<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-233/19</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62019CC0233</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:397">EU:C:2020:397</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>11</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>11</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Opinia M. Szpunara – Sprawa C-233/19</HT></P><P><HT TYPE="SC">CPAS de Liège</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznika generalnego</HT></P><P><HT TYPE="UC">Macieja Szpunara</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20200528">28 maja 2020 r.</DATE><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: francuski.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawa C‑233/19</HT></P><P>B.</P><P>przeciwko</P><P>Centre public d’action sociale de Liège (CPAS)</P><P><HT TYPE="NORMAL">[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez cour du travail de Liège (trybunał pracy w Liège, Belgia)]</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Polityka imigracyjna</KEYWORD><KEYWORD>Dyrektywa 2008/115/WE</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 14 ust. 1 lit. b)</KEYWORD><KEYWORD>Powrót nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich</KEYWORD><KEYWORD>Obywatel państwa trzeciego cierpiący na poważną chorobę</KEYWORD><KEYWORD>Oddalenie wniosku o zezwolenie na pobyt ze względów zdrowotnych</KEYWORD><KEYWORD>Nakaz opuszczenia terytorium</KEYWORD><KEYWORD>Przyznanie pomocy społecznej</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>W ramach niniejszego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonego przez cour du travail de Liège (trybunał pracy w Liège, Belgia), zwrócono się do Trybunału o rozstrzygnięcie w przedmiocie warunków, od których na gruncie dyrektywy 2008/115/WE<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20081216">16 grudnia 2008 r.</DATE> w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="348" PAGE.FIRST="98" DATE.PUB="2008">Dz.U. 2008, L 348, s. 98</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE> uzależniony jest skutek zawieszający skargi wniesionej na decyzję nakazującą obywatelowi państwa trzeciego cierpiącemu na poważną chorobę opuszczenie terytorium państwa członkowskiego. Szczególny charakter niniejszej sprawy polega na tym, że na mocy krajowych przepisów proceduralnych sąd odsyłający nie jest właściwy do orzekania w przedmiocie legalności tej decyzji. Proponuję, aby Trybunał odpowiedział na zadane pytanie, ograniczając się do tych aspektów, które leżą we właściwości sądu odsyłającego.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dyrektywa 2008/115</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Artykuł 3 pkt 4 i 5 dyrektywy 2008/115 stanowi, co następuje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:</P><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>decyzja nakazująca powrót<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="00AB" ID="QE0002"/> oznacza decyzję administracyjną lub orzeczenie sądowe, w których stwierdza się lub uznaje, że obywatel państwa trzeciego przebywa w państwie członkowskim nielegalnie, oraz nakłada się lub stwierdza zobowiązanie do powrotu;</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="2"?><ITEM><NP><NO.P>5)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>wydalenie<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="00AB" ID="QE0003"/> oznacza wykonanie zobowiązania do powrotu, czyli fizyczny przewóz osoby poza terytorium państwa członkowskiego<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Artykuł 5 tej dyrektywy stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>Wprowadzając w życie niniejszą dyrektywę, państwa członkowskie należycie uwzględniają:</P><P>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>stan zdrowia danego obywatela państwa trzeciego;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>i przestrzegają zasady non-refoulement<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Artykuł 8 ust. 3 wspomnianej dyrektywy stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>Państwo członkowskie może wydawać odrębne decyzje administracyjne lub orzeczenia sądowe nakazujące wydalenie<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Artykuł 12 tej samej dyrektywy stanowi w ust. 1:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>Decyzje nakazujące powrót oraz, w stosownych przypadkach, decyzje o zakazie wjazdu lub o wykonaniu wydalenia wydawane są w formie pisemnej i zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne, a także informacje o dostępnych środkach odwoławczych.</ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Artykuł 13 ust. 1 i 2 dyrektywy 2008/115 stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="013.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Dany obywatel państwa trzeciego otrzymuje możliwość skorzystania ze skutecznych środków odwoławczych, aby zaskarżyć decyzje dotyczące powrotu, o których mowa w art. 12 ust. 1, przed właściwym organem sądowym lub administracyjnym lub właściwym podmiotem złożonym z osób bezstronnych i posiadających gwarancje niezależności.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="013.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Organ lub podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest właściwy w sprawie ponownego rozpatrzenia decyzji dotyczących powrotu, o których mowa w art. 12 ust. 1, i może między innymi tymczasowo zawiesić ich wykonanie, chyba że takie tymczasowe zawieszenie ma już zastosowanie na mocy prawa krajowego<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej dyrektywy:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>Z wyłączeniem sytuacji objętych art. 16 i 17 państwa członkowskie zapewniają, by następujące zasady były brane pod uwagę, tak dalece jak to możliwe, w odniesieniu do obywateli państw trzecich w okresie przed upływem terminu dobrowolnego wyjazdu wyznaczonego zgodnie z art. 7 oraz przed upływem okresu, na jaki wstrzymano wydalenie, zgodnie z art. 9:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>utrzymana jest jedność rodziny w odniesieniu do członków rodziny znajdujących się na terytorium państw członkowskich;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>zapewniona jest opieka zdrowotna w nagłych wypadkach oraz leczenie chorób w podstawowym zakresie;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>małoletnim zapewniony jest dostęp do podstawowego systemu edukacji, w zależności od długości ich pobytu;</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="3"?><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>uwzględnione są szczególne potrzeby osób wymagających szczególnego traktowania<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo belgijskie</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Artykuł 9b ust. 1 loi sur l’accès au territoire, le séjour, l’établissement et l’éloignement des étrangers, du 15 décembre 1980 (ustawy z dnia <DATE ISO="19801215">15 grudnia 1980 r.</DATE> o wjeździe na terytorium, pobycie, osiedlaniu się i wydalaniu cudzoziemców, <HT TYPE="ITALIC">Moniteur belge</HT> z dnia <DATE ISO="19801231">31 grudnia 1980 r.</DATE>, s. 14584), w brzmieniu mającym zastosowanie do stanu faktycznego w postępowaniu głównym, stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>Cudzoziemiec przebywający w Belgii, który wykaże swoją tożsamość zgodnie z § 2 i który cierpi na chorobę wiążącą się z rzeczywistym ryzykiem dla jego życia, nienaruszalności cielesnej lub z rzeczywistym ryzykiem niehumanitarnego lub poniżającego traktowania, w przypadku gdy w jego państwie pochodzenia lub w państwie, w którym przebywa, nie ma odpowiedniego leczenia, może zwrócić się do ministra lub upoważnionej przez niego osoby z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na pobyt w Królestwie.</ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Artykuł 57 ust. 2 loi organique des centres publics d’action socjale, du 8 juillet 1976 (ustawy organicznej z dnia <DATE ISO="19760708">8 lipca 1976 r.</DATE> o publicznych ośrodkach pomocy społecznej, <HT TYPE="ITALIC">Moniteur belge</HT> z dnia <DATE ISO="19760805">5 sierpnia 1976 r.</DATE>, s. 9876) stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>W drodze odstępstwa od innych przepisów niniejszej ustawy misja publicznego ośrodka pomocy społecznej ogranicza się do:</ALINEA><ALINEA>1° udzielenia cudzoziemcowi przebywającemu nielegalnie w Królestwie opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach;</ALINEA><ALINEA>[…]</ALINEA><ALINEA>Cudzoziemiec, który oświadczył, że jest uchodźcą, i wniósł o uznanie go za uchodźcę, przebywa nielegalnie w Królestwie, w sytuacji gdy oddalono wniosek o udzielenie azylu i doręczono zainteresowanemu cudzoziemcowi nakaz opuszczenia terytorium.</ALINEA><ALINEA>Pomoc społeczna przyznana cudzoziemcowi, który korzystał z niej faktycznie w chwili doręczenia mu nakazu opuszczenia terytorium, zostaje wstrzymana – z wyjątkiem opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach – w dniu rzeczywistego opuszczenia przez cudzoziemca terytorium, a najpóźniej w dniu upływu terminu wskazanego w nakazie opuszczenia terytorium.</ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Stan faktyczny w postępowaniu głównym, przebieg postępowania przed Trybunałem i pytanie prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20150904">4 września 2015 r.</DATE> B., która jest obywatelką państwa trzeciego, złożyła wniosek o udzielenie azylu w Belgii. Wniosek ten został oddalony przez właściwy organ. W dniu <DATE ISO="20160427">27 kwietnia 2016 r.</DATE> conseil du contentieux des étrangers (sąd do spraw cudzoziemców, Belgia) odrzucił skargę złożoną przez B. na tę decyzję odmowną.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20160926">26 września 2016 r.</DATE> B. złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Na podstawie art. 9b loi sur l’accès au territoire, le séjour, l’établissement et l’éloignement des étrangers, du <DATE ISO="19801215">15 décembre 1980</DATE>.</P></NOTE> z przyczyn zdrowotnych, motywowany kilkoma ciężkimi schorzeniami.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20161222">22 grudnia 2016 r.</DATE> wniosek ten został uznany za dopuszczalny, a B. przyznano z tego tytułu pomoc społeczną świadczoną przez Centre public d’action sociale de Liège (CPAS) (publiczny ośrodek pomocy społecznej w Liège, Belgia, zwany dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>CPAS<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>Na mocy decyzji wydanych w dniu <DATE ISO="20170928">28 września 2017 r.</DATE>, które doręczono w dniu <DATE ISO="20171023">23 października 2017 r.</DATE>, wniosek B. o wydanie zezwolenia na pobyt został oddalony, a właściwy organ wydał nakaz opuszczenia przez nią terytorium<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>W terminie 30 dni od doręczenia.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20171128">28 listopada 2017 r.</DATE> B. wniosła do conseil du contentieux des étrangers (sądu do spraw cudzoziemców) skargę o stwierdzenie nieważności i zawieszenie wykonania tych decyzji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Dwoma decyzjami wydanymi w dniu <DATE ISO="20171128">28 listopada 2017 r.</DATE> CPAS odebrał B. prawo do korzystania z pomocy społecznej ze skutkiem od dnia <DATE ISO="20171023">23 października 2017 r.</DATE> CPAS przyznał jej natomiast prawo do opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach, począwszy od dnia <DATE ISO="20171101">1 listopada 2017 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20171228">28 grudnia 2017 r.</DATE> B. wniosła do tribunal du travail de Liège (sądu pracy w Liège, Belgia) skargę na decyzje CPAS o odebraniu jej prawa do pomocy społecznej i zwróciła się do tego sądu o przywrócenie jej prawa do pomocy społecznej ze skutkiem od dnia <DATE ISO="20171023">23 października 2017 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Wyrokiem z dnia <DATE ISO="20180315">15 marca 2018 r.</DATE> tribunal du travail de Liège (sąd pracy w Liège) oddalił tę skargę w zakresie, w jakim dotyczyła ona pomocy społecznej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20180416">16 kwietnia 2018 r.</DATE> B. złożyła do sądu odsyłającego apelację od tego wyroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Sąd ten podnosi, że ze względu na datę doręczenia nakazu opuszczenia terytorium oraz w następstwie nowej decyzji wydanej przez CPAS sporny okres zawiera się pomiędzy <DATE ISO="20171023">23 października 2017 r.</DATE> a <DATE ISO="20180131">31 stycznia 2018 r.</DATE> i że w okresie tym B. nie posiadała zezwolenia na pobyt<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Sąd odsyłający precyzuje również, że nowy wniosek o przyznanie pomocy społecznej, złożony przez B. w dniu <DATE ISO="20180201">1 lutego 2018 r.</DATE>, został oddalony decyzją CPAS z dnia <DATE ISO="20180220">20 lutego 2018 r.</DATE> i że decyzja ta również została zaskarżona. To wyjaśnia, dlaczego w niniejszej sprawie spór ogranicza się okresu biegnącego od <DATE ISO="20171023">23 października 2017 r.</DATE> do <DATE ISO="20180131">31 stycznia 2018 r.</DATE></P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Odrzuciwszy możliwość przyznania B. pomocy społecznej w oparciu o ewentualne przeszkody natury zdrowotnej, które uniemożliwiałyby jej powrót w rozumieniu belgijskich przepisów o pomocy społecznej, sąd odsyłający stwierdza, że rozstrzygnięcie sporu w postępowaniu głównym zależy od skutków, jakie przypisać należy rozstrzygnięciu przyjętemu przez Trybunał w wyroku Abdida<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający uważa bowiem, że powinien uwzględnić apelację B., jeśli skardze o stwierdzenie nieważności i zawieszenie wykonania decyzji wniesionej przez nią do conseil du contentieux des étrangers (sądu do spraw cudzoziemców) należałoby przypisać skutek zawieszający. Sąd ten precyzuje, że zgodnie z belgijskim ustawodawstwem skarga ta nie wywołuje skutku zawieszającego, lecz skutek taki można by jej przypisać w następstwie wyroku Abdida<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Sąd ów uważa jednak, że trudno jest określić warunki, w których sąd właściwy w sprawach z zakresu pomocy społecznej musi przypisać takiej skardze skutek zawieszający, kwestia ta jest bowiem w orzecznictwie belgijskim źródłem rozbieżności i mogłaby zostać rozstrzygnięta na trzy różne sposoby, a każdy z nich ma swoje zalety i wady.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>W tych okolicznościach, postanowieniem z dnia <DATE ISO="20190311">11 marca 2019 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20190318">18 marca 2019 r.</DATE>, cour du travail de Liège (trybunał pracy w Liège) zdecydował się zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>Czy art. 5 i 13 dyrektywy [2008/115] w związku z [art. 19 ust. 2 i art. 47] Karty praw podstawowych Unii Europejskiej [(zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>kartą<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>)] oraz art. 14 ust. 1 lit. b) tej dyrektywy należy w świetle wyroku [Abdida<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>] interpretować w ten sposób, że nadają one skutek zawieszający skardze wniesionej na decyzję nakazującą obywatelowi państwa trzeciego cierpiącemu na poważną chorobę opuszczenie terytorium państwa członkowskiego, mając na względzie, że zdaniem skarżącego wykonanie tej decyzji może narazić go na poważne ryzyko ciężkiego i nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia,</P><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>bez konieczności rozpatrywania skargi, bowiem sam fakt jej wniesienia wystarcza do wstrzymania wykonania decyzji nakazującej opuszczenie terytorium, lub</P></ITEM><ITEM><P>po przeprowadzeniu wstępnej kontroli dotyczącej istnienia dającego się uzasadnić zarzutu bądź braku podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności albo oczywistej bezzasadności środka odwoławczego wniesionego do conseil du contentieux des étrangers [sądu do spraw cudzoziemców], lub też</P></ITEM><ITEM><P>po przeprowadzeniu przez sądy pracy pełnej i całkowitej kontroli w celu ustalenia, czy wykonanie tej decyzji istotnie może narazić skarżącego na poważne ryzyko ciężkiego i nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia?<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>.</P></ITEM></LIST></P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Uwagi na piśmie zostały przedstawione przez strony postępowania głównego, rządy belgijski, niderlandzki i czeski oraz Komisję Europejską. W toku rozprawy przeprowadzonej w dniu <DATE ISO="20200122">22 stycznia 2020 r.</DATE> wysłuchano wszystkich tych stron, z wyjątkiem rządu czeskiego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Analiza</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Tłem dla niniejszej sprawy jest wyrok Abdida<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> i jego wykładnia dokonywana przez sądy belgijskie na szczeblu krajowym. W pierwszej kolejności zaproponuję Trybunałowi ograniczenie zakresu pytania prejudycjalnego, następnie przeanalizuję to pytanie w świetle dyrektywy 2008/115, na koniec wreszcie, gwoli wyczerpującego rozpatrzenia sprawy, przedstawię kilka krótkich uwag na temat warunków, w których skarga złożona na decyzję nakazującą powrót wywołuje skutek zawieszający.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zakresu pytania prejudycjalnego</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Pytanie w brzmieniu takim, w jakim zostało zadane, należy moim zdaniem przeformułować, by zapewnić sądowi krajowemu użyteczną odpowiedź, umożliwiającą mu rozstrzygnięcie toczącego się przed nim sporu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Przypomnijmy pokrótce stan faktyczny w niniejszej sprawie i wyzwania, które pojawiają się na jej tle.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt złożony przez B., która jest obywatelką państwa trzeciego, został oddalony, a B. otrzymała jednocześnie nakaz opuszczenia terytorium. B. wniosła do właściwego sądu <HT TYPE="ITALIC">administracyjnego</HT> skargę o stwierdzenie nieważności i zawieszenie wykonania tych decyzji. Równolegle CPAS odebrał B. pomoc społeczną, przyznając jej jednocześnie opiekę zdrowotną w nagłych wypadkach. B. złożyła przeciw tym decyzjom powództwo do sądu właściwego w zakresie <HT TYPE="ITALIC">spraw socjalnych</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>To właśnie sąd właściwy zakresie <HT TYPE="ITALIC">spraw socjalnych</HT>, orzekając w drugiej instancji, zwrócił się do Trybunału. Mając ustalić, czy B. przysługuje prawo do pomocy społecznej, sąd ten uważa, że powinien uzyskać wyjaśnienia w kwestii warunków, w jakich skarga złożona na decyzję nakazującą B. opuścić terytorium Belgii wywiera skutek zawieszający.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Pomimo najlepszych intencji i najlepszej chęci nie dostrzegam, w jaki sposób odpowiedź udzielona przez Trybunał na niniejsze pytanie prejudycjalne mogłaby stanowić dla sądu odsyłającego wskazówkę względem konkretnego problemu, który ma on rozstrzygnąć. Ponieważ sąd odsyłający nie jest właściwy do orzekania w sprawie legalności decyzji nakazującej powrót ani w sprawie skutku zawieszającego, jaki miałoby postępowanie wszczęte przeciwko takiemu nakazowi, rozstrzyganie w przedmiocie takiego skutku zawieszającego jest moim zdaniem zbędne. Użyteczne dla sądu odsyłającego jest jedynie wskazanie, czy B. ma prawo do spornej pomocy społecznej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>W tej sytuacji nie należy więc do Trybunału ocenianie belgijskich przepisów proceduralnych dotyczących skargi na decyzje nakazujące powrót i z pewnością nie należy też do właściwości Trybunału rozstrzyganie sporu w przedmiocie wykładni prawa krajowego, która wydaje się budzić wątpliwości na poziomie krajowym<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Zobacz podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151217">17 grudnia 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Tall</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑239/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:824">EU:C:2015:824</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180619">19 czerwca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Gnandi</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑181/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:465">EU:C:2018:465</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Zobacz także moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>JZ (Kara więzienia w przypadku zakazu wjazdu)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑806/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:307">EU:C:2020:307</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Byłoby oczywiście inaczej, gdyby uznać, że organizacja wymiaru sprawiedliwości Królestwa Belgii <HT TYPE="ITALIC">jako taka</HT>, ze swoim podziałem na sądy administracyjne, właściwe w zakresie oceny legalności pobytu, i sądy właściwe w zakresie spraw socjalnych – w odniesieniu do kwestii socjalnych, nie jest zgodna z dyrektywą 2008/115. Nie widzę wskazań do przyjęcia, że miałoby tak być. Wręcz przeciwnie, podział ten wydaje się pozostawać w pełni zgodny z klasyczną organizacją sądownictwa na poziomie krajowym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Nie sądzę wreszcie, aby stwierdzenie to stało w sprzeczności z wnioskami płynącymi z wyroku Abdida<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Gwoli przypomnienia: w tej przywołanej sprawie, która również dotyczyła ustawodawstwa belgijskiego i której stan faktyczny w dużej mierze odpowiadał okolicznościom niniejszej sprawy, Trybunał udzielił odpowiedzi na pytania sądu właściwego w zakresie spraw socjalnych, które dotyczyły zarówno skutku zawieszającego odwołania administracyjnego, jak i kwestii o charakterze socjalnym. Niemniej jednak, w odróżnieniu od sprawy rozpatrywanej w postępowaniu głównym, można podnosić, że udzielona przez Trybunał w sprawie Abdida<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> odpowiedź w kwestii skutku zawieszającego mogła przyczynić się do uregulowania sytuacji zainteresowanego. Nie wydaje mi się tymczasem, aby było tak w niniejszym przypadku. W istocie, za sprawą wyroku Abdida<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, w niniejszej sprawie jest już ustalone, że przeciwko nakazowi opuszczenia terytorium B. musi przysługiwać skarga ze skutkiem zawieszającym.