens op dat de tariefpost 02.02 die in artikel 1 van Verordening no. 22/62 betrekking heeft op dood pluimvee alsmede de daarvan afkomstige eetbare slacht-af-vallen in Verordening no. 77/62 in twee categorieën wordt gesplitst : delen van geslacht pluimvee en eetbaar slachtafval waarvoor een verschillende omrekeningsfactor geldt.

In de Verordening no. 136/62 worden de delen van geslacht pluimvee onderscheiden in twee sub-categorieën, de ruggen en halzen en alle andere delen van pluimvee; voor de eerste subcategorie geldt een lagere omrekeningsfactor dan voor de tweede.

De Verordening no. 79/66 (artikel 2) heeft later de categorie voor delen van geslacht pluimvee in verschillende subcategorieën gesplitst, waarvan de voorlaatste onder andere de staarten omvat. Deze blijven derhalve geklasseerd in de categorie delen van geslacht pluimvee, maar de daarvoor geldende omrekeningscoëfficiënt doet hen veel dichter bij de in artikel 3 van die tekst bedoelde eetbare slachtafvallen staan.

Daar de Verordening no. 79/66 nog niet bestond toen de litigieuze vraag werd gesteld, mag zij stellig niet worden aangewend voor de interpretatie van de begrippen, gebezigd in de Verordeningen no. 77/62 en no. 136/62; zij kan de interpretatie van die teksten echter in zoverre vergemakkelijken dat daaruit duidelijk blijkt dat de staarten, naar de opvatting van de Commissie, gezien de daarvoor geldende coëfficiënt, praktisch als eetbaar slachtafval moeten worden beschouwd.

Derhalve behoort te worden aangenomen dat het in de Verordening no. 77/62, gewijzigd bij Verordening no. 136/62, bedoelde begrip eetbaar slachtafval moet worden geïnterpreteerd in die zin dat het alle secundaire produkten omvat welker waarde in geen geval die van de ruggen en halzen te boven gaat. De kalkoenestaarten nu vormen juist een afval van zeer geringe waarde, niet alleen in zoölogisch en technisch opzicht, doch ook gezien hun prijs die belangrijk lager is dan die van de halzen van kalkoenen.

Anderzijds moet het onderscheid tussen delen van geslacht pluimvee en eetbaar slachtafval niet worden uitgelegd in die zin dat de eerste categorie betrekking zou hebben op delen van de romp, terwijl de tweede slechts zou zien op andere delen van het dier. Bij deze opvatting zou de hals bij voorbeeld niet meer als deel van geslacht pluimvee kunnen worden beschouwd daar hij zoölogisch geen deel uitmaakt van de romp.

Indien de gemeenschapswetgever aldus tussen beide categorieën had willen onderscheiden zou hij dit in zijn verordeningen duidelijk hebben aangegeven. Nu dit niet is geschied, berust het onderscheid tussen deze categorieën op hun respectieve waarden. Deze kan slechts worden bepaald op grond van de opvattingen van de handel die kalkoenestaarten, gezien hun zeer geringe waarde, tot de categorie eetbaar afval rekent.

De firma Bollmann concludeert dat het begrip eetbaar slachtafval in de zin van de artikelen 1 van Verordening no. 22/62 en 3 van Verordening no. 77/62 alle secundaire produkten omvat bij het uitsnijden van het pluimvee ontstaan, welker waarde geringer is dan die van de ruggen en halzen en die door de handel als afval worden beschouwd. Onder dit begrip vallen onder andere de staarten.

Uit de handelsgebruiken valt geen regel af te leiden om de verhouding tussen het gewicht van de staart en de rug te bepalen. Het kan dus voorkomen dat een groter deel van de rug tot de eigenlijke staart wordt versneden.

Het feit dat de staarten van andere dieren (nos. 01.01 tot 01.04 van het gemeenschappelijk douanetarief) in alle Lid-Staten als eetbaar slachtafval worden ingedeeld heeft voor het onderhavige geval geen betekenis daar de kalkoenestaarten met andere staarten slechts kunnen worden vergeleken voor wat het gehalte aan vlees en vet betreft en zij niet als voortzetting van de wervelkolom van het dier mogen worden beschouwd.

De Duitse Regering concludeert dat kalkoenestaarten ruggen (of delen van ruggen) of andere delen van geslacht pluimvee zijn in de zin van artikel 2 van Verordening no. 77/62, gelijk dit is gewijzigd bij artikel 1 van Verordening no. 136/62.

De termen afval en delen van pluimvee moeten voor de indeling der onderhavige produkten letterlijk worden geïnterpreteerd. Beslissend is hier niet de gewone opvatting van de uiteindelijke gemiddelde verbruiker, maar het begrip afval dat normaliter bij de voorbereiding van produkten met handelswaarde wordt verkregen.

vervolgens onderzoekt de Commissie de vraag of de litigieuze produkten, binnen bedoelde categorie, moeten worden gerekend tot de ruggen en halzen of de andere delen van geslacht pluimvee. Zij stelt op dit punt :

dat niet mag worden vergeten dat Verordening no. 136/62 — waarmede men de moeilijkheden wilde vermijden die aan het vroegere systeem waren verbonden waarbij het heffingsbedrag voor delen van geslacht pluimvee (een categorie die waren van sterk variërende kwaliteit omvat) per gewichtseenheid werd vastgesteld — in deze categorie een eerste onderverdeling heeft aangebracht ten einde met de handelswaarde van elk der betrokken produkten rekening te houden. Voor ruggen en halzen werd in de verordening een lagere coëfficiënt vastgesteld, terwijl de oorspronkelijke coëfficiënt voor andere delen van geslacht pluimvee werd gehandhaafd;

De Commissie concludeert dan ook dat de kalkoenestaarten op 12 november 1962 moesten worden ondergebracht in de categorie ruggen en halzen in de zin van artikel 2 a) van Verordening no. 77/62, gewijzigd bij Verordening no. 136/62.