<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-415/20</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62020CC0415</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2022:14">EU:C:2022:14</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>23</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>23</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Konklużjonijiet Ćapeta – kawżi magħquda C‑415/20, C‑419/20 u C‑427/20</HT></P><P><HT TYPE="SC">Gräfendorfer Geflügel- und Tiefkühlkost et.</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali</HT></P><P><HT TYPE="UC">Ćapeta</HT></P><P>ippreżentati fit‑<DATE ISO="20220113">13 ta’ Jannar 2022</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa oriġinali: l-Ingliż.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Kawżi magħquda C‑415/20, C‑419/20 u C‑427/20</HT></P><P>Gräfendorfer Geflügel- und Tiefkühlfeinkost Produktions GmbH (C‑415/20)</P><P>F. Reyher Nchfg. GmbH &amp; Co. KG vertr. d. d. Komplementärin Verwaltungsgesellschaft F. Reyher Nchfg. mbH (C‑419/20)</P><P>vs</P><P>Hauptzollamt Hamburg (C‑415/20 u C‑419/20)</P><P>u</P><P>Flexi Montagetechnik GmbH &amp; Co. KG</P><P>vs</P><P>Hauptzollamt Kiel (C‑427/20)</P><P><HT TYPE="NORMAL">(talbiet għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Finanzgericht Hamburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Hamburg, il-Ġermanja))</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="”" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN="“"><KEYWORD>Rinviju għal deċiżjoni preliminari</KEYWORD><KEYWORD>Rimbors ta’ ammonti miġbura minn Stat Membru bi ksur tad-dritt tal-Unjoni Ewropea</KEYWORD><KEYWORD>Ħlas ta’ interessi</KEYWORD><KEYWORD>Unjoni doganali</KEYWORD><KEYWORD>Artikolu 241 tar-Regolament (KEE) Nru 2913/92 (Kodiċi Doganali tal-Komunità)</KEYWORD><KEYWORD>Artikolu 116(6) tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 (Kodiċi Doganali tal-Unjoni)</KEYWORD><KEYWORD>Limitazzjoni tal-ħlas ta’ interessi fil-każ ta’ rimbors tad-dazji doganali</KEYWORD><KEYWORD>Prinċipju ta’ effettività</KEYWORD><KEYWORD>Miżuri nazzjonali li jipprevedu l-ħlas ta’ interessi mill-mument meta jitressqu l-proċeduri quddiem il-qrati</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Introduzzjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Dawn it-tliet talbiet għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Finanzgericht Hamburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Hamburg, il-Ġermanja) jikkonċernaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni dwar id-dritt ta’ persuni għall-ħlas ta’ interessi stabbilit fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja bħala rimedju li joriġina mid-dritt tal-Unjoni. Dawn huma relatati ma’ tliet sitwazzjonijiet differenti li jinvolvu t-talbiet għall-ħlas ta’ interessi fuq somom miġbura indebitament bi ksur tad-dritt tal-Unjoni fir-rigward, l-ewwel, tal-ħlas tardiv ta’ rimborsi ta’ esportazzjoni fuq prodotti agrikoli u l-ħlas lura ta’ sanzjonijiet pekunjarji imposti illegalment fir-rigward ta’ dawn ir-rimborsi, it-tieni, ir-rimbors ta’ dazji antidumping u, it-tielet, ir-rimbors ta’ dazji fuq l-importazzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Id-domandi magħmula f’dawn il-kawżi jipprovdu lill-Qorti tal-Ġustizzja bl-opportunità li tispjega u tiżviluppa l-ġurisprudenza tagħha dwar id-dritt għall-ħlas ta’ interessi, u b’mod partikolari sabiex tindirizza l-kwistjoni ta’ f’liema sitwazzjonijiet ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni<?PAGE NO="2"?> jirriżulta dan id-dritt bħala kwistjoni tad-dritt tal-Unjoni. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tiċċara l-kundizzjonijiet li taħthom jistgħu jitqiegħdu dawn il-limiti fuq id-dritt għall-ħlas ta’ interessi mid-dritt tal-Unjoni u mid-dritt nazzjonali.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-kuntest ġuridiku</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt tal-Unjoni</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 tat‑<DATE ISO="19921012">12 ta’ Ottubru 1992</DATE> li jwaqqaf il-Kodiċi Doganali tal-Komunità<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti Kapitolu 2, Vol. 4, p. 307 (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>Kodiċi Doganali tal-Komunità<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>).</P></NOTE> ġie mħassar u ssostitwit mir-Regolament (KE) Nru 450/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑<DATE ISO="20080423">23 ta’ April 2008</DATE> li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komunitarju (Kodiċi Doganali Modernizzat)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="145" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2008">ĠU 2008, L 145, p. 1</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>, li hu stess ġie mħassar u ssostitwit mir-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑<DATE ISO="20131009">9 ta’ Ottubru 2013</DATE> li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="269" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2013">ĠU 2013, L 269, p. 1</REF.DOC.OJ>, rettifika fil-<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="287" PAGE.FIRST="90" DATE.PUB="2013">ĠU 2013, L 287, p. 90</REF.DOC.OJ> u fil-<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="267" PAGE.FIRST="2" DATE.PUB="2016">ĠU 2016, L 267, p. 2</REF.DOC.OJ> (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>Kodiċi Doganali tal-Unjoni<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>). Skont l-Artikoli 287 u 288 tiegħu, dan il-kodiċi daħal fis-seħħ fit‑<DATE ISO="20131030">30 ta’ Ottubru 2013</DATE> u japplika, apparti minn ċerti dispożizzjonijiet (mhux inkluż l-Artikolu 116 tiegħu), mill‑<DATE ISO="20160501">1 ta’ Mejju 2016</DATE>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>L-Artikolu 241 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità jipprevedi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>Ħlas lura mill-awtoritajiet kompetenti ta’ ammonti ta’ dazji fuq l-importazzjoni jew dazji fuq l-esportazzjoni jew ta’ imgħax ta’ kreditu jew imgħax fuq arretrati miġbura fuq il-ħlas ta’ dawk id-dazji m’għandux jagħti lok għall-ħlas ta’ imgħax minn dawk l-awtoritajiet. Iżda, l-imgħax għandu jitħallas:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>fejn deċiżjoni li tilqa’ talba għall-ħlas lura ma tiġix implimentata fi żmien tliet xhur mid-data ta’ l-adozzjoni ta’ dik id-deċiżjoni,</P></ITEM><ITEM><P>fejn dispożizzjonijiet nazzjonali jistipulaw hekk.</P></ITEM></LIST><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/></P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>L-Artikolu 116(6) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni jistabbilixxi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>Il-ħlas lura m’għandux jagħti lok għall-ħlas ta’ imgħax mill-awtoritajiet doganali kkonċernati.</ALINEA><ALINEA>Madankollu, għandu jitħallas imgħax fejn deċiżjoni li tagħti ħlas lura mhix implimentata fi żmien tliet xhur mid-data li fiha dik id-deċiżjoni ttieħdet, sakemm in-nuqqas li tiġi sodisfatta l-iskadenza kien barra mill-kontroll tal-awtoritajiet doganali.</ALINEA><ALINEA>F’tali każijiet, l-imgħax għandu jitħallas mid-data meta jiskadi l-perijodu ta’ tliet xhur sad-data tal-ħlas lura. Ir-rata tal-imgħax għandha tkun stabbilita skont l-Artikolu 112.<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="3"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt Ġermaniż</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Skont il-qorti tar-rinviju, il-liġi Ġermaniża rilevanti hija l-Abgabenordnung (il-Kodiċi Fiskali) (BGB1. 2002 I, p. 3866), fil-verżjoni applikabbli għat-tilwimiet fil-proċeduri prinċipali (iktar ’il quddiem l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>AO<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>L-Artikolu 3 tal-AO jistabbilixxi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>[…]</P><P>(3) Id-dazji fuq l-importazzjoni u fuq l-esportazzjoni, skont l-Artikolu 5(20) u (21) tal-[Kodiċi Doganali tal-Unjoni] għandhom ikunu taxxi fis-sens ta’ dan il-Kodiċi […]</P><P>(4) ‘Il-ħlasijiet fiskali anċillari’ huma […] interessi skont l-Artikoli 233 sa 237, […] interessi fuq id-dazji fuq l-importazzjoni u fuq l-esportazzjoni skont l-Artikolu 5(20) u (21) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni […]</P><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/></P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 233 tal-AO:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>L-interessi għandhom jiġu miġbura fuq talbiet li joriġinaw mir-relazzjoni ta’ bejn id-debitur u l-kreditur fiskali (Artikolu 37) biss sa fejn dan huwa previst bil-liġi […]<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/></P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>L-Artikolu 236 tal-AO jipprevedi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>(1) Skont id-dispożizzjonijiet tas-subparagrafu (3) hawn isfel, fejn taxxa evalwata tiġi mnaqqsa jew fejn rimbors fiskali mogħti permezz ta’ deċiżjoni ġudizzjarja finali u vinkolanti jew bħala riżultat ta’ tali deċiżjoni, l-interessi għandhom jakkumulaw fuq l-ammont li għandu jiġi rrimborsat jew imnaqqas mid-data tal-ftuħ tal-proċeduri sad-data tal-ħlas […]</P><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/></P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, fil-Kawża C‑415/20, il-leġiżlazzjoni rilevanti tinkludi l-Gesetz zur Durchführung der gemeinsamen Marktorganisationen und der Direktzahlungen (il-Liġi li Timplimenta l-Organizzazzjoni Komuni tas-Swieq u l-Ħlasijiet Diretti) (BGB1. 2017 I, p. 3746), fil-verżjoni applikabbli għat-tilwima fil-proċeduri prinċipali (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>MOG<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>L-Artikolu 14 tal-MOG jistabbilixxi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>1. L-ammonti dovuti għall-ħlas mill-ġdid ta’ benefiċċju jew il-ksur ta’ kwalunkwe obbligu ieħor għandhom jagħtu interessi skont ir-rata bażika biż-żieda ta’ ħames punti perċentwali mill-ġurnata li fiha jkunu dovuti. Kwalunkwe dazju mhux imħallas fil-ħin għandu jagħti interessi skont ir-rata bażika biż-żieda ta’ ħames punti perċentwali mid-data li fiha jkun dovut. L-ewwel u t-tieni sentenzi għandhom japplikaw skont id-dispożizzjonijiet u l-atti msemmija fl-Artikolu 1(2).</P><P>2. L-ammonti dovuti fir-rigward ta’ benefiċċju jew intervent għandhom jagħtu interessi mid-data tar-rinviju lill-qorti, skont l-Artikoli 236, 238 u 239 tal-AO. Mill-bqija ma għandhomx jirriżultaw fi ħlas ta’ interessi.<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/></P></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="4"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-fatti, il-proċedura prinċipali u d-domandi magħmula</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Kawża C‑415/20</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Skont id-deċiżjoni tar-rinviju, Gräfendorfer Geflügel- und Tiefkühlfeinkost Produktions GmbH (iktar ’il quddiem <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>Gräfendorfer<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>) hija kumpannija Ġermaniża li tesporta l-karkassi tat-tjur lil pajjiżi terzi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>Fil-perijodu ta’ bejn Jannar u Ġunju 2012, il-Hauptzollamt Hamburg (il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Hamburg, il-Ġermanja) irrifjuta li jagħti lil Gräfendorfer rimborsi ta’ esportazzjoni fuq il-bażi li l-karkassi tat-tjur ma kinux ta’ kwalità li tista’ tiġi kkummerċjalizzata, peress li ma kinux ġew kompletament imnittfa jew kellhom wisq ġewwieni. Fuq il-bażi tad-dritt tal-Unjoni rilevanti<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 800/1999 tal‑<DATE ISO="19990415">15 ta’ April 1999</DATE> li jistabbilixxi regoli komuni dettaljati għall-applikazzjoni tas-sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 25, p. 129). Dan ir-regolament ġie mħassar u ssostitwit mir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 612/2009 tas‑<DATE ISO="20090707">7 ta’ Lulju 2009</DATE> li jistabbilixxi regoli komuni għall-applikazzjoni tas-sistema ta’ rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ prodotti agrikoli (tfassil mill-ġdid) (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="186" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2009">ĠU 2009, L 186, p. 1</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>, il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Hamburg ukoll impona sanzjonijiet fuq Gräfendorfer peress li kienet applikat għal rimbors ta’ esportazzjoni ikbar minn dak li kienet intitolata għalih.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Imbagħad, f’rikorsi ppreżentati minn persuni li ma kinux Gräfendorfer<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Il-qorti tar-rinviju ssemmi, f’dan ir-rigward, is-sentenzi tat‑<DATE ISO="20140218">18 ta’ Frar 2014</DATE> tal-Finanzgericht Hamburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Hamburg), 4 K 18/12 u 4 K 264/11.</P></NOTE>, il-Finanzgericht Hamburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Hamburg) iddeċidiet, fuq il-bażi tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑<DATE ISO="20111124">24 ta’ Novembru 2011</DATE>, Gebr. Stolle<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑323/10 sa C‑326/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:774">EU:C:2011:774</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>. Din il-kawża kkonċernat l-interpretazzjoni tas-subintestaturi <FT TYPE="CN">02071210</FT> u <FT TYPE="CN">02071290</FT> tal-Anness I tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 3846/87 li jistabbilixxi nomenklatura ta’ prodotti agrikoli għal rifużjoni tal-esportazzjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 7, p. 325).</P></NOTE>, li l-preżenza ta’ numru żgħir ta’ rix ma kinitx ta’ preġudizzju għal rimbors ta’ esportazzjoni u li numru totali ta’ mhux iktar minn erba’ ġewwieni kien ammissibbli. Konsegwentement, il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Hamburg aċċetta l-ilment amministrattiv imressaq minn Gräfendorfer, u taha l-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni mitluba u rrimborsaha għas-sanzjonijiet imposti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Permezz ta’ ittra tas‑<DATE ISO="20150416">16 ta’ April 2015</DATE>, Gräfendorfer ippreżentat rikors quddiem il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Hamburg għall-ħlas ta’ interessi fuq il-ħlas tardiv ta’ ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni u fuq is-sanzjonijiet irrimborsati. Permezz ta’ deċiżjoni tat‑<DATE ISO="20150722">22 ta’ Lulju 2015</DATE>, il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Hamburg ċaħad dan ir-rikors. Huwa ċaħad ukoll, permezz ta’ deċiżjoni tat‑<DATE ISO="20180418">18 ta’ April 2018</DATE> l-ilment amministrattiv ta’ Gräfendorfer kontra d-deċiżjoni tiegħu tat‑<DATE ISO="20150722">22 ta’ Lulju 2015</DATE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Fit‑<DATE ISO="20180523">23 ta’ Mejju 2018</DATE>, Gräfendorfer ippreżentat rikors li permezz tiegħu kkontestat din iċ-ċaħda quddiem il-qorti tar-rinviju. Insostenn tar-rikors tagħha, hija invokat id-dritt tal-Unjoni u d-dritt għall-ħlas ta’ interessi li jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Hamburg isostni, <HT TYPE="ITALIC">inter alia</HT>, li ċ-ċaħda tiegħu, f’dak il-mument, li jagħti r-rimbors ta’ esportazzjonijiet ma kinitx kuntrarja għad-dritt tal-Unjoni, iżda f’konformità mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni u l-ġurisprudenza nazzjonali applikabbli; kien biss ir-riżultat tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u d-deċiżjonijiet sussegwenti tal-qorti tar-rinviju li Gräfendorfer saret intitolata għall-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni u, f’sitwazzjoni bħal din, hija ma tistax titlob l-interessi fuq l-ammont ikkorreġut. Il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Hamburg invoka f’dan ir-rigward is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat‑<DATE ISO="20170118">18 ta’ Jannar 2017</DATE>, Wortmann<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI></REF.DOC.ECR> (is-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>sentenza Wortmann<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Il-qorti tar-rinviju tindika li ma hemm ebda dispożizzjoni ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni jew dritt nazzjonali li hija applikabbli għat-tilwima fil-proċeduri prinċipali li jagħmilha possibbli li jintlaqgħu t-talbiet ta’ Gräfendorfer għal interessi fuq il-ħlas tardiv ta’ ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni jew is-sanzjonijiet irrimborsati. Għaldaqstant l-eżitu tat-tilwima jiddependi fuq jekk dawn it-talbiet jistgħux ikunu bbażati fuq id-dritt għall-ħlas ta’ interessi skont id-dritt tal-Unjoni, kif stabbilit fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Peress li kienet inċerta jekk id-dritt għall-ħlas ta’ interessi bbażat fuq id-dritt tal-Unjoni joriġinax f’sitwazzjoni ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni bħal f’dan il-każ, il-Finanzgericht Hamburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Hamburg) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri prinċipali u li tagħmel id-domandi li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja għal deċiżjoni preliminari:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>1.</NO.P><TXT>L-obbligu impost fuq l-Istati Membri, skont id-dritt tal-Unjoni, li jħallsu lura, flimkien mal-interessi, id-dazji miġbura bi ksur tad-dritt tal-Unjoni japplika wkoll fejn ir-raġuni għall-ħlas lura ma tkunx deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li tikkonstata ksur ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, iżda l-interpretazzjoni, mill-Qorti tal-Ġustizzja, ta’ (sub)intestatura tan-Nomenklatura Magħquda?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Il-prinċipji li jirregolaw, skont id-dritt tal-Unjoni, id-dritt għall-ħlas tal-interessi stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha japplikaw ukoll għall-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni li l-awtorità nazzjonali rrifjutat li tħallas, bi ksur tad-dritt tal-Unjoni?<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/></TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Kawża C‑419/20</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Skont id-deċiżjoni tar-rinviju, F. Reyher Nchfg. GmbH &amp; Co. KG (iktar ’il quddiem <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>Reyher<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>) hija kumpannija Ġermaniża li importat fl-Unjoni, matul is-snin 2010 u 2011, qfieli minn kumpannija fl-Indoneżja u li hija sussidjarja ta’ kumpannija stabbilita fiċ-Ċina.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Hamburg ħa l-pożizzjoni li dawn il-qfieli oriġinaw fiċ-Ċina u għandhom ikunu suġġetti, meta jiġu importati fl-Unjoni, għad-dazji antidumping stabbiliti fir-Regolament Nru 91/2009<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 91/2009 tas‑<DATE ISO="20090126">26 ta’ Jannar 2009</DATE> li jimponi dazju anti-dumping definittiv fuq ċerti qfieli tal-ħadid jew tal-azzar li joriġinaw mir-Repubblika Popolari taċ-Ċina (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="029" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2009">ĠU 2009, L 29, p. 1</REF.DOC.OJ>). Dan ir-regolament ġie mħassar mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2016/278 tas‑<DATE ISO="20160226">26 ta’ Frar 2016</DATE> li jħassar id-dazju anti-dumping definittiv impost fuq l-importazzjonijiet ta’ ċerti qfieli tal-ħadid u tal-azzar li joriġinaw fir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina, kif estiżi għall-importazzjonijiet ta’ ċerti qfieli tal-ħadid u tal-azzar ikkunsinjati mill-Malasja, kemm jekk iddikjarati li joriġinaw mill-Malasja kif ukoll jekk le (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="052" PAGE.FIRST="24" DATE.PUB="2016">ĠU 2016, L 52, p. 24</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>. Konsegwentement, fl‑2013, il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Hamburg ħareġ diversi avviżi għall-ġbir ta’ dazji antidumping minn Reyher, li hija ħallset. Imbagħad, Reyher ippreżentat rikors li jikkontesta l-impożizzjoni ta’ dawn id-dazji quddiem il-Finanzgericht Hamburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Hamburg).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Permezz ta’ sentenza tat‑<DATE ISO="20190403">3 ta’ April 2019</DATE>, li saret finali, il-Finanzgericht Hamburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Hamburg) laqgħet ir-rikors ta’ Reyher u annullat id-dazji antidumping imposti fuqha fuq il-bażi li l-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Hamburg naqas milli jipproduċi provi li l-qfieli impurtati fl-Unjoni minn Reyher oriġinaw miċ-Ċina.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>F’Mejju 2019, il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Hamburg irrimborsa lil Reyher għad-dazji antidumping li kienet ħallset. Madankollu, huwa ċaħad it-talba ta’ Reyher għall-ħlas ta’ interessi fuq dawn id-dazji, imbagħad ċaħad l-ilment amministrattiv ta’ Reyher kontra din iċ-ċaħda.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Fl‑<DATE ISO="20200210">10 ta’ Frar 2020</DATE>, Reyher ippreżentat rikors li jikkontesta din iċ-ċaħda quddiem il-qorti tar-rinviju. Minkejja li l-partijiet qegħdin f’tilwima dwar jekk il-ħlas ta’ interessi huwiex eskluż fuq il-bażi tal-Artikolu 116(6) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, il-qorti tar-rinviju tikkunsidra li ma huwiex dan il-kodiċi, iżda l-Kodiċi Doganali preċedenti tal-Komunità li huwa applikabbli għall-fatti tal-kawża. Skont l-Artikolu 241 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, l-interessi huma pagabbli fejn dan ikun stipulat mid-dritt nazzjonali. Għaldaqstant, il-qorti tar-rinviju tikkunsidra li Reyher tista’ titlob l-interessi applikabbli mill-bidu tal-proċeduri ġudizzjarji fuq il-bażi tal-Artikolu 236(1) tal-AO. Madankollu, din il-qorti tistaqsi jekk Reyher hijiex intitolata għal interessi għall-perijodu mill-ħlas tad-dazji antidumping indebiti sal-bidu tal-proċeduri ġudizzjarji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Peress li hija inċerta dwar jekk Reyher tistax tinvoka d-dritt għall-ħlas ta’ interessi li joriġina mid-dritt tal-Unjoni skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-interessi li ma tistax titlob fuq il-bażi tad-dritt nazzjonali, il-Finanzgericht Hamburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Hamburg) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri prinċipali u li tagħmel id-domanda segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja għal deċiżjoni preliminari:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>Il-ksur tad-dritt tal-Unjoni, bħala kundizzjoni, skont id-dritt tal-Unjoni, tad-dritt għall-ħlas tal-interessi żviluppat mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha, jirriżulta wkoll meta awtorità nazzjonali timponi dazji skont id-dritt tal-Unjoni iżda qorti nazzjonali tikkonstata sussegwentement li l-kundizzjonijiet konkreti għall-impożizzjoni ta’ dawn id-dazji ma jkunux issodisfatti?<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/></P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Kawża C‑427/20</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Skont id-deċiżjoni tar-rinviju, Flexi Montagetechnik GmbH &amp; Co. KG (iktar ’il quddiem <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>Flexi Montagetechnik<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>) hija kumpannija Ġermaniża li timporta bolt hooks fl-Unjoni li jintużaw fil-produzzjoni ta’ ċineg tal-klieb.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Il-Hauptzollamt Kiel (il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Kiel, il-Ġermanja) ħa l-pożizzjoni, wara eżami estern tad-dwana, li dawn il-bolt hooks ma għandhomx jiġu kklassifikati taħt l-intestatura 8308 tan-Nomenklatura Magħquda (iktar ’il quddiem <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>NM<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>), li tinvolvi rata ta’ 2.7 % dazju doganali, kif iddikjarat minn Flexi Montagetechnik, iżda bħala prodotti kklassifikati taħt l-intestatura tan-NM 7907, li tinvolvi rata ta’ 5 % dazju doganali, u għalhekk suġġetti għal dazji fuq l-importazzjoni ta’ ammont ogħla minn dawk imħallsa minn Flexi Montagetechnik. Il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Kiel ħareġ żewġ avviżi għall-irkupru ta’ dazji ta’ importazzjoni, li Flexi Montagetechnik ħallset f’Marzu 2014. Imbagħad, f’Settembru 2014, Flexi Montagetechnik ippreżentat rikors quddiem il-qrati kontra dawn l-avviżi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Permezz ta’ sentenza tal‑<DATE ISO="20170620">20 ta’ Ġunju 2017</DATE>, il-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi, il-Ġermanja) annullat dawn l-avviżi fuq il-bażi li l-irkupru tad-dazji fuq l-importazzjoni kien illegali minħabba li l-bolt hooks kellhom jiġu kklassifikati taħt l-intestatura tan-NK 8308, kif kienet għamlet Flexi Montagetechnik.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>F’Ottubru 2017, il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Kiel irrimborsa lil Flexi Montagetechnik għad-dazji fuq l-importazzjoni li kienet ħallset. Madankollu, huwa rrifjuta li jħallas l-interessi fuq dawn id-dazji għall-perijodu mid-data tal-ħlas sad-data tar-rimbors, imbagħad ċaħad it-tilwima amministrattiva ta’ Flexi Montagetechnik kontra din iċ-ċaħda.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Flexi Montagetechnik ippreżentat rikors li jikkontesta din iċ-ċaħda quddiem il-qorti tar-rinviju. Matul il-proċeduri, il-Post tad-Dwana Prinċipali ta’ Kiel taha l-interessi għall-perijodu mill-preżentata tar-rikors kontra l-avviżi tal-irkupru (Settembru 2014) sar-rimbors tad-dazji fuq l-importazzjoni (Ottubru 2017). Madankollu, il-partijiet għadhom f’tilwima dwar jekk Flexi Montagetechnik tistax titlob ukoll l-interessi għall-perijodu mill-ħlas tad-dazji fuq l-importazzjoni miġbura illegalment (Marzu 2014) sal-preżentata tar-rikors kontra l-avviżi ta’ rkupru (Settembru 2014).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Peress li hija inċerta jekk Flexi Montagetechnik tistax tinvoka d-dritt ta’ ħlas ta’ interessi li joriġina fid-dritt tal-Unjoni skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tal-interessi li ma tistax titlob fuq il-bażi tad-dritt nazzjonali, il-Finanzgericht Hamburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Hamburg) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri prinċipali u li tagħmel id-domanda segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja għal deċiżjoni preliminari:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>Il-ksur tad-dritt tal-Unjoni, bħala kundizzjoni, skont id-dritt tal-Unjoni, tad-dritt għall-ħlas tal-interessi żviluppat mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha, jirriżulta wkoll meta awtorità nazzjonali timponi dazji bi ksur tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni validi u meta dan il-ksur ikun ikkonstatat minn qorti nazzjonali?<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/></P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Permezz ta’ deċiżjoni tad‑<DATE ISO="20201009">9 ta’ Ottubru 2020</DATE>, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ddeċieda li l-Kawżi C‑415/20, C‑419/20 u C‑427/20 jiġu magħquda għall-finijiet tal-proċedura bil-miktub, il-proċedura orali u s-sentenza.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub lill-Qorti tal-Ġustizzja minn Gräfendorfer, Reyher, Flexi Montagetechnik, il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi u l-Kummissjoni Ewropea. Dawn il-partijiet wieġbu wkoll għal mistoqsijiet bil-miktub li sarulhom mill-Qorti tal-Ġustizzja skont l-Artikolu 62(1) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Analiżi</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Permezz tad-domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju tfittex gwida dwar diversi kwistjonijiet li jikkonċernaw id-dritt għall-ħlas ta’ interessi ibbażat fuq id-dritt tal-Unjoni kif żviluppat fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Il-qorti tar-rinviju ma tiddubitax li d-dritt għall-ħlas ta’ interessi joriġina skont id-dritt tal-Unjoni, iżda hija inċerta jekk tali dritt joriġinax f’sitwazzjonijiet ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni li huma differenti minn dik li hemm quddiemha.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>L-ewwel domanda li tinsab fil-bażi tat-tliet kawżi kollha hija, essenzjalment, jekk huwiex importanti kif sar il-ksur tad-dritt tal-Unjoni sabiex id-dritt għall-ħlas ta’ interessi joriġina bħala kwistjoni tad-dritt tal-Unjoni. Barra minn hekk, indirettament tqum il-mistoqsija dwar jekk huwiex importanti li l-ksur tad-dritt tal-Unjoni ġie stabbilit mill-qrati nazzjonali u mhux mill-Qorti tal-Ġustizzja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>It-tieni domanda li tinsab fil-bażi ta’ dawn il-kawżi hija essenzjalment jekk u taħt liema kundizzjonijiet jistax jiġi llimitat id-dritt għall-ħlas ta’ interessi li joriġina bħala kwistjoni tad-dritt tal-Unjoni. Il-Kawżi C‑419/20 u C‑427/20 jqajmu l-kwistjoni tal-applikabbiltà tal-limitazzjoni<?PAGE NO="8"?> għad-dritt tal-ħlas ta’ interessi previst fil-leġiżlazzjoni doganali tal-Unjoni, filwaqt li t-tliet kawżi kollha jqajmu l-kwistjoni tal-possibbiltà tal-limitazzjoni ta’ dan id-dritt permezz tad-dritt nazzjonali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Sabiex tingħata risposta għal dawn id-domandi, l-ewwel sejjer nikkunsidra d-dritt għall-ħlas ta’ interessi kif żviluppat fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja relatata mar-rimbors ta’ somom imħallsa kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni (it-Taqsima A). Imbagħad sejjer neżamina jekk, sabiex joriġina d-dritt għall-ħlas ta’ interessi skont id-dritt tal-Unjoni, huwiex importanti kif seħħ il-ksur tad-dritt tal-Unjoni (Taqsima B.1), li warajha sejjer niddiskuti jekk huwiex importanti li l-ksur tad-dritt tal-Unjoni jiġix stabbilit mill-qrati nazzjonali jew mill-Qorti tal-Ġustizzja (Taqsima B.2). Finalment, sejjer nindirizza l-ġustifikazzjonijiet possibbli tal-limitazzjonijiet fuq id-dritt għall-ħlas tal-interessi, taħt id-dritt tal-Unjoni (Taqsima C.1) u taħt id-dritt nazzjonali (Taqsima C.2).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>L-analiżi tiegħi sejra turi li d-dritt għall-ħlas ta’ interessi hija regola ġenerali tad-dritt tal-Unjoni applikabbli fis-sitwazzjonijiet kollha meta pagament dovut skont id-dritt tal-Unjoni jitwettaq b’ dewmien, jekk is-sitwazzjoni tikkonċerna rimbors ta’ somom ta’ flus imħallsa indebitament jew ħlas tardiv ta’ benefiċċji li persuna hija intitolata għalihom skont id-dritt tal-Unjoni. Tali regola ġenerali tista’ tiġi llimitata mid-dritt tal-Unjoni jew mid-dritt nazzjonali, sakemm tali limitazzjoni hija ġġustifikata minn interess pubbliku aċċettabbli u hija proporzjonata għal dan l-interess. Sejjer neżamina l-limitazzjoni introdotta mil-leġiżlazzjoni doganali tal-Unjoni, kif ukoll il-limitazzjoni li teżisti skont id-dritt nazzjonali applikabbli f’dan id-dawl.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt għall-ħlas ta’ interessi skont id-dritt tal-Unjoni</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Għandu jiġi nnotat mill-bidu li d-dritt għall-ħlas ta’ interessi bħala kwistjoni tad-dritt tal-Unjoni ġie żviluppat flimkien mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar id-dritt għar-rimbors ta’ somom imħallsa indebitament bi ksur tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Is-sitwazzjonijiet li fihom ġew imposti drittijiet differenti kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni ma humiex ġodda. F’ġurisprudenza tal-bidu, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet affaċċjata, pereżempju, bi drittijiet għal spezzjonijiet fitosanitarji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Ara s-sentenza tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19761216">16 ta’ Diċembru 1976</DATE>, <NAME.CASE>Rewe-Zentralfinanz u Rewe-Zentral</NAME.CASE> (<NO.CASE>33/76</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1976:188">EU:C:1976:188</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, drittijiet ta’ esportazzjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Ara s-sentenza tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19761216">16 ta’ Diċembru 1976</DATE>, <NAME.CASE>Comet</NAME.CASE> (<NO.CASE>45/76</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1976:191">EU:C:1976:191</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, drittijiet ta’ kontrolli sanitarji fuq l-importazzjonijiet<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Ara s-sentenza tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19831109">9 ta’ Novembru 1983</DATE>, <NAME.CASE>San Giorgio</NAME.CASE> (<NO.CASE>199/82</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1983:318">EU:C:1983:318</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, imposti fuq il-karkassi tal-ħnieżer intiżi għall-manifattura tal-bacon<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Ara s-sentenza tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790626">26 ta’ Ġunju 1979</DATE>, <NAME.CASE>McCarren</NAME.CASE> (<NO.CASE>177/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:164">EU:C:1979:164</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, taxxi fuq il-konsum tal-banana<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Ara s-sentenza tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990209">9 ta’ Frar 1999</DATE>, <NAME.CASE>Dilexport</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑343/96</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:59">EU:C:1999:59</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> u drittijiet miġbura fuq ir-reġistrazzjoni ta’ kumpanniji pubbliċi u privati ta’ responsabbiltà limitata<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19971202">2 ta’ Diċembru 1997</DATE>, <NAME.CASE>Fantask <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑188/95</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1997:580">EU:C:1997:580</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Il-kawżi iktar reċenti kkonċernaw il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fuq il-kumpanniji fuq profitti ddistribwiti minn sussidjarja lill-kumpannija omm tagħha<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20010308">8 ta’ Marzu 2001</DATE>, <NAME.CASE>Metallgesellschaft <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑397/98 u C‑410/98</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2001:134">EU:C:2001:134</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, taxxa miġbura żejda fuq il-valur miżjud (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>VAT<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Ara s-sentenza tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 ta’ Lulju 2012</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, taxxa fuq it-tniġġis ta’ vetturi bil-mutur<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Ara s-sentenzi tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130418">18 ta’ April 2013</DATE>, <NAME.CASE>Irimie</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑565/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:250">EU:C:2013:250</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), u tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141015">15 ta’ Ottubru 2014</DATE>, <NAME.CASE>Nicula</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑331/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2285">EU:C:2014:2285</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> u taxxi mħallsa żejda fuq il-konsum tal-elettriku<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Ara s-sentenza tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210909">9 ta’ Settembru 2021</DATE>, <NAME.CASE>Hauptzollamt B (Tnaqqis tat-taxxa fakultattiv)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑100/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:716">EU:C:2021:716</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, biex insemmi ftit biss.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Meta tali drittijiet ġew ikkonstatati li kienu kuntrarji għad-dritt tal-Unjoni, il-persuni li ħallsuhom talbu r-rimbors tagħhom. Dawn it-talbiet ta’ sikwit kienu jkunu marbuta ma’ talbiet għall-ħlas ta’ interessi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Madankollu, id-dritt tal-Unjoni ma jinkludi ebda regoli ġenerali miktuba dwar drittijiet jew rimedji disponibbli lil persuni li ħallsu somom kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni. Dan il-qasam tad-dritt għaldaqstant ġie żviluppat, u għadu qiegħed jiġi żviluppat, permezz tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Is-segwenti huwa sommarju qasir tal-fehma tiegħi ta’ din il-ġurisprudenza.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Skont ġurisprudenza stabbilita, id-dritt għar-rimbors ta’ somom miġbura minn Stat Membru bi ksur tad-dritt tal-Unjoni jirriżulta minn u jikkumplimenta d-drittijiet mogħtija lill-individwi mid-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, kif interpretati mill-Qorti tal-Ġustizzja. L-Istati Membri huma għalhekk obbligati, bħala prinċipju, jirrimborsaw it-taxxi miġbura bi ksur tad-dritt tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Din il-ġurisprudenza bdiet bis-sentenza tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19831109">9 ta’ Novembru 1983</DATE>, <NAME.CASE>San Giorgio</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑199/82</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1983:318">EU:C:1983:318</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0012">12</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Din ġiet ikkonfermata minn ġurisprudenza sussegwenti, bħas-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20010308">8 ta’ Marzu 2001</DATE>, <NAME.CASE>Metallgesellschaft <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑397/98 u C‑410/98</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2001:134">EU:C:2001:134</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0084">84</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), jew iktar reċentement, is-sentenza tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210909">9 ta’ Settembru 2021</DATE>, <NAME.CASE>Hauptzollamt B (Tnaqqis tat-taxxa fakultattiv)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑100/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:716">EU:C:2021:716</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Fil-fehma tiegħi, isegwi b’mod ċar minn din il-ġurisprudenza li d-dritt għal rimbors huwa hu stess dritt li joriġina mid-dritt tal-Unjoni fis-sitwazzjoni fejn persuna tħallas somom kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Jista’ anki jiġi sostnut li d-dritt għal rimbors kien l-ewwel rimedju bbażat fuq id-dritt tal-Unjoni li ġie kkonstatat mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala inerenti fis-sistema kif stabbilita mit-Trattati. Il-ġurisprudenza dwar id-dritt għar-rimborsar tippreċedi dik li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja żviluppat rimedji oħra, bħad-dritt għal miżuri provviżorji (li beda bis-sentenza tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19900619">19 ta’ Ġunju 1990</DATE>, <NAME.CASE>Factortame <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑213/89</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1990:257">EU:C:1990:257</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) jew id-dritt għad-danni (li beda bis-sentenza tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19911119">19 ta’ Novembru 1991</DATE>, <NAME.CASE>Francovich <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑6/90 u C‑9/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:428">EU:C:1991:428</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>)). Madankollu, id-dritt għal rimbors ma ġiex irrikonoxxut immedjatament bħala rimedju bbażat fuq id-dritt tal-Unjoni minħabba li l-maġġoranza tal-ordinamenti ġuridiċi nazzjonali kienu jipprevedu xi forma ta’ rikors għar-restituzzjoni ta’ drittijiet imħallsa indebitament. Għaldaqstant, ma kienx immedjatament ċar li d-dritt tal-Unjoni jinkludi l-bażi ġuridika tiegħu stess għar-rimbors li ma tiddependix fuq id-dritt nazzjonali. Ara, f’dan ir-rigward, Dougan, M., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>Cutting Your Losses in the Enforcement Deficit: A Community Right to the Recovery of Unlawfully Levied Charges?<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>, <HT TYPE="ITALIC">Cambridge Yearbook of European Legal Studies</HT>, 1998-1999, vol. 1, p. 233; Ćapeta, T., <HT TYPE="ITALIC">Sudovi Europske unije. Nacionalni sudovi kao europski sudovi</HT> (<HT TYPE="ITALIC">EU Courts. National Courts as European Courts</HT>), Institut za međunarodne odnose, IMO, Zagreb, 2002, p. 109 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li, meta Stat Membru jkun ġabar taxxi bi ksur tar-regoli tad-dritt tal-Unjoni, l-individwi għandhom id-dritt mhux biss għar-rimbors tat-taxxa indebitament imħallsa, iżda wkoll għall-ammonti mħallsa lil dan l-Istat jew miżmuma minnu b’rabta diretta ma’ din it-taxxa. Dan jinkludi wkoll it-telf ikkostitwit mill-indisponibbiltà ta’ somom ta’ flus imħallsa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Ara, pereżempju, is-sentenzi tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 ta’ Lulju 2012</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210909">9 ta’ Settembru 2021</DATE>, <NAME.CASE>Hauptzollamt B (Tnaqqis tat-taxxa fakultattiv)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑100/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:716">EU:C:2021:716</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Il-Qorti tal-Ġustizzja spjegat ukoll li jirriżulta b’mod ċar minn din il-ġurisprudenza li l-prinċipju ta’ obbligu tal-Istati Membri li jirrimborsaw bl-interessi l-ammonti tat-taxxi miġbura bi ksur tad-dritt tal-Unjoni jirriżulta minn dan id-dritt tal-aħħar<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Ara, pereżempju, is-sentenzi tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 ta’ Lulju 2012</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210909">9 ta’ Settembru 2021</DATE>, <NAME.CASE>Hauptzollamt B (Tnaqqis tat-taxxa fakultattiv)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑100/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:716">EU:C:2021:716</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Jiena ninterpreta l-ġurisprudenza ċċitata li tfisser li meta d-dritt għar-rimbors joriġina mid-dritt tal-Unjoni, dan ikun marbut mad-dritt għall-ħlas ta’ interessi. Din l-interpretazzjoni tal-ġurisprudenza hija sostnuta mill-Avukati Ġenerali tal-Qorti tal-Ġustizzja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Ara, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Trstenjak f’Littlewoods <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Retail Ltd <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:9">EU:C:2012:9</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR> sa <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Wathelet f’Irimie</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑565/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:803">EU:C:2012:803</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR> sa <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> u mill-iskulari<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Ara, pereżempju, Gazin, F. <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>L’étendue du versement des sommes dues par les États en violation du droit de l’Union européenne: le beurre et l’argent du beurre au service de l’efficacité du droit<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>, <HT TYPE="ITALIC">Revue du marché commun et de l’Union européenne</HT>, 2013, Nru 571, p. 475; Schlote, M., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>The San Giorgio <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>cause of action<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="2019" ID="QE0023"/><QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>, <HT TYPE="ITALIC">British Tax Review</HT>, 2014, p. 103; van de Moosdijk, M., <HT TYPE="ITALIC">Unjust Enrichment in European Union Law</HT>, Kluwer, 2018, b’mod partikolari p. 68-83; Episcopo, F., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>The Vicissitudes of Life at the Coalface: Remedies and Procedures for Enforcing Union Law before the National Courts<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>, f’Craig, P. u de Búrca, G. (edituri), <HT TYPE="ITALIC">The Evolution of EU Law</HT>, it-tielet edizzjoni, Oxford University Press, 2021, p. 275, b’mod partikolari p. 290-291.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Il-mistoqsija li, madankollu, ma ġietx indirizzata b’mod ċar fil-ġurisprudenza hija jekk ikunux dovuti l-interessi fis-sitwazzjonijiet kollha meta d-dritt għal rimbors ikun ibbażat fuq id-dritt tal-Unjoni, jew jekk jeżistux sitwazzjonijiet fejn id-dritt tal-Unjoni jagħti d-dritt għal rimbors, iżda ma jobbligax il-ħlas ta’ interessi. Barra minn hekk, għadu ma ġiex iċċarat jekk id-dritt għall-ħlas ta’ interessi joriġinax biss flimkien mad-dritt għal rimbors skont id-dritt tal-Unjoni, jew jekk joriġinax ukoll f’sitwazzjonijiet oħra fejn l-obbligu ta’ ħlas imwettaq tardivament huwa bbażat direttament fuq id-dritt tal-Unjoni (bħall-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni fil-Kawża C‑415/20).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>It-tweġiba għal din il-mistoqsija għandha tinsab, fil-fehma tiegħi, fid-dritt tal-Unjoni wkoll, u ma tiddependix fuq l-ordinamenti ġuridiċi nazzjonali. Fi kliem ieħor, il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt għall-ħlas ta’ interessi ma huwiex kwistjoni ta’ awtonomija proċedurali nazzjonali. Dan it-terminu jagħmel riferiment għall-kompetenzi tal-Istati Membri sabiex jirregolaw fl-ordinamenti ġuridiċi tagħhom kwistjonijiet ta’ sustanza u ta’ proċedura rilevanti għall-eżerċizzju ta’ drittijiet ta’ rimedju tal-Unjoni (bħad-dritt għal rimbors jew id-dritt għad-danni kif jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni), fejn ikunu neqsin ir-regoli tal-Unjoni li huma neċessarji għall-implimentazzjoni tagħhom. Madankollu, il-mistoqsija dwar jekk id-dritt għall-ħlas ta’ interessi jirriżultax fis-sitwazzjonijiet kollha jew fi wħud minnhom biss fejn id-dritt għal rimbors ikun irriżulta, jew inkella wkoll f’sitwazzjonijiet oħra fejn l-obbligu pekunjarju huwa bbażat fuq id-dritt tal-Unjoni hija kwistjoni dwar l-eżistenza ta’ dan id-dritt, u mhux tal-implimentazzjoni tiegħu, u għaldaqstant hija kompletament kwistjoni ta’ dritt tal-Unjoni. Bil-maqlub, il-mistoqsija dwar jekk dan id-dritt meta jeżisti fid-dritt tal-Unjoni jistax ikun limitat mill-ordinamenti ġuridiċi nazzjonali hija tip differenti ta’ kwistjoni, li sejjer nindirizza separatament iktar ’il quddiem (ara t-taqsima C.2).</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Il-ksur tad-dritt tal-Unjoni li jirriżulta fid-dritt ta’ rimbors bl-interessi skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Huwa importanti kif seħħ il-ksur tad-dritt tal-Unjoni?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Waħda mill-kwistjonijiet imqajma minn dawn il-kawżi hija relatata ma’ jekk huwiex importanti, għall-għanijiet tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-irkupru ta’ ħlasijiet indebiti bl-interessi, kif seħħ il-ksur tad-dritt tal-Unjoni. B’mod iktar preċiż, tqum il-kwistjoni dwar jekk l-interessi humiex pagabbli biss f’każijiet fejn il-miżura tal-Unjoni jew dik nazzjonali li sservi bħala l-bażi ġuridika għall-impożizzjoni tas-somom miġbura indebitament jiġu mħassra jew invalidati, kif isostni l-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi, jew jekk l-interessi humiex pagabbli, kif indikat mill-qorti tar-rinviju, Gräfendorfer, Reyher, Flexi Montagetechnik u l-Kummissjoni, fir-rigward ta’ kwalunkwe tip ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tispjega li l-karatteristika komuni tal-kawżi li fihom il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li r-rikorrenti kienu intitolati għall-interessi bħala kwistjoni tad-dritt tal-Unjoni kienet li d-dritt għal rimbors irriżulta wara l-invalidazzjoni tal-bażi ġuridika għall-ħlas mill-Qorti tal-Ġustizzja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Il-qorti tar-rinviju ssemmi, f’dan ir-rigward, is-sentenzi tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120927">27 ta’ Settembru 2012</DATE>, <NAME.CASE>Zuckerfabrik Jülich <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑113/10, C-147/10 u C‑234/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:591">EU:C:2012:591</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) (iktar ’il quddiem is-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>sentenza Zuckerfabrik Jülich<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>); tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130418">18 ta’ April 2013</DATE>, <NAME.CASE>Irimie</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑565/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:250">EU:C:2013:250</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); u tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170118">18 ta’ Jannar 2017</DATE>, <NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>B’kuntrast, il-ksur tad-dritt tal-Unjoni f’dawn il-kawżi oriġina mill-fatt li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti wettqu żball fl-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni jew fl-evalwazzjoni tal-fatti fl-applikazzjoni ta’ regoli ġuridikament validi tad-dritt tal-Unjoni. Fil-Kawża C‑415/20, il-ksur kien jikkonsisti f’interpretazzjoni żbaljata ta’ leġiżlazzjoni valida tal-Unjoni, li skontha r-rikorrenti ġiet miċħuda l-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni u ġiet immultata wkoll mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti. Fil-Kawża C‑419/20, il-ksur kien jikkonsisti fi żball fl-evalwazzjoni tal-fatti mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li wassal għall-impożizzjoni ta’ dazji antidumping li ma kinux dovuti skont id-dritt validu tal-Unjoni u, fil-Kawża C‑427/20, l-impożizzjoni ta’ dazji fuq l-importazzjoni kienet ir-riżultat ta’ interpretazzjoni żbaljata ta’ dritt validu tal-Unjoni minn dawn l-awtoritajiet.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Huwa minnu li l-kawżi invokati mill-qorti tar-rinviju kienu jikkonċernaw sitwazzjonijiet fejn il-bażi ġuridika għall-ħlas ġiet invalidata. Is-sentenza Zuckerfabrik Jülich<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Ara s-sentenza tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120927">27 ta’ Settembru 2012</DATE>, <NAME.CASE>Zuckerfabrik Jülich <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑113/10, C‑147/10 u C‑234/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:591">EU:C:2012:591</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> involviet il-ħlas ta’ interessi fuq somom imħallsa indebitament fir-rigward ta’ dazji ta’ produzzjoni fis-settur taz-zokkor fuq il-bażi ta’ regolamenti tal-Unjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja kienet iddikjarat invalidi. Is-sentenza Irimie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130418">18 ta’ April 2013</DATE>, <NAME.CASE>Irimie</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑565/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:250">EU:C:2013:250</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> kienet relatata mal-ħlas ta’ interessi fuq taxxa fuq it-tniġġis irrimborsata li kienet ġiet imposta minn dritt nazzjonali li ġie kkonstatat bħala kuntrarju għad-dritt tal-Unjoni fuq il-bażi tal-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja. Finalment, is-sentenza Wortmann<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170118">18 ta’ Jannar 2017</DATE>, <NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> kienet tikkonċerna l-ħlas ta’ interessi fir-rigward tar-rimbors ta’ dazji antidumping li kienu tħallsu mir-rikorrenti skont regolament tