<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-415/20</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62020CC0415</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2022:14">EU:C:2022:14</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>24</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>24</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Opinia T. Ćapety – Sprawy połączone C‑415/20, C‑419/20 i C‑427/20</HT></P><P><HT TYPE="SC">Gräfendorfer Geflügel- und Tiefkühlfeinkost i in.</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznik generalnej</HT></P><P><HT TYPE="UC">Tamary Ćapety</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20220113">13 stycznia 2022 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: angielski.</P></NOTE></P></TI><STI><P>Sprawy połączone C‑415/20, C‑419/20 i C‑427/20</P><P>Gräfendorfer Geflügel- und Tiefkühlfeinkost Produktions GmbH (C‑415/20)</P><P>F. Reyher Nchfg. GmbH &amp; Co. KG vertr. d. d. Komplementärin Verwaltungsgesellschaft F. Reyher Nchfg. mbH (C‑419/20)</P><P>przeciwko</P><P>Hauptzollamt Hamburg (C‑415/20 i C‑419/20)</P><P>oraz</P><P>Flexi Montagetechnik GmbH &amp; Co. KG</P><P>przeciwko</P><P>Hauptzollamt Kiel (C‑427/20)</P><P><HT TYPE="NORMAL">[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Finanzgericht Hamburg (sąd ds. finansowych w Hamburgu, Niemcy)]</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Zwrot kwot pobranych przez państwo członkowskie z naruszeniem prawa Unii</KEYWORD><KEYWORD>Zapłata odsetek</KEYWORD><KEYWORD>Unia celna</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 241 rozporządzenia (EWG) nr 2913/92 (Wspólnotowego kodeksu celnego)</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 116 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 (unijnego kodeksu celnego)</KEYWORD><KEYWORD>Ograniczenie zapłaty odsetek w przypadku zwrotu należności celnych</KEYWORD><KEYWORD>Zasada skuteczności</KEYWORD><KEYWORD>Przepisy krajowe przewidujące wypłatę odsetek od chwili wszczęcia postępowania przed sądem</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wprowadzenie</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Trzy rozpatrywane wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym skierowane przez Finanzgericht Hamburg (sąd ds. finansowych w Hamburgu, Niemcy) dotyczą wykładni prawa Unii w odniesieniu do przysługującego jednostkom prawa do wypłaty odsetek, które przewidziano w orzecznictwie Trybunału jako środek prawny wywodzony z prawa Unii. Odnoszą się one do trzech różnych sytuacji, w których wystąpiono z roszczeniami o wypłatę odsetek od kwot pobranych nienależnie, z naruszeniem prawa Unii, w związku: (i) z przyznanymi z opóźnieniem refundacjami wywozowymi z tytułu produktów rolnych i ze zwrotem kar finansowych nałożonych niezgodnie z prawem w odniesieniu do tych refundacji; (ii) ze zwrotem ceł antydumpingowych; oraz (iii) ze zwrotem należności celnych przywozowych.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Pytania podniesione w niniejszych sprawach dają Trybunałowi sposobność do wyjaśnienia i rozwinięcia orzecznictwa dotyczącego prawa do wypłaty odsetek, a w szczególności do rozstrzygnięcia, w jakich sytuacjach naruszenia prawa Unii owo prawo powstaje na gruncie prawa Unii. Dodatkowo do Trybunału zwrócono się o doprecyzowanie, w jakich warunkach prawo do wypłaty odsetek może zostać ograniczone przez prawo Unii i prawo krajowe.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia <DATE ISO="19921012">12 października 1992 r.</DATE> ustanawiające Wspólnotowy kodeks celny<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="302" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="1992">Dz.U. 1992, L 302, s. 1</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 2, t. 4, s. 307 (zwane dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>Wspólnotowym kodeksem celnym<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>).</P></NOTE> zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 450/2008 z dnia <DATE ISO="20080423">23 kwietnia 2008 r.</DATE> ustanawiającym wspólnotowy kodeks celny (zmodernizowany kodeks celny)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="145" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2008">Dz.U. 2008, L 145, s. 1</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>, które z kolei zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia <DATE ISO="20131009">9 października 2013 r.</DATE> ustanawiającym unijny kodeks celny<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="269" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2013">Dz.U. 2013, L 269, s. 1</REF.DOC.OJ>; sprostowanie <REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="287" PAGE.FIRST="90" DATE.PUB="2013">Dz.U. 2013, L 287, s. 90</REF.DOC.OJ> (zwanym dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>unijnym kodeksem celnym<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>). Zgodnie z art. 287 i 288 tego kodeksu wszedł on w życie w dniu <DATE ISO="20131030">30 października 2013 r.</DATE> i znajduje zastosowanie, z wyjątkiem niektórych przepisów (wśród których nie znajduje się jego art. 116), od dnia <DATE ISO="20160501">1 maja 2016 r.</DATE></P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Artykuł 241 Wspólnotowego kodeksu celnego stanowił:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>Dokonanie przez organy celne zwrotu należności przywozowych lub należności wywozowych, jak również odsetek od kredytu lub odsetek za zwłokę, które zostały pobrane przy uiszczaniu tych należności, nie nakłada na te organy obowiązku wypłaty odsetek. Jednakże odsetki wypłaca się, gdy:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>decyzja w sprawie wniosku o udzieleniu zwrotu nie zostanie wykonana w terminie trzech miesięcy od dnia jej wydania,</P></ITEM><ITEM><P>przewidują to przepisy krajowe.</P></ITEM></LIST><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Artykuł 116 ust. 6 unijnego kodeksu celnego brzmi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>Zwrot nie powoduje wypłaty odsetek przez właściwe organy celne.</ALINEA><ALINEA>Odsetki są jednak wypłacane, w przypadku gdy decyzja o przyznaniu zwrotu nie zostanie wykonana w terminie trzech miesięcy od daty jej wydania, chyba że niedotrzymanie terminu było niezależne od organów celnych.</ALINEA><ALINEA>W takich przypadkach odsetki wypłaca się za okres od dnia, w którym upłynął ten trzymiesięczny termin, do dnia zwrotu. Stopę procentową odsetek ustala się zgodnie z art. 112<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="3"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo niemieckie</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający wskazuje, że właściwym uregulowaniem niemieckim jest Abgabenordnung (ordynacja podatkowa, BGBl. 2002 I, s. 3866) w brzmieniu mającym zastosowanie do sporów w postępowaniach głównych (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>AO<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Paragraf 3 AO ma następujące brzmienie:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>[…]</P><P>3. Należności celne przywozowe i należności celne wywozowe, o których mowa w art. 5 pkt 20 i 21 unijnego kodeksu celnego są podatkami w rozumieniu niniejszej ustawy […].</P><P>4. Odsetki zgodnie z §§ 233–237, […] odsetki od należności celnych przywozowych i wywozowych, o których mowa w art. 5 pkt 20 i 21 unijnego kodeksu celnego […], są podatkowymi należnościami ubocznymi […]<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Paragraf 233 AO stanowi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>Wierzytelności wynikające ze zobowiązań podatkowych (§ 37) są powiększane o odsetki tylko wtedy, gdy jest to przewidziane w ustawie […]<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Paragraf 236 AO brzmi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>1. Z zastrzeżeniem ust. 3, w przypadku gdy prawomocnym orzeczeniem sądowym lub w oparciu o takie orzeczenie ustalona kwota podatku zostanie obniżona lub zostanie przyznany zwrot podatku, od kwoty podlegającej zwrotowi należne są odsetki od dnia wszczęcia postępowania do dnia zwrotu […]<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Dodatkowo w sprawie C‑415/20 właściwe uregulowania obejmują Gesetz zur Durchführung der gemeinsamen Marktorganisationen und der Direktzahlungen (ustawę w sprawie wdrożenia wspólnych organizacji rynku i płatności bezpośrednich, BGB1. 2017 I, s. 3746) w brzmieniu mającym zastosowanie do sporów w postępowaniach głównych (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>MOG<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Paragraf 14 MOG ma następujące brzmienie:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>1. Od kwot należnych z tytułu zwrotu świadczenia lub naruszenia jakiegokolwiek innego zobowiązania naliczane są, począwszy od dnia ich wymagalności, odsetki, których stopa odpowiada stopie podstawowej powiększonej o pięć punktów procentowych. Od wszystkich nieuiszczonych w terminie należności naliczane są, począwszy od dnia ich wymagalności, odsetki, których stopa odpowiada stopie podstawowej powiększonej o pięć punktów procentowych. Zdanie pierwsze i drugie stosuje się z zastrzeżeniem przepisów i aktów, o których mowa w art. 1 ust. 2.</P><P>2. Od kwot należnych w związku ze świadczeniem lub w ramach interwencji odsetki naliczane są począwszy od dnia wniesienia sprawy do sądu, zgodnie z §§ 236, 238 i 239 AO. W pozostałym zakresie te kwoty nie prowadzą do powstania prawa do odsetek<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</P></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="4"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Okoliczności faktyczne, postępowania główne i pytania prejudycjalne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Sprawa C‑415/20</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Z postanowienia odsyłającego wynika, że spółka Gräfendorfer Geflügel- und Tiefkühlfeinkost Produktions GmbH (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>Gräfendorfer<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>) jest niemiecką spółką eksportującą tusze drobiowe do państw trzecich.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>W okresie między styczniem a czerwcem 2012 r. Hauptzollamt Hamburg (główny urząd celny w Hamburgu, Niemcy) odmówił przyznania spółce Gräfendorfer refundacji wywozowych z uwagi na to, że tusze drobiowe nie były właściwej jakości handlowej, ponieważ nie były całkowicie oskubane lub zawierały zbyt dużo podrobów. Ponadto główny urząd celny w Hamburgu nałożył na spółkę Gräfendorfer kary na podstawie właściwego aktu prawa Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Owym aktem było rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia <DATE ISO="19990415">15 kwietnia 1999 r.</DATE> ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="102" PAGE.FIRST="11" DATE.PUB="1999">Dz.U. 1999, L 102, s. 11</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 3, t. 25, s. 129). To rozporządzenie zostało uchylone i zastąpione rozporządzeniem Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia <DATE ISO="20090707">7 lipca 2009 r.</DATE> ustanawiającym wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="186" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2009">Dz.U. 2009, L 186, s. 1</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>, gdyż spółka ta wystąpiła z wnioskiem o wyższą refundację wywozową niż jej przysługująca.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Następnie Finanzgericht Hamburg (sąd ds. finansowych w Hamburgu) orzekł, w sprawach wniesionych przez osoby inne niż spółka Gräfendorfer<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>W tym względzie sąd odsyłający wskazuje na wyroki Finanzgericht Hamburg (sądu ds. finansowych w Hamburgu) z dnia <DATE ISO="20140218">18 lutego 2014 r.</DATE> wydane w sprawach 4 K 18/12 i 4 K 264/11.</P></NOTE>, na podstawie wydanego przez Trybunał wyroku z dnia <DATE ISO="20111124">24 listopada 2011 r.</DATE>, Gebr. Stolle<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Wyroku w sprawach połączonych od <REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑323/10 do C‑326/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:774">EU:C:2011:774</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>. Wyrok w tych sprawach dotyczył wykładni podpozycji <FT TYPE="CN">02071210</FT> i <FT TYPE="CN">02071290</FT> zawartych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (EWG) nr 3846/87 z dnia <DATE ISO="19871217">17 grudnia 1987 r.</DATE> ustanawiającego nomenklaturę produktów rolnych do celów refundacji wywozowych (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="366" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="1987">Dz.U. 1987, L 366, s. 1</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 3, t. 7, s. 325).</P></NOTE>, że obecność niewielkiej ilości piór nie wpływa negatywnie na możliwość uzyskania refundacji oraz że w tuszach mogą być zawarte łącznie maksymalnie cztery rodzaje podrobów. W konsekwencji główny urząd celny w Hamburgu uwzględnił odwołanie w administracyjnym toku instancji wniesione przez spółkę Gräfendorfer i przyznał jej wnioskowaną refundację wywozową oraz zwrócił nałożone kary.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Pismem z dnia <DATE ISO="20150416">16 kwietnia 2015 r.</DATE> spółka Gräfendorfer wniosła do głównego urzędu celnego w Hamburgu o wypłatę odsetek od przyznanych z opóźnieniem refundacji wywozowych i od zwróconych kar. Decyzją z dnia <DATE ISO="20150722">22 lipca 2015 r.</DATE> główny urząd celny w Hamburgu oddalił ten wniosek. Oddalił on również, decyzją z dnia <DATE ISO="20180418">18 kwietnia 2018 r.</DATE>, odwołanie w administracyjnym toku instancji wniesione przez spółkę Gräfendorfer od jego decyzji z dnia <DATE ISO="20150722">22 lipca 2015 r.</DATE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20180523">23 maja 2018 r.</DATE> spółka Gräfendorfer zaskarżyła do sądu odsyłającego tę decyzję oddalającą. Na poparcie swojej skargi powołuje się ona na prawo Unii i na prawo do wypłaty odsetek, które wynika z orzecznictwa Trybunału. Główny urząd celny w Hamburgu podnosi w szczególności, że jego ówczesna odmowa przyznania refundacji wywozowych nie była sprzeczna z prawem Unii, lecz zgodna z mającymi zastosowanie aktami prawa Unii i orzecznictwem krajowym; spółce Gräfendorfer można było przyznać refundacje wywozowe dopiero w następstwie wyroku Trybunału i późniejszych rozstrzygnięć sądu odsyłającego, zaś w takiej sytuacji nie może ona żądać wypłaty odsetek od skorygowanej kwoty. W tym względzie główny urząd celny w Hamburgu powołał się na wydany przez Trybunał wyrok z dnia <DATE ISO="20170118">18 stycznia 2017 r.</DATE>, Wortmann<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI></REF.DOC.ECR> (zwany dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>wyrokiem Wortmann<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający zauważa, że w mających zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym uregulowaniach Unii i uregulowaniach krajowych nie przewidziano żadnego przepisu, który umożliwiałby uwzględnienie zgłoszonych przez spółkę Gräfendorfer roszczeń o wypłatę odsetek z tytułu przyznanych z opóźnieniem refundacji wywozowych lub zwróconych kar. Rozstrzygnięcie tego sporu zależy zatem od ustalenia, czy owe roszczenia mogą znajdować swoją podstawę w prawie do wypłaty odsetek przewidzianym w prawie Unii, tak jak zostało ono sformułowane w orzecznictwie Trybunału.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Finanzgericht Hamburg (sąd ds. finansowych w Hamburgu), powziąwszy wątpliwości co do tego, czy wywodzone z prawa Unii prawo do wypłaty odsetek powstaje w sytuacji naruszenia prawa Unii takiej jak sytuacja rozpatrywana w zawisłej przed nim sprawie, postanowił zawiesić postępowanie główne i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>1.</NO.P><TXT>Czy państwa członkowskie są na podstawie prawa Unii zobowiązane do zwrotu opłat pobranych z naruszeniem prawa Unii wraz z odsetkami również w przypadkach, w których powodem zwrotu nie jest stwierdzona przez Trybunał […] sprzeczność z prawem Unii podstawy prawnej, lecz dokonana przez Trybunał […] wykładnia (pod‑)pozycji Nomenklatury scalonej?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Czy rozwinięte przez Trybunał […] zasady prawa Unii dotyczące prawa do odsetek mogą mieć zastosowanie również do płatności refundacji wywozowych, których przyznania właściwy organ państwa członkowskiego odmówił z naruszeniem prawa Unii?<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Sprawa C‑419/20</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Z postanowienia odsyłającego wynika, że spółka F. Reyher Nchfg. GmbH &amp; Co. KG (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>Reyher<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>) jest niemiecką spółką, która w latach 2010 i 2011 dokonywała przywozu do Unii elementów złącznych nabywanych od przedsiębiorstwa mającego siedzibę w Indonezji i będącego spółką zależną przedsiębiorstwa mającego siedzibę w Chinach.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Główny urząd celny w Hamburgu uznał, że owe elementy złączne pochodzą z Chin i że powinny one podlegać, przy przywozie do Unii, cłom antydumpingowym przewidzianym w rozporządzeniu nr 91/2009<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Rozporządzenie Rady (WE) z dnia <DATE ISO="20090126">26 stycznia 2009 r.</DATE> nakładającym ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="029" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2009">Dz.U. 2009, L 29, s. 1</REF.DOC.OJ>). To rozporządzenie zostało uchylone rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2016/278 z dnia <DATE ISO="20160226">26 lutego 2016 r.</DATE> uchylającym ostateczne cło antydumpingowe nałożone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, rozszerzone na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="052" PAGE.FIRST="24" DATE.PUB="2016">Dz.U. 2016, L 52, s. 24</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>. W związku z tym główny urząd celny w Hamburgu nałożył w 2013 r. na spółkę Reyher, na podstawie kilku decyzji, cła antydumpingowe, które spółka ta zapłaciła. Następnie spółka Reyher wniosła do Finanzgericht Hamburg (sądu ds. finansowych w Hamburgu) skargę na decyzje nakładające te cła.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Wyrokiem z dnia <DATE ISO="20190403">3 kwietnia 2019 r.</DATE>, który stał się prawomocny, Finanzgericht Hamburg (sąd ds. finansowych w Hamburgu) uwzględnił skargę spółki Reyher i uchylił nałożone na nią cła antydumpingowe, ponieważ główny urząd celny w Hamburgu nie wykazał, że elementy złączne przywożone do Unii przez spółkę Reyher pochodziły z Chin.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>W maju 2019 r. główny urząd celny w Hamburgu zwrócił spółce Reyher zapłacone przez nią cła antydumpingowe. Oddalił on natomiast złożony przez tę spółkę wniosek o wypłatę odsetek od zapłaconych przez nią ceł, a następnie oddalił odwołanie w administracyjnym toku instancji wniesione przez nią od tej decyzji odmownej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20200210">10 lutego 2020 r.</DATE> spółka Reyher wniosła do sądu odsyłającego skargę na tę decyzję odmowną. Choć strony pozostają w sporze co do tego, czy wypłata odsetek jest wykluczona na podstawie art. 116 ust. 6 unijnego kodeksu celnego, to sąd odsyłający uważa jednak, że do okoliczności faktycznych sprawy zastosowanie znajduje nie ten kodeks, lecz wcześniej obowiązujący Wspólnotowy kodeks celny. Zgodnie z art. 241 Wspólnotowego kodeksu celnego odsetki wypłaca się, jeżeli przewiduje to prawo krajowe. W związku z tym sąd odsyłający uważa, że spółka Reyher może dochodzić odsetek należnych od momentu wszczęcia postępowania sądowego na podstawie § 236 ust. 1 AO. Sąd ten zastanawia się jednak, czy spółka Reyher może się domagać odsetek za okres od uiszczenia ceł antydumpingowych ustalonych niezgodnie z prawem do momentu wszczęcia postępowania sądowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Finanzgericht Hamburg (sąd ds. finansowych w Hamburgu), powziąwszy wątpliwości co tego, czy spółka Reyher może się powołać na prawo do wypłaty odsetek wywodzone z prawa Unii zgodnie z orzecznictwem Trybunału w odniesieniu do odsetek, których nie może ona żądać na podstawie prawa krajowego, postanowił zawiesić postępowanie główne i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>Czy naruszenie prawa Unii jako przesłanka roszczenia o odsetki, które Trybunał […] wywodzi z prawa Unii, występuje również wtedy, gdy organ państwa członkowskiego ustala należność celną, stosując prawo Unii, jednak sąd państwa członkowskiego stwierdza następnie, że nie zostały spełnione faktyczne przesłanki pobrania należności celnej?<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Sprawa C‑427/20</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Z postanowienia odsyłającego wynika, że spółka Flexi Montagetechnik GmbH &amp; Co. KG (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>Flexi Montagetechnik<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>) jest niemiecką spółką, która dokonywała przywozu do Unii karabińczyków używanych do produkcji smyczy dla psów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Hauptzollamt Kiel (główny urząd celny w Kilonii, Niemcy) doszedł do wniosku, po przeprowadzeniu kontroli celnej, że owe karabińczyki nie powinny być traktowane jako towary objęte pozycją 8308 Nomenklatury scalonej (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>CN<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>) (stawka celna 2,7%), jak zostało to zgłoszone przez spółkę Flexi Montagetechnik, lecz jako towary objęte pozycją CN 7907 (stawka celna 5%), a zatem powinny podlegać należnościom celnym przywozowym w kwocie wyższej niż zapłacona przez spółkę Flexi Montagetechnik. Główny urząd celny w Kilonii wydał dwie decyzje w sprawie pokrycia należności celnych przywozowych, które to należności zostały zapłacone przez spółkę Flexi Montagetechnik w marcu 2014 r. Następnie, we wrześniu 2014 r., spółka Flexi Montagetechnik zaskarżyła te decyzje na drodze sądowej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Wyrokiem z dnia <DATE ISO="20170620">20 czerwca 2017 r.</DATE> Bundesfinanzhof (federalny trybunał finansowy, Niemcy) uchylił owe decyzje z tej przyczyny, że pokrycie należności celnych przywozowych było niezgodne z prawem, ponieważ karabińczyki powinny być zaklasyfikowane do pozycji CN 8308, tak jak uczyniła to spółka Flexi Montagetechnik.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>W październiku 2017 r. główny urząd celny w Kilonii zwrócił spółce Flexi Montagetechnik zapłacone przez nią należności celne przywozowe. Odmówił on natomiast wypłaty odsetek od tych należności za okres od dnia ich uiszczenia do dnia ich zwrotu, a następnie oddalił wniesione przez spółkę Flexi Montagetechnik odwołanie w administracyjnym toku instancji od tej decyzji odmownej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Spółka Flexi Montagetechnik wniosła do sądu odsyłającego skargę na tę decyzję odmowną. W toku postępowania główny urząd celny w Kilonii przyznał tej spółce odsetki należne za okres od wniesienia skargi na decyzje w sprawie pokrycia należności celnych (co miało miejsce we wrześniu 2014 r.) do zwrotu należności celnych przywozowych (co nastąpiło w październiku 2017 r.). Strony nadal pozostają jednak w sporze co do tego, czy spółka Flexi Montagetechnik może również żądać odsetek za okres od uiszczenia należności celnych przywozowych pobranych niezgodnie z prawem (co miało miejsce w marcu 2014 r.) do wniesienia skargi na decyzje w sprawie pokrycia należności celnych (co nastąpiło we wrześniu 2014 r.).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Finanzgericht Hamburg (sąd ds. finansowych w Hamburgu), powziąwszy wątpliwości, czy spółka Flexi Montagetechnik może się powołać na prawo do wypłaty odsetek wywodzone z prawa Unii zgodnie z orzecznictwem Trybunału w odniesieniu do odsetek, których nie może ona żądać na podstawie prawa krajowego, postanowił zawiesić postępowanie główne i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>Czy naruszenie prawa Unii jako przesłanka roszczenia o odsetki, które Trybunał […] wywodzi z prawa Unii, występuje również wtedy, gdy organ państwa członkowskiego ustali należność celną z naruszeniem wiążących prawnie przepisów prawa Unii, a sąd państwa członkowskiego stwierdzi to naruszenie prawa Unii?<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Postępowanie przed Trybunałem</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia <DATE ISO="20201009">9 października 2020 r.</DATE> sprawy C‑415/20, C‑419/20 i C‑427/20 zostały połączone do celów pisemnego i ustnego etapu postępowania oraz wydania wyroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Uwagi na piśmie przedstawiły Trybunałowi spółki Gräfendorfer, Reyher i Flexi Montagetechnik, rząd niderlandzki oraz Komisja Europejska. Wszyscy ci uczestnicy udzielili także odpowiedzi na pytania pisemne skierowane do nich przez Trybunał zgodnie z art. 62 § 1 regulaminu postępowania.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Analiza</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Poprzez swoje pytania sąd odsyłający dąży do uzyskania wskazówek na temat szeregu zagadnień odnoszących się do wywodzonego z prawa Unii prawa do wypłaty odsetek, tak jak zostało ono zdefiniowane w orzecznictwie Trybunału.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający nie kwestionuje tego, że prawo do wypłaty odsetek wynika z prawa Unii, natomiast nie ma pewności, czy takie prawo powstaje w różnych sytuacjach naruszenia prawa Unii, z którymi został skonfrontowany.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Pierwsza kwestia, która leży u podstaw wszystkich trzech spraw, dotyczy zasadniczo tego, czy dla powstania prawa do wypłaty odsetek na gruncie prawa Unii istotne jest, w jaki sposób doszło do naruszenia prawa Unii. Dodatkowo pośrednio pojawia się pytanie, czy ma znaczenie fakt, że naruszenie prawa Unii zostało stwierdzone nie przez Trybunał, lecz przez sądy krajowe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Drugie zagadnienie leżące u podstaw tych spraw dotyczy zasadniczo tego, czy – a jeżeli tak, to pod jakimi warunkami – prawo do wypłaty odsetek wywodzone z prawa Unii może zostać ograniczone. W sprawach C‑419/20 i C‑427/20 podniesiono kwestię stosowania ustanowionego w prawie Unii ograniczenia prawa do wypłaty odsetek przewidzianego w przepisach celnych Unii, natomiast we wszystkich trzech sprawach podniesiono kwestię możliwości ograniczenia tego prawa do wypłaty odsetek przez prawo krajowe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Aby rozstrzygnąć te wątpliwości, w pierwszej kolejności przeanalizuję prawo do wypłaty odsetek, tak jak zostało ono zdefiniowane w orzecznictwie Trybunału dotyczącym zwrotu kwot zapłaconych niezgodnie z prawem Unii (sekcja A). Następnie zbadam, czy dla powstania prawa do wypłaty odsetek na gruncie prawa Unii istotne jest, w jaki sposób doszło do naruszenia prawa Unii (sekcja B pkt 1), po czym ustalę, czy ma znaczenie fakt, że naruszenie prawa Unii zostaje stwierdzone przez sądy krajowe bądź przez Trybunał (sekcja B pkt 2). Na samym końcu omówię względy mogące uzasadniać ograniczenia prawa do wypłaty odsetek, przy czym odniosę się zarówno do prawa Unii (sekcja C pkt 1), jak i do prawa krajowego (sekcja C pkt 2).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Jak zostanie to wykazane poniżej, prawo do wypłaty odsetek stanowi zasadę ogólną prawa Unii znajdującą zastosowanie we wszystkich sytuacjach, w których płatność należna na podstawie prawa Unii jest dokonywana z opóźnieniem, niezależnie od tego, czy chodzi o zwrot nienależnie uiszczonych kwot pieniężnych, czy też o opóźnioną wypłatę świadczeń, do których dana osoba jest uprawniona zgodnie z prawem Unii. Ta zasada ogólna może zostać ograniczona w prawie Unii lub w prawie krajowym, pod warunkiem że takie ograniczenie jest uzasadnione dopuszczalnym interesem publicznym oraz proporcjonalne do tego interesu. W tym właśnie świetle przeanalizuję ograniczenie wprowadzone w przepisach celnych Unii, jak również ograniczenie przewidziane w odnośnych przepisach prawa krajowego.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie prawa do wypłaty odsetek na gruncie prawa Unii</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Na wstępie należy zaznaczyć, że prawo do wypłaty odsetek na gruncie prawa Unii wyłoniło się z orzecznictwa Trybunału dotyczącego prawa do zwrotu kwot nienależnie zapłaconych z naruszeniem prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Sytuacje, w których różne ciężary nakłada się niezgodnie z prawem Unii, nie są czymś niezwykłym. We wczesnym orzecznictwie Trybunał analizował na przykład opłaty z tytułu kontroli fitosanitarnych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19761216">16 grudnia 1976 r.</DATE>, <NAME.CASE>Rewe-Zentralfinanz i Rewe-Zentral</NAME.CASE>, <NO.CASE>33/76</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1976:188">EU:C:1976:188</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, opłaty wywozowe<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19761216">16 grudnia 1976 r.</DATE>, <NAME.CASE>Comet</NAME.CASE>, <NO.CASE>45/76</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1976:191">EU:C:1976:191</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, opłaty z tytułu kontroli sanitarnej towarów w przywozie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19831109">9 listopada 1983 r.</DATE>, <NAME.CASE>San Giorgio</NAME.CASE>, <NO.CASE>199/82</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1983:318">EU:C:1983:318</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, opłaty od tusz wieprzowych przeznaczonych do produkcji bekonu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790626">26 czerwca 1979 r.</DATE>, <NAME.CASE>McCarren</NAME.CASE>, <NO.CASE>177/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:164">EU:C:1979:164</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, podatki konsumpcyjne od bananów<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990209">9 lutego 1999 r.</DATE>, <NAME.CASE>Dilexport</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑343/96</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:59">EU:C:1999:59</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> oraz opłaty pobierane przy rejestracji spółek akcyjnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19971202">2 grudnia 1997 r.</DATE>, <NAME.CASE>Fantask i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑188/95</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1997:580">EU:C:1997:580</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Nieco nowsze sprawy dotyczyły z kolei, by wymienić tylko<?PAGE NO="9"?> kilka przykładów, zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w związku z zyskami wypłaconymi przez spółkę zależną na rzecz jej spółki dominującej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20010308">8 marca 2001 r.</DATE>, <NAME.CASE>Metallgesellschaft i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑397/98 i C‑410/98</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2001:134">EU:C:2001:134</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, nadpłaconego podatku od wartości dodanej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 lipca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, podatku od zanieczyszczeń emitowanych przez pojazdy silnikowe<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Zobacz wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130418">18 kwietnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Irimie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑565/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:250">EU:C:2013:250</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141015">15 października 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nicula</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑331/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2285">EU:C:2014:2285</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> oraz nienależnie zapłaconych podatków od zużycia energii elektrycznej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210909">9 września 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hauptzollamt B (Fakultatywna obniżka podatku)</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑100/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:716">EU:C:2021:716</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>W sytuacji uznania takich ciężarów za sprzeczne z prawem Unii osoby, na które je nałożono, występowały o zwrot należności. Tym roszczeniom często towarzyszyły roszczenia o wypłatę odsetek.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Prawo Unii nie zawiera jednak żadnych spisanych zasad ogólnych dotyczących praw lub środków prawnych przysługujących osobom, które zapłaciły kwoty niezgodnie z prawem Unii. Tę dziedzinę prawa ukształtowało więc – i nadal kształtuje – orzecznictwo Trybunału. Poniżej przedstawię w zarysie, w jaki sposób rozumiem to orzecznictwo.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem prawo uzyskania zwrotu kwot pobranych w państwie członkowskim z naruszeniem prawa Unii jest konsekwencją i dopełnieniem praw przyznanych podmiotom prawa przez przepisy prawa Unii zgodnie z interpretacją Trybunału. Państwa członkowskie mają więc co do zasady obowiązek zwrócić kwoty pobrane z naruszeniem prawa Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Początków tej linii orzeczniczej należy upatrywać w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19831109">9 listopada 1983 r.</DATE>, <NAME.CASE>San Giorgio</NAME.CASE>, <NO.CASE>199/82</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1983:318">EU:C:1983:318</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0012">12</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Znalazła ona potwierdzenie w późniejszym orzecznictwie, na przykład w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20010308">8 marca 2001 r.</DATE>, <NAME.CASE>Metallgesellschaft i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑397/98 i C‑410/98</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2001:134">EU:C:2001:134</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0084">84</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, czy też, aby przywołać nieco nowszy przykład, w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210909">9 września 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hauptzollamt B (Fakultatywna obniżka podatku)</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑100/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:716">EU:C:2021:716</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Moim zdaniem z tego orzecznictwa jasno wynika, że prawo do zwrotu jest samo w sobie prawem, które powstaje na gruncie prawa Unii wówczas, gdy dana osoba zapłaciła kwoty niezgodnie z prawem Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Można nawet argumentować, że prawo do zwrotu było pierwszym wywodzonym z prawa Unii środkiem prawnym uznanym przez Trybunał za nierozerwalnie związany z systemem traktatów. Orzecznictwo dotyczące prawa do zwrotu jest wcześniejsze od tego, w którym Trybunał zdefiniował inne środki prawne, takie jak prawo do środka tymczasowego (które po raz pierwszy uznano w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19900619">19 czerwca 1990 r.</DATE>, <NAME.CASE>Factortame i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑213/89</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1990:257">EU:C:1990:257</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), czy też prawo do żądania naprawienia szkody (o którym jest mowa po raz pierwszy w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19911119">19 listopada 1991 r.</DATE>, <NAME.CASE>Francovich i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑6/90 i C‑9/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:428">EU:C:1991:428</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Niemniej jednak prawo do zwrotu nie zostało od razu uznane za środek prawny wywodzony z prawa Unii, ponieważ w większości krajowych systemów prawnych przewidziana była jakaś forma roszczenia o zwrot nienależnie pobranych opłat. W związku z tym nie od razu było jasne, że prawo Unii zawiera własną podstawę prawną zwrotu, która nie jest zależna od prawa krajowego. Zobacz w tym względzie: M. Dougan, Cutting Your Losses in the Enforcement Deficit: A Community Right to the Recovery of Unlawfully Levied Charges?, <HT TYPE="ITALIC">Cambridge Yearbook of European Legal Studies</HT>, vol. 1, 1998–1999, s. 233; T. Ćapeta, <HT TYPE="ITALIC">Sudovi Europske unije. Nacionalni sudovi kao europski sudovi</HT>, Institut za međunarodne odnose, Zagreb, IMO 2002, s. 109 i nast.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Ponadto Trybunał uznał, że w przypadku gdy państwo członkowskie pobrało podatki z naruszeniem przepisów prawa Unii, podmiotom prawa przysługuje uprawnienie do zwrotu nie tylko nienależnie pobranego podatku, lecz także kwot zapłaconych na rzecz tego państwa lub zatrzymanych przez to państwo w bezpośrednim związku z tym podatkiem. Dotyczy to również strat spowodowanych utratą możliwości dysponowania środkami finansowymi w związku z uiszczeniem podatków<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Zobacz na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 lipca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210909">9 września 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hauptzollamt B (Fakultatywna obniżka podatku)</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑100/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:716">EU:C:2021:716</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Co więcej, Trybunał wyjaśnił, że z przytoczonego orzecznictwa wynika, iż zasada ciążącego na państwach członkowskich obowiązku zwrotu wraz z odsetkami kwot podatków pobranych z naruszeniem prawa Unii wynika z tego właśnie prawa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Zobacz na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 lipca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210909">9 września 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hauptzollamt B (Fakultatywna obniżka podatku)</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑100/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:716">EU:C:2021:716</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Przytoczone orzecznictwo rozumiem w ten sposób, że zawsze gdy na gruncie prawa Unii powstaje prawo do zwrotu, to jest ono sprzężone z prawem do wypłaty odsetek. Taka interpretacja orzecznictwa znajduje potwierdzenie w opiniach rzeczników generalnych Trybunału<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Zobacz w tym względzie opinie: rzecznik generalnej V. Trstenjak w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:9">EU:C:2012:9</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; rzecznika generalnego M. Watheleta w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Irimie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑565/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:803">EU:C:2012:803</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> oraz w doktrynie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Zobacz na przykład F. Gazin, L’étendue du versement des sommes dues par les États en violation du droit de l’Union européenne: le beurre et l’argent du beurre au service de l’efficacité du droit, <HT TYPE="ITALIC">Revue du marché commun et de l’Union européenne</HT>, No 571, 2013, s. 475; M. Schlote, The San Giorgio <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>cause of action<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>, <HT TYPE="ITALIC">British Tax Review</HT>, 2014, s. 103; M. van de Moosdijk, <HT TYPE="ITALIC">Unjust Enrichment in European Union Law</HT>, Kluwer 2018, w szczególności s. 68–83; F. Episcopo, The Vicissitudes of Life at the Coalface: Remedies and Procedures for Enforcing Union Law before the National Courts, w: <HT TYPE="ITALIC">The Evolution of EU Law</HT>, ed. P. Craig, G. de Búrca, 3<HT TYPE="SUP">rd</HT> ed., Oxford University Press 2021, s. 275, w szczególności s. 290, 291.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>W orzecznictwie w dalszym ciągu nie rozstrzygnięto natomiast jednoznacznie, czy odsetki są należne we wszystkich sytuacjach, w których prawo do zwrotu jest wywodzone z prawa Unii, czy też może istnieją sytuacje, w których prawo Unii przyznaje prawo do zwrotu, lecz nie wymaga wypłaty odsetek. Ponadto jak dotąd nie wyjaśniono, czy prawo do wypłaty odsetek powstaje wyłącznie razem z prawem do zwrotu przysługującym na podstawie prawa Unii, czy też może powstaje ono również w innych sytuacjach, w których wykonane z opóźnieniem zobowiązanie do zapłaty znajduje swoje źródło bezpośrednio w prawie Unii (tak jak ma to miejsce w przypadku refundacji wywozowych, których dotyczy sprawa C‑415/20).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Moim zdaniem odpowiedzi na to pytanie także należy poszukiwać w prawie Unii, zaś rozstrzygnięcie tej kwestii nie zależy od krajowych systemów prawnych. Innymi słowy, zakres prawa do wypłaty odsetek nie stanowi zagadnienia objętego krajową autonomią proceduralną. To pojęcie odnosi się do przysługujących państwom członkowskim kompetencji do regulowania w obrębie swoich systemów prawnych kwestii materialnych i proceduralnych istotnych z punktu widzenia wykonywania środków prawnych przewidzianych w prawie Unii (na przykład prawa do zwrotu lub prawa do żądania naprawienia szkody, które powstają na gruncie prawa Unii), jeżeli brak jest przepisów Unii niezbędnych do zapewnienia ich wykonywania. Niemniej jednak kwestia tego, czy prawo do wypłaty odsetek powstaje we wszystkich – lub tylko w pewnych – sytuacjach, w których powstało prawo do zwrotu, czy też także w innych sytuacjach, w których zobowiązanie pieniężne ma swoje źródło w prawie Unii, stanowi kwestię dotyczącą istnienia tego prawa, a nie jego wykonywania, w związku z czym podlega ona wyłącznie prawu Unii. Natomiast pytanie o to, czy takie prawo, jeżeli istnieje ono na gruncie prawa Unii, może być ograniczone przez krajowe systemy prawne, jest pytaniem innego rodzaju, które przeanalizuję odrębnie poniżej (zob. sekcja C pkt 2).</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="11"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie naruszenia prawa Unii powodującego powstanie prawa do zwrotu wraz z odsetkami w świetle orzecznictwa Trybunału</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Czy ma znaczenie, w jaki sposób doszło do naruszenia prawa Unii?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Jedna z kwestii podniesionych w niniejszych sprawach odnosi się do tego, czy – na potrzeby stosowania orzecznictwa Trybunału dotyczącego zwrotu nienależnych płatności wraz z odsetkami – ma znaczenie, w jaki sposób doszło do naruszenia prawa Unii. Ściślej rzecz ujmując, pojawia się pytanie, czy odsetki są należne jedynie w przypadkach, w których dochodzi do uchylenia lub stwierdzenia nieważności przepisu prawa Unii lub prawa krajowego stanowiącego podstawę prawną dla nałożenia nienależnie pobranych kwot (jak twierdzi rząd niderlandzki), czy też może są one należne (jak wskazuje sąd odsyłający, spółki Gräfendorfer, Reyher i Flexi Montagetechnik oraz Komisja) w związku z każdego rodzaju naruszeniem prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>W tym względzie sąd odsyłający wyjaśnia, że sprawy, w których Trybunał uznał, iż skarżącym przysługuje prawo do wypłaty odsetek na gruncie prawa Unii, łączy to, że prawo do zwrotu powstało po stwierdzeniu przez Trybunał nieważności uregulowania stanowiącego podstawę prawną płatności<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>W tym kontekście sąd odsyłający wskazuje na wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120927">27 września 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Zuckerfabrik Jülich i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑113/10, C‑147/10 i C‑234/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:591">EU:C:2012:591</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130418">18 kwietnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Irimie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑565/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:250">EU:C:2013:250</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170118">18 stycznia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Natomiast naruszenie prawa Unii w rozpatrywanych sprawach wynika z faktu, że właściwe organy krajowe dokonały błędnej wykładni prawa Unii lub błędnej oceny okoliczności faktycznych przy stosowaniu prawnie wiążących norm prawa Unii. W sprawie C‑415/20 naruszenie polegało na błędnej wykładni ważnych uregulowań Unii, na podstawie których właściwy organ krajowy odmówił przyznania skarżącej refundacji wywozowych i dodatkowo nałożył na nią karę. W sprawie C‑419/20 naruszenie przyjęło formę błędnej oceny okoliczności faktycznych przez właściwy organ krajowy, co doprowadziło do nałożenia ceł antydumpingowych, które nie były należne w świetle obowiązujących norm prawa Unii, natomiast w sprawie C‑427/20 nałożenie należności celnych przywozowych wynikało z dokonanej przez właściwy organ krajowy nieprawidłowej wykładni obowiązujących norm prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Prawdą jest, że sprawy przywołane przez sąd odsyłający odnosiły się do przypadków stwierdzenia nieważności uregulowania stanowiącego podstawę prawną płatności. Sprawa zakończona wydaniem wyroku Zuckerfabrik Jülich<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120927">27 września 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Zuckerfabrik Jülich i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑113/10, C‑147/10 i C‑234/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:591">EU:C:2012:591</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> dotyczyła przyznania odsetek od kwot nienależnie wpłaconych z tytułu opłat produkcyjnych w sektorze cukru ustalonych w rozporządzeniach Unii, których nieważność stwierdził Trybunał. W wyroku Irimie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130418">18 kwietnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Irimie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑565/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:250">EU:C:2013:250</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> analizowano wypłatę odsetek od zwróconej kwoty wprowadzonego w prawie krajowym podatku od zanieczyszczeń, które uznano za niezgodne z prawem Unii na podstawie wykładni dokonanej przez Trybunał. Wreszcie, wyrok Wortmann<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170118">18 stycznia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> dotyczył wypłaty odsetek w związku ze zwrotem ceł antydumpingowych uiszczonych przez skarżącą w zastosowaniu rozporządzenia Unii, którego częściową nieważność stwierdził Trybunał.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Należy jednak zwrócić uwagę, że – po pierwsze – w pewnych sprawach Trybunał uznał, iż wypłata odsetek nie wynika ze stwierdzenia nieważności uregulowania stanowiącego podstawę prawną płatności, lecz z innego rodzaju naruszenia prawa Unii. Sąd odsyłający sam wspomniał o jednej z takich spraw<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 lipca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Po drugie, moim zdaniem istnieją ważne powody natury konceptualnej, które przemawiają za stwierdzeniem, że prawo do wypłaty odsetek na gruncie prawa Unii istnieje niezależnie od tego, w jaki sposób dochodzi do naruszenia prawa Unii. Innymi słowy, uważam, że nie ma uzasadnienia dla ograniczania prawa do wypłaty odsetek wyłącznie do przypadków stwierdzenia nieważności uregulowania stanowiącego podstawę prawną płatności. Aby wyjaśnić, dlaczego zajmuję takie stanowisko, w pierwszej kolejności przeanalizuję powody leżące u podstaw orzecznictwa Trybunału, w którym przewidziano prawo do wypłaty odsetek.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">a)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Cel przyświecający prawu do wypłaty odsetek</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Jeżeli dana osoba dokonuje zapłaty kwoty pieniężnej niezgodnie z prawem Unii, to prawo do jej odzyskania powstaje w tym właśnie momencie, mimo że może ono zostać potwierdzone przez Trybunał lub przez sąd krajowy dopiero jakiś czas później. Wynika to z orzecznictwa przytoczonego w pkt 43 niniejszej opinii, w którym Trybunał wyjaśnił, że prawo uzyskania zwrotu podatków pobranych w państwie członkowskim z naruszeniem norm prawa Unii jest konsekwencją i dopełnieniem praw przyznanych podmiotom prawa przez przepisy prawa Unii zakazujące pobierania takich kwot. Dzień powstania prawa do zwrotu i dzień dokonania zwrotu dzieli jednak pewien odstęp czasowy, który niekiedy może być dość znaczny<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Na przykład w sprawie C‑419/20 spółka Reyher wskazała, że w 2013 r. zapłaciła kwotę <FT TYPE="NUMBER">774000</FT> EUR, którą zwrócono jej dopiero w 2019 r.</P></NOTE>. Odsetki pozwalają na uwzględnienie tego okresu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Obowiązek wypłaty odsetek nie stanowi kary ani też sankcji nakładanej na właściwe organy krajowe w związku z popełnionym naruszeniem prawa Unii; obowiązek ten ma natomiast służyć zapewnieniu jednostkom odpowiedniej rekompensaty za straty spowodowane utratą możliwości dysponowania kwotami, które pobrano nienależnie, z naruszeniem prawa Unii. Innymi słowy, prawo do wypłaty odsetek oparte jest na koncepcji przyznania jednostkom <HT TYPE="ITALIC">restitutio</HT> <HT TYPE="ITALIC">in integrum</HT> z uwagi na niemożność dysponowania tymi kwotami przez pewien okres<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Zobacz na przykład M. Dougan, op.cit. w przypisie 21; F. Gazin, op.cit. w przypisie 25.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Prawo do wypłaty odsetek, będące po prostu środkiem pozwalającym uwzględnić utratę wartości pieniądza w czasie, nie zależy od tego, czy właściwe organy krajowe sądziły, że działają zgodnie z prawem Unii, któremu dopiero później nadano wykładnię odmienną niż ta, którą owe organy uważały wówczas za wykładnię zapewniającą jego prawidłowe stosowanie. Wyrażana w tym względzie przez sąd odsyłający wątpliwość, jakoby owe organy mogły nie być zobowiązane do wypłaty odsetek z uwagi na to, że pobrały należności w dobrej wierze, nie ma zatem znaczenia dla powstania prawa do zapłaty odsetek.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Prawo do wypłaty odsetek nie jest tym samym co prawo do żądania naprawienia szkody. W sprawach dotyczących zwrotu powstaje ono jako konsekwencja uiszczenia kwot pieniężnych niezgodnie z prawem Unii i nie zależy od stwierdzenia istnienia odpowiedzialności po stronie właściwych organów krajowych, które dopuściły się naruszenia prawa Unii. Nie jest zatem istotne, dlaczego właściwe organy krajowe pobrały kwoty pieniężne niezgodnie z prawem Unii. Tak jak prawo do zwrotu rozpatrywane w kategoriach środka prawnego przewidzianego w prawie Unii stanowi jedynie reakcję na obiektywną okoliczność, że kwoty te nie były należne, tak samo prawo do wypłaty odsetek stanowi reakcję na fakt upływu czasu.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>W przypadkach, w których pojawia się możliwość skorzystania ze środka prawnego pozwalającego na dochodzenie zwrotu, odsetki obejmują okres, w którym dana osoba miała dysponować kwotami pieniężnymi, lecz nimi nie dysponowała, przy czym nie ma potrzeby badania, dlaczego właściwe organy krajowe dopuściły się naruszenia prawa Unii. Wystarczające jest samo naruszenie. Odsetki pozwalają po prostu wziąć poprawkę na upływ czasu, a zatem są one oderwane od kwestii ewentualnego usprawiedliwienia naruszenia prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Takie gospodarcze uzasadnienie prawa do wypłaty odsetek znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Trybunał wskazuje przede wszystkim na ekonomiczny sens prawa do zwrotu. Uznał on, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>prawo do zwrotu nienależnego świadczenia ma na celu usunięcie skutków niezgodności podatku z prawem Unii […] poprzez neutralizację ciężaru finansowego niesłusznie obciążającego podmiot, który go w ostateczności rzeczywiście ponosi<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111020">20 października 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Danfoss i Sauer-Danfoss</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑94/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:674">EU:C:2011:674</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. W kilku ostatnich sprawach, jak zostało to wspomniane w pkt 45 niniejszej opinii, Trybunał wyjaśnił ponadto, że prawo Unii wymaga zwrotu nienależnie pobranych kwot pieniężnych razem z odsetkami, ponieważ odsetki rekompensują <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>strat[y] spowodowan[e] utratą możliwości dysponowania środkami finansowymi<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Zobacz na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 lipca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210909">9 września 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hauptzollamt B (Fakultatywna obniżka podatku)</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑100/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:716">EU:C:2021:716</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>W związku z tym wypłata odsetek jest konieczna w celu przywrócenia poszanowania prawa Unii w drodze stworzenia sytuacji możliwie najbardziej zbliżonej do tej, która istniałaby, gdyby nie doszło do naruszenia prawa Unii. Zmierza ono zatem do przywrócenia skuteczności prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Jak wskazuje sąd odsyłający oraz spółki Gräfendorfer i Flexi Montagetechnik, aby uzasadnić przyznanie odsetek, można alternatywnie czy też uzupełniająco powołać się na instytucję bezpodstawnego wzbogacenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Zobacz w tym względzie M. van de Moosdijk, op.cit. w przypisie 25.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Została ona przywołana przez rzecznik generalną E. Sharpston w opinii w sprawie Zuckerfabrik Jülich i in.<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑113/10, C‑147/10 i C‑234/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:701">EU:C:2011:701</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0125">125</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0129">129</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, której przedmiotem również był zwrot kwot dochodzonych od organów krajowych, przy czym kwoty te wpłacono do budżetu Unii na podstawie nieważnego uregulowania Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Dodatkowo Trybunał powołał się, w wyroku z dnia <DATE ISO="20081216">16 grudnia 2008 r.</DATE>, Masdar (UK)/Komisja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑47/07 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:726">EU:C:2008:726</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, w szczególności pkt 44–50.</P></NOTE>, oraz w wyroku z dnia <DATE ISO="20200709">9 lipca 2020 r.</DATE>, Republika Czeska/Komisja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑575/18 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:530">EU:C:2020:530</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, w szczególności pkt 81–84. Zobacz także opinie: rzecznik generalnej E. Sharpston w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Republika Czeska/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑575/18 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:205">EU:C:2020:205</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0120">120</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0129">129</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; rzecznik generalnej J. Kokott w sprawach <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Słowacja/Komisja i Rumunia/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑593/15 P, C‑594/15 P i C‑599/15 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:441">EU:C:2017:441</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0108">108</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, na bezpodstawne wzbogacenie jako na element uzasadniający możliwość złożenia skargi obejmującej żądanie zwrotu z budżetu Unii na podstawie art. 268 i art. 340 akapit drugi TFUE. Trybunał podkreślił, że osoba ponosząca stratę, która powoduje przysporzenie w majątku innej osoby (w tym przypadku – w majątku Unii) bez podstawy prawnej tego przysporzenia, tytułem zasady ogólnej ma prawo do odszkodowania do wysokości tej straty ze strony wzbogaconej osoby. Zdaniem Trybunału skarga obejmująca żądanie zwrotu z budżetu Unii wymaga dowodu na wzbogacenie bez ważnej podstawy prawnej pozwanego, jak również dowodu na zubożenie skarżącego związane z tym wzbogaceniem.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>O ile instytucja bezpodstawnego wzbogacenia może stanowić odpowiednie uzasadnienie wniesionej przez państwo członkowskie skargi o zwrot kwot, które zostały nienależycie wpłacone do budżetu Unii, o tyle powołanie się na nią nie jest moim zdaniem niezbędne dla uzasadnienia żądania wypłaty odsetek w sytuacjach takich jak te rozpatrywane w niniejszych sprawach. Może ona nawet utrudniać wypłatę odsetek. Ze względu na strukturę organizacyjną Unii różne kwoty są często pobierane przez organy krajowe z przeznaczeniem na wpłatę do budżetu Unii. W myśl orzecznictwa przytoczonego w poprzednim punkcie niniejszej opinii osoba, która zapłaciła nienależnie nałożone kwoty, musi udowodnić, że po stronie organów krajowych, które pobrały te kwoty, wystąpiło przysporzenie majątkowe. Jeżeli te kwoty zostały przekazane do budżetu Unii, udowodnienie wzbogacenia organów krajowych może się okazać niemożliwe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Prawo do wypłaty odsetek nie jest oparte na logice bezpodstawnego wzbogacenia, lecz koncentruje się na drugiej stronie tego stosunku, mianowicie na niesprawiedliwym zubożeniu. Jego celem jest zapewnienie skuteczności prawa Unii przez przywrócenie sytuacji, w której znajdowałaby się osoba zubożona wbrew prawu Unii, gdyby nie doszło do naruszenia. Istotne nie jest zatem wzbogacenie organów krajowych, lecz zubożenie skarżącego. Udowodnienie wzbogacenia nie jest konieczne dla zaistnienia prawa do wypłaty odsetek na podstawie prawa Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>W tym kontekście warto przypomnieć orzecznictwo, w którym Trybunał zezwolił państwom członkowskim na uwzględnianie instytucji bezpodstawnego wzbogacenia. Zostało ono wypracowane w okolicznościach, w których przepisy krajowe ograniczały prawo do zwrotu kwot zapłaconych nienależnie, z naruszeniem prawa Unii, jeżeli koszt z tym związany został przeniesiony na innych przedsiębiorców lub na konsumentów. Zobacz na przykład wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19800227">27 lutego 1980 r.</DATE>, <NAME.CASE>Just</NAME.CASE>, <NO.CASE>68/79</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1980:57">EU:C:1980:57</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. To orzecznictwo jest potwierdzeniem zaproponowanego stanowiska, zgodnie z którym prawo do wypłaty odsetek na gruncie prawa Unii jest uzasadnione koniecznością zapobieżenia zubożeniu sprzecznemu z prawem Unii. Osoba, która przerzuciła koszt nienależnie pobranych kwot na inne osoby, nie jest zubożona, w związku z czym można odmówić jej prawa do zwrotu wraz z odsetkami na podstawie prawa Unii.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Moim zdaniem podane przez Trybunał ekonomiczne uzasadnienie istnienia prawa do wypłaty odsetek pozwala na sformułowanie wniosku, że – w prawie Unii – prawo to powstaje w każdym przypadku zubożenia osoby w sposób sprzeczny z prawem Unii, bez konieczności badania, czy podmiot, który dopuścił się naruszenia, działał w dobrej wierze oraz czy został wzbogacony.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">b)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Czy w rozpatrywanych sprawach istnieje prawo do wypłaty odsetek?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>W razie przyjęcia, że prawo Unii przyznaje prawo do wypłaty odsetek w celu przywrócenia swojej skuteczności w drodze pokrycia utraty wartości środków finansowych w okresie, w którym dana osoba była ich pozbawiona w sposób sprzeczny z prawem Unii, nie jest uzasadnione rozróżnianie między poszczególnymi sytuacjami naruszenia prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Odsetki są należne bez względu na to, czy naruszenie przyjęło postać nieważności uregulowania Unii lub uregulowania krajowego stanowiącego podstawę prawną płatności, błędnej wykładni prawa Unii lub prawa krajowego dokonującego jego wdrożenia, nieprawidłowej oceny okoliczności faktycznych, która doprowadziła do pobrania kwot pieniężnych niezgodnie z prawem Unii, czy też jakąkolwiek inną postać.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>Moim zdaniem z orzecznictwa można wywnioskować, że prawo do wypłaty odsetek istnieje we wszystkich sytuacjach, w których kwota pieniężna jest należna na podstawie prawa Unii, w celu uwzględnienia upływu czasu między powstaniem uprawnienia do żądania zapłaty<?PAGE NO="15"?> a dokonaniem płatności<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Prawo Unii nie przewiduje wypłaty odsetek wyłącznie w związku ze zwrotem podatków, opłat i innych należności. Odsetki takie są należne na przykład także w związku z roszczeniami o naprawienie szkody wynikającej z naruszenia prawa Unii. Zobacz na przykład wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19930802">2 sierpnia 1993 r.</DATE>, <NAME.CASE>Marshall</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑271/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:335">EU:C:1993:335</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Prawo do wypłaty odsetek powstaje wskutek naruszenia normy prawa Unii przyznającej prawo do zapłaty lub do niedokonywania zapłaty, począwszy od chwili naruszenia owego prawa, oraz służy przywróceniu skuteczności prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Dlatego też w sytuacjach, w których prawo do zwrotu powstało z powodu stwierdzenia nieważności uregulowania stanowiącego podstawę prawną płatności dokonanej z naruszeniem prawa Unii, wypłata odsetek jest konieczna w celu przywrócenia sytuacji, jaka miałaby miejsce, gdyby w ogóle nie wydano aktu, którego nieważność następnie stwierdzono<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Zobacz w tym względzie opinia rzecznika generalnego M. Camposa Sáncheza-Bordony w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0066">66</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Z podobnych przyczyn odsetki należy również wypłacić w sytuacjach, w których zwrot jest dochodzony z powodu nieprawidłowej oceny okoliczności faktycznych lub błędnej wykładni prawa. W sprawie C‑415/20 skarżąca nie byłaby zobowiązana do zapłaty kar finansowych, gdyby właściwy organ krajowy prawidłowo zinterpretował prawo Unii. Aby przywrócić sytuację, jaka miałaby miejsce, gdyby nie doszło do naruszenia prawa Unii, nie wystarczy jedynie zwrócić nałożonych kar; trzeba też bowiem zapłacić odsetki, które pozwalają wziąć poprawkę na upływ czasu. Tylko w ten sposób można przywrócić skuteczność prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Rozumowanie to ma zastosowanie także w sprawach C‑419/20 i C‑427/20. Skuteczność prawa Unii można przywrócić jedynie wówczas, gdy skarżący zostają <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>ponownie postawieni<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/> w sytuacji, w której nie doszło do naruszenia prawa Unii wywołanego nieprawidłową oceną okoliczności faktycznych lub błędną wykładnią prawa Unii. Wymaga to pokrycia utraty wartości środków finansowych, których skarżący byli pozbawieni z powodu naruszenia prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Podejście to znajduje potwierdzenie w niedawnym orzecznictwie, w którym Trybunał stwierdził, że odsetki są należne również wówczas, gdy przysługujące skarżącym prawo do zwrotu nie wynika ze stwierdzenia nieważności uregulowania stanowiącego podstawę prawną płatności, lecz z nieprawidłowej wykładni prawa lub nieprawidłowej interpretacji okoliczności faktycznych prowadzących do dokonania nienależnej płatności. W sprawie, w której wydano wyrok Littlewoods Retail Ltd i in.<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 lipca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, nadpłata przez skarżącą należnego podatku od wartości dodanej wynikała z nieprawidłowej wykładni odnośnych przepisów prawa Unii i prawa krajowego. W sprawie zakończonej wyrokiem Hauptzollamt B<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210909">9 września 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hauptzollamt B (Fakultatywna obniżka podatku)</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑100/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:716">EU:C:2021:716</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> zwrot stanowił konsekwencję nieprawidłowo naliczonych podatków od energii elektrycznej. W obu tych sprawach Trybunał uznał, że skarżącym przysługiwało prawo do wypłaty odsetek na gruncie prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Sytuacja w sprawie C‑415/20, w której skarżącej przez pewien czas nie przyznawano refundacji wywozowych, do których była ona uprawniona na podstawie prawa Unii, różni się od okoliczności spraw dotyczących zwrotu. W tych sprawach prawo do zapłaty odsetek powstało wskutek naruszenia prawa do niedokonywania płatności, natomiast w sprawie C‑415/20 prawo do wypłaty odsetek jest dochodzone w związku z prawem do otrzymania płatności. Drugie pytanie sądu odsyłającego w owej sprawie dotyczy zatem zasadniczo tego, czy prawo do wypłaty odsetek powstaje wyłącznie razem z prawem do zwrotu, czy też może powstaje ono również w sytuacji, w której dochodzi do naruszenia przysługującego danej osobie prawa do żądania płatności znajdującego swoje źródło bezpośrednio w prawie Unii.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="16"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Jeżeli, tak jak zasugerowałam, prawo do wypłaty odsetek na gruncie prawa Unii jest uzasadnione koniecznością przywrócenia skuteczności prawa Unii, tak aby możliwe było wzięcie poprawki na okres, w którym jednostka była pozbawiona kwoty pieniężnej w sposób sprzeczny z prawem Unii, to prawo do wypłaty odsetek powstaje także, gdy naruszenie polega na odmowie dokonania na rzecz danej osoby płatności, do której ta osoba była uprawniona na podstawie prawa Unii. W sprawie C‑415/20 odsetki są należne za okres od chwili powstania prawa do otrzymania refundacji wywozowych do chwili wypłacenia tych refundacji wywozowych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Podsumowując, moim zdaniem orzecznictwo Trybunału należy rozumieć w ten sposób, że przewiduje ono co do zasady prawo do wypłaty odsetek we wszystkich sytuacjach, w których kwoty pieniężne należne na podstawie prawa Unii są wypłacane z opóźnieniem, z naruszeniem prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Uważam więc, że orzecznictwo Trybunału dotyczące prawa do wypłaty odsetek znajduje zastosowanie wówczas, gdy właściwe organy krajowe niesłusznie odmawiają przyznania refundacji wywozowych i niesłusznie nakładają kary finansowe, z naruszeniem prawa Unii, tak jak miało to miejsce w sprawie C‑415/20. Ma ono również zastosowanie do zwrotu ceł antydumpingowych, które pobrano wskutek nieprawidłowej oceny okoliczności faktycznych, tak jak miało to miejsce w sprawie C‑419/20, oraz do zwrotu nienależycie pobranych, w rezultacie błędnej wykładni prawa Unii, należności celnych przywozowych, tak jak miało to miejsce w sprawie C‑427/20. We wszystkich tych sytuacjach cel przyświecający wypłacie odsetek jest taki sam – chodzi o zrekompensowanie utraty wartości pieniądza w czasie od chwili powstania uprawnienia do żądania odnośnych kwot pieniężnych do chwili ich zapłaty.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>Interpretowanie orzecznictwa Trybunału w taki sposób, że orzecznictwo to znajduje zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, w których Trybunał stwierdza nieważność środka Unii lub środka prawa krajowego, podważałoby sam cel przyświecający temu orzecznictwu, mianowicie zapewnienie, iż – niezależnie od tego, jak doszło do naruszenia prawa Unii – jednostkom przyznaje się prawo do wypłaty odsetek w celu przywrócenia skuteczności prawa Unii.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Czy ma znaczenie, czy naruszenie prawa Unii zostaje stwierdzone przez sądy krajowe, czy przez Trybunał?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>Przy interpretowaniu – na potrzeby rozpatrywanych spraw – pojęcia naruszenia prawa Unii zawartego w orzecznictwie Trybunału dotyczącym zwrotu nienależycie pobranych kwot pojawia się w sposób powiązany również pytanie, czy ma znaczenie, czy naruszenie prawa Unii zostaje stwierdzone przez sądy krajowe, czy też przez Trybunał.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>Odpowiedź na to pytanie powinna być moim zdaniem przecząca.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>Jak uznał Trybunał, art. 19 TUE powierza sądom państw członkowskich i Trybunałowi zadanie zapewnienia pełnego stosowania prawa Unii we wszystkich państwach członkowskich, jak również ochrony sądowej praw, jakie jednostki wywodzą z tego prawa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Zobacz na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180227">27 lutego 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Associação Sindical dos Juízes Portugueses</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑64/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:117">EU:C:2018:117</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20211116">16 listopada 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>WB i in.</NAME.CASE>, od <NO.CASE>C‑748/19 do C‑754/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:931">EU:C:2021:931</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Sądy krajowe pełnią więc we współpracy z Trybunałem wspólne zadania, służące zapewnieniu poszanowania prawa w wykładni i stosowaniu traktatów<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Zobacz na przykład opinia 1/09 (Porozumienie ustanawiające jednolity system rozstrzygania sporów patentowych) z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110308">8 marca 2011 r.</DATE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:123">EU:C:2011:123</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0069">69</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180227">27 lutego 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Associação Sindical dos Juízes Portugueses</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑64/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:117">EU:C:2018:117</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="17"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>Ponadto Trybunał podkreślił, że procedura uregulowana w art. 267 TFUE ustanawia bezpośrednią współpracę między Trybunałem a sądami krajowymi, w ramach której te ostatnie ściśle uczestniczą w prawidłowym stosowaniu i jednolitej wykładni prawa Unii, a także w zapewnieniu ochrony prawom przyznanym przez ten porządek prawny jednostkom. W związku z tym funkcje powierzone odpowiednio sądom krajowym i Trybunałowi są kluczowe dla zachowania samej istoty prawa ustanowionego przez traktaty<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Zobacz na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200625">25 czerwca 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>SatCen/KF</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑14/19 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:492">EU:C:2020:492</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20211006">6 października 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Consorzio Italian Management i Catania Multiservizi</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑561/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:799">EU:C:2021:799</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84.</NO.P><TXT>Z powyższego wynika, że sądy krajowe odgrywają, obok Trybunału, kluczową rolę jako sądy <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>powszechne<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> w systemie prawnym Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Zobacz podobnie opinia 1/09 (Porozumienie ustanawiające jednolity system rozstrzygania sporów patentowych) z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110308">8 marca 2011 r.</DATE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:123">EU:C:2011:123</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0080">80</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. W związku z tym, jeżeli sąd krajowy stwierdza naruszenie prawa Unii, to tego rodzaju ustalenie ma tę samą wartość co stwierdzenie przez Trybunał naruszenia przyznanego jednostkom na gruncie prawa Unii prawa do zwrotu nienależycie pobranych kwot oraz wypłaty odpowiednich odsetek.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85.</NO.P><TXT>Należy również wskazać, że to podejście wydaje się odzwierciedlone w odnośnym orzecznictwie Trybunału. W wyroku Wortmann<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170118">18 stycznia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> (wyróżnienie własne).</P></NOTE> Trybunał wskazał, że gdy cła zostają zwrócone dlatego, iż nałożono je z naruszeniem prawa Unii, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/><HT TYPE="ITALIC">co winno zostać zweryfikowane przez sąd krajowy</HT><QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>, państwa członkowskie są na mocy prawa Unii zobowiązane do wypłaty odsetek od zwracanej kwoty.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86.</NO.P><TXT>W związku z tym uznaję, że naruszenie prawa Unii, z którego wynika prawo do wypłaty odsetek, istnieje niezależnie od tego, czy owo naruszenie zostaje stwierdzone przez sądy krajowe, czy też przez Trybunał.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie ograniczeń, jakie prawo Unii i prawo krajowe może przewidywać w odniesieniu do prawa do wypłaty odsetek</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87.</NO.P><TXT>We wszystkich trzech sprawach sąd odsyłający uważa, że skarżące są uprawnione do wypłaty odsetek za cały okres, w którym były pozbawione kwot pieniężnych w sposób sprzeczny z prawem Unii, jedynie wówczas, gdy prawo do wypłaty odsetek istnieje na gruncie prawa Unii. W poprzednich częściach niniejszej opinii wskazałam już, że prawo Unii rzeczywiście przyznaje skarżącym prawo do wypłaty odsetek.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88.</NO.P><TXT>Z postanowień odsyłających wynika jednak, że sąd odsyłający stoi na stanowisku, iż – przynajmniej w sprawach C‑419/20 i C‑427/20 – skarżące były uprawnione do wypłaty odsetek na gruncie prawa krajowego za okres od wszczęcia postępowania sądowego do dnia dokonania zwrotu, natomiast w sprawie C‑415/20 skarżąca nie jest uprawniona do żadnych odsetek na podstawie prawa krajowego, ponieważ nie wniosła do sądu skargi, w której domagałaby się przyznania refundacji wywozowych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0089"><NO.P>89.</NO.P><TXT>W tym względzie nie ma moim zdaniem znaczenia, czy w niniejszych sprawach prawo krajowe przyznaje skarżącym prawo do wypłaty odsetek, ponieważ prawo to zostało wyprowadzone bezpośrednio z prawa Unii. W związku z tym kwestia, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sporów zawisłych przed sądem odsyłającym, nie dotyczy tego, czy odsetki mogą zostać wypłacone na gruncie prawa Unii za okres do dnia wszczęcia postępowania sądowego, lecz<?PAGE NO="18"?> tego, czy przepisy krajowe mogą zgodnie z prawem ograniczać wykonywanie tego wywodzonego z prawa Unii prawa do wypłaty odsetek za ten okres albo uzależniać jego wykonywanie od wniesienia skargi do sądu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0090"><NO.P>90.</NO.P><TXT>Rodzi się też pytanie, czy skarżącym można odmówić wypłaty odsetek, do których w przeciwnym razie byłyby one uprawnione na gruncie prawa Unii, w drodze zastosowania przepisów celnych Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0091"><NO.P>91.</NO.P><TXT>Prawa wynikające z prawa Unii, w tym prawo do wypłaty odsetek, mogą być – pod pewnymi warunkami – ograniczone albo przez samo prawo Unii, albo przez prawo krajowe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0092"><NO.P>92.</NO.P><TXT>Ogólnie rzecz biorąc, aby ograniczenie praw wynikających z prawa Unii było dopuszczalne, konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze, ograniczenie praw wywodzonych z prawa Unii musi być uzasadnione celem interesu publicznego dopuszczalnym w świetle prawa Unii; oraz, po drugie, musi ono być proporcjonalne do tego celu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0093"><NO.P>93.</NO.P><TXT>W świetle tych właśnie ram zbadam teraz dwa ograniczenia, które mają znaczenie w niniejszych sprawach, przy czym pierwsze z nich wynika z prawa Unii, natomiast drugie – z prawa krajowego.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Ograniczenia nałożone przez prawo Unii (art. 241 Wspólnotowego kodeksu celnego i art. 116 ust. 6 unijnego kodeksu celnego)</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0094"><NO.P>94.</NO.P><TXT>W rozpatrywanych sprawach należy między innymi odpowiedzieć na pytanie, czy art. 241 Wspólnotowego kodeksu celnego i art. 116 ust. 6 unijnego kodeksu celnego (do których to przepisów będę się odnosić łącznie jako do <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>kodeksu celnego<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>) mają zastosowanie w okolicznościach przedstawionych sądowi odsyłającemu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0095"><NO.P>95.</NO.P><TXT>Te przepisy prawa Unii odpowiednio ograniczają i wykluczają, z pewnymi zastrzeżeniami, wypłatę odsetek w przypadku zwrotu przez właściwe organy krajowe należności celnych. W związku z tym mają one potencjalnie znaczenie w odniesieniu do zwrotu należności celnych przywozowych, których dotyczy sprawa C‑427/20, jak również do zwrotu ceł antydumpingowych będących przedmiotem sprawy C‑419/20.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0096"><NO.P>96.</NO.P><TXT>Z argumentów przytoczonych przez rząd niderlandzki wynika, że zawarta w kodeksie celnym norma wykluczająca wypłatę odsetek znajduje zastosowanie w okolicznościach spraw C‑419/20 i C‑427/20, dlatego też w tych sprawach odsetki nie są należne. Spółki Gräfendorfer, Reyher i Flexi Montagetechnik oraz Komisja nie zgadzają się z tym stanowiskiem. Podnoszą one, powołując się na wyrok Wortmann, że przewidziana w kodeksie celnym norma wykluczająca wypłatę odsetek nie ma zastosowania w okolicznościach tych spraw.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0097"><NO.P>97.</NO.P><TXT>Rząd niderlandzki opiera swoją argumentację na twierdzeniu, że zawarta w kodeksie celnym norma wykluczająca wypłatę odsetek stanowi zasadę ogólną. Jego zdaniem ustalenia dokonane przez Trybunał w wyroku Wortmann są wyjątkiem od tej zasady.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0098"><NO.P>98.</NO.P><TXT>Wbrew stanowisku tego rządu uważam, że rozpatrywana norma ustanowiona w kodeksie celnym nie jest zasadą ogólną, lecz wyjątkiem od zasady ogólnej prawa Unii przewidującej, iż w sytuacjach, w których ma miejsce zwrot kwot uiszczonych niezgodnie z prawem Unii, należne są odsetki. To właśnie dlatego, że w myśl zasady ogólnej należy wypłacać odsetki, konieczne stało się wyłączenie możliwości ich wypłaty w drodze wyraźnej normy.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="19"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0099"><NO.P>99.</NO.P><TXT>Norma zawarta w kodeksie celnym, z racji tego, że stanowi ograniczenie zasady ogólnej, musi być uzasadniona oraz proporcjonalna do przedstawionego uzasadnienia. W razie braku takiego uzasadnienia przewidziana w kodeksie celnym norma wykluczająca zapłatę odsetek w przypadku zwrotu byłaby nieważna<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>W opinii w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, rzecznik generalny M. Campos Sánchez-Bordona wskazał jako jedno z rozwiązań, które mógłby w tej sprawie przyjąć Trybunał, stwierdzenie nieważności przepisu kodeksu celnego wykluczającego wypłatę odsetek. Nie było to jednak rozwiązanie, które zaproponował on Trybunałowi, ponieważ ów przepis miał możliwe do przyjęcia uzasadnienie. Należy zauważyć, że w niniejszych sprawach nie zakwestionowano ważności tej normy.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0100"><NO.P>100.</NO.P><TXT>W wyroku Wortmann<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170118">18 stycznia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, w szczególności pkt 24–32.</P></NOTE> przedstawiono uzasadnienie rozpatrywanej normy kodeksu celnego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Za tym uzasadnieniem Komisja opowiedziała się zarówno w sprawie Wortmann, jak i w uwagach przedstawionych w niniejszych sprawach.</P></NOTE>, jednocześnie zawężając jej stosowanie tylko do niektórych rodzajów sytuacji. Wyjaśnię, że było to niezbędne dla zachowania zgodności z prawem owej zasady przewidzianej w kodeksie celnym oraz że zasada ta nie znajduje, z tej samej przyczyny, zastosowania w niniejszych sprawach.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0101"><NO.P>101.</NO.P><TXT>Trybunał, w ślad za rzecznikiem generalnym, orzekł w wyroku Wortmann, że z genezy art. 241 Wspólnotowego kodeksu celnego wynika, iż ten przepis dotyczy <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>sytuacji, w której po zwolnieniu towarów przez organy celne okaże się, że początkowy pobór należności celnych przywozowych powinien zostać skorygowany poprzez ich obniżenie i w związku z tym całość lub część należności celnych przywozowych uiszczonych przez podmiot gospodarczy powinna mu zostać zwrócona<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170118">18 stycznia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0102"><NO.P>102.</NO.P><TXT>Jak wyjaśnia rzecznik generalny M. Campos Sánchez-Bordona, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>organy celne nie kontrolują towarów przed zwolnieniem i dokonują następczej kontroli prawidłowości dokonania przywozu. Jeżeli w tym późniejszym okresie zostanie ustalona nowa kwota należności celnej, może z tego wynikać zarówno obowiązek importera do zapłaty kwot jeszcze nie uiszczonych (wstępne ustalenie należności w sposób wadliwy), jak i obowiązek organów celnych do zwrotu należności pobranych nienależnie<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Opinia rzecznika generalnego M. Camposa Sáncheza-Bordony w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Kodeks celny wyklucza wypłatę odsetek w obu tych przypadkach<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Ta symetria, z której wynika wyłączenie obowiązku wypłaty odsetek zarówno przez organy celne, jeżeli należności celne są korygowane w dół, jak i przez podmiot gospodarczy, jeżeli należności celne są korygowane w górę, została uwypuklona jako istotny element uzasadnienia rozpatrywanej normy. Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170118">18 stycznia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; opinia rzecznika generalnego M. Camposa Sáncheza-Bordony w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0103"><NO.P>103.</NO.P><TXT>W związku z tym uzasadnieniem dla ustanowionego w kodeksie celnym ograniczenia zasady ogólnej nakazującej zapłatę odsetek jest zapewnienie krótkiego czasu odprawy celnej i szybkiego dopuszczenia towarów do obrotu na rynku<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Wydaje mi się, że nie ma powodu, dla którego rozważania przedstawione w wyroku Wortmann, który dotyczył art. 241 Wspólnotowego kodeksu celnego, miałyby nie mieć zastosowania do art. 116 ust. 6 unijnego kodeksu celnego. Zobacz podobnie opinia rzecznika generalnego M. Camposa Sáncheza-Bordony w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, przypis 25.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0104"><NO.P>104.</NO.P><TXT>Aby ta norma była proporcjonalna do zamierzonego przez nią celu, jej stosowanie musi być ograniczone do sytuacji związanych z procedurami odprawy celnej, jak zostało to wyjaśnione w poprzednich punktach niniejszej opinii. Są to sytuacje, w których organ celny lub podmiot gospodarczy domagają się skorygowania należności celnych zaraz po dokonaniu pierwotnej odprawy celnej, zaś obie strony zgadzają się na taką korektę. Jednakże w razie powstania sporu zaistniała sytuacja nie będzie objęta zakresem stosowania przewidzianego w kodeksie celnym wyjątku wykluczającego wypłatę odsetek.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="20"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0105"><NO.P>105.</NO.P><TXT>Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Wortmann, zgodnie z którym ustanowionej w kodeksie celnym normy wykluczającej wypłatę odsetek nie stosuje się, jeżeli podstawą zwrotu ceł są błędy przy obliczeniu owych ceł, które nie wynikały z ograniczonego czasu odprawy celnej. Nie znajduje to jednak zastosowania w tejże sprawie w odniesieniu do wypłaty odsetek w związku ze zwrotem ceł antydumpingowych nałożonych na podstawie rozporządzenia Unii, którego częściową nieważność stwierdził Trybunał.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0106"><NO.P>106.</NO.P><TXT>Rząd niderlandzki podnosi, że w wyroku Wortmann wyłączono z zakresu stosowania normy zawartej w kodeksie celnym jedynie przypadki, w których zwrot następuje po stwierdzeniu nieważności uregulowania stanowiącego podstawę prawną płatności, które to okoliczności zaistniały w sprawie zakończonej wydaniem owego wyroku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0107"><NO.P>107.</NO.P><TXT>Moim zdaniem jednak taka wykładnia nie byłaby zgodna z przedstawionym w wyroku Wortmann uzasadnieniem tej normy, którym jest zapewnienie krótkiego czasu odprawy celnej, co rzecznik generalny M. Campos Sánchez-Bordona określił mianem <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>zwykłych okoliczności<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Opinia rzecznika generalnego M. Camposa Sáncheza-Bordony w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Jeżeli sytuacje, które nie mieszczą się w ramach <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>zwykłych<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/> czynności odprawy celnej, nie zostają wyłączone z zakresu stosowania normy ustanowionej w kodeksie celnym, istnieje ryzyko, że ta norma zostanie uznana za nieważną, ponieważ nie jest proporcjonalna do celu będącego jej uzasadnieniem. Tego rodzaju sytuacje nie ograniczają się wyłącznie do przypadków, w których zwrot następuje po stwierdzeniu nieważności uregulowania będącego podstawą prawną płatności.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0108"><NO.P>108.</NO.P><TXT>W niniejszych sprawach błędna ocena dokonana przez właściwe organy krajowe nie została skorygowana w drodze <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0030" REF.END="QE0030"/>zwykłych<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> i realizowanych w krótkim czasie procedur odprawy celnej. Dostosowanie należności stanowiło natomiast konsekwencję wykonania wyroków sądów krajowych, w których stwierdzono, że te należności nałożono z naruszeniem prawa Unii. Takie sytuacje nie są objęte zakresem wyjątku przewidzianego w kodeksie celnym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0109"><NO.P>109.</NO.P><TXT>W związku z tym uważam, że art. 241 Wspólnotowego kodeksu celnego i art. 116 ust. 6 unijnego kodeksu celnego nie wykluczają w okolicznościach niniejszych spraw wypłaty odsetek, jak również że w niniejszych sprawach stosuje się zasadę ogólną przewidującą prawo do wypłaty odsetek zgodnie z orzecznictwem Trybunału.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Ograniczenia nałożone przez prawo krajowe (przepisy krajowe uzależniające prawo do wypłaty odsetek od wniesienia skargi do sądu oraz ograniczające wypłatę odsetek do okresu rozpoczynającego się od chwili wniesienia takiej skargi)</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0110"><NO.P>110.</NO.P><TXT>Analiza przepisów krajowych ograniczających normy prawa Unii ustanawiające środki prawne jest zazwyczaj dokonywana w świetle pojęcia określanego mianem krajowej autonomii proceduralnej. W niniejszej opinii nie zamierzam się pochylać nad kwestią stosowności zasady <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0031" REF.END="QE0031"/>krajowej autonomii proceduralnej<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>W tym względzie zob. jednak C.N. Kakouris, Do the Member States Possess Judicial Procedural <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0032" REF.END="QE0032"/>Autonomy<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/>?, <HT TYPE="ITALIC">Common Market Law Review</HT>, vol. 34, 1997, s. 1389; M. Bobek, Why There is No Principle of <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0033" REF.END="QE0033"/>Procedural Autonomy<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> of the Member States, w: <HT TYPE="ITALIC">The European Court of Justice and the Autonomy of the Member States</HT>, ed. B. de Witte, H.-W. Micklitz, Intersentia 2012, s. 305; opinia rzecznik generalnej V. Trstenjak w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:9">EU:C:2012:9</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Wystarczy stwierdzić, że w myśl tej koncepcji to do państw członkowskich należy uregulowanie kwestii materialnych i proceduralnych istotnych<?PAGE NO="21"?> z punktu widzenia wykonywania środków prawnych wynikających z prawa Unii. Krajowa autonomia proceduralna wchodzi w grę wówczas, gdy brak jest odnośnych uregulowań Unii. Podlega ona jednak zasadom równoważności i skuteczności<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>W odniesieniu do wypłaty odsetek zob. na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 lipca 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200423">23 kwietnia 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>Sole-Mizo i Dalmandi Mezőgazdasági</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑13/18 i C‑126/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:292">EU:C:2020:292</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Jak wskazał Trybunał w tych wyrokach, w braku przepisów na poziomie Unii do państw członkowskich należy ustanowienie w wewnętrznym porządku prawnym warunków wypłaty takich odsetek, pod warunkiem że nie są one mniej korzystne od warunków dotyczących podobnych żądań opartych na przepisach prawa krajowego (zasada równoważności) oraz że nie czynią praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym wykonywania uprawnień przyznanych przez unijny porządek prawny (zasada skuteczności).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0111"><NO.P>111.</NO.P><TXT>Przepisy krajowe ograniczające skuteczność praw wywodzonych z prawa Unii mogą być jednak uzasadnione, o ile realizują one, w sposób proporcjonalny, zgodny z prawem cel.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0112"><NO.P>112.</NO.P><TXT>Ta <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0034" REF.END="QE0034"/>proceduralna reguła rozsądku<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>, jak określono ją w doktrynie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>Zobacz w tym względzie S. Prechal, Community Law in National Courts: The Lessons from Van Schijndel, <HT TYPE="ITALIC">Common Market Law Review</HT>, vol. 35, 1998, s. 681, tu: s. 690. Zobacz także na przykład R. Widdershoven, National Procedural Autonomy and General EU Law Limits, <HT TYPE="ITALIC">Review of European Administrative Law</HT>, vol. 12, 2019, s. 5; F. Episcopo, op.cit. w przypisie 25.</P></NOTE>, została sformułowana przez Trybunał w wyrokach z dnia <DATE ISO="19951214">14 grudnia 1995 r.</DATE>, van Schijndel i van Veen<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑430/93 i C‑431/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1995:441">EU:C:1995:441</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> oraz Peterbroeck<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑312/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1995:437">EU:C:1995:437</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, a następnie potwierdzona w późniejszym orzecznictwie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0062"><P>Zobacz na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191219">19 grudnia 2019 r.</DATE>, <NAME.CASE>Cargill Deutschland</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑360/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1124">EU:C:2019:1124</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20211006">6 października 2021 r.</DATE>, <NAME.CASE>Consorzio Italian Management i Catania Multiservizi</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑561/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:799">EU:C:2021:799</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0063">63</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0064">64</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Trybunał orzekł w odniesieniu do zasady skuteczności, że każdy przypadek, w którym powstaje pytanie, czy przepis krajowy czyni praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym stosowanie prawa Unii, należy rozpatrywać z uwzględnieniem miejsca danego przepisu w całym postępowaniu, trybu tego postępowania i jego szczególnych cech przed różnymi sądami krajowymi. W związku z tym przepisy krajowe, które realizują określony, zgodny z prawem cel, taki jak prawidłowy przebieg postępowania lub poszanowanie zasady prawa do obrony lub zasady pewności prawa, są zgodne z zasadą skuteczności w zakresie, w jakim zapewniają one osiągnięcie takiego zgodnego z prawem celu w sposób proporcjonalny. Musi to zostać zweryfikowane w konkretnym przypadku przez dany sąd krajowy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0113"><NO.P>113.</NO.P><TXT>To właśnie w świetle tych ram analitycznych należy dokonać oceny przepisów krajowych, które ograniczają prawo do wypłaty odsetek w niniejszych sprawach.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0114"><NO.P>114.</NO.P><TXT>Według sądu odsyłającego przepisy krajowe mające zastosowanie we wszystkich trzech sprawach ograniczają początek okresu, za który należna jest wypłata odsetek, do dnia wszczęcia postępowania przed właściwym sądem krajowym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0115"><NO.P>115.</NO.P><TXT>Na wstępie należy zauważyć, że wydaje się, iż nie istnieją jakiekolwiek przesłanki, które mogłyby wywołać wątpliwości co do zgodności tych przepisów z zasadą równoważności<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0063"><P>Nie sądzę – wbrew argumentom wysuniętym przez spółkę Reyher w sprawie C‑419/20 – że rozpatrywane przepisy krajowe traktują roszczenia wynikające z prawa Unii w sposób mniej korzystny aniżeli roszczenia oparte na prawie krajowym; to, iż właściwe organy krajowe mogą w postępowaniu głównym utrzymywać, że art. 116 ust. 6 unijnego kodeksu celnego znajduje zastosowanie w taki sposób, iż wyklucza wypłatę odsetek, wynika z ewentualnego ograniczenia prawa do wypłaty odsetek nałożonego nie przez prawo krajowe, lecz przez prawo Unii.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0116"><NO.P>116.</NO.P><TXT>Jeśli jednak chodzi o zasadę skuteczności, to moim zdaniem istnieją poważne przesłanki, by sądzić, że rozpatrywane przepisy krajowe nie są zgodne z ową zasadą.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="22"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0117"><NO.P>117.</NO.P><TXT>Zgodnie z orzecznictwem Trybunału<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0064"><P>Zobacz na przykład wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130418">18 kwietnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Irimie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑565/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:250">EU:C:2013:250</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Zobacz także podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200423">23 kwietnia 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>Sole-Mizo i Dalmandi Mezőgazdasági</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑13/18 i C‑126/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:292">EU:C:2020:292</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> prawo Unii wymaga co do zasady zapłaty odsetek za cały okres pomiędzy dniem zapłaty lub niedokonania wypłaty kwot nałożonych lub zatrzymanych z naruszeniem prawa Unii a datą dokonania ich zwrotu lub zapłaty. Pozwala to zapewnić stosowne odszkodowanie za straty spowodowane utratą możliwości dysponowania owymi kwotami.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0118"><NO.P>118.</NO.P><TXT>W związku z tym w wyroku Irimie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0065"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130418">18 kwietnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Irimie</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑565/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:250">EU:C:2013:250</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Zobacz także podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141015">15 października 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Nicula</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑331/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2285">EU:C:2014:2285</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> Trybunał orzekł, że przepisy ograniczające odsetki do odsetek naliczanych od dnia następującego po dniu wystąpienia z wnioskiem o zwrot nienależnie pobranego podatku nie są zgodne z zasadą skuteczności. Ponadto należy zauważyć, że w opinii w sprawie Wortmann<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0066"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0014">14</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0069">69</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0073">73</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> rzecznik generalny M. Campos Sánchez-Bordona uznał, iż to samo tyczy się uregulowań niemieckich rozpatrywanych w niniejszych sprawach.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0119"><NO.P>119.</NO.P><TXT>Podzielam ten pogląd. Przepisy krajowe ograniczające wypłatę odsetek wyłącznie do okresu rozpoczynającego się od dnia wszczęcia postępowania przed sądem pozbawiają jednostki stosownego odszkodowania za cały okres, w którym ponosiły one straty spowodowane pozbawieniem możliwości dysponowania nienależnie pobranymi kwotami, które jest wymagane w ramach skutecznego stosowania prawa do wypłaty odsetek.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0120"><NO.P>120.</NO.P><TXT>Jak wskazują spółki Gräfendorfer, Reyher i Flexi Montagetechnik, w okolicznościach takich jak te w niniejszych sprawach okres od zapłaty nienależnie pobranych kwot do wniesienia skargi do sądu może trwać kilka lat, a to z uwagi na procedurę odwołań w administracyjnym toku instancji, która poprzedza wniesienie skargi do sądu. Dlatego też nie wydaje mi się, aby uregulowania krajowe mające zastosowanie we wszystkich trzech sprawach spełniały wymogi zasady skuteczności.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0121"><NO.P>121.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający wskazał na dodatkowy element, który występuje jedynie w sprawie C‑415/20 i dotyczy wypłaty odsetek od przyznanych z opóźnieniem refundacji wywozowych. Zdaniem tego sądu wydaje się, że – zgodnie z właściwymi przepisami prawa krajowego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0067"><P>W tym względzie sąd odsyłający powołuje się na § 236 AO w związku z §14 ust. 2 MOG.</P></NOTE> – w sytuacji opóźnienia w wypłacie świadczeń odsetki są należne od chwili wszczęcia przed sądem postępowania, w którym podmiot gospodarczy dochodzi wypłaty takich świadczeń. Jeżeli jednak opóźniona płatność zostaje dokonana bez wszczętego postępowania sądowego, to znaczy jeżeli właściwe organy krajowe podejmą decyzję o przyznaniu refundacji wywozowych, podmiot gospodarczy nie ma prawa do żadnych odsetek. W związku z tym jeśli podmiot gospodarczy, jak miało to miejsce w owej sprawie, złożył wyłącznie odwołanie w administracyjnym toku instancji do właściwego organu krajowego i oczekiwał na wydanie decyzji w postępowaniu wzorcowym, w wyniku którego ten organ przyznał refundacje wywozowe bez odsetek, to taki podmiot gospodarczy nie jest uprawniony do żadnych odsetek.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0122"><NO.P>122.</NO.P><TXT>Moim zdaniem takie uregulowanie krajowe nie jest zgodne z zasadą skuteczności. Z orzecznictwa Trybunału wynika, że prawo do wypłaty odsetek istnieje na mocy prawa Unii, a zatem niezależnie od prawa krajowego. Podmiot gospodarczy, któremu z opóźnieniem przyznano refundacje wywozowe, jest więc uprawniony do otrzymania odsetek. Uzależnienie takiego prawa od wszczęcia postępowania sądowego pozbawia osoby, takie jak skarżąca w sprawie C‑415/20, która nie wniosła do sądu skargi o dokonanie takiego zwrotu, prawa, które przysługuje im na podstawie prawa Unii.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="23"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0123"><NO.P>123.</NO.P><TXT>Nawet jeśli rozpatrywane przepisy krajowe, tak jak zostały one przedstawione przez sąd odsyłający, ograniczają skuteczność wywodzonego z prawa Unii prawa do wypłaty odsetek, to nie wyklucza to, iż – w zależności od konkretnych okoliczności danej sprawy – takie przepisy mogą być dopuszczalne w świetle prawa Unii. Jest to możliwe jedynie pod warunkiem, że owe przepisy są proporcjonalne do ważnych interesów uznanych w krajowym porządku prawnym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0124"><NO.P>124.</NO.P><TXT>Niemniej jednak w niniejszych sprawach Trybunałowi nie przedstawiono żadnych informacji, które umożliwiałyby dokonanie oceny, czy regulacje krajowe ograniczające prawo do wypłaty odsetek są uzasadnione. Co się tyczy przepisów krajowych uzależniających prawo do wypłaty odsetek od wniesienia skargi do sądu, sąd odsyłający wskazał, że istnienie tego rodzaju przepisów można wytłumaczyć autonomią decyzyjną podmiotów gospodarczych; decyzję o tym, by nie wszczynać postępowania sądowego, lecz oczekiwać na wynik postępowania wzorcowego, można bowiem postrzegać jako przejaw skorzystania z tej autonomii, co skutkuje zrzeczeniem się przez podmiot gospodarczy prawa do odsetek. Nie dostrzegam, jaki miałby być cel publiczny przyświecający takim uregulowaniom. Wręcz przeciwnie – wydaje mi się, że skutkują one niepotrzebnym zwiększeniem liczby postępowań sądowych. Niemniej jednak w kontekście podziału kompetencji między Trybunał a sądy krajowe – mając na uwadze, że zarówno Trybunał, jak i sądy krajowe są sądami Unii (zob. pkt 82–84 niniejszej opinii) – to do sądu odsyłającego należy ocena zasadności i proporcjonalności rozpatrywanych przepisów krajowych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0125"><NO.P>125.</NO.P><TXT>Podsumowując, należy stwierdzić, że – z zastrzeżeniem weryfikacji przez sąd odsyłający – rozpatrywane przepisy krajowe z racji tego, iż ograniczają wypłatę odsetek od zwracanych kwot, które zostały nienależnie pobrane lub wypłacone z opóźnieniem przez właściwe organy krajowe, z naruszeniem prawa Unii, nie spełniają wymogów zasady skuteczności.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0126"><NO.P>126.</NO.P><TXT>Konsekwencją takiego stwierdzenia w świetle prawa Unii jest to, że sąd odsyłający może albo dokonać wykładni tych przepisów krajowych w sposób pozwalający zapewnić skuteczne stosowanie prawa do wypłaty odsetek lub, jeżeli okaże się to niemożliwe, odstąpić od ich stosowania w rozpatrywanych sprawach.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">VI.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0127"><NO.P>127.</NO.P><TXT>W świetle powyższych rozważań proponuję Trybunałowi, by na pytania przedstawione przez Finanzgericht Hamburg (sąd ds. finansowych w Hamburgu, Niemcy) odpowiedział następująco:</TXT><P>Sprawa C‑415/20</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Państwa członkowskie są na podstawie prawa Unii zobowiązane do zwrotu opłat pobranych z naruszeniem prawa Unii wraz z odsetkami w przypadkach, w których powodem zwrotu nie jest stwierdzona przez Trybunał sprzeczność z prawem Unii podstawy prawnej, lecz dokonana przez Trybunał wykładnia (pod‑)pozycji Nomenklatury scalonej.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Rozwinięte przez Trybunał zasady prawa Unii dotyczące prawa do odsetek mają zastosowanie również do płatności refundacji wywozowych, których przyznania właściwe organy krajowe odmówiły z naruszeniem prawa Unii.</TXT></NP></ITEM></LIST><P>Sprawa C‑419/20</P><?PAGE NO="24"?><P>Naruszenie prawa Unii jako przesłanka roszczenia o odsetki, które Trybunał wywodzi z prawa Unii, występuje również wtedy, gdy właściwe organy krajowe ustalają należności celne, stosując prawo Unii, jednak sąd krajowy stwierdza następnie, że nie zostały spełnione faktyczne przesłanki pobrania należności celnych.</P><P>Sprawa C‑427/20</P><P>Naruszenie prawa Unii jako przesłanka roszczenia o odsetki, które Trybunał wywodzi z prawa Unii, występuje również wtedy, gdy właściwe organy krajowe ustalają należności celne z naruszeniem wiążących prawnie przepisów prawa Unii, a sąd krajowy stwierdza to naruszenie prawa Unii.</P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>