1.

Στην ένδικη διαφορά, στο πλαίσιο της οποίας ανέκυψε η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, εξετάζεται η νομιμότητα ογδόντα πέντε χρηματικών κυρώσεων τις οποίες επέβαλε η βουλγαρική φορολογική αρχή σε εταιρία λόγω ισάριθμων παραβάσεων της εθνικής νομοθεσίας σχετικά με τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ).

2.

Οι επίμαχες στην κύρια δίκη χρηματικές κυρώσεις μπορούν, in abstracto, να χαρακτηριστούν ως μέτρα που σκοπούν στη διασφάλιση της ορθής είσπραξης του ΦΠΑ και την αποφυγή της απάτης (άρθρο 273 της οδηγίας 2006/112/ΕΚ)  ( 2 ).

3.

Επιπλέον της επιβολής των ανωτέρω χρηματικών κυρώσεων στην επιχείρηση, η φορολογική αρχή διέταξε τη σφράγιση του εμπορικού καταστήματος στο οποίο είχαν διαπραχθεί οι παραβάσεις. Εν αντιθέσει προς την υπόθεση Ati-19  ( 3 ), με την υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως δεν υποβάλλεται κανένα προδικαστικό ερώτημα που να αφορά το μέτρο της σφράγισης αυτό καθεαυτό.

4.

Το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ’ ουσίαν να διευκρινιστεί αν εθνική νομοθεσία η οποία επιτρέπει την επιβολή χρηματικών κυρώσεων λόγω παραβάσεων που αποτέλεσαν αντικείμενο εκτελεσθέντος μέτρου σφράγισης συνάδει με το άρθρο 50 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης).

I.

Το νομικό πλαίσιο

Α.

Το δίκαιο της Ένωσης. Η οδηγία ΦΠΑ

5.

Κατά το άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, στον ΦΠΑ υπόκεινται «οι παραδόσεις αγαθών που πραγματοποιούνται εξ επαχθούς αιτίας στο έδαφος ενός κράτους μέλους από υποκείμενο στον φόρο που ενεργεί με την ιδιότητα αυτή».

6.

Το άρθρο 273 ορίζει τα εξής:

Β.

Το εθνικό δίκαιο

1.

Ο νόμος περί ΦΠΑ  ( 4 )

7.

Το άρθρο 118, παράγραφος 1, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της διαφοράς της κύριας δίκης, ορίζει τα εξής:

8.

Το άρθρο 185, παράγραφοι 1 και 2, ορίζει τα εξής:

9.

Το άρθρο 186 του νόμου περί ΦΠΑ προβλέπει τα εξής:

10.

Κατά το άρθρο 187, παράγραφοι 1 και 4:

11.

Το άρθρο 188  ( 5 ) έχει ως εξής:

12.

Το άρθρο 193 διαλαμβάνει τα εξής:

2.

Ο κώδικας διοικητικής δικονομίας  ( 6 )

13.

Δυνάμει του άρθρου 6, παράγραφος 5, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της υπόθεσης της κύριας δίκης, οι διοικητικές αρχές οφείλουν να απέχουν από την έκδοση πράξεων και από συμπεριφορές ικανές να προκαλέσουν ζημία προδήλως δυσανάλογη προς τον επιδιωκόμενο σκοπό.

14.

Το άρθρο 60 έχει ως εξής:

15.

Δυνάμει του άρθρου 128, παράγραφος 1, σημείο 1, τα διοικητικά δικαστήρια είναι αρμόδια για την εκδίκαση υποθέσεων με αίτημα, μεταξύ άλλων, την τροποποίηση ή την ακύρωση των διοικητικών πράξεων.

16.

Το άρθρο 166 του κώδικα διοικητικής δικονομίας προβλέπει τα εξής:

3.

Νόμος περί διοικητικών παραβάσεων και κυρώσεων  ( 7 )

17.

Κατά το άρθρο 22, μπορούν να εφαρμόζονται διοικητικά μέτρα καταναγκασμού για την αποτροπή και την άρση των διοικητικών παραβάσεων, καθώς και για την αποτροπή και εξάλειψη των επιζήμιων συνεπειών τους.

18.

Το άρθρο 27, παράγραφοι 1, 2, 4 και 5, ορίζει τα εξής:

19.

Κατά το άρθρο 59, κατά της πράξης περί επιβολής διοικητικής κύρωσης μπορεί να ασκηθεί προσφυγή ενώπιον του Rayonen sad (περιφερειακού δικαστηρίου, Βουλγαρία) εντός προθεσμίας δύο εβδομάδων από την κοινοποίησή της.

II.

Τα πραγματικά περιστατικά, η ένδικη διαφορά και τα προδικαστικά ερωτήματα

20.

Η Beach and bar management EOOD (στο εξής: Beach and bar) είναι εταιρία περιορισμένης ευθύνης η οποία διαχειρίζεται εμπορικό κατάστημα (μπαρ και εστιατόριο).

21.

Στις 4 Αυγούστου 2022 η βουλγαρική φορολογική αρχή  ( 8 ) διενήργησε έλεγχο στο εμπορικό κατάστημα της Beach and bar, κατά τη διάρκεια του οποίου:

–

διαπίστωσε την ύπαρξη δύο συσκευών ανάγνωσης καρτών και ογδόντα πέντε αποδείξεων των εν λόγω συσκευών που αφορούσαν πληρωμές με χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες κατά το χρονικό διάστημα από τις 25 Ιουνίου 2022 έως τις 26 Ιουλίου 2022·

–

διαπίστωσε ότι η επιχείρηση δεν είχε εκδώσει κανένα ταμειακό δελτίο συναλλαγής σε σχέση με τις ανωτέρω ογδόντα πέντε πράξεις.

22.

Στις 12 Αυγούστου 2022 η φορολογική αρχή αποφάσισε τη σφράγιση του εμπορικού καταστήματος και απαγόρευσε την πρόσβαση σε αυτό για διάστημα δεκατεσσάρων ημερών. Με χωριστή απόφαση εγκρίθηκε η προσωρινή εκτέλεση αμφοτέρων των μέτρων.

23.

Το μέτρο σφράγισης και η έγκριση της προσωρινής εκτέλεσής του προσβλήθηκαν ανεπιτυχώς στο πλαίσιο δύο διαδικασιών ενώπιον του Administrativen sad – Burgas (διοικητικού δικαστηρίου Μπουργκάς, Βουλγαρία).

24.

Εκτιμώντας τα πραγματικά περιστατικά αποδεδειγμένα, η διοικητική αρχή εξέδωσε ογδόντα πέντε πράξεις επιβολής κυρώσεων  ( 9 ). Με καθεμία εξ αυτών η διοικητική αρχή επέβαλε στην Beach and bar πρόστιμο ύψους 500 BGN (περίπου 250 ευρώ) και, επομένως, η συνολική κύρωση για τις ογδόντα πέντε παραβάσεις ανήλθε σε 42 500 BGN (περίπου 21 250 ευρώ).

25.

Το ποσό του μη δηλωθέντος φόρου προστιθέμενης αξίας (λόγω μη έκδοσης ταμειακών δελτίων συναλλαγής για τις ογδόντα πέντε εισπράξεις) ανέρχεται σε 268,02 BGN (περίπου 134 ευρώ).

26.

Κατά των ογδόντα πέντε πράξεων επιβολής προστίμου ασκήθηκαν ισάριθμες προσφυγές ενώπιον του Rayonen sad Burgas (περιφερειακού δικαστηρίου Μπουργκάς, Βουλγαρία), το οποίο τις απέρριψε.

27.

Κατά των πρωτόδικων αποφάσεων ασκήθηκε ένδικο μέσο ενώπιον του Administrativen sad – Burgas (διοικητικού δικαστηρίου Μπουργκάς), το οποίο υποβάλλει στο Δικαστήριο τρία προδικαστικά ερωτήματα, εκ των οποίων παρατίθεται κατωτέρω μόνον το πρώτο:

III.

Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου

28.

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως περιήλθε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου την 1η Δεκεμβρίου 2023.

29.

Γραπτές παρατηρήσεις υπέβαλαν η Beach and bar, η Βουλγαρική Κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

30.

Το Δικαστήριο δεν έκρινε αναγκαία τη διεξαγωγή επ’ ακροατηρίου συζήτησης.

31.

Καθ’ υπόδειξιν του Δικαστηρίου, οι παρούσες προτάσεις θα επικεντρωθούν στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα.

IV.

Ανάλυση

Α.

Επί του παραδεκτού

32.

Όπως προεκτέθηκε, η διαφορά ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου αφορά ογδόντα πέντε χρηματικές κυρώσεις οι οποίες επιβλήθηκαν στην Beach and bar για ισάριθμες παραβάσεις του νόμου περί ΦΠΑ. Σε σχέση με τις εν λόγω παραβάσεις επιβλήθηκε επίσης το μέτρο της σφράγισης του εμπορικού καταστήματος (και της απαγόρευσης πρόσβασης σε αυτό) για χρονικό διάστημα δεκατεσσάρων ημερών.

33.

Κατά τον χρόνο εισαγωγής της υπόθεσης σχετικά με τις χρηματικές κυρώσεις στο ακροατήριο, το μέτρο της σφράγισης, κατά του οποίου η Beach and bar είχε ανεπιτυχώς ασκήσει προσφυγή, σε χωριστή διαδικασία, είχε ήδη εκτελεστεί.

34.

Στο πλαίσιο αυτό, η Βουλγαρική Κυβέρνηση εκτιμά ότι το πρώτο προδικαστικό ερώτημα είναι απαράδεκτο, δεδομένου ότι η ένδικη διαφορά στην οποία ανάγεται η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά αποκλειστικά και μόνον τις χρηματικές κυρώσεις και μπορεί να επιλυθεί χωρίς να είναι αναγκαίο να διαπιστωθεί η συμβατότητα προς το δίκαιο της Ένωσης των εθνικών κανόνων βάσει των οποίων λήφθηκε το ήδη εκτελεσθέν μέτρο της σφράγισης, το οποίο δεν άπτεται του αντικειμένου της κύριας δίκης.

35.

Η Επιτροπή συντάσσεται με τη γνώμη της Βουλγαρικής Κυβέρνησης, αν και προτείνει την αναδιατύπωση του προδικαστικού ερωτήματος, ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να το εξετάσει επί της ουσίας  ( 10 ).

36.

Κατά τη γνώμη μου, το Δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο να αποφανθεί, στο πλαίσιο της απάντησης που πρόκειται να δώσει στο αιτούν δικαστήριο, επί της συμβατότητας της εθνικής νομοθεσίας που διέπει τη σφράγιση εμπορικού καταστήματος προς το δίκαιο της Ένωσης  ( 11 ), καθόσον στη διαφορά της κύριας δίκης δεν προσβάλλεται το εν λόγω μέτρο σφράγισης.

37.

Εντούτοις, το προδικαστικό ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου δεν αφορά, στην πραγματικότητα, τη συμβατότητα προς το δίκαιο της Ένωσης των κανόνων που διέπουν τη σφράγιση αλλά των επίμαχων χρηματικών κυρώσεων. Υπ’ αυτή την έννοια, η πρόταση της Επιτροπής περί αναδιατύπωσης μπορεί να γίνει δεκτή.

38.

Επομένως, το ζήτημα δεν είναι να εξακριβωθεί αν το μέτρο της σφράγισης του εμπορικού καταστήματος είναι συμβατό προς το δίκαιο της Ένωσης, αλλά αν αντιβαίνει στο δίκαιο της Ένωσης η επιβολή χρηματικής κύρωσης στο ίδιο πρόσωπο για τις ίδιες πράξεις για τις οποίες επιβλήθηκε το μέτρο σφράγισης.

Β.

Επί της ουσίας

1.

Συνέπειες της απόφασης της 4ης Μαΐου 2023, MV – 98  ( 12 )

39.

Με την απόφαση MV – 98, το Δικαστήριο αποφάνθηκε επί της συμβατότητας της εφαρμοσθείσας στην υπόθεση εκείνη εθνικής ρύθμισης προς το άρθρο 50 του Χάρτη.

40.

Τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης MV – 98 ήταν παρόμοια (με την επιφύλαξη της εξαίρεσης που επισημαίνεται κατωτέρω) με αυτά της υπό κρίση υπόθεσης: κατά τη διάρκεια ελέγχου που διενήργησε σε εμπορικό κατάστημα, η βουλγαρική φορολογική αρχή διαπίστωσε ότι η MV – 98 δεν είχε καταχωρίσει λογιστικώς την πώληση εμπορεύματος και δεν είχε εκδώσει το ταμειακό δελτίο συναλλαγής που αντιστοιχούσε στην εν λόγω πώληση.

41.

Βάσει των ανωτέρω πραγματικών περιστατικών, εν συνόψει, η φορολογική αρχή:

–

επέβαλε, δυνάμει του άρθρου 185 του νόμου περί ΦΠΑ, χρηματική κύρωση στην MV – 98·

–

έλαβε, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 186 του ίδιου νόμου, διοικητικό μέτρο καταναγκασμού με αντικείμενο τη σφράγιση του καταστήματος επί δεκατέσσερις ημέρες·

–

με διαταγή που εξέδωσε δυνάμει του άρθρου 60 του κώδικα διοικητικής δικονομίας, ενέκρινε την προσωρινή εκτέλεση του εν λόγω μέτρου.

42.

Στην περίπτωση εκείνη ζητείτο να διευκρινιστεί «[…] αν το άρθρο 273 της οδηγίας ΦΠΑ και το άρθρο 50 του Χάρτη έχουν την έννοια ότι αντιτίθενται σε εθνική ρύθμιση δυνάμει της οποίας είναι δυνατόν να επιβληθεί σε φορολογούμενο, για την ίδια παράβαση φορολογικής υποχρέωσης και κατόπιν χωριστών και αυτοτελών διαδικασιών, μέτρο χρηματικής κύρωσης και μέτρο σφράγισης εμπορικού καταστήματος, τα οποία επιδέχονται προσβολή ενώπιον διαφορετικών δικαστηρίων»  ( 13 ).

43.

Το Δικαστήριο εκτίμησε, κατ’ αρχάς, την «ποινική φύση των επίμαχων στην υπόθεση της κύριας δίκης μέτρων» (σκέψεις 38 έως 49 της απόφασης MV – 98), ως απαραίτητη προϋπόθεση για να εξακριβωθεί η δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 50 του Χάρτη.

44.

Κατόπιν εξέτασης των τριών κρίσιμων κριτηρίων για την ως άνω εκτίμηση, όσον αφορά το μέτρο της σφράγισης, το Δικαστήριο κατέληξε στα εξής συμπεράσματα:

–

το γεγονός ότι το μέτρο χαρακτηρίζεται, στο εσωτερικό δίκαιο, ως διοικητικό δεν εμποδίζει την αναγνώριση του ποινικού χαρακτήρα του (σκέψεις 38 έως 41 της απόφασης MV – 98)·

–

το επίμαχο μέτρο επιδιώκει, συγχρόνως, σκοπούς αποτροπής και καταστολής των παραβάσεων στον τομέα του ΦΠΑ. Το μέτρο δεν έχει απλώς και μόνο συντηρητικό σκοπό, όπως είχαν υποστηρίξει ορισμένες παρεμβαίνουσες κυβερνήσεις (σκέψεις 42 έως 44 της απόφασης MV – 98)·

–

το μέτρο της σφράγισης χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό αυστηρότητας (σκέψεις 45 έως 47 της απόφασης MV – 98).

45.

Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο εκτίμησε ότι, «εάν, όπως συνάγεται από τα στοιχεία που παρέσχε το αιτούν δικαστήριο, τα επίμαχα στην κύρια δίκη μέτρα πρέπει να χαρακτηριστούν ως κυρώσεις ποινικού χαρακτήρα, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η σώρευση των εν λόγω κυρώσεων συνεπάγεται περιορισμό του θεμελιώδους δικαιώματος που κατοχυρώνεται στο άρθρο 50 του Χάρτη»  ( 14 ).

46.

Η συλλογιστική του Δικαστηρίου στην απόφαση MV – 98 επικεντρώθηκε, εν συνεχεία, στην ενδεχόμενη δικαιολόγηση του περιορισμού του θεμελιώδους δικαιώματος που κατοχυρώνεται στο άρθρο 50 του Χάρτη.

47.

Βάσει της εν λόγω συλλογιστικής, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι «το άρθρο 273 της οδηγίας ΦΠΑ και το άρθρο 50 του Χάρτη έχουν την έννοια ότι αντιτίθενται σε εθνική ρύθμιση δυνάμει της οποίας είναι δυνατόν να επιβληθεί σε φορολογούμενο, για την ίδια παράβαση φορολογικής υποχρέωσης και κατόπιν χωριστών και αυτοτελών διαδικασιών, μέτρο χρηματικής κύρωσης και μέτρο σφράγισης εμπορικού καταστήματος, τα οποία επιδέχονται προσβολή ενώπιον διαφορετικών δικαστηρίων, στον βαθμό που η εν λόγω εθνική ρύθμιση δεν διασφαλίζει συντονισμό των διαδικασιών ο οποίος να καθιστά δυνατό τον περιορισμό στο απολύτως αναγκαίο της πρόσθετης επιβάρυνσης την οποία συνεπάγεται η σώρευση των μέτρων αυτών και δεν εγγυάται ότι η αυστηρότητα του συνόλου των επιβαλλόμενων κυρώσεων αντιστοιχεί στη βαρύτητα της»  ( 15 ).

2.

Διαφορά μεταξύ της υπό κρίση υπόθεσης και της υπόθεσης MV – 98

48.

Όπως επισημαίνει το αιτούν δικαστήριο, η υπό κρίση υπόθεση διαφέρει από εκείνη επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση MV – 98 ως προς ένα πολύ συγκεκριμένο σημείο: η υπόθεση MV – 98 αφορούσε μία και μόνη παράβαση σε σχέση με την οποία λήφθηκε μέτρο σφράγισης και επιβλήθηκε χρηματική κύρωση, ενώ, εν προκειμένω, οι επίμαχες παραβάσεις είναι ογδόντα πέντε, όσες και οι επιβληθείσες χρηματικές κυρώσεις, αν και ένα μόνο μέτρο σφράγισης έχει ληφθεί έναντι όλων αυτών  ( 16 ).

49.

Λόγω της προεκτεθείσας διαφοράς, το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο διευκρινίσεις ως προς την έκταση όσων το ίδιο είχε εκθέσει στην απόφαση MV – 98 σχετικά με τον ποινικό χαρακτήρα του μέτρου της σφράγισης. Ειδικότερα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί διευκρινίσεις σχετικά με τον προληπτικό ή κατασταλτικό σκοπό του εν λόγω μέτρου, ως παράγοντα από τον οποίον εξαρτάται ένας τέτοιος χαρακτηρισμός.

50.

Εν συνόψει, κατά τη γνώμη του αιτούντος δικαστηρίου:

–

πλην της προμνησθείσας διαφοράς, στην υπό κρίση υπόθεση πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις που απαιτούνται για να διαπιστωθεί σώρευση διαδικασιών και κυρώσεων την οποία απαγορεύει το άρθρο 50 του Χάρτη: ταυτότητα των πράξεων και ταυτότητα των κυρώσεων·

–

εντούτοις, το γεγονός ότι λήφθηκε ένα και μόνο μέτρο σφράγισης του καταστήματος για το σύνολο των ογδόντα πέντε φορολογικών παραβάσεων δημιουργεί αμφιβολίες όσον αφορά τον ποινικό χαρακτήρα του συγκεκριμένου μέτρου  ( 17 ).

51.

Με διατύπωση η οποία δεν είναι απολύτως σαφής, το αιτούν δικαστήριο επισημαίνει ότι το γεγονός ότι το μέτρο της σφράγισης δεν επιβλήθηκε χωριστά για κάθε παράβαση υποδηλώνει ότι ο σκοπός περιορισμού της έκτασης της ζημίας που προκαλείται στα συμφέροντα της Ένωσης (και, επομένως, η προληπτική διάσταση του μέτρου) υπερισχύει του κατασταλτικού χαρακτήρα του μέτρου  ( 18 ). Εάν τούτο συνεπάγεται ότι η σφράγιση δεν συνιστά πραγματική κύρωση ποινικού χαρακτήρα, δεν θα πληρούται μία από τις αναγκαίες προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 50 του Χάρτη.

3.

Εκτίμηση

52.

Φρονώ ότι η απάντηση στο ζήτημα που θέτει το αιτούν δικαστήριο μπορεί να εντοπιστεί, χωρίς ιδιαίτερες ερμηνευτικές δυσχέρειες, στην απόφαση MV – 98 και στην προγενέστερη νομολογία του Δικαστηρίου, ιδίως στην απόφαση Menci  ( 19 ).

53.

Πράγματι, «κύρωση που επιδιώκει κατασταλτικό σκοπό έχει ποινικό χαρακτήρα κατά την έννοια του άρθρου 50 του Χάρτη και […] το γεγονός και μόνον ότι επιδιώκει και προληπτικό σκοπό δεν δύναται να αναιρέσει τον χαρακτηρισμό της ως ποινικής κυρώσεως»  ( 20 ).

54.

Όπως καταδείχθηκε στην απόφαση MV – 98 βάσει των πληροφοριών που είχε παράσχει το αιτούν δικαστήριο, «[…] από το άρθρο 22 του νόμου περί διοικητικών παραβάσεων και κυρώσεων [προκύπτει ότι το μέτρο της σφράγισης] αποσκοπεί στην παύση των διαπραχθεισών διοικητικών παραβάσεων και στην αποτροπή της τέλεσης νέων παραβάσεων, εμποδίζοντας τον εμπλεκόμενο έμπορο να εκμεταλλευθεί το εμπορικό του κατάστημα. Συναφώς, το αιτούν δικαστήριο διευκρινίζει ότι το μέτρο της σφράγισης επιδιώκει τόσο προληπτικό όσο και κατασταλτικό σκοπό, στον βαθμό που αποσκοπεί επίσης να αποτρέψει τους ενδιαφερομένους από το να παραβούν την προβλεπόμενη στο άρθρο 118, παράγραφος 1, του νόμου περί ΦΠΑ υποχρέωση»  ( 21 ).

55.

Τούτου λεχθέντος, οι συνέπειες που συνήγαγε το Δικαστήριο με την απόφαση MV – 98 μπορούν να εφαρμοστούν σε περίπτωση όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη: οι εκτιμήσεις σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 50 του Χάρτη, όταν ένα και μόνο μέτρο σφράγισης λαμβάνεται μαζί με την επιβολή μίας και μόνης χρηματικής κύρωσης, σε σχέση αμφότερα με μία μεμονωμένη παράβαση, ισχύουν επίσης σε περίπτωση που η χρηματική κύρωση δεν είναι μία αλλά ογδόντα πέντε.

56.

Το αιτούν δικαστήριο δεν αποκλείει το ενδεχόμενο το μέτρο της σφράγισης να έχει κατασταλτικό χαρακτήρα. Εκτιμά, εντούτοις, ότι, λαμβανομένου υπόψη του συνολικού και μη εξατομικευμένου, ανά παράβαση, χαρακτήρα του μέτρου, η προληπτική λειτουργία υπερισχύει της κατασταλτικής έως του σημείου το μέτρο να μην έχει πλέον ποινικό χαρακτήρα.

57.

Κατά τη γνώμη μου, όπως επισήμανα με τις προτάσεις που ανέπτυξα στην υπόθεση Menci, «δύσκολα θα μπορούσε να αμφισβητηθεί ότι οι κανόνες επιβολής κυρώσεων του φορολογικού δικαίου επιδιώκουν τόσο να τιμωρήσουν τους φορολογουμένους των οποίων οι απάτες έχουν εντοπιστεί όσο και να χρησιμεύσουν ως προειδοποίηση ή σύσταση προς τους λοιπούς φορολογουμένους, ούτως ώστε να μην υποκύψουν και αυτοί στον πειρασμό της μη καταβολής των φόρων»  ( 22 ).

58.

Εν πάση περιπτώσει, κατά το Δικαστήριο, «εκ της φύσεώς τους, οι ποινικές κυρώσεις σκοπούν τόσο στην καταστολή όσο και στην πρόληψη παράνομων συμπεριφορών»  ( 23 ).

59.

Η σφράγιση ενός καταστήματος εμποδίζει, κατά λογική συνέπεια, την άσκηση εμπορικής δραστηριότητας και συνεπάγεται τη στέρηση εισοδημάτων από τον θιγόμενο. Όταν, όπως εν προκειμένω, το εν λόγω μέτρο δεν λαμβάνεται για υγειονομικούς ή παρόμοιους λόγους  ( 24 ), αλλά απλώς και μόνον ως συνέπεια της διάπραξης φορολογικών παραβάσεων, φρονώ ότι η συνιστώσα καταστολής (και τιμωρίας) του μέτρου είναι αδιαμφισβήτητη  ( 25 ).

60.

Από την άποψη αυτή, η κατασταλτική λειτουργία μέτρου όπως η σφράγιση του καταστήματος δεν εξαρτάται από τον αριθμό (μεγάλο ή μικρό) παραβάσεων που επιδιώκεται να τιμωρηθούν με το μέτρο. Συντάσσομαι επ’ αυτού με την άποψη της Επιτροπής, κατά την οποία η ύπαρξη κατασταλτικού σκοπού δεν εξαρτάται από το αν το μέτρο εφαρμόζεται σε μία ή περισσότερες σωρευτικές παραβάσεις  ( 26 ).

61.

Κατά τη συλλογιστική στην οποία ερείδεται η προσέγγιση του αιτούντος δικαστηρίου, το μέτρο σφράγισης του άρθρου 186 του νόμου περί ΦΠΑ θα είχε κατασταλτικό χαρακτήρα και θα ήταν, επομένως, κατ’ ουσίαν ποινικής φύσεως μόνον εάν είχε επιβληθεί για καθεμία από τις ογδόντα πέντε επίμαχες παραβάσεις, με αποτέλεσμα να μπορεί να ανέλθει συνολικά σε 2 550 ημέρες μη λειτουργίας του εμπορικού καταστήματος.

62.

Κατά τη γνώμη μου, το ανωτέρω σαφώς δυσανάλογο συμπέρασμα δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Είναι αληθές ότι τέτοια σφράγιση θα ήταν πολύ πιο αυστηρή από την άποψη του κατασταλτικού χαρακτήρα της, δεδομένου ότι θα συνεπαγόταν τη μη λειτουργία του εμπορικού καταστήματος για πλείονα έτη. Ο εν λόγω κατασταλτικός χαρακτήρας διατηρείται, όμως, εάν η σφράγιση, μολονότι πολύ λιγότερο επαχθής, προκαλεί εντούτοις στον θιγόμενο τη ζημία που είναι εγγενής στην αδυναμία άσκησης της εμπορικής δραστηριότητάς του κατά τη διάρκεια δεκατεσσάρων ημερών, με την οικονομική ζημία που τούτο συνεπάγεται  ( 27 ).

63.

Κατά τη γνώμη μου, η συνιστώσα πρόληψης του μέτρου της σφράγισης δεν έχει, σε περιπτώσεις όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, τέτοια βαρύτητα ώστε να υπερισχύει της συνιστώσας καταστολής, εξαλείφοντας τη δεύτερη.

64.

Εν προκειμένω, η φορολογική αρχή θεώρησε αδιαμφισβήτητη την ύπαρξη συρροής παραβάσεων, ώστε να λάβει ένα και μόνο μέτρο (και όχι ογδόντα πέντε μέτρα) σφράγισης του εμπορικού καταστήματος. Ενδεχομένως θα μπορούσε να καταστήσει το μέτρο αυστηρότερο, αυξάνοντας το (ενιαίο) χρονικό διάστημα μη λειτουργίας έως το ανώτατο όριο των τριάντα ημερών που επιτρέπεται από το άρθρο 186, παράγραφος 1, του νόμου περί ΦΠΑ, πλην όμως η απόφαση αυτή απόκειται στην ίδια και μόνο.

65.

Εν κατακλείδι, οι εκτιμήσεις του Δικαστηρίου με την απόφαση MV – 98, σχετικά με τον κατ’ ουσίαν ποινικό χαρακτήρα μέτρου σφράγισης για χρονικό διάστημα δεκατεσσάρων ημερών, το οποίο λήφθηκε σε σχέση με μεμονωμένη φορολογική παράβαση, μπορούν να εφαρμοστούν στο σύνολό τους όταν το εν λόγω μέτρο λαμβάνεται από κοινού για συνολικά ογδόντα πέντε σωρευτικές παραβάσεις.

66.

Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, η απάντηση που πρέπει να δοθεί στο πρώτο προδικαστικό ερώτημα είναι ότι το διοικητικό μέτρο της σφράγισης εμπορικού καταστήματος και της απαγόρευσης πρόσβασης σε αυτό για διάστημα δεκατεσσάρων ημερών διατηρεί τον κατασταλτικό χαρακτήρα του, τόσο όταν λαμβάνεται σε σχέση με μεμονωμένη παράβαση του νόμου περί ΦΠΑ όσο και όταν επιβάλλεται λόγω της διάπραξης, σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ογδόντα πέντε παραβάσεων του ίδιου νόμου, εξεταζόμενων από κοινού.

V.

Πρόταση

67.

Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο Аdministrativen sad – Burgas (διοικητικό δικαστήριο Μπουργκάς, Βουλγαρία) ως εξής: