European flag

Επίσημη Εφημερίδα
της Ευρωπαϊκής Ένωσης

EL

Σειρά C


C/2025/6325

3.12.2025

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών — Ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα έως το 2030

(C/2025/6325)

Εισηγητής

:

Ricardo RIO (PT/EPP), δήμαρχος Μπράγα, Πορτογαλία

Έγγραφα αναφοράς

:

Κοινή λευκή βίβλος για την ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα έως το 2030

JOIN(2025) 120 final

Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τη θέσπιση του μέσου δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE)

COM(2025) 122 final

Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την κάλυψη των αυξημένων αμυντικών δαπανών στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης

C(2025) 2000 final

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2021/694, (ΕΕ) 2021/695, (ΕΕ) 2021/697, (ΕΕ) 2021/1153, (ΕΕ) 2023/1525 και (ΕΕ) 2024/795 σχετικά με την παροχή κινήτρων για επενδύσεις που συνδέονται με τον τομέα της άμυνας στον προϋπολογισμό της ΕΕ με σκοπό την εφαρμογή του σχεδίου ReArm Europe

COM(2025) 188 final

I.   ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

COM(2025) 122 final

Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τη θέσπιση του μέσου δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE)

Τροπολογία 1

Αιτιολογική σκέψη 19

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Προκειμένου να διασφαλιστεί η έγκαιρη διαθεσιμότητα και προμήθεια αμυντικών προϊόντων από την ΕΒΤΒΑ και να επιταχυνθεί η προσαρμογή της στις διαρθρωτικές αλλαγές και, επομένως, να ενισχυθεί η αποδοτικότητα της χορηγούμενης χρηματοδοτικής συνδρομής, είναι σημαντικό να καθοριστούν ελάχιστες προϋποθέσεις σχετικά με την αξία που παράγεται εντός της Ένωσης. Ως εκ τούτου, οι συμβάσεις κοινών προμηθειών θα πρέπει να περιλαμβάνουν απαίτηση σύμφωνα με την οποία το κόστος των κατασκευαστικών στοιχείων καταγωγής Ένωσης , κράτους της ΕΖΕΣ μέλους του ΕΟΧ ή Ουκρανίας ανέρχεται τουλάχιστον στο 65 % του εκτιμώμενου κόστους του τελικού προϊόντος.

Προκειμένου να διασφαλιστεί η έγκαιρη διαθεσιμότητα και προμήθεια αμυντικών προϊόντων από την ΕΒΤΒΑ και να επιταχυνθεί η προσαρμογή της στις διαρθρωτικές αλλαγές και, επομένως, να ενισχυθεί η αποδοτικότητα της χορηγούμενης χρηματοδοτικής συνδρομής, είναι σημαντικό να καθοριστούν ελάχιστες προϋποθέσεις σχετικά με την αξία που παράγεται εντός της Ένωσης. Ως εκ τούτου, οι συμβάσεις κοινών προμηθειών θα πρέπει να περιλαμβάνουν απαίτηση σύμφωνα με την οποία το κόστος των κατασκευαστικών στοιχείων καταγωγής Ένωσης ή Ουκρανίας ανέρχεται τουλάχιστον στο 70  % του εκτιμώμενου κόστους του τελικού προϊόντος.

Αιτιολογία

Στόχος του παρόντος κανονισμού είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και η στήριξη της Ουκρανίας. Στο πλαίσιο αυτό, μόνο τα κράτη μέλη της ΕΕ και η Ουκρανία θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό της ευρωπαϊκής αξίας μιας σύμβασης κοινών προμηθειών.

Τροπολογία 2

Αιτιολογική σκέψη 22

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Τα κράτη μέλη που επιθυμούν να λάβουν χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE θα πρέπει να υποβάλουν αίτημα στην Επιτροπή συνοδευόμενο από επενδυτικό σχέδιο για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Για να διευκολυνθεί η κατάρτιση των σχεδίων, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να διεξαγάγουν συζητήσεις με σκοπό να καθοριστεί προσωρινή κατανομή των ποσών των δανείων. Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογεί όλα τα αιτήματα που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη. Κατά την αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων, η Επιτροπή θα πρέπει να προσφεύγει στην εμπειρογνωσία του ΕΟΑ ή του Στρατιωτικού Επιτελείου της ΕΕ, κατά περίπτωση. Η Επιτροπή θα πρέπει να κατανέμει τα ποσά των δανείων στα οικεία κράτη μέλη εφαρμόζοντας τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της αλληλεγγύης, της αναλογικότητας και της διαφάνειας, ιδίως εάν το άθροισμα των αιτούμενων ποσών των δανείων υπερβαίνει το συνολικό ανώτατο ποσό χρηματοδοτικής συνδρομής που διατίθεται στο πλαίσιο του μέσου SAFE. Τα δάνεια θα πρέπει να κατανέμονται μεταξύ των κρατών μελών που υποβάλλουν σχετικό αίτημα σύμφωνα με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της αλληλεγγύης, της αναλογικότητας και της διαφάνειας. Τα επενδυτικά σχέδια για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία θα πρέπει να περιγράφουν μέτρα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού αμυντικού βιομηχανικού τομέα, ιδίως με τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ΜΜΕ, των επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης και των νέων παραγόντων στον τομέα της άμυνας στην αμυντική αγορά

Τα κράτη μέλη που επιθυμούν να λάβουν χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE θα πρέπει να υποβάλουν αίτημα στην Επιτροπή συνοδευόμενο από επενδυτικό σχέδιο για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Για να διευκολυνθεί η κατάρτιση των σχεδίων, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να διεξαγάγουν συζητήσεις με σκοπό να καθοριστεί προσωρινή κατανομή των ποσών των δανείων. Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογεί όλα τα αιτήματα που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη. Κατά την αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων, η Επιτροπή θα πρέπει να προσφεύγει στην εμπειρογνωσία του ΕΟΑ ή του Στρατιωτικού Επιτελείου της ΕΕ, κατά περίπτωση. Η Επιτροπή θα πρέπει να κατανέμει τα ποσά των δανείων στα οικεία κράτη μέλη εφαρμόζοντας τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της αλληλεγγύης, της αναλογικότητας και της διαφάνειας, ιδίως εάν το άθροισμα των αιτούμενων ποσών των δανείων υπερβαίνει το συνολικό ανώτατο ποσό χρηματοδοτικής συνδρομής που διατίθεται στο πλαίσιο του μέσου SAFE. Τα επενδυτικά σχέδια για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία θα πρέπει να περιγράφουν μέτρα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού αμυντικού βιομηχανικού τομέα, ιδίως με τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ΜΜΕ, των επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης και των νέων παραγόντων στον τομέα της άμυνας στην αμυντική αγορά Για να διασφαλιστεί η συμπερίληψη των ΜΜΕ και η ευρεία διάχυση των κονδυλίων που προορίζονται για το βιομηχανικό οικοσύστημα της ΕΒΤΒΑ, το μέσο SAFE θα πρέπει να δώσει προτεραιότητα σε έργα στα οποία συμμετέχουν τουλάχιστον δύο ΜΜΕ από τα κράτη μέλη.

Αιτιολογία

Το περιττό κείμενο διαγράφεται.

Τροπολογία 3

Αιτιολογική σκέψη 25

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Οι κοινές προμήθειες θα πρέπει να αφορούν τουλάχιστον δύο συμμετέχουσες χώρες που είναι κράτη μέλη , κράτη της ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ ή η Ουκρανία, εκ των οποίων τουλάχιστον μία θα πρέπει να είναι κράτος μέλος που λαμβάνει δανειακή στήριξη στο πλαίσιο του μέσου SAFE . Επιπλέον, θα πρέπει να επιτρέπεται σε προσχωρούσες χώρες, άλλες υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφια μέλη, καθώς και σε άλλες τρίτες χώρες με τις οποίες η Ένωση έχει συνάψει εταιρική σχέση για την ασφάλεια και την άμυνα (μη δεσμευτικό μέσο) να συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες με κράτος μέλος το οποίο λαμβάνει χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE. Η συμπερίληψη των κρατών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ και της Ουκρανίας στις χώρες που επιτρέπεται να συνυπολογίζονται στον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό για κοινή προμήθεια δικαιολογείται, αντίστοιχα, από τη στενή εταιρική σχέση των εν λόγω χωρών με την Ένωση στον τομέα της αμυντικής βιομηχανικής παραγωγής και από το γεγονός ότι η Ουκρανία βρίσκεται άμεσα αντιμέτωπη με τον συνεχιζόμενο επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας . Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται επίσης να στηρίζουν περαιτέρω την Ουκρανία με τον εξοπλισμό που προμηθεύονται χάρη στη χρηματοδοτική συνδρομή του μέσου SAFE. Η συμμετοχή των εν λόγω τρίτων χωρών σε κοινές προμήθειες που ανατίθενται είτε στην ΕΒΤΒΑ είτε στη βιομηχανική και τεχνολογική βάση στον τομέα της άμυνας της Ουκρανίας ή των κρατών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ αναμένεται ότι θα αυξήσει το επίπεδο συγκέντρωσης της ζήτησης που απαιτείται για την κλιμάκωση της βιομηχανικής ικανότητας, θα στηρίξει τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων και των προϊόντων που αναπτύσσονται από τους στενότερους εταίρους της Ένωσης στον εν λόγω τομέα και, παράλληλα, θα δώσει ενδεχομένως στα κράτη μέλη που συμμετέχουν στις εν λόγω προμήθειες τη δυνατότητα να επιτύχουν καλύτερες τιμές .

Οι κοινές προμήθειες θα πρέπει να αφορούν τουλάχιστον δύο συμμετέχουσες χώρες που είναι κράτη μέλη. Επιπλέον, θα πρέπει να επιτρέπεται σε κράτη της ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ, στην Ουκρανία, σε προσχωρούσες χώρες, άλλες υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφια μέλη, καθώς και σε άλλες τρίτες χώρες με τις οποίες η Ένωση έχει συνάψει εταιρική σχέση για την ασφάλεια και την άμυνα (μη δεσμευτικό μέσο) να συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες με κράτος μέλος το οποίο λαμβάνει χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται επίσης να στηρίζουν περαιτέρω την Ουκρανία με τον εξοπλισμό που προμηθεύονται χάρη στη χρηματοδοτική συνδρομή του μέσου SAFE.

Αιτιολογία

Το εν λόγω μέσο της ΕΕ αποσκοπεί στη διασφάλιση της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ έως το 2030 μέσω της ενίσχυσης της αλυσίδας εφοδιασμού της ΕΕ στον τομέα της άμυνας. Αποσκοπεί στην παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη κοινών προμηθειών σε επίπεδο ΕΕ στον τομέα της άμυνας. Για να γίνει αυτό πραγματικότητα, θα πρέπει να συμμετέχουν τουλάχιστον δύο κράτη μέλη της ΕΕ στο μέσο αυτό, και όχι ένα. Η ενωσιακή διάσταση θα πρέπει να είναι σαφής.

Τροπολογία 4

Αιτιολογική σκέψη 27

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να διευκολυνθεί η ανάθεση συμβάσεων βάσει κοινών προμηθειών στις οποίες συμμετέχει τουλάχιστον ένα κράτος μέλος που λαμβάνει χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη που πραγματοποιούν κοινές προμήθειες αξιοποιώντας τη συνδρομή που παρέχεται στο πλαίσιο του μέσου SAFE θα πρέπει να θεωρείται ότι βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης που προκύπτει από κρίση και δικαιολογεί τη χρήση διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, όπως προβλέπεται στην οδηγία 2009/81/ΕΚ. Επιπλέον, για να διαφυλαχθούν τα συμφέροντα ασφαλείας των κρατών μελών που συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες με τη στήριξη του μέσου SAFE, είναι επίσης αναγκαίο να προβλεφθεί η δυνατότητα ανοίγματος υφιστάμενης συμφωνίας-πλαισίου ή σύμβασης σε αναθέτουσες αρχές κρατών μελών που δεν ήταν αρχικά συμβαλλόμενα μέρη της εν λόγω συμφωνίας, ακόμη και αν αυτή η συμφωνία δεν προέβλεπε αρχικά αυτή τη δυνατότητα, υπό την προϋπόθεση ότι έχει δοθεί η προηγούμενη συγκατάθεση της επιχείρησης που συνήψε τη συμφωνία-πλαίσιο.

Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να διευκολυνθεί η ανάθεση συμβάσεων βάσει κοινών προμηθειών στις οποίες συμμετέχουν τουλάχιστον δύο κράτη μέλη που λαμβάνουν χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη που πραγματοποιούν κοινές προμήθειες αξιοποιώντας τη συνδρομή που παρέχεται στο πλαίσιο του μέσου SAFE θα πρέπει να θεωρείται ότι βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης που προκύπτει από κρίση και δικαιολογεί τη χρήση διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, όπως προβλέπεται στην οδηγία 2009/81/ΕΚ. Επιπλέον, για να διαφυλαχθούν τα συμφέροντα ασφαλείας των κρατών μελών που συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες με τη στήριξη του μέσου SAFE, είναι επίσης αναγκαίο να προβλεφθεί η δυνατότητα ανοίγματος υφιστάμενης συμφωνίας-πλαισίου ή σύμβασης σε αναθέτουσες αρχές κρατών μελών που δεν ήταν αρχικά συμβαλλόμενα μέρη της εν λόγω συμφωνίας, ακόμη και αν αυτή η συμφωνία δεν προέβλεπε αρχικά αυτή τη δυνατότητα, υπό την προϋπόθεση ότι έχει δοθεί η προηγούμενη συγκατάθεση της επιχείρησης που συνήψε τη συμφωνία-πλαίσιο.

Αιτιολογία

Βλ. προηγούμενο σκεπτικό.

Τροπολογία 5

Άρθρο 2 παράγραφος 3

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

«κοινή προμήθεια»: η διαδικασία προμήθειας αμυντικών προϊόντων ή άλλων προϊόντων για αμυντικούς σκοπούς και οι συνακόλουθες συμβάσεις, η οποία διεξάγεται από τουλάχιστον ένα κράτος μέλος που λαμβάνει χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του παρόντος μέσου και ένα επιπλέον κράτος μέλος ή ένα από τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (στο εξής: κράτη της ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ) ή την Ουκρανία . Επιπλέον, η κοινή προμήθεια μπορεί να περιλαμβάνει προσχωρούσες χώρες, υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφια μέλη, καθώς και άλλες τρίτες χώρες με τις οποίες η Ένωση έχει συνάψει εταιρική σχέση για την ασφάλεια και την άμυνα (μη δεσμευτικό μέσο).

«κοινή προμήθεια»: η διαδικασία προμήθειας αμυντικών προϊόντων ή άλλων προϊόντων για αμυντικούς σκοπούς και οι συνακόλουθες συμβάσεις, η οποία διεξάγεται από τουλάχιστον ένα κράτος μέλος που λαμβάνει χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του παρόντος μέσου και ένα επιπλέον κράτος μέλος. Επιπλέον, η κοινή προμήθεια μπορεί να περιλαμβάνει μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (στο εξής κράτη της ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ), την Ουκρανία, προσχωρούσες χώρες, υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφια μέλη, καθώς και άλλες τρίτες χώρες με τις οποίες η Ένωση έχει συνάψει εταιρική σχέση για την ασφάλεια και την άμυνα (μη δεσμευτικό μέσο).

Αιτιολογία

Οι κοινές προμήθειες, για να έχουν ενωσιακή προστιθέμενη αξία και να στηριχθούν με τα εν λόγω δάνεια της ΕΕ, θα πρέπει να αφορούν τουλάχιστον δύο κράτη μέλη της ΕΕ.

Τροπολογία 6

Άρθρο 4 παράγραφος 3

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, οι προμήθειες στις οποίες προβαίνει ένα κράτος μέλος μπορούν να είναι επιλέξιμες για στήριξη στο πλαίσιο του μέσου SAFE εντός 12 μηνών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού. Όταν κράτος μέλος περιλαμβάνει τέτοια προμήθεια στο σχέδιο κατά το άρθρο 7 παράγραφος 2, λαμβάνει ενεργά όλα τα αναγκαία μέτρα για να περιληφθεί στους επωφελούμενους της σύμβασης τουλάχιστον ένα επιπλέον κράτος μέλος ή ένα κράτος της ΕΖΕΣ μέλος του ΕΟΧ ή η Ουκρανία, επιπροσθέτως τυχόν οικείας προσχωρούσας χώρας, υποψήφιας χώρας, δυνάμει υποψήφιου μέλους ή άλλης τρίτης χώρας με την οποία η Ένωση έχει συνάψει εταιρική σχέση για την ασφάλεια και την άμυνα. Οι όροι επιλεξιμότητας που καθορίζονται στο άρθρο 16 παράγραφοι 2 έως 12 εφαρμόζονται τηρουμένων των αναλογιών.

 

Αιτιολογία

Βλ. προηγούμενο σκεπτικό.

Τροπολογία 7

Άρθρο 8 παράγραφος 4

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Κατά την έκδοση εκτελεστικής απόφασης δυνάμει της παραγράφου 2, η Επιτροπή εξετάζει τις υφιστάμενες και αναμενόμενες χρηματοδοτικές ανάγκες του αιτούντος κράτους μέλους, καθώς και τα αιτήματα χρηματοδοτικής συνδρομής δυνάμει του παρόντος κανονισμού που έχουν ήδη υποβληθεί ή σχεδιάζεται να υποβληθούν από άλλα κράτη μέλη, εφαρμόζοντας τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της αλληλεγγύης, της αναλογικότητας και της διαφάνειας.

 

Τροπολογία 8

Άρθρο 16 παράγραφοι 7 και 8

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Οι υποδομές, οι εγκαταστάσεις, τα περιουσιακά στοιχεία και οι πόροι των αναδόχων και υπεργολάβων που συμμετέχουν σε κοινή προμήθεια οι οποίοι χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς της κοινής προμήθειας βρίσκονται στο έδαφος κράτους μέλους , κράτους της ΕΖΕΣ μέλους του ΕΟΧ ή της Ουκρανίας. Όταν οι ανάδοχοι ή οι υπεργολάβοι που συμμετέχουν στην κοινή προμήθεια δεν έχουν άμεσα διαθέσιμες εναλλακτικές επιλογές ή σχετικές υποδομές, εγκαταστάσεις, περιουσιακά στοιχεία και πόρους στο έδαφος κράτους μέλους , κράτους της ΕΖΕΣ μέλους του ΕΟΧ ή της Ουκρανίας, μπορούν να χρησιμοποιούν τις υποδομές, τις εγκαταστάσεις, τα περιουσιακά στοιχεία και τους πόρους τους που βρίσκονται ή διατηρούνται εκτός των εν λόγω εδαφών, εφόσον η εν λόγω χρήση δεν αντιβαίνει στα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης και των κρατών μελών της.

Οι υποδομές, οι εγκαταστάσεις, τα περιουσιακά στοιχεία και οι πόροι των αναδόχων και υπεργολάβων που συμμετέχουν σε κοινή προμήθεια οι οποίοι χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς της κοινής προμήθειας βρίσκονται στο έδαφος κράτους μέλους ή της Ουκρανίας. Όταν οι ανάδοχοι ή οι υπεργολάβοι που συμμετέχουν στην κοινή προμήθεια δεν έχουν άμεσα διαθέσιμες εναλλακτικές επιλογές ή σχετικές υποδομές, εγκαταστάσεις, περιουσιακά στοιχεία και πόρους στο έδαφος κράτους μέλους ή της Ουκρανίας, μπορούν να χρησιμοποιούν τις υποδομές, τις εγκαταστάσεις, τα περιουσιακά στοιχεία και τους πόρους τους που βρίσκονται ή διατηρούνται εκτός των εν λόγω εδαφών, εφόσον η εν λόγω χρήση δεν αντιβαίνει στα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης και των κρατών μελών της.

Το κόστος των κατασκευαστικών στοιχείων καταγωγής Ένωσης , κράτους της ΕΖΕΣ μέλους του ΕΟΧ ή Ουκρανίας ανέρχεται τουλάχιστον στο 65  % του εκτιμώμενου κόστους του τελικού προϊόντος. Κανένα κατασκευαστικό στοιχείο δεν προέρχεται από άλλη τρίτη χώρα που αντιβαίνει στα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης ή των κρατών μελών της.

Το κόστος των κατασκευαστικών στοιχείων καταγωγής Ένωσης ή Ουκρανίας ανέρχεται τουλάχιστον στο 70  % του εκτιμώμενου κόστους του τελικού προϊόντος. Κανένα κατασκευαστικό στοιχείο δεν προέρχεται από άλλη τρίτη χώρα που αντιβαίνει στα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης ή των κρατών μελών της.

Αιτιολογία

Η ασφάλεια θα πρέπει πρωτίστως να συμβάλει στην ενίσχυση της αλυσίδας εφοδιασμού της ΕΕ στον τομέα της άμυνας και να βοηθήσει την Ουκρανία, όχι να χρηματοδοτεί αμυντικές βιομηχανικές μονάδες που βρίσκονται εκτός ΕΕ.

Τροπολογία 9

Νέο άρθρο 18

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

Κριτήρια αποκλεισμού

 

Αποκλείονται από τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων τα κράτη που δεν σέβονται το κράτος δικαίου της ΕΕ — τα κράτη μέλη για τα οποία έχει κινηθεί διαδικασία του άρθρου 7 της ΣΕΕ και τα κράτη εκτός ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των υποψήφιων χωρών και των δυνάμει υποψήφιων μελών, τα οποία:

 

—

δεν σέβονται τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ όπως π.χ. το κράτος δικαίου, τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη δημοκρατία, συμπεριλαμβανομένης της τοπικής δημοκρατίας·

 

—

συμπλέουν σε μικρό βαθμό με την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της ΕΕ·

 

—

δεν διατηρούν σχέσεις καλής γειτονίας με τα κράτη μέλη της ΕΕ·

 

—

δεν συμμορφώνονται συστηματικά με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

 

Για τις υποψήφιες χώρες και τα δυνάμει υποψήφια μέλη, οι ετήσιες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τη διεύρυνση και το κράτος δικαίου παρέχουν επαρκείς ενδείξεις για την κατάσταση που επικρατεί ως προς τα ζητήματα αυτά.

Αιτιολογία

Ο προϋπολογισμός της ΕΕ δεν θα πρέπει να στηρίζει αμυντικές βιομηχανίες χωρών που δεν σέβονται το κράτος δικαίου της ΕΕ, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ελευθερίες, τη στιγμή μάλιστα που οι χώρες αυτές ενδέχεται να συνιστούν απειλή για την ασφάλεια της ΕΕ στο μέλλον.

COM(2025) 188 final

(Πρόταση κανονισμού όσον αφορά την παροχή κινήτρων για επενδύσεις στην άμυνα στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της ΕΕ)

Τροπολογία 10

Αιτιολογική σκέψη 13

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/1525 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη στήριξη της παραγωγής πυρομαχικών (στο εξής: ASAP) εκδόθηκε με σκοπό να στηριχθεί χρηματοδοτικά η επείγουσα ενίσχυση της ικανότητας ανταπόκρισης της ΕΒΤΒΑ και η ικανότητα διασφάλισης της έγκαιρης διαθεσιμότητας και προμήθειας πυρομαχικών εδάφους-εδάφους και πυροβολικού, αλλά και πυραύλων. Οι εθελοντικές μεταφορές στο μέσο ASAP πόρων που διατίθενται στα κράτη μέλη στο πλαίσιο της επιμερισμένης διαχείρισης, καθώς και οι πρόσθετες εθελοντικές συνεισφορές από κράτη μέλη ή άλλα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει να συμβάλλουν στην διασφάλιση στήριξης για την αύξηση των παραγωγικών δυνατοτήτων της Ένωσης πέραν της 30ής Ιουνίου 2025. Κατά συνέπεια, ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/1525 πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να προβλεφθεί αυτή η δυνατότητα. Δεδομένου ότι ο εν λόγω κανονισμός έχει αποδειχθεί χρήσιμος για την ανάπτυξη νέων δυνατοτήτων παραγωγής πυρίτιδας/προωθητικού υλικού, εκρηκτικών υλών, καλύκων, ικανότητας δοκιμών και πυραύλων σε ολόκληρη την Ένωση, είναι σκόπιμο να διασφαλιστεί η παράταση της εφαρμογής του έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

 

Αιτιολογία

Η χρήση των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής για την παραγωγή πυρομαχικών παραμένει αμφιλεγόμενη και δεν συνάδει με τη θέση της ΕτΠ που εγκρίθηκε στο ψήφισμα RESOL-VIII/006.

Τροπολογία 11

Νέα αιτιολογική σκέψη 15

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

Η στήριξη της αμυντικής βιομηχανίας είναι δυνατή στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, υπό την προϋπόθεση ότι υπηρετείται η βασική αποστολή της πολιτικής αυτής για κοινωνικοοικονομική και εδαφική ανάπτυξη και εκπληρώνεται ο γενικός στόχος της, που προβλέπεται στη ΣΛΕΕ, όσον αφορά τη μείωση των διαφορών μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιοχών και τη μείωση της καθυστέρησης των πλέον μειονεκτικών περιοχών.

II.   ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ (ΕΤΠ)

1.

Υποστηρίζει τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διασφαλίσει την αμυντική ετοιμότητα της ΕΕ έως το 2030 μέσω της ενίσχυσης των ευρωπαϊκών αλυσίδων εφοδιασμού στον τομέα της άμυνας, της αύξησης των επενδύσεων των κρατών μελών και της ανάπτυξης κοινών προμηθειών ώστε να δοθεί ώθηση στη διαλειτουργικότητα και στις οικονομίες κλίμακας, ενθαρρύνει δε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη ώστε να αρθούν οι κανονιστικοί φραγμοί εντός της ΕΕ, όπως οι άδειες και η πιστοποίηση, προκειμένου να δημιουργηθεί μια πιο ολοκληρωμένη αμυντική αγορά και να υποστηριχθούν, εκτός από τις επιχειρήσεις-ναυαρχίδες της βιομηχανίας, ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, και δη οι μικρές μεν αλλά εξαιρετικά αποδοτικές και έξυπνες εξειδικευμένες επιχειρήσεις.

2.

Χαιρετίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη δημοσίευση της δέσμης μέτρων Omnibus για την αμυντική ετοιμότητα, στόχος της οποίας είναι η άρση των κανονιστικών εμποδίων, και ζητεί την ταχεία έγκρισή της προκειμένου να ενισχυθεί η δημιουργία μιας ενιαίας αμυντικής αγοράς της ΕΕ. Η ουσιαστική απλούστευση των διαδικασιών και η άρση του κανονιστικού και διοικητικού φόρτου σε όλους τους τομείς είναι απαραίτητα στοιχεία προκειμένου να επιταχυνθεί η αύξηση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής παραγωγής στον τομέα της άμυνας, με συνεκτίμηση των ιδιαιτεροτήτων των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

3.

Υπενθυμίζει τη σύσταση της ομάδας εργασίας της ΕτΠ για την άμυνα και ενθαρρύνει τη συνεργασία άλλων θεσμικών οργάνων με την ομάδα εργασίας, ενώ τονίζει γενικότερα τη σημασία της συνεργασίας και της ανάπτυξης συμμαχιών, μεταξύ άλλων —και ιδίως— με το ευρωπαϊκό δίκτυο περιφερειών που συνδέονται με τον τομέα της Άμυνας.

4.

Τάσσεται υπέρ ενός ισχυρού αμυντικού προϋπολογισμού της ΕΕ που θα βασίζεται σε πρόσθετους πόρους, πέραν της ολοκλήρωσης της αμυντικής αγοράς και της βελτίωσης του συντονισμού των εθνικών παραγγελιών· σημειώνει ότι η πολιτική συνοχής μπορεί να υποστηρίξει την αμυντική βιομηχανία εάν συμβάλλει στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην οικονομική ανάπτυξη σε περιφερειακό επίπεδο, σύμφωνα με τη βασική της αποστολή, και ζητεί την περαιτέρω ενίσχυση των συνεργειών μεταξύ της πολιτικής συνοχής και των αμυντικών στόχων.

5.

Τονίζει, ωστόσο, ότι θα πρέπει να απορριφθεί η δυνατότητα μεταφοράς κονδυλίων της πολιτικής συνοχής, ακόμη και εθελοντικά, για την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας των ικανοτήτων παραγωγής πυρομαχικών στο πλαίσιο του ASAP, δεδομένου ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάσταση δραματικής ανισορροπίας στη διαθεσιμότητα των πόρων στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, αφήνοντας τις διαχειριστικές αρχές και τους δικαιούχους χωρίς τα αναγκαία κονδύλια για την εκπλήρωση των μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων και στόχων τους.

6.

Προσθέτει ότι στο πλαίσιο της ανάπτυξης μιας ισχυρής ενωσιακής αμυντικής αγοράς, είναι απολύτως αναγκαίο να διατηρηθεί η περιφερειακή συνοχή και η τοπική σταθερότητα των περιοχών που φιλοξενούν εθνικές αμυντικές επιχειρήσεις-ναυαρχίδες και περιφερειακούς συνεργατικούς σχηματισμούς.

7.

Ζητεί να σχεδιαστούν οι αμυντικές προσπάθειες της ΕΕ ώστε να συμπληρώνουν και να ενισχύουν τις δομές και τις ικανότητες του ΝΑΤΟ, με αποτέλεσμα τη βελτίωση της συνολικής συνοχής και διαλειτουργικότητας έναντι των εξελισσόμενων απειλών κατά της ασφάλειας και την παράλληλη αποφυγή της αλληλεπικάλυψης των λειτουργιών και των δομών του ΝΑΤΟ.

8.

Επιμένει στην ανάγκη να ενισχυθούν τα υφιστάμενα πλεονεκτήματα της αμυντικής μας βιομηχανίας, κυρίως οι υφιστάμενοι περιφερειακοί συνεργατικοί σχηματισμοί, και να αναζωογονηθούν οι περιφερειακοί συνεργατικοί σχηματισμοί στα σύνορά μας, σύμφωνα με τις προτεραιότητες και τα κενά δυνατοτήτων που απαριθμούνται στην κοινή Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα έως το 2030.

9.

Υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι περιφέρειες στη δημιουργία περιφερειακών αμυντικών συνεργατικών σχηματισμών και συνεργατικών σχηματισμών που συνδέονται με τον τομέα της άμυνας και, κατ’ επέκταση, στη σύνδεση των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των άμεσα ενδιαφερομένων μερών με τις εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές, ιδίως όσον αφορά τις προτεραιότητες, τις μελλοντικές ανάγκες και προκλήσεις.

10.

Υπογραμμίζει τη σημασία της επέκτασης του βιομηχανικού οικοσυστήματος της ΕΕ στον τομέα της άμυνας, με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, και της στήριξης της εξειδίκευσής τους με σκοπό τη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών αλυσίδων εφοδιασμού στον τομέα της άμυνας. Υπενθυμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τον σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι δήμοι και οι περιφέρειες στη στήριξη των επιχειρήσεων κατά την ανάπτυξη των τεχνολογιών τους, της διεθνοποίησης και της πρόσβασής τους στην αγορά, καθώς και στην προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών περιφερειών και στη δημιουργία συνεργειών γνώσεων και δεξιοτήτων.

11.

Θεωρεί ότι θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις περιοχές των εξωτερικών συνόρων και υποστηρίζει την επέκταση πρωτοβουλιών —όπως η ασπίδα των ανατολικών συνόρων— που προστατεύουν τα σύνορά μας· ζητεί επίσης οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης των παραμεθόριων περιοχών που διατρέχουν τον κίνδυνο να δεχθούν επίθεση να λάβουν ειδική στήριξη —ιδίως με τη βοήθεια ειδικών χρηματοδοτικών μέσων— για την αύξηση της ετοιμότητάς τους και την αναπροσαρμογή των κοινωνικοοικονομικών τους υποδομών και πολιτικών.

12.

Αναγνωρίζει τον καίριο ρόλο των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης στην ενίσχυση της ετοιμότητας των πολιτών και στην αύξηση της ανθεκτικότητας της ΕΕ απέναντι στις υβριδικές απειλές. Η χειραγώγηση των πληροφοριών, οι παρεμβάσεις στην ενημέρωση, οι κυβερνοεπιθέσεις ή οι οικονομικές πιέσεις από το εξωτερικό αποτελούν παραδείγματα δυσκολιών που αντιμετωπίζουν επί του παρόντος οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, ιδίως όσοι βρίσκονται στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ. Χάρη στην εγγύτητά τους στους κατοίκους, καθίστανται βασικός παράγοντας —μεταξύ άλλων— της προσπάθειας καταπολέμησης της παραπληροφόρησης και εκπαίδευσης των πολιτών σε θέματα πολιτικής προστασίας και άμυνας, και ως εκ τούτου υπογραμμίζει τη σημασία της συμμετοχής και του περιφερειακού επιπέδου στην ανάπτυξη εθνικών σχεδίων πολιτικής άμυνας.

13.

Τονίζει τη σημασία της στήριξης των τεχνολογιών διπλής χρήσης στο πλαίσιο των αμυντικών επενδύσεων, οι οποίες ενισχύουν την αμυντική βιομηχανία, δημιουργούν δευτερογενή οφέλη για τους μη στρατιωτικούς τομείς, προωθούν τη συνεργασία μεταξύ του δημόσιου τομέα, των εταιρειών τεχνολογίας και των ερευνητικών κέντρων, αξιοποιούν στο έπακρο τις ρηξικέλευθες εξελίξεις στις νεοφυείς επιχειρήσεις και ενθαρρύνουν την καινοτομία σε περιφέρειες που δεν διαθέτουν παραδοσιακά αμυντικές βιομηχανικές μονάδες. Υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της ανταλλαγής ορθών πρακτικών μεταξύ των περιφερειών όσον αφορά τη συνδυασμένη χρήση διαφόρων εργαλείων της πολιτικής συνοχής στον τομέα των τεχνολογιών διπλής χρήσης, προκειμένου να τονωθεί η κοινωνικοοικονομική και εδαφική ανάπτυξη.

Όσον αφορά το μέσο δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE)

14.

Υποστηρίζει ότι τα δάνεια ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ που προσφέρονται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ πρέπει να ωφελήσουν πρωτίστως τα κράτη μέλη της ΕΕ και την Ουκρανία, και ότι αυτό το χρηματοδοτικό εργαλείο της ΕΕ πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον δύο κράτη μέλη.

15.

Ζητεί επίσης να τηρηθεί το πνεύμα του μέσου SAFE και ο τελικός στόχος περί μόχλευσης έως και 800 δισεκατομμυρίων ευρώ για την άμυνα της ΕΕ στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων για την αμυντική ετοιμότητα της ΕΕ. Η ευρωπαϊκή προτίμηση πρέπει να γίνει περισσότερο εμφανής στα κριτήρια SAFE: το κόστος των κατασκευαστικών στοιχείων που προέρχονται από την ΕΕ πρέπει να αντιστοιχεί στο 70 % τουλάχιστον του κόστους του τελικού προϊόντος και η αρχή σχεδιασμού πρέπει να βρίσκεται στην ΕΕ.

16.

Ζητεί επίσης οι υποδομές, οι εγκαταστάσεις και οι πόροι των εργολάβων και των υπεργολάβων να βρίσκονται στην ΕΕ ή στην Ουκρανία και, μόνο όταν δεν υπάρχει εναλλακτική λύση, να εξετάζονται άλλες περιοχές μετά από αξιολόγηση από την Επιτροπή.

17.

Τονίζει ότι η χρηματοδότηση από την ΕΕ πρέπει να εξαρτάται από τον πλήρη σεβασμό του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τόσο για τα κράτη μέλη όσο και για τις τρίτες χώρες που δικαιούνται να λάβουν χρηματοδότηση.

18.

Ζητεί να αποσαφηνιστεί ο τρόπος με τον οποίο η Επιτροπή θα χειρίζεται την υπερκάλυψη και να δοθεί προτεραιότητα σε έργα που ενισχύουν την αμυντική ετοιμότητα της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα κατασκευαστικά στοιχεία που προέρχονται από την ΕΕ, οι τοποθεσίες των εργολάβων, η συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και η στήριξη των περιφερειακών αμυντικών συνεργατικών σχηματισμών με μέλημα τη μη αποσταθεροποίηση των τοπικών οικονομιών και τη διατήρηση των υφιστάμενων βιομηχανιών.

Όσον αφορά την κάλυψη των αυξημένων αμυντικών δαπανών στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ)

19.

Σημειώνει ότι πολλά κράτη μέλη βρίσκονται αντιμέτωπα με δημοσιονομικούς περιορισμούς και δεν μπορούν να επωμιστούν μεγαλύτερο χρέος χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική τους βιωσιμότητα, γεγονός που καθιστά επιβεβλημένη τη διαφοροποιημένη εφαρμογή της ρήτρας διαφυγής και εγείρει αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητά της, καθώς μόνο 16 χώρες την έχουν ενεργοποιήσει μέχρι στιγμής.

20.

Εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι το χρονοδιάγραμμα που χρησιμοποιήθηκε —τετραετής πορεία— είναι υπερβολικά σύντομο για να μπορέσουν τα κράτη μέλη να εντάξουν οργανικά τις αμυντικές δαπάνες στους προϋπολογισμούς τους και να αποφύγουν το λεγόμενο «δημοσιονομικό βάραθρο».

21.

Ζητεί να δοθεί διπλάσιος χρόνος (έως το 2032) για να μπορέσουν τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν τις αμυντικές δαπάνες στον κανονικό τους προϋπολογισμό και να εξασφαλιστεί η αναγκαία προβλεψιμότητα για την αμυντική βιομηχανία της ΕΕ. Τα εν λόγω επιπλέον τέσσερα έτη θα πρέπει να αξιοποιηθούν από τα κράτη μέλη για τη σταδιακή ενσωμάτωση των αμυντικών δαπανών στον εθνικό τους προϋπολογισμό.

22.

Σημειώνει ότι τόσο το μέσο SAFE όσο και η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής αποσκοπούν στην παροχή κινήτρων ώστε να χρησιμοποιηθεί το εθνικό χρέος για τη χρηματοδότηση της ασφάλειάς μας, γεγονός που θα μπορούσε να επιδεινώσει τις περιφερειακές ανισότητες και να κατακερματίσει περαιτέρω την ευρωπαϊκή αγορά άμυνας. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ πρέπει να αναπτύξει ένα ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό μέσο για την τόνωση των επενδύσεων και των ικανοτήτων στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας βραχυπρόθεσμα μέσω κοινού ευρωπαϊκού χρέους.

23.

Υποστηρίζει ότι η ΕΕ πρέπει επίσης να εξετάσει την άμυνα και την ασφάλειά της μακροπρόθεσμα, με χρονικό ορίζοντα το 2050, και ότι η χρησιμοποίηση του χρέους για τη χρηματοδότηση της ασφάλειάς μας με διαρθρωτικό τρόπο δεν είναι βιώσιμη επιλογή. Προτείνει, ως εκ τούτου, τη θέσπιση ενός νέου συστήματος γνήσιων ιδίων πόρων προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ είναι ικανή να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας στο μέλλον.

Βρυξέλλες, 15 Οκτωβρίου 2025.

Η Πρόεδρος

της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

Kata TÜTTŐ


ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/6325/oj

ISSN 1977-0901 (electronic edition)