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Proponuję zatem, aby pytanie prejudycjalne przedstawione przez sąd odsyłający ująć w następujący sposób: czy przepisy dyrektywy 2008/115, w szczególności jej art. 5, 13 i art. 14 ust. 1 lit. b), stoją na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, zgodnie z którym świadczenia socjalne otrzymywane przez obywatela państwa trzeciego, który cierpi na poważną chorobę i wobec którego wydano decyzję nakazującą powrót, na którą złożył on skargę, ograniczają się do opieki zdrowotnej w nagłych przypadkach?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Innymi słowy, pojawia się zatem pytanie o to, które prawa z zakresu opieki socjalnej mogły być przez władze belgijskie przyznane B., a których mogły one jej nie przyznawać. By udzielić odpowiedzi na to pytanie, należy określić prawa z zakresu opieki socjalnej, które B. może wywodzić z przepisów dyrektywy 2008/115.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie wymogów wynikających z dyrektywy 2008/115</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Celem dyrektywy 2008/115, co wynika z jej art. 1, jest określenie wspólnych norm i procedur, które mają być stosowane przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, zgodnie z prawami podstawowymi oraz prawem międzynarodowym. Z motywu 4 tej dyrektywy wynika, że zmierza ona do ustanowienia jasnych, przejrzystych i sprawiedliwych zasad w celu określenia skutecznej polityki w zakresie powrotów, jako niezbędnego elementu dobrze zarządzanej polityki migracyjnej. W tym właśnie celu wspomniana dyrektywa ustanawia kompletny system mający na celu zapewnienie, że nielegalnie przebywający w Unii obywatel państwa trzeciego opuści jej terytorium<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Zobacz także moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>JZ (Kara więzienia w przypadku zakazu wjazdu)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑806/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:307">EU:C:2020:307</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. W sytuacji gdy, po pierwsze, obywatel państwa trzeciego jest objęty zakresem stosowania dyrektywy 2008/115, to znaczy przebywa nielegalnie na terytorium państwa członkowskiego<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Zobacz art. 2 ust. 1 dyrektywy 2008/115.</P></NOTE>, po drugie, państwo to nie zdecydowało o niezastosowaniu tej dyrektywy przez wzgląd na motywy, które wymienia ona w sposób wyczerpujący<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Artykuł 2 ust. 2 dyrektywy 2008/115.</P></NOTE>, i po trzecie, obywatelowi temu nie przysługują prawa do swobodnego przemieszczania się<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Artykuł 2 ust. 3 dyrektywy 2008/115.</P></NOTE> określone w art. 2 pkt 5 rozporządzenia (UE) nr 2016/399<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20160309">9 marca 2016 r.</DATE> w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="077" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2016">Dz.U. 2016, L 77, s. 1</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>, obywatel ten musi zostać odesłany do kraju pochodzenia. Pozostaje to oczywiście bez uszczerbku dla wyjątków przewidzianych w art. 6 ust. 2–5 dyrektywy 2008/115.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Procedura powrotu składa się z kilku etapów, określonych w rozdziale II dyrektywy 2008/115. W pierwszej kolejności państwo członkowskie podejmuje decyzję nakazującą powrót nielegalnie przebywającego obywatela państwa trzeciego<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Zobacz art. 6 ust. 1 dyrektywy 2008/115. Ten sam przepis precyzuje, że pozostaje to bez uszczerbku dla wyjątków, o których mowa w ust. 2–5 tego samego artykułu.</P></NOTE>. Decyzja nakazująca powrót przewiduje zazwyczaj odpowiedni termin na dobrowolny wyjazd zainteresowanego<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Zobacz art. 7 ust. 1 dyrektywy 2008/115.</P></NOTE>, jednak od tej zasady istnieją wyjątki<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Zobacz art. 7 ust. 4 dyrektywy 2008/115.</P></NOTE>, w szczególności wyjątek związany z ryzykiem ucieczki danej osoby. Następnie, jeżeli nie wyznaczono terminu na dobrowolny wyjazd zgodnie z dyrektywą 2008/115 lub jeżeli obowiązek powrotu nie został spełniony w terminie wyznaczonym na dobrowolny wyjazd, państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu wykonania decyzji nakazującej powrót<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Zobacz art. 8 ust. 1 dyrektywy 2008/115.</P></NOTE>, a mianowicie fizyczny przewóz osoby poza terytorium państwa członkowskiego<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Zobacz art. 3 pkt 5 dyrektywy 2008/115.</P></NOTE>. Taki sposób wykonania decyzji określa się jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>wydalenie<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Należy podkreślić, że zgodnie z przepisami dyrektywy 2008/115<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Zobacz art. 8 ust. 3 dyrektywy 2008/115.</P></NOTE> państwa członkowskie <HT TYPE="ITALIC">mogą</HT> (a zatem nie są do tego zobowiązane) wydać odrębną decyzję administracyjną lub orzeczenie sądowe nakazujące wydalenie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>W ramach procedury powrotu państwa członkowskie są oczywiście zobowiązane do poszanowania praw podstawowych danego obywatela państwa trzeciego<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Poszanowanie praw podstawowych zostało przez doktrynę zakwalifikowane, moim zdaniem słusznie, jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>zasada kardynalna dla interpretacji dyrektywy<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>; zob. F. Lutz, Directive 2008/115/EC of the European Parliament and of the Council of <DATE ISO="20081216">16 December 2008</DATE> on common standards and procedures in Member States for returning illegally staying third-country nationals, w: K. Hailbronner, D. Thym (Hrsg.), <HT TYPE="ITALIC">EU immigration and asylum law – a commentary</HT>, 2. Aufl., Münich, Oxford, Baden‑Baden, C.H. Beck, Hart, Nomos 2016, art. 1, pkt 19, s. 667, 668.</P></NOTE>. Wynika to w sposób ogólny z art. 1 dyrektywy 2008/115<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Zgodnie z którym dyrektywa ta określa wspólne normy i procedury, które mają być stosowane przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, zgodnie z prawami podstawowymi jako zasadami ogólnymi prawa Unii oraz prawa międzynarodowego, w tym z obowiązkami w zakresie ochrony uchodźców oraz praw człowieka.</P></NOTE>, a w sposób szczególny z całego szeregu przepisów tej dyrektywy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Ponadto, jak Trybunał miał już okazję sprecyzować, wykładnia przepisów dyrektywy 2008/115 powinna być dokonywana, jak wskazano w jej motywie 2, z pełnym poszanowaniem praw podstawowych i godności zainteresowanych osób<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Abdida</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>A zatem o ile prawa podstawowe zainteresowanych osób muszą być przez państwa członkowskie przestrzegane, o tyle zawsze odbywa się to w kontekście procedury powrotu. Prawa podstawowe zainteresowanych mogą mieć charakter materialny, jak na przykład uwzględnienie ich stanu zdrowia<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Zobacz art. 5 lit. c) dyrektywy 2008/115.</P></NOTE>, lub proceduralny, jak te określające formę decyzji nakazujących powrót<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Zobacz art. 12 dyrektywy 2008/115.</P></NOTE> czy też możliwość skorzystania z drogi odwoławczej<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Zobacz art. 13 dyrektywy 2008/115.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Jeśli chodzi o stan zdrowia<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Osoba dotknięta chorobą nie jest, jako taka, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>osobą wymagającą szczególnego traktowania<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/> w rozumieniu art. 3 pkt 9 dyrektywy 2008/115, zgodnie z którym osobami wymagającymi szczególnego traktowania są małoletni, małoletni bez opieki, osoby niepełnosprawne, osoby starsze, kobiety w ciąży, osoby samotnie wychowujące małoletnie dzieci oraz ofiary tortur, zgwałcenia lub innych poważnych form przemocy psychicznej, fizycznej lub seksualnej.</P></NOTE> osoby zainteresowanej, to z wyroku Abdida wynika jednoznacznie<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>art. 14 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2008/115 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu, które nie przewiduje zapewnienia, tak dalece, jak to możliwe, zaspokojenia podstawowych warunków bytowych obywatela państwa trzeciego cierpiącego na poważną chorobę, w celu zagwarantowania, by opieka zdrowotna w nagłych wypadkach i leczenie chorób w podstawowym zakresie mogły rzeczywiście być realizowane, przez okres, na jaki zainteresowane państwo członkowskie jest zobowiązane wstrzymać wydalenie tego obywatela państwa trzeciego w następstwie skorzystania przez niego ze środka odwoławczego od wydanej wobec niego decyzji nakazującej powrót<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Abdida</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i sentencja).</P></NOTE>. Trybunał podkreślił ponadto w przytoczonym wyroku, że państwo członkowskie jest zobowiązane zaspokoić podstawowe potrzeby bytowe zainteresowanego, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>gdy jest on pozbawiony środków umożliwiających samodzielne zaspokojenie swoich potrzeb<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Abdida</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Z tego fragmentu wyroku Abdida wnioskuję<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, że omawiana pomoc podstawowa jest uzasadniona <HT TYPE="ITALIC">wyłącznie</HT> stanem potrzeb beneficjenta.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Chodzi tu o zbadanie stanu faktycznego, które musi zostać przeprowadzone przez sąd krajowy, jako sąd właściwy w zakresie spraw socjalnych.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Jak zresztą podkreślono w motywie 12 dyrektywy 2008/115, podstawowe potrzeby bytowe obywatela państwa trzeciego powinny zostać określone zgodnie z przepisami krajowymi<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Zobacz także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Abdida</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0054">54</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Należy sprecyzować, że z dyrektywy 2008/115 wcale nie wynika, że zainteresowany obywatel państwa trzeciego musi korzystać z pomocy społecznej w stopniu odpowiadającym temu, jaki przysługuje innym osobom, takim jak legalnie przebywający obywatele państw trzecich czy też obywatele Unii. Do każdego państwa członkowskiego należy określenie poziomu pomocy, o ile tylko opieka zdrowotna w nagłych wypadkach i leczenie chorób w podstawowym zakresie mogą być rzeczywiście zapewnione.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>W konsekwencji, jak słusznie zauważa Komisja, z punktu widzenia prawa Unii fakt, że prawo belgijskie uznaje – lub nie – pobyt B. za legalny, pozostaje bez wpływu na przysługujące B. na mocy dyrektywy 2008/115 prawo do skorzystania z pomocy finansowej, oprócz opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach, służącej zaspokojeniu jej podstawowych potrzeb bytowych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Podążając tym samym tokiem rozumowania zauważam, że do dokonanie oceny legalności odmowy udzielenia pomocy społecznej nie jest zgodnie z tą dyrektywą konieczne, aby pobyt był zakwalifikowany jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>pobyt legalny<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że wymogi dyrektywy 2008/115 są spełnione, jeśli zapewnia się nielegalnie przebywającemu obywatelowi państwa trzeciego opiekę zdrowotną w nagłych wypadkach i leczenie chorób w podstawowym zakresie, włączając w to zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych w sytuacji, w której jest on pozbawiony środków pozwalających na samodzielne zaspokojenie jego potrzeb.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie sytuacji B.</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Z powyższych wywodów można wyprowadzić dla niniejszej sprawy następujące wnioski.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Po pierwsze, sytuacja strony skarżącej w postępowaniu głównym podlega zastosowaniu dyrektywy 2008/115: decyzja nakazująca powrót została wobec niej podjęta, a strona skarżąca w postępowaniu głównym ją zaskarżyła. W tym względzie, jeżeli okaże się, że B. nie dysponuje środkami pozwalającymi na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb bytowych, Królestwo Belgii jest zobowiązane, na mocy art. 14 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2008/115, do udzielenia jej pomocy społecznej zapewniającej zaspokojenie jej podstawowych potrzeb.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>Po drugie, stwierdzenie to jest niezależne od przesłanek przyznania skutku zawieszającego postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dyrektywa 2008/115 nie wymaga, aby sąd krajowy rozpatrywał kwestię legalności pobytu zainteresowanej osoby.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Na zadane pytanie prejudycjalne proponuję zatem odpowiedzieć, że przepisy dyrektywy 2008/115, w szczególności jej art. 5, 13 i art. 14 ust. 1 lit. b) stoją na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, zgodnie z którym świadczenie socjalne otrzymywane przez obywatela państwa trzeciego cierpiącego na poważną chorobę, objętego decyzją nakazującą powrót, od której ten się odwołał, ogranicza się do opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach, jeżeli, po pierwsze, pomoc taka nie zaspokaja podstawowych potrzeb owego obywatela państwa trzeciego poprzez zagwarantowanie mu rzeczywistej możliwości skorzystania z opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach oraz z leczenia chorób w podstawowym zakresie, a po drugie, obywatel ten jest pozbawiony środków pozwalających na samodzielne zaspokojenie jego potrzeb.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="10"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie skutku zawieszającego</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Wreszcie, dla pełności wywodu, chciałbym sformułować następujące uwagi dotyczące skutku zawieszającego w ramach procedury administracyjnej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Pragnę podkreślić, że rozważania te odnoszą się jedynie do sytuacji takiej jak ta w postępowaniu głównym, w której osoba cierpiąca na chorobę byłaby narażona na poważne ryzyko ciężkiego i nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia, gdyby decyzja nakazująca jej powrót została wykonana.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Decyzja nakazująca powrót, o której mowa w art. 6 dyrektywy 2008/115, z normatywnego punktu widzenia stanowi element centralny tej dyrektywy. Co więcej, zobowiązania, jakie ciążą na państwach członkowskich na mocy art. 6 i nast. dyrektywy 2008/115, są stałe, ciągłe i mają zastosowanie bez przerwy, w tym sensie, że powstają automatycznie, gdy tylko spełnione zostają przesłanki określone w tych artykułach<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Zobacz moja opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>JZ (Kara więzienia w przypadku zakazu wjazdu)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑806/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:307">EU:C:2020:307</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Jak wskazałem powyżej, właściwa procedura powrotu rozpoczyna się w chwili wydania decyzji nakazującej powrót.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Moim zdaniem wynika z tego, że system administracyjnych środków odwoławczych, który przypisywałby skutek zawieszający nie skardze na decyzję nakazującą powrót, a jedynie skardze na decyzję o wydaleniu, nie byłby zgodny z wyrokiem Abdida<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. W tym względzie pragnę przypomnieć, że we wspomnianym wyroku Trybunał orzekł, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>art. 5 i 13 dyrektywy 2008/115, w związku z [art. 19 ust. 2 i art. 47] karty, należy interpretować w ten sposób, iż stoją one na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu nieprzewidującemu środka odwoławczego o skutku zawieszającym od <HT TYPE="ITALIC">decyzji nakazującej powrót</HT>, której <HT TYPE="ITALIC">wykonanie</HT> może narazić danego obywatela państwa trzeciego na poważne ryzyko ciężkiego i nieodwracalnego pogorszenia stanu zdrowia<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Abdida</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i sentencja). Podkreślenie moje.</P></NOTE>. W przeciwieństwie do tego, co rząd belgijski stwierdził w swoich uwagach, z wyraźnego brzmienia tego fragmentu wyroku Abdida<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141218">18 grudnia 2014 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑562/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2453">EU:C:2014:2453</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> nie można w żaden sposób wywieść, że Trybunał odnosi się jedynie do nakazu wydalenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Jeśli chodzi o przesłanki przyznania skutku zawieszającego przypomnę, że zgodnie z wyrokiem Trybunału w sprawie Gnandi<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Wyrok z <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180619">19 czerwca 2018 r.</DATE> (<NO.CASE>C‑181/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:465">EU:C:2018:465</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>środkowi odwoławczemu wniesionemu od decyzji nakazującej powrót w rozumieniu art. 6 dyrektywy 2008/115 powinien – w celu zapewnienia wobec danego obywatela państwa trzeciego przestrzegania wymogów wynikających z zasady non‑refoulement i art. 47 karty – przysługiwać <HT TYPE="ITALIC">skutek zawieszający z mocy prawa</HT>, jeśli decyzja ta może narazić tego obywatela na poważne ryzyko, że zostanie poddany traktowaniu sprzecznemu z art. 18 karty w związku z art. 33 konwencji [dotyczącej statusu uchodźców, podpisanej w Genewie w dniu <DATE ISO="19510728">28 lipca 1951 r.</DATE><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P><HT TYPE="ITALIC">Recueil des traités des Nations unies</HT>, t. 189, s. 150, nr 2545 (1954).</P></NOTE>, uzupełnionej Protokołem dotyczącym statusu uchodźców, sporządzonym w Nowym Jorku w dniu <DATE ISO="19670131">31 stycznia 1967 r.</DATE>, który wszedł w życie w dniu <DATE ISO="19671004">4 października 1967 r.</DATE>], lub na traktowanie niezgodne z art. 19 ust. 2 karty<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180619">19 czerwca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Gnandi</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑181/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:465">EU:C:2018:465</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Podkreślenie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Sytuacja taka jak ta będąca przedmiotem postępowania głównego powinna być traktowana w ten sam sposób.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>W każdym wypadku państwo członkowskie musi być w stanie przewidzieć, w celu uniknięcia nadużyć, że zasadność argumentów podniesionych w skardze administracyjnej będzie oceniana prima facie przez sędziego w ramach kontroli pobieżnej. Ocena taka powinna być jednak dokonywana ex post, aby nie stała na przeszkodzie zawieszeniu wykonania zaskarżonej decyzji.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="11"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań proponuję, aby na pytanie prejudycjalne skierowane do niego przez cour de travail de Liège (trybunał pracy w Liège, Belgia) Trybunał odpowiedział w następujący sposób:</TXT><P>Przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia <DATE ISO="20081216">16 grudnia 2008 r.</DATE> w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, w szczególności jej art. 5, 13 i art. 14 ust. 1 lit. b) stoją na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, zgodnie z którym świadczenie socjalne otrzymywane przez obywatela państwa trzeciego cierpiącego na poważną chorobę, objętego decyzją nakazującą powrót, od której ten się odwołał, ogranicza się do opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach, jeżeli, po pierwsze, pomoc taka nie zaspokaja podstawowych potrzeb owego obywatela państwa trzeciego poprzez zagwarantowanie mu rzeczywistej możliwości skorzystania z opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach oraz z leczenia chorób w podstawowym zakresie, a po drugie, obywatel ten jest pozbawiony środków pozwalających na samodzielne zaspokojenie jego potrzeb.</P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>