KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 17.7.2025
COM(2025) 406 final
2025/0224(NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Protokołu zmieniającego do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Andory w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych
UZASADNIENIE
1.KONTEKST WNIOSKU
•Przyczyny i cele wniosku
Niniejszy wniosek dotyczy zawarcia Protokołu zmieniającego do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Andory (Andora) w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych 1 (Umowa).
Umowa stanowi podstawę prawną wzajemnej automatycznej wymiany informacji finansowych między państwami członkowskimi UE a Andorą, zgodnie ze wspólnym standardem do wymiany informacji (CRS) opracowanym przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Ten sam standard jest wdrażany w Unii Europejskiej na mocy dyrektywy Rady 2014/107/UE 2 (DAC 2 – pierwsza zmiana dyrektywy 2011/16/UE 3 w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania – DAC) 4 .
26 sierpnia 2022 r. na szczeblu międzynarodowym zatwierdzono istotne zmiany w CRS 5 , które będą stosowane od dnia 1 stycznia 2026 r. Zmiany te zostały już wdrożone w Unii Europejskiej dyrektywą Rady (UE) 2023/2226 6 (DAC8) i będą również stosowane od dnia 1 stycznia 2026 r.
Zmiany rozszerzają zakres stosowania CRS, aby zapewnić objęcie nim produktów z zakresu pieniądza elektronicznego i cyfrowych walut banku centralnego. Ponadto ulepszają one procedury należytej staranności i wyniki sprawozdawczości, aby w miarę możliwości zwiększyć użyteczność informacji wymienianych na podstawie CRS dla administracji podatkowych i ograniczyć obciążenia dla instytucji finansowych.
W celu zapewnienia, aby automatyczna wymiana informacji finansowych między państwami członkowskimi UE a Andorą była dostosowana do zaktualizowanego CRS i nadal odbywała się zgodnie z nim od 1 stycznia 2026 r., konieczne było wynegocjowanie i uzgodnienie odpowiednich zmian do Umowy.
W maju 2018 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie (UE) 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych – RODO) 7 .
W celu zapewnienia, aby Umowa odzwierciedlała te aktualizacje, konieczne było usunięcie odniesień do uchylonej dyrektywy 95/46/WE i zastąpienie ich odniesieniami do rozporządzenia (UE) 2016/679. Jednocześnie zaktualizowano również odniesienia do krajowych przepisów Andory o ochronie danych. Ponadto zmiany te odzwierciedlają dalsze stosowanie decyzji UE stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony danych osobowych w Andorze 8 .
W dniu 21 maja 2024 r. przyjęto decyzję Rady upoważniającą do rozpoczęcia negocjacji dotyczących zmiany Umowy w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych między Unią Europejską a Andorą 9 .
Przeprowadzono kilka rund negocjacji, a w kwietniu 2025 r. osiągnięto wstępne porozumienie. Następnie w dniu 18 czerwca 2025 r. główni negocjatorzy parafowali projekt tekstu protokołu zmieniającego.
Rada była konsekwentnie informowana o postępach w negocjacjach w Grupie Roboczej do Spraw Podatkowych i w Grupie Roboczej Wysokiego Szczebla. W szczególności tekst projektu protokołu zmieniającego został przed jego parafowaniem udostępniony państwom członkowskim i z nimi omówiony. Parafowany tekst został również udostępniony Parlamentowi Europejskiemu.
Komisja uważa, że cele wyznaczone przez Radę w jej wytycznych negocjacyjnych zostały osiągnięte i że wynegocjowany tekst może zostać przyjęty przez Unię.
Protokół zmieniający do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Andory w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych został podpisany w imieniu Unii w dniu xxxx.
•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki
Zmianę Umowy wynegocjowano zgodnie z kompleksowymi wytycznymi negocjacyjnymi przyjętymi przez Radę 21 maja 2024 r.
Wynegocjowany protokół zmieniający zapewnia, że obowiązująca umowa między Unią Europejską a Andorą pozostanie zgodna z prawodawstwem unijnym w tej samej dziedzinie, w szczególności z dyrektywą DAC zmienioną dyrektywą DAC8.
Dyrektywa DAC8 uwzględnia m.in. najnowsze zmiany w CRS OECD. Mając na uwadze bliskie stosunki w tym obszarze między Unią Europejską a Andorą, należy w sposób analogiczny zacieśnić współpracę administracyjną z jej organami podatkowymi w dziedzinie automatycznej wymiany informacji finansowych. Terminowa aktualizacja Umowy zapewnia sprawną i skuteczną kontynuację tej współpracy administracyjnej po 1 stycznia 2026 r.
Zmiany Umowy uwzględniają także politykę Unii w dziedzinie walki z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, ponieważ działania w zakresie należytej staranności wobec klienta, które mają być prowadzone przez instytucje finansowe w celu gromadzenia informacji finansowych podlegających wymianie na mocy Umowy, będą w znacznym stopniu dostosowane do działań, które te same instytucje finansowe muszą stosować jako podmioty zobowiązane na mocy ram prawnych Unii Europejskiej w dziedzinie zwalczania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.
W protokole zmieniającym uwzględniono również polityki Unii w dziedzinie poszanowania praw podstawowych, w szczególności w zakresie ochrony danych osobowych w przypadku odpływu tych danych do państw spoza UE i spoza EOG.
Jeżeli chodzi o części dotyczące CRS, sama Umowa zawiera w art. 8 postanowienie zobowiązujące umawiające się strony do przeprowadzania wzajemnych konsultacji w przypadku przyjęcia na szczeblu OECD istotnej zmiany jakiegokolwiek elementu CRS. Artykuł ten stanowi również, że w wyniku tych konsultacji Umowa może zostać zmieniona w drodze protokołu między umawiającymi się stronami. Ponieważ w dniu 26 sierpnia 2022 r. OECD zatwierdziła istotne zmiany w CRS, a także zgodnie z wyłączną kompetencją Unii wynikającą z obowiązującej Umowy, protokół zmieniający wprowadza wszystkie zmiany, które są niezbędne, aby odzwierciedlić odpowiednie zmiany w CRS. Wdrożenie tych zmian w Unii nastąpiło dyrektywą Rady (UE) 2023/2226.
2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ
•Podstawa prawna
Biorąc pod uwagę, że głównymi celami i elementami Umowy jest poprawa współpracy administracyjnej w dziedzinie podatków bezpośrednich, materialną podstawą prawną jest art. 115 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).
Biorąc pod uwagę, że materialną podstawę prawną stanowi art. 115 TFUE, Rada ma przyjąć decyzję w sprawie zawarcia Umowy po konsultacji z Parlamentem Europejskim. W związku z tym proceduralną podstawą prawną decyzji w sprawie zawarcia Umowy jest art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. b) TFUE. Ponieważ zgodnie z art. 115 TFUE w przypadku aktu prawnego Unii wymagana jest jednomyślność, proceduralna podstawa prawna zawarcia Umowy powinna obejmować art. 218 ust. 8 akapit drugi TFUE.
W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji w sprawie zawarcia Umowy jest art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. b) TFUE i art. 218 ust. 8 akapit drugi TFUE.
• Kompetencja Unii
Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unia posiada wyłączne kompetencje, w przypadku gdy umowa może wpływać na wspólne zasady lub zmieniać ich zakres 10 . To orzecznictwo zostało zapisane w art. 3 ust. 2 TFUE. Art. 3 ust. 2 TFUE stanowi, że oprócz dziedzin wymienionych w art. 3 ust. 1 TFUE, w których Unii przysługują wyłączne kompetencje, Unia „ma także wyłączną kompetencję do zawierania umów międzynarodowych, jeżeli ich zawarcie zostało przewidziane w akcie ustawodawczym Unii lub jest niezbędne do umożliwienia Unii wykonywania jej wewnętrznych kompetencji lub w zakresie, w jakim ich zawarcie może wpływać na wspólne zasady lub zmieniać ich zakres”.
•Proporcjonalność
Protokół zmieniający jest zgodny z zasadą proporcjonalności i nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest aktualizacja Umowy, a mianowicie uwzględnienia zmian we wspólnym standardzie do wymiany informacji, które stają się skuteczne z dniem 1 stycznia 2026 r. Zmiany te umożliwią państwom członkowskim dalszą automatyczną wymianę informacji finansowych z Andorą w sposób nieprzerwany oraz zgodny z nowymi wymogami CRS, które zostały już uwzględnione w dyrektywie DAC8.
•Wybór instrumentu
Art. 218 ust. 6 TFUE stanowi, że Komisja lub Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa przedkładają wnioski Radzie, która przyjmuje decyzję upoważniającą do zawarcia umowy międzynarodowej. Biorąc pod uwagę przedmiot planowanej umowy, Komisja powinna przedstawić odpowiedni wniosek.
3.WYNIKI OCENY SKUTKÓW
•Ocena skutków
Zgodnie z narzędziem 7 Zestawu instrumentów służących lepszemu stanowieniu prawa 11 ocena skutków nie jest konieczna m.in. wtedy, gdy Komisja ma w tej kwestii niewielki wybór lub nie ma żadnego wyboru.
W tym przypadku warunek ten jest spełniony, ponieważ zmiany w obowiązujących umowach w odniesieniu do automatycznej wymiany informacji finansowych są w pełni zgodne ze zmianami w CRS, które zostały uzgodnione na szczeblu OECD i zostały już włączone do prawa UE dyrektywą DAC8. Jeżeli chodzi o aktualizacje dotyczące ochrony danych, to mają one na celu jedynie aktualizację odniesień do przepisów UE i Andory dotyczących ochrony danych.
•Prawa podstawowe
Planowany protokół zmieniający do Umowy będzie zgodny z podstawowymi wartościami Unii Europejskiej ustanowionymi w art. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.
4.WPŁYW NA BUDŻET
Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet Unii.
5.ELEMENTY FAKULTATYWNE
•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku
Planowane zmiany obejmują następujące punkty:
1.Zmiany mające na celu zapewnienie, aby od dnia 1 stycznia 2026 r. automatyczna wymiana informacji finansowych między państwami członkowskimi a Andorą prowadzona zgodnie z obowiązującą Umową była dostosowana do zaktualizowanego CRS i nadal odbywała się zgodnie z nim
Dzięki planowanym zmianom rozszerzony zostanie zakres sprawozdawczości o nowe cyfrowe produkty finansowe, takie jak specyficzne produkty z zakresu pieniądza elektronicznego i cyfrowe waluty banku centralnego. Jednocześnie, mając na uwadze poprawę wiarygodności i wykorzystania wymienianych informacji, w ramach zmian wprowadza się bardziej szczegółowe wymogi w zakresie sprawozdawczości i wzmocnione procedury należytej staranności. Te zmienione obowiązki sprawozdawcze i wymogi dotyczące automatycznej wymiany informacji określono w art. 2, art. 3 i załączniku I. Będą one stosowane od 1 stycznia 2026 r.
Zmiany zawierają również postanowienia mające na celu zapewnienie skutecznej interakcji między CRS a odrębnymi ramami sprawozdawczości w zakresie kryptoaktywów (CARF) opracowanymi przez OECD 12 . Postanowienia te umożliwiają ograniczenie przypadków powielania sprawozdawczości przy jednoczesnym utrzymaniu maksymalnej elastyczności operacyjnej raportujących instytucji finansowych, które również podlegają obowiązkom w ramach CARF. Postanowienia te stosuje się dopiero od dnia, w którym Andora rozpocznie stosowanie CARF wobec wszystkich państw członkowskich.
2.Aktualizacja odniesienia prawnego dotyczącego przepisów o ochronie danych
Wszystkie odniesienia do dyrektywy 95/46/WE zastąpiono odniesieniami do RODO.
Jednocześnie odniesienie prawne do krajowych przepisów Andory o ochronie danych zaktualizowano poprzez odniesienie do kwalifikowanej ustawy nr 29/2021 o ochronie danych osobowych (ustawa o ochronie danych).
•Tekst protokołu zmieniającego, wspólne deklaracje i notyfikacje
Tekst protokołu zmieniającego przedkłada się Radzie wraz z niniejszym wnioskiem. Tekst wspólnych deklaracji przedkłada się wraz z niniejszym wnioskiem.
Zgodnie z Traktatami dokonanie w imieniu Unii powiadomienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 protokołu zmieniającego, w celu wyrażenia zgody Unii na związanie się niniejszym protokołem zmieniającym, należy do Komisji.
2025/0224 (NLE)
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Protokołu zmieniającego do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Andory w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 115, w związku z art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. b) i art. 218 ust. 8 akapit drugi,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego 13 ,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Umowa między Unią Europejską a Księstwem Andory w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych 14 („Umowa”) zwiększyła wzajemną pomoc w sprawach podatkowych między umawiającymi się stronami i poprawiła wypełnianie międzynarodowych obowiązków podatkowych.
(2)26 sierpnia 2022 r. na szczeblu międzynarodowym zatwierdzono istotne zmiany we wspólnym standardzie do wymiany informacji (CRS) 15 i zmiany te zostały wprowadzone do prawodawstwa Unii wraz ze zmianą dyrektywy Rady 2011/16/UE dyrektywą Rady (UE) 2023/2226 16 .
(3)W związku z tym należy zmienić Umowę w celu zapewnienia, aby od dnia 1 stycznia 2026 r. automatyczna wymiana informacji finansowych między państwami członkowskimi UE a Księstwem Andory była dostosowana do zaktualizowanego CRS i nadal odbywała się zgodnie z nim.
(4)Tekst Protokołu zmieniającego do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Andory w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych („protokół zmieniający do Umowy”), który jest wynikiem negocjacji, należycie odzwierciedla wydane przez Radę wytyczne negocjacyjne.
(5)Zgodnie z decyzją Rady (UE) XXXX 17 protokół zmieniający do Umowy został podpisany w dniu XXXX z zastrzeżeniem jego zawarcia w późniejszym terminie.
(6)Należy zatwierdzić protokół zmieniający do Umowy, który jest przedmiotem niniejszej decyzji.
(7)Należy zatwierdzić wspólne deklaracje dołączone do niniejszej decyzji.
(8)Zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Niniejszym zatwierdza się Protokół zmieniający do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Andory w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych 18 .
Artykuł 2
Niniejszym zatwierdza się Wspólną deklarację Umawiających się Stron w sprawie wejścia w życie protokołu zmieniającego, Wspólną deklarację Umawiających się Stron w sprawie Umowy i załączników oraz Wspólną deklarację Umawiających się Stron w sprawie art. 5 Umowy.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Rady
Przewodniczący
Decyzja Rady (UE) xxxx w sprawie podpisania, w imieniu Unii, Protokołu zmieniającego do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Andory w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych i wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych (Dz.U. L XXXX).