Strasburgu, 25.11.2025

COM(2025) 957 final

Rakkomandazzjoni għal

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro

{SWD(2025) 957 final}


Rakkomandazzjoni għal

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 136 flimkien mal-Artikolu 121(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2024/1263 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta’ April 2024 dwar il-koordinazzjoni effettiva ta’ politiki ekonomiċi u dwar is-sorveljanza baġitarja multilaterali u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 1 , u b’mod partikolari l-Artikolu 3(3)(a) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi 2 , u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

(1)Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-Politika Ekonomika taż-żona tal-euro hija parti integrali miċ-ċiklu annwali tal-koordinazzjoni makroekonomika. Hi toffri gwida lill-Istati Membri taż-żona tal-euro, imfassla għall-isfidi speċifiċi li qed tiffaċċja l-Unjoni Ekonomika u Monetarja.

(2)Ir-Rakkomandazzjoni sservi bħala għodda biex tgħin fid-definizzjoni tal-aġenda politika tal-Grupp tal-Euro u tippromwovi diskussjonijiet ta’ politika dwar kwistjonijiet ta’ interess komuni, filwaqt li tgħin fit-trawwim tal-koerenza u tal-konverġenza tal-politiki tal-Unjoni u dawk nazzjonali. Hekk kif tipprovdi fehim kondiviż dwar il-prijoritajiet ta’ politika ewlenin, hija tikkontribwixxi għal koordinazzjoni ta’ politika aktar effettiva, issaħħaħ ir-reżiljenza u ssaħħaħ il-kapaċità taż-żona tal-euro li tirrispondi għal xokkijiet esterni filwaqt li taħtaf l-opportunitajiet għal tkabbir sostenibbli u inklużiv, tissalvagwardja l-istabbiltà u tgħin fit-tranżizzjoni lejn ekonomija dekarbonizzata u diġitali.

(3)Iż-żona tal-euro qed tiffaċċja ambjent globali aktar inċert milli fi kwalunkwe żmien f’dawn l-aħħar 10 snin. It-tensjonijiet ġeopolitiċi, b’mod partikolari l-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja li għaddejja kontra l-Ukrajna, li taffettwa r-reġjuni tal-fruntiera tal-Lvant tal-UE, u l-ħolqien ta’ ordni dinji aktar frammentat u multipolari qed isawru mill-ġdid ix-xejriet kummerċjali u finanzjarji. Approċċi unilaterali minn sħab ewlenin, b’mod partikolari fil-kummerċ, iddistabilizzaw is-swieq u qajmu mistoqsijiet dwar l-affidabbiltà ta’ oqfsa internazzjonali li ilhom jeżistu. Minn naħa waħda, dawn l-iżviluppi jikkostitwixxu xokkijiet esterni li jfixklu l-ktajjen tal-provvista globali, u joħolqu volatilità fil-kummerċ, fil-flussi tal-kapital u fis-swieq tal-enerġija. Min-naħa l-oħra, huma jenfasizzaw l-importanza tas-sigurtà ekonomika u tal-awtonomija strateġika bħala komponenti tar-reżiljenza ekonomika u jenfasizzaw l-urġenza li jsir investiment f’kapaċitajiet kritiċi. F’dan l-isfond, il-Boxxla għall-Kompetittività 3 — inizjattiva strateġika mill-Kummissjoni Ewropea — tipprovdi qafas siewi biex jiġu vvalutati kemm l-isfidi kif ukoll l-opportunitajiet. Hi tidentifika tliet oqsma ta’ prijorità — it-tnaqqis tad-distakk fl-innovazzjoni, id-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija, u t-tnaqqis tad-dipendenzi strateġiċi — u permezz ta’ dan tindika fejn l-Unjoni u ż-żona tal-euro jridu jikkonċentraw l-isforzi biex jiżguraw il-prosperità f’dinja li qed tinbidel malajr. Biex jinħatfu l-opportunitajiet emerġenti, huma essenzjali politiki li jħarsu ’l quddiem, koordinazzjoni aktar mill-qrib fost l-Istati Membri u enfasi mġedda fuq l-innovazzjoni. Billi jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet strutturali, u japprofondixxu s-Suq Uniku, filwaqt li fl-istess ħin isaħħu s-sigurtà u l-awtonomija, l-Unjoni u ż-żona tal-euro jistgħu jibdlu l-pressjonijiet esterni fi xprunaturi tar-reżiljenza fit-tul u tal-influwenza globali.

(4)L-ekonomija taż-żona tal-euro għadha turi lilha nnifisha bħala reżiljenti. It-tkabbir ekonomiku qabeż l-aspettattivi fl-ewwel 9 xhur tas-sena. Din il-prestazzjoni aħjar milli mistenni kienet inizjalment dovuta għal żieda fl-esportazzjonijiet qabel iż-żidiet antiċipati fit-tariffi, iżda l-investiment fit-tagħmir u fl-assi intanġibbli wkoll kellu prestazzjoni aktar qawwija milli mistenni. Bħala waħda mill-aktar ekonomiji kbar miftuħa fid-dinja, iż-żona tal-euro hija mistennija li tħoss il-pressjoni taż-żieda fir-restrizzjonijiet u fit-tensjonijiet kummerċjali globali. B’riżultat ta’ dan, id-domanda domestika hija, u mistennija li tibqa’, il-mutur primarju tat-tkabbir, mirfud minn suq tax-xogħol robust, li jtejjeb l-introjtu reali, u kundizzjonijiet ta’ finanzjament ġeneralment favorevoli. Fl-2026, l-attività ekonomika x’aktarx li tibqa’ ristretta minn domanda esterna aktar bil-mod minħabba restrizzjonijiet kummerċjali u inċertezza globali persistenti. B’mod ġenerali, il-PDG reali fiż-żona tal-euro huwa mistenni li jikber b’1,2 % fl-2025 u b’1,2 % fl-2026. Il-prospettiva tat-tkabbir għadha soġġetta għal inċertezza għolja, b’riskji negattivi prevalenti.

(5)L-inflazzjoni fiż-żona tal-euro għadha moderata. Mir-rebbiegħa tal-2025, l-inflazzjoni varjat madwar livelli ġeneralment konsistenti mal-istabbiltà tal-prezzijiet. L-inflazzjoni nominali (HICP - Harmonised Index of Consumer Prices) kienet ta’ 2,1 % f’Ottubru 2025, filwaqt li l-inflazzjoni bażi (minbarra l-ikel u l-enerġija) għadha ogħla b’2,4 %. Il-pressjonijiet sottostanti fuq il-prezzijiet huma mistennija li jibqgħu mrażżna mill-apprezzament reċenti tal-euro, hekk kif dawn jintensifikaw il-kompetizzjoni fl-importazzjoni u jimmoderaw it-tkabbir fil-pagi. Filwaqt li l-inflazzjoni taż-żona tal-euro dan l-aħħar kienet qrib id-definizzjoni tal-BĊE tal-istabbiltà tal-prezzijiet, għal xi Stati Membri l-inflazzjoni għadha għolja. F’dan il-kuntest, il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) waqqaf iċ-ċiklu ta’ llaxkar li beda f’Ġunju 2024. Bejn Ġunju 2024 u 2025, ir-rata tal-faċilità ta’ depożitu tnaqqset b’total ta’ 200 punt bażi, u b’hekk tbaxxiet għal 2 %. B’riżultat ta’ dan, ir-rati ta’ politika fiż-żona tal-euro bħalissa huma qrib ħafna tal-estimi tar-rata naturali. Meta wieħed iħares ’il quddiem, l-inflazzjoni globali hija pproġettata mill-Kummissjoni għal 2,1 % fl-2025, 1,9 % fl-2026. Ir-riskji għall-prospettiva tal-inflazzjoni huma ġeneralment bilanċjati, bil-biċċa l-kbira tal-miżuri tal-aspettattivi dwar l-inflazzjoni aktar fit-tul ikomplu jkunu ta’ madwar 2 %, u b’hekk jappoġġaw l-istabbilizzazzjoni tal-inflazzjoni madwar il-mira. Dan jindika li l-politika tal-BĊE kienet kredibbli, billi ankrat l-aspettattivi u ggwidat l-inflazzjoni lura lejn l-istabbiltà tal-prezzijiet.

(6)F’dawn l-aħħar snin, kien hemm titjib rilevanti fil-pożizzjoni fiskali taż-żona tal-euro kollha kemm hi: mill-2020 sal-2024, id-defiċit medju naqas minn 7,0 % tal-PDG għal 3,1 % tal-PDG, filwaqt li l-proporzjon tad-dejn għall-PDG naqas b’10,1 punti perċentwali. u laħaq 88,1 % tal-PDG fl-2024. Meta wieħed iħares ’il quddiem, il-prospettiva fiskali tindika deterjorament modest, bid-defiċit mistenni li jiżdied għal 3,2 % tal-PDG fl-2025 u 3,3 % tal-PDG fl-2026, xprunat minn żieda fl-infiq fid-difiża, flimkien ma’ tkabbir kontinwu fin-nefqa fuq l-imgħax u xi nuqqasijiet fid-dħul. Il-proporzjon tad-dejn huwa pproġettat li jiżdied għal 88,8 % tal-PDG fl-2025 u 89,8 % tal-PDG fl-2026, li jirrifletti differenzjali tat-tkabbir tal-imgħax inqas favorevoli, u defiċits primarji persistenti. Il-pożizzjoni fiskali hija pproġettata li tibqa’ ġeneralment newtrali matul il-perjodu ta’ tbassir kemm fl-UE kif ukoll fiż-żona tal-euro, għalkemm b’varjazzjoni konsiderevoli fost l-Istati Membri. Il-pożizzjoni fiskali hija msawra mill-perkorsi fiskali li ġew rakkomandati mill-Kunsill f’konformità mal-qafas ta’ governanza ekonomika tal-Unjoni, il-flessibbiltà permessa skont il-klawżola liberatorja nazzjonali biex tiġi ffaċilitata l-bidla għal infiq ogħla fid-difiża, kif ukoll l-impatt tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRF - Recovery and Resilience Facility) u Fondi oħra tal-UE.

(7)It-tiswir mill-ġdid tal-ambjent tas-sigurtà tal-Ewropa qed iwassal għal tranżizzjoni lejn żieda sostanzjali fl-infiq fid-difiża mal-Unjoni kollha. Il-membri tan-NATO impenjaw ruħhom għal mira ġdida ta’ 5 % tal-PDG għan-nefqa relatata mad-difiża u s-sigurtà. Il-Kunsill appoġġa dan l-isforz billi attiva l-klawżoli liberatorji nazzjonali, skont il-qafas fiskali tal-UE, għal 12-il Stat Membru taż-żona tal-euro. Il-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli ppubblikaw White Paper għall-Prontezza tad-Difiża Ewropea 2030 4 , flimkien mal-pjan ReArm Europe, li jipprovdi lievi finanzjarji għall-Istati Membri biex isaħħu l-kapaċitajiet u l-infrastruttura tad-difiża, inkluż l-Azzjoni għas-Sigurtà tal-Ewropa (SAFE, Security Action for Europe)  5 , li permezz tagħha l-baġit tal-UE se jipprovdi sa EUR 150 biljun f’self lill-Istati Membri biex jappoġġaw l-investimenti fid-difiża. Dan l-istrument il-ġdid sab reazzjoni ta’ domanda qawwija mill-Istati Membri, li esprimew l-interess tagħhom li jipparteċipaw u fittxew appoġġ lil hinn mill-baġit disponibbli. In-nefqa fid-difiża għadha irregolari bejn il-pajjiżi u xi drabi kkonċentrata ħafna fuq il-kostijiet tal-persunal. Min-naħa tad-domanda, id-dipendenza fuq sistemi fornuti mill-Istati Uniti u ċikli twal ta’ żvilupp jillimitaw l-effiċjenza u l-kapaċità li tiżdied il-produzzjoni malajr. Iż-żieda fil-produzzjoni Ewropea, iż-żieda fil-kooperazzjoni fost l-Istati Membri u s-sehem ta’ oġġetti militari li huma ddisinjati u manifatturati fl-Ewropa se jirrikjedu l-indirizzar tar-restrizzjonijiet eżistenti u l-integrazzjoni ulterjuri tas-suq tad-difiża. Dan jista’ jwassal għal stimolu makroekonomiku fuq terminu qasir sa medju, dment li l-akkwist jingrana l-kapaċitajiet industrijali Ewropej, filwaqt li l-potenzjal kbir tiegħu għall-innovazzjoni joħloq opportunità għal effetti konsegwenzjali fuq il-produttività fit-tul.

(8)Il-pożizzjoni fiskali fiż-żona tal-euro għadha taħt pressjoni, bid-defiċits tal-gvern u l-livelli tad-dejn għadhom ogħla mill-proporzjonijiet ta’ qabel il-pandemija f’diversi Stati Membri u mhux imbassra li jonqsu fis-snin immedjati li ġejjin. Ir-rispett tal-perkorsi fiskali rakkomandati mill-Kunsill biex tiġi ppreservata s-sostenibbiltà tad-dejn jeħtieġ li jimxi id f’id ma’ spazju għal pressjonijiet ta’ nfiq li jirriżultaw mill-ħtieġa li jittejbu l-kapaċitajiet ta’ difiża, tissaħħaħ il-kompetittività u jissaħħaħ l-investiment fuq prijoritajiet strateġiċi, inkluż f’kapaċitajiet u infrastruttura kritiċi, kif ukoll għall-kostijiet baġitarji assoċjati ma’ avvenimenti dejjem aktar frekwenti relatati mat-tibdil fil-klima u d-degradazzjoni ambjentali, li t-telf tagħhom huwa assigurat privatament biss sa ċertu punt limitat. Dawn il-ħtiġijiet ta’ nfiq sinifikanti u konkorrenti se jirrikjedu prijoritizzazzjoni mill-ġdid gradwali tan-nefqa pubblika, it-teħid ta’ miżuri biex titrażżan iż-żieda fl-ispejjeż marbuta mat-tixjiħ, it-titjib tal-kwalità tal-programmi ta’ nfiq u l-esplorazzjoni tal-ambitu għall-mobilizzazzjoni ta’ dħul addizzjonali. It-tnaqqis tal-lakuni tat-taxxa billi tittejjeb il-konformità mar-regoli tat-taxxa, inkluż permezz tad-diġitalizzazzjoni, l-indirizzar tal-evitar u l-evażjoni tat-taxxa u l-ġlieda kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa jibqgħu importanti biex jiġu żgurati sistemi tat-taxxa ġusti u effiċjenti. It-twessigħ tal-bażi tat-taxxa u l-bidla lejn taxxi inqas detrimentali għat-tkabbir, filwaqt li jiżdiedu l-inċentivi għax-xogħol u l-allinjament tal-istrateġiji tat-taxxa ma’ objettivi ta’ politika usa’, għandhom jappoġġaw finanzi pubbliċi sodi u tkabbir sostenibbli. L-infiq jista’ jsir ħafna aktar effiċjenti u mmirat lejn il-prijoritajiet ta’ politika permezz ta’ użu bir-reqqa tar-rieżaminazzjonijiet tal-infiq, l-analiżi tal-ispejjeż imqabbla mal-benefiċċji u l-għodod tal-ibbaġitjar tal-prestazzjoni. B’mod partikolari, użu akbar tal-assigurazzjoni privata ta’ telf relatat mal-klima jista’ jipprovdi spazju fiskali addizzjonali. Fl-2025, ir-regoli dwar ir-rieżami ta’ nofs it-terminu tal-Politika ta’ Koeżjoni tal-UE enfasizzaw ukoll għadd ta’ oqsma (id-difiża u s-sigurtà, il-kompetittività u d-dekarbonizzazzjoni, it-tranżizzjoni tal-enerġija, l-akkomodazzjoni affordabbli, il-miżuri relatati mal-ilma u l-isfidi li qed jiffaċċjaw ir-reġjuni tal-fruntiera tal-Lvant) bħala prijoritajiet strateġiċi tal-UE. Ir-riprogrammazzjoni tal-programmi operazzjonali u l-mobilizzazzjoni tar-riżorsi disponibbli jippermettu investimenti addizzjonali f’dawn l-oqsma. Fl-aħħar nett, it-titjib tal-effiċjenza tal-investiment pubbliku permezz ta’ ppjanar sod fuq terminu medju u twil, koordinazzjoni effettiva bejn l-oqsma ta’ politika u l-livelli tal-gvern, evalwazzjoni rigoruża tal-proġetti u sinerġiji mal-finanzjament privat għandhom jikkontribwixxu għal produttività u sostenibbiltà fiskali ogħla.

(9)Is-suq tax-xogħol taż-żona tal-euro għadu robust minkejja n-nuqqas ta’ ħaddiema, li qed jonqos iżda għadu mdaqqas. Il-qgħad jinsab f’livelli storikament baxxi, u kien 5,9 % f’nofs l-2025. It-tkabbir fl-impjiegi naqas, u qed ikompli jiġi appoġġat minn żieda fil-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol u l-migrazzjoni ’l ġewwa. F’diversi Stati Membri, il-migrazzjoni netta ilha l-kontributur ewlieni għat-tkabbir fl-impjiegi mill-2021. Il-migrazzjoni legali ġestita għenet biex ittaffi n-nuqqas ta’ ħaddiema f’industriji speċifiċi u tpatti għall-ostakli demografiċi. Fl-istess ħin għad hemm differenzi mdaqqsa fost il-gruppi tal-popolazzjoni. Il-prospettiva għall-2026 tindika moderazzjoni kontinwa fit-tkabbir tal-impjiegi u qgħad baxx kontinwu, iżda b’disparitajiet persistenti bejn l-Istati Membri u r-reġjuni. Restrizzjonijiet kummerċjali akbar u inċertezza persistenti jistgħu jkunu ta’ piż fuq it-tkabbir u, għalhekk, fuq l-impjiegi kemm permezz ta’ tariffi ogħla fuq l-esportazzjonijiet kif ukoll permezz ta’ inċertezza globali akbar. It-tkabbir fil-pagi nominali qed jimmodera wara perjodu ta’ tkabbir rapidu. It-tkabbir annwali fil-kumpens għal kull impjegat fiż-żona tal-euro kien ta’ 3,9 % fl-ewwel nofs tal-2025, tnaqqis minn medja ta’ 4,5 % fl-2024. Minħabba t-tnaqqis fl-inflazzjoni, il-pagi reali żdiedu b’1,7 % fl-ewwel nofs tal-2025 u, sa nofs l-2025, il-kapaċità tal-akkwist tal-pagi kienet irkuprat għal-livelli tal-2019 fiż-żona tal-euro kollha kemm hi. Meta wieħed iħares ’il quddiem, it-tkabbir fil-pagi nnegozjat huwa mistenni li jkompli jimmodera gradwalment.

(10)In-nuqqas ta’ ħaddiema u ħiliet flimkien mal-pressjonijiet demografiċi jkomplu joħolqu sfidi importanti għal ħafna setturi Ewropej u għall-ekonomija kollha kemm hi. Id-dinamika tas-suq tax-xogħol hija msawra wkoll mit-tranżizzjoni li għaddejja lejn ekonomija diġitali (f’konformità mal-Programm ta’ Politika dwar id-Deċennju Diġitali 6 ) u dekarbonizzata, li qed joħolqu opportunitajiet ġodda, filwaqt li jagħmlu xi impjiegi u ħiliet obsoleti. It-tagħmir tal-ħaddiema għal din il-bidla jeħtieġ sforzi sostnuti fit-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid, appoġġati minn allinjament aktar mill-qrib bejn il-politiki tas-suq tax-xogħol, il-provvista tal-edukazzjoni u t-taħriġ, u l-ħiliet mitluba. Barra minn hekk, it-tisħiħ tal-kisba ta’ ħiliet bażiċi minn età bikrija jgħin biex jitqiegħdu l-pedamenti għall-iżvilupp tal-ħiliet. L-indirizzar ta’ disparitajiet reġjonali kbar fil-ħiliet u d-dotazzjonijiet tal-kapital uman se jkun ta’ benefiċċju għall-ħaddiema u se jsaħħaħ is-suq uniku. Enfasi aktar qawwija fuq l-edukazzjoni u t-taħriġ STEM (xjenza, teknoloġija, inġinerija u matematika) - oqsma fejn jeżistu nuqqasijiet - hija essenzjali wkoll biex jiġu sostnuti l-kompetittività, it-tħejjija u t-tmexxija teknoloġika. It-tisħiħ tal-inċentivi għax-xogħol billi l-piż tat-taxxa jiġi ttrasferit lil hinn mix-xogħol, inkluż permezz ta’ riformi mmirati tas-sistemi tat-taxxa u tal-benefiċċji, kif ukoll it-titjib tal-kundizzjonijiet tax-xogħol f’ċerti setturi, għandhom jappoġġaw il-parteċipazzjoni u l-impjiegi. L-iffaċilitar tal-integrazzjoni ta’ gruppi sottorappreżentati (nisa, ħaddiema żgħażagħ u akbar fl-età, Rom u persuni b’diżabbiltà) li jiddependu fuq il-kuntest speċifiku għall-pajjiż, ikompli jsaħħaħ il-provvista u l-inklużività tax-xogħol. Il-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ u l-prosperità fil-forza tax-xogħol huma strumentali għall-prosperità sostnuta tal-Unjoni. Fl-istess ħin, it-tnaqqis tal-faqar u l-appoġġ lill-unitajiet domestiċi vulnerabbli permezz ta’ sistemi ta’ protezzjoni u inklużjoni soċjali adegwati u sostenibbli, inkluż it-titjib tal-aċċess għas-servizzi tal-kura u t-titjib tal-akkomodazzjoni affordabbli u aċċessibbli huma kruċjali għall-koeżjoni soċjali. Il-ħolqien ta’ impjiegi ta’ kwalità u t-tranżizzjonijiet, kif ukoll l-iżgurar tal-involviment effettiv tas-sħab soċjali fit-tfassil tal-politika u t-tisħiħ tad-djalogu soċjali, jibqgħu essenzjali biex jiġu sostnuti l-kompetittività taż-żona tal-euro u r-reżiljenza għat-tibdil strutturali. L-inizjattivi taħt l-Unjoni tal-Ħiliet 7 , il-Pjan Direzzjonali għal Impjiegi ta’ Kwalità se jgħinu biex jixprunaw dawn l-isforzi.  8

(11)L-indirizzar tad-dgħufijiet strutturali huwa kruċjali biex jiġi sfruttat tkabbir ekonomiku aktar b’saħħtu u aktar sostenibbli fl-Unjoni u fiż-żona tal-euro. Il-potenzjal tat-tkabbir tal-UE huwa mfixkel minn żidiet fil-produttività fil-biċċa l-kbira limitati għall-manifattura ta’ teknoloġija medja u servizzi b’livell baxx ta’ ħiliet, filwaqt li l-Istati Uniti raw żvilupp aktar sinifikanti f’setturi innovattivi u b’livell għoli ta’ ħiliet bħas-servizzi tal-IT. It-tisħiħ tal-kapaċità Ewropea għall-innovazzjoni u l-kompetizzjoni globali jeħtieġ il-mobilizzazzjoni tar-riżorsi disponibbli fir-reġjuni kollha tal-UE u t-tisrif tal-bażi ta’ riċerka b’saħħitha tagħha f’teknoloġiji u prodotti kummerċjabbli. Dan jitlob investiment ogħla fir-Riċerka u l-Iżvilupp (R&Ż) u fl-għarfien, rabtiet aktar b’saħħithom bejn ir-riċerka u l-industrija, ekosistemi tal-innovazzjoni aktar profondi, u l-iżgurar tat-tkabbir ta’ industrija tal-ekonomija ċirkolari żviluppata sew. Għal dan l-għan, is-sistema tal-privattiva unitarja tipprovdi strument ewlieni biex tissaħħaħ l-innovazzjoni. B’mod parallel, InvestEU 9 jimmobilizza volumi kbar ta’ investiment pubbliku u privat, inkluż fl-iżvilupp u l-użu ta’ innovazzjonijiet, u l-Pjattaforma tat-Teknoloġiji Strateġiċi għall-Ewropa (STEP, Strategic Technologies for Europe Platform) 10 tipprovdi mezz importanti biex ir-riżorsi jiġu diretti lejn teknoloġiji strateġiċi. Minkejja t-titjib reċenti, l-ekosistema tal-kapital ta’ riskju tal-UE għadha wkoll frammentata u sottokapitalizzata, speċjalment fir-rigward tal-investimenti f’negozji li qed jespandu. L-espansjoni tal-kapital ta’ riskju privat fit-tul, inkluż permezz tal-progress lejn Unjoni tat-Tfaddil u l-Investiment u appoġġ sostnut permezz ta’ politiki pubbliċi, hija importanti wkoll biex tiżdied l-innovazzjoni u jingħata appoġġ lir-R&Ż fil-livell Ewropew. It-tkabbir u l-kompetittività tal-Ewropa huma mxekkla wkoll minn spejjeż tal-enerġija strutturalment ogħla. Il-Pjan ta’ Azzjoni għal Enerġija Affordabbli għandu l-għan li jnaqqas il-prezzijiet tal-enerġija u li jkompli jnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. Għal dan l-għan, it-tlestija tal-Unjoni tal-Enerġija, l-elettrifikazzjoni, l-effiċjenza enerġetika, l-użu aċċellerat tal-enerġija rinnovabbli u nadifa, il-kapaċità mtejba tal-grilja, inkluż l-interkonnetturi transfruntiera u l-użu effiċjenti ta’ dawk eżistenti, l-infrastruttura tal-grilja intelliġenti, u flessibbiltà akbar tas-sistema tal-enerġija huma essenzjali.

(12)Swieq tal-oġġetti, tax-xogħol u finanzjarji li jiffunzjonaw tajjeb huma essenzjali għall-investiment, ir-reżiljenza u l-produttività. Il-mobilizzazzjoni tar-riżorsi għas-setturi li juru potenzjal għoli ta’ tkabbir fil-produttività tirrikjedi t-tneħħija ta’ ostakli għar-riallokazzjoni tal-kapital u tax-xogħol, inkluż biex jiġu ffaċilitati n-negozji ġodda u n-negozji li qed jespandu. Minkejja l-kontribut kbir tiegħu għall-benesseri u l-konverġenza tal-Ewropa, is-Suq Uniku għadu mhux komplut — b’mod partikolari fis-servizzi, fis-settur diġitali u tal-enerġija — minħabba ostakli interni, disparitajiet regolatorji, proċeduri kumplessi u lakuni fit-traspożizzjoni. F’Mejju 2025, il-Kummissjoni nediet Strateġija ġdida għas-Suq Uniku 11 , li għandha tissaħħaħ permezz ta’ Pjan Direzzjonali għas-Suq Uniku sal-2028, biex jitnaqqsu l-ostakli, jiġu evitati ostakli ġodda, u s-Suq Uniku jiġi allinjat mal-objettivi strateġiċi tal-Ewropa. Lil hinn mis-Suq Uniku, it-trawwim ta’ ambjenti tan-negozju ta’ appoġġ b’enfasi fuq is-simplifikazzjoni, it-tnaqqis tal-piżijiet amministrattivi u t-tisħiħ tal-governanza tal-politiki tal-produttività permezz ta’ Bordijiet Nazzjonali tal-Produttività aktar b’saħħithom jistgħu jgħinu biex tiżdied il-produttività mal-Istati Membri kollha. Barra minn hekk, f’kuntest ta’ frammentazzjoni ġeoekonomika, it-trawwim ta’ relazzjonijiet kummerċjali u finanzjarji b’saħħithom ma’ sħab tal-istess fehma jista’ jixpruna wkoll it-tkabbir sostenibbli u l-investimenti. Ir-riformi strutturali, inkluż meta jkunu appoġġati mill-fondi tal-Unjoni, bħall-RRF u Fondi oħra tal-UE, jgħinu biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-Istati Membri billi jitneħħew l-ostakli għall-investiment, jittejjeb l-ambjent tan-negozju u tissaħħaħ l-istabbiltà ekonomika.

(13)L-UE tiġġenera ffrankar abbundanti biex tiffinanzja l-investimenti u l-prijoritajiet strateġiċi tagħha. Iż-żona tal-euro hija fornitur nett ta’ kapital għall-bqija tad-dinja, konsegwenza ta’ surplus sinifikanti persistenti fil-kont kurrenti tagħha, filwaqt li l-ħtiġijiet ta’ investiment fid-djar—inklużi r-R&Ż, l-enerġija nadifa, l-adattament għat-tibdil fil-klima u l-infrastruttura diġitali, id-difiża u l-ispazju—għadhom sostanzjali. L-Unjoni tat-Tfaddil u tal-Investimenti 12 għandha l-għan li ttejjeb il-fluss tat-tfaddil domestiku fl-investiment domestiku konsistenti mal-objettivi ta’ Suq Uniku profond u li jiffunzjona tajjeb. Għandha wkoll l-għan li tagħti liċ-ċittadini aktar opportunitajiet biex jibnu l-ġid tagħhom billi jinvestu fis-swieq kapitali u b’hekk jimmobilizzaw it-tfaddil. Dan ifisser it-tisħiħ tal-parteċipazzjoni tal-investituri fil-livell tal-konsumatur u l-litteriżmu finanzjarju, il-mobilizzazzjoni tal-grupp kbir ta’ assi tal-investituri istituzzjonali tal-Ewropa, u l-espansjoni tal-għażliet ta’ finanzjament lil hinn mis-settur bankarju għad-ditti kollha — inkluż biex jiġu appoġġati n-negozji ġodda u n-negozji li qed jespandu. Jitlob ukoll li tiġi indirizzata l-frammentazzjoni fis-swieq kapitali u li jiġu permessi ekonomiji ta’ skala transfruntiera permezz ta’ superviżjoni aktar effiċjenti u armonizzata fis-Suq Uniku. Din l-aġenda tistrieħ fuq progress sostnut fir-rigward kemm tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali kif ukoll tal-Unjoni Bankarja. Billi japprofondixxu s-swieq kapitali, l-investituri fil-livell tal-konsumatur u dawk istituzzjonali, inklużi l-iskemi tal-pensjonijiet okkupazzjonali u personali, jistgħu jiksbu aċċess għal opportunitajiet ta’ investiment aktar varjati biex jibnu l-ġid taċ-ċittadini u jidderieġu l-fondi lejn id-ditti u l-infrastruttura Ewropej. Fl-istess ħin, it-tlestija tal-Unjoni Bankarja tiżgura intermedjazzjoni finanzjarja aktar integrata, stabbli u effiċjenti mal-Istati Membri, filwaqt li tnaqqas il-frammentazzjoni u ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja. Flimkien, dawn ir-riformi jippermettu liż-żona tal-euro u lill-Unjoni kollha kemm hi biex jiffrankaw ħafna flus biex jaħdmu domestikament, u b’hekk jittrasformaw dan l-iffrankar f’mutur tal-kompetittività, l-innovazzjoni u s-sigurtà.

(14)L-euro għandu rwol b’saħħtu bħala munita reġjonali, użat b’mod wiesa’ għall-fatturazzjoni minn ekonomiji ġirien u bħala munita ta’ riżerva, u b’hekk iservi bħala ankra makroekonomika għall-istabbiltà tar-reġjun Ewropew usa’. Tintuża wkoll b’mod wiesa’ mill-esportaturi u l-importaturi Ewropej fit-tranżazzjonijiet tagħhom mal-bqija tad-dinja. Fl-istess ħin, is-sistema monetarja u finanzjarja internazzjonali għaddejja minn bidla profonda, ikkaratterizzata minn xokkijiet ġeopolitiċi, multipolarità dejjem tikber, u innovazzjoni teknoloġika rapida. L-użu tal-armi, u t-theddid tal-użu tal-armi, tal-interdipendenzi ekonomiċi u finanzjarji enfasizzaw il-vulnerabbiltajiet fl-awtonomija strateġika finanzjarja tal-Unjoni u taż-żona tal-euro. Użu internazzjonali usa’ tal-euro jappoġġa l-awtonomija strateġika tal-UE, inaqqas il-kostijiet tal-finanzjament, u jnaqqas l-iskoperturi tar-rati tal-kambju tad-ditti, għalkemm b’responsabbiltajiet ġodda għaż-żamma tal-istabbiltà makrofinanzjarja. F’dan il-kuntest, l-iżvilupp ta’ euro diġitali, flimkien ma’ sforzi biex tissaħħaħ l-interoperabbiltà ta’ soluzzjonijiet ta’ pagament privat domestiku u reġjonali, jikkontribwixxi għat-tisħiħ tas-sovranità monetarja tal-Ewropa u b’hekk titnaqqas id-dipendenza fuq infrastrutturi finanzjarji mhux Ewropej u tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja u ta’ pagament tal-Ewropa.

(15)Is-settur finanzjarju baqa’ reżiljenti. Ir-riżultati tal-eżerċizzju tat-test tal-istress tal-Awtorità Bankarja Ewropea tal-2025 mal-UE kollha kkonfermaw li l-banek Ewropej jibqgħu robusti anke taħt reċessjoni ekonomika ipotetika severa. Madankollu r-riskji għall-istabbiltà finanzjarja huma għoljin u għad hemm vulnerabbiltajiet. Fl-ewwel nofs tal-2025, is-settur bankarju fiż-żona tal-euro kompla jkollu prestazzjoni b’saħħitha, appoġġat minn pożizzjonijiet robusti ta’ kapital u likwidità, kif ukoll profittabbiltà sostnuta, minkejja li ddgħajfu l-kundizzjonijiet globali u domestiċi u rati tal-imgħax li qed jonqsu. Il-valutazzjonijiet bankarji żdiedu b’mod sinifikanti minn nofs l-2024, filwaqt li l-kwalità tal-assi s’issa baqgħet stabbli, bi proporzjonijiet ta’ self improduttiv ġeneralment stabbli. Fl-istess ħin, l-ambjent internazzjonali sar aktar volatili. L-inċertezza tal-politika globali u l-kundizzjonijiet finanzjarji globali volatili jżidu r-riskju ta’ korrezzjonijiet tal-prezzijiet tal-assi, u pressjonijiet imġedda fuq il-likwidità u s-swieq tad-dejn sovran. Kemm il-banek kif ukoll l-intermedjarji finanzjarji mhux bankarji (NBFIs, non-bank financial intermediaries) għandhom skoperturi sinifikanti għal setturi sensittivi għall-kummerċ bħall-azzar u l-manifattura tal-karozzi. Id-diskrepanzi fil-likwidità u l-ingranaġġ għoli f’setturi ewlenin tal-NBFIs huma sorsi importanti ta’ vulnerabbiltajiet. L-interkonnettività dejjem akbar bejn il-banek u l-NBFIs, flimkien ma’ rabtiet sinifikanti ma’ NBFIs u swieq oħra mhux tal-UE, iżidu aktar kumplessità u skoperturi li bħalissa mhumiex viżibbli u mmonitorjati biżżejjed. Ir-riskji fis-settur tal-proprjetà immobbli kummerċjali għadhom jippersistu, u jeħtieġu monitoraġġ mill-qrib. L-iżviluppi fis-suq tad-djar jistħoqqilhom ukoll attenzjoni, minħabba r-rabtiet tagħhom mas-self bankarju u d-dejn privat, kif ukoll mal-investiment u l-attività ekonomika b’mod aktar ġenerali. Fost tensjonijiet ġeopolitiċi għoljin, ir-riskji ċibernetiċi qed ikomplu jikbru fl-importanza bħala vulnerabbiltajiet operazzjonali ewlenin, inkluż għall-banek. Hemm ukoll riskji għas-settur finanzjarju li jirriżultaw minn skoperturi relatati mal-klima u mal-ambjent. F’dan l-isfond, is-salvagwardja tal-istabbiltà finanzjarja se titlob viġilanza kontinwa, superviżjoni li tħares ’il quddiem u reżiljenza msaħħa fis-segmenti kollha tas-sistema finanzjarja inkluż permezz ta’ xbieki ta’ sikurezza xierqa.

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni b’mod individwali u kollettiv fil-Grupp tal-Euro, fil-perjodu 2026 –2027 biex:

(1)Jissalvagwardjaw is-sostenibbiltà fiskali, jirrispettaw il-perkorsi tan-nefqa netta rakkomandati, inkluż, fejn applikabbli, il-flessibbiltà temporanja mogħtija permezz tal-klawżola liberatorja nazzjonali għall-infiq fid-difiża. Dan għandu jwassal għal politika fiskali differenzjata b’mod xieraq u jirriżulta f’pożizzjoni fiskali ġeneralment newtrali fl-2026.

(2)Filwaqt li jirrispettaw il-perkorsi tan-nefqa netta rakkomandati, jimplimentaw strateġiji fiskali fuq terminu medju li jagħmlu spazju għall-infiq meħtieġ marbut mal-kapaċitajiet tad-difiża, isaħħu l-kompetittività u jsaħħu l-investiment fi prijoritajiet strateġiċi. Jipprijoritizzaw mill-ġdid il-baġits nazzjonali u jieħdu miżuri biex itejbu l-effettività, l-effiċjenza, il-kwalità u l-kompożizzjoni tad-dħul u n-nefqa pubbliċi inkluż billi jippromwovu assigurazzjoni privata akbar tat-telf relatat ma’ avvenimenti relatati mal-klima.

(3)Jindirizzaw l-ostakli fl-industriji tad-difiża biex jiżguraw li, f’konformità mal-Pjan Direzzjonali għall-Prontezza tad-Difiża 2030, infiq pubbliku addizzjonali jissarraf f’kapaċitajiet ta’ difiża f’waqthom u effettivi. Jippromwovu suq fl-UE kollha għat-tagħmir tad-difiża; jinkoraġġixxu akkwist konġunt li jgħin fit-titjib tal-effiċjenza, l-interoperabbiltà u jnaqqas il-frammentazzjoni.

(4)Ilestu l-implimentazzjoni tal-Pjanijiet għall-Irkupru u r-Reżiljenza sal-31 ta’ Awwissu 2026 u jappoġġaw il-finanzjament tal-investiment fis-snin sussegwenti billi jikkoordinaw il-finanzjament nazzjonali u tal-UE. Jiżguraw l-assorbiment tal-fondi disponibbli tal-UE, filwaqt li jieħdu vantaġġ mill-opportunitajiet introdotti bir-rieżami ta’ nofs it-terminu tal-politika ta’ koeżjoni.

(5)Jippromwovu t-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-forza tax-xogħol bil-ħsieb li jiżdiedu l-produttività u l-kapaċità tal-innovazzjoni u jiġu appoġġati setturi strateġiċi. Isaħħu l-politiki tal-edukazzjoni u t-taħriġ biex itejbu l-eżiti edukattivi b’enfasi speċjali fuq il-ħiliet bażiċi u jiżguraw tqabbil aħjar bejn id-domanda u l-provvista tal-profili tal-ħiliet. Jindirizzaw l-ispariġġi fil-ħiliet u d-disparitajiet reġjonali kbar fil-ħiliet u d-dotazzjonijiet tal-kapital uman. Jippromwovu l-kwalità tal-impjiegi u jkomplu jżidu l-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, inkluż għal gruppi sottorappreżentati fis-suq tax-xogħol. Jieħdu miżuri biex jiffaċilitaw il-mobbiltà transfruntiera fis-Suq Uniku u jimmaniġġjaw il-migrazzjoni legali ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi f’okkupazzjonijiet neqsin mill-ħaddiema. Isaħħu l-inċentivi għax-xogħol billi jċaqilqu l-piż tat-taxxa lil hinn mix-xogħol, inkluż permezz ta' riformi mmirati tas-sistemi tat-taxxa u tal-benefiċċji. Jieħdu azzjoni fil-ġlieda kontra l-faqar u t-tnaqqis tiegħu billi jissalvagwardjaw u jsaħħu sistemi ta’ protezzjoni u inklużjoni soċjali adegwati u sostenibbli, kif ukoll aċċess għal akkomodazzjoni affordabbli, sostenibbli u ta’ kwalità. Jiżguraw l-involviment effettiv tas-sħab soċjali fit-tfassil tal-politika u jsaħħu d-djalogu soċjali. Jiżguraw l-involviment effettiv tas-sħab soċjali fit-tfassil tal-politika u jsaħħu d-djalogu soċjali.

(6)F’konformità mal-prattiki nazzjonali u b’rispett għar-rwol tas-sħab soċjali u tad-djalogu soċjali 13 , isaħħu l-kundizzjonijiet li jappoġġaw it-tkabbir sostenibbli fil-pagi, speċjalment għal dawk b’introjtu baxx u medju, f’konformità mal-iżviluppi fil-produttività, filwaqt li jitqiesu kif xieraq ir-riskji tal-inflazzjoni u d-diverġenzi fil-kompetittività fiż-żona tal-euro.

(7)Jipprijoritizzaw l-investiment pubbliku u jinċentivaw l-investiment privat b’appoġġ għar-riċerka u l-innovazzjoni, id-dekarbonizzazzjoni industrijali, l-enerġija nadifa u t-tranżizzjoni diġitali, is-sigurtà ekonomika u t-tnaqqis tad-dipendenzi strateġiċi tul il-ktajjen tal-valur. Jippromwovu l-allokazzjoni tar-riżorsi lejn setturi u teknoloġiji b’potenzjal għoli ta’ tkabbir, u jsaħħu l-ekosistemi tal-innovazzjoni, inkluż billi jsaħħu r-rabtiet bejn atturi differenti bħan-negozji, l-universitajiet jew l-istituzzjonijiet tar-riċerka u jiżviluppaw ir-rwol tal-kapital ta’ riskju fil-finanzjament ta’ negozji ġodda u negozji li qed jespandu u l-aċċellerazzjoni tal-adozzjoni ta’ teknoloġiji diġitali u b’emissjonijiet żero u baxxi.

(8)Jeliminaw l-ostakli interni u d-disparitajiet regolatorji fil-livell nazzjonali, kif ukoll id-defiċits tat-traspożizzjoni u tal-konformità li fadal, biex japprofondixxu s-Suq Uniku u jtejbu l-effiċjenza u l-kapaċità tad-ditti li jespandu.

(9)Irawmu s-simplifikazzjoni regolatorja billi jidentifikaw u jnaqqsu l-piżijiet bla bżonn u jiżguraw l-adozzjoni ta’ regolamentazzjoni trasparenti u mmirata, inkluż billi jagħmlu użu effettiv mill-konsultazzjonijiet pubbliċi u mal-partijiet ikkonċernati fil-proċess tat-tfassil tal-liġijiet, kif ukoll l-evalwazzjonijiet ex post tal-leġiżlazzjoni.

(10)Jiżviluppaw Unjoni Ewropea tat-Tfaddil u l-Investiment, f’konformità mal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ta’ Marzu 2025 14 , li tippromwovi suq kapitali u setturi bankarji kompetittivi u li jiffunzjonaw tajjeb biex jimmobilizzaw it-tfaddil Ewropew lejn investimenti fit-tul b’mod partikolari f’setturi tal-ekonomija Ewropea b’potenzjal għoli ta’ tkabbir jew ta’ importanza strateġika. Jindirizzaw il-frammentazzjoni tas-suq kapitali u l-ostakli għall-forniment u l-konsum transfruntier tas-servizzi finanzjarji, u d-diverġenza fil-prattiki superviżorji nazzjonali, billi jagħmlu progress rapidu fil-pakkett leġiżlattiv li jmiss dwar l-integrazzjoni u s-superviżjoni tas-suq kapitali.

(11)Jieħdu passi biex jimplimentaw ir-Rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni tal-2025 dwar iż-żieda fid-disponibbiltà tal-kontijiet tat-tfaddil u tal-investiment bi trattament tat-taxxa simplifikat u vantaġġuż 15 (Settembru 2025) u dwar id-dashboards tal-pensjonijiet, is-sistemi ta’ traċċar tal-pensjonijiet u l-awtoreġistrazzjoni 16 (Novembru 2025), kif ukoll dawk li jinsabu fil-Komunikazzjoni tal-2025 dwar Strateġija għal-Litteriżmu Finanzjarju għall-UE 17 (Settembru 2025).

(12)Jieħdu l-passi kollha meħtieġa għall-ħolqien ta’ euro diġitali, irawmu l-innovazzjoni u l-kompetizzjoni fis-suq tal-pagamenti u jiżguraw l-aċċess wiesa’ kontinwu u l-użu tal-flus tal-bank ċentrali f’ekonomija diġitalizzanti.

(13)Jippromwovu r-rwol internazzjonali tal-euro u jimpenjaw ruħhom biex ikomplu jsaħħu l-pożizzjoni globali tiegħu, inkluż billi jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet fl-infrastrutturi finanzjarji Ewropej.

(14)Jimmonitorjaw ir-riskji għall-istabbiltà makrofinanzjarja, inklużi dawk li jirriżultaw mill-kwalità tal-assi, id-dinamika tal-ipprezzar mill-ġdid, u l-iskoperturi relatati mal-klima u mal-ambjent u l-interkonnessjonijiet bejn il-banek u dawk li mhumiex banek fis-swieq finanzjarji ewlenin u permezz ta’ finanzjament privat. Fejn meħtieġ itejbu l-qafas regolatorju u superviżorju għas-settur tal-intermedjazzjoni finanzjarja mhux bankarja biex jiżguraw li l-vulnerabbiltajiet emerġenti jiġu identifikati u ġestiti b’mod effettiv.

Magħmul fi Strasburgu,

   Għall-Kunsill

   Il-President

(1)    ĠU L 1263, 30.4.2024, p. 1.
(2)    ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.
(3)    COM(2025) 30 final
(4)    White Paper għad-Difiża Ewropea – Prontezza 2030
(5)    COM(2025) 122 final
(6)    Il-Programm ta’ Politika dwar id-Deċennju Diġitali (DDPP, Digital Decade Policty Programme) jipprovdi qafas ta’ governanza kondiviż u legalment vinkolanti biex imexxi t-trasformazzjoni diġitali tal-UE lejn l-2030. Dan jiddefinixxi miri u objettivi komuni tal-UE li huma rikonoxxuti bħala faċilitatur essenzjali tal-kompetittività, ir-reżiljenza u s-sovranità teknoloġika tal-Ewropa.
(7)    COM(2025) 90 final
(8)    COM(2025) 959 final
(9)    ĠU L 107, 26.3.2021, p. 30
(10)    ĠU L, 2024/795, 29.2.2024
(11)    COM(2025) 500 final
(12)    COM(2025) 124 final
(13)    Fit-tħejjija tal-Pakkett tal-Ħarifa 2026, il-Kummissjoni u l-Kunsill irċevew kontribuzzjonijiet mill-KETU (Konfederazzjoni Ewropea tat-Trade Unions) u mill-assoċjazzjonijiet tal-impjegaturi. See https://commission.europa.eu/publications/2026-european-semester-autumn-package_en?prefLang=mt  
(14)    COM(2025) 124 final
(15)    C(2025) 6800 final
(16)    C(2025) 9300 final
(17)    COM(2025) 681 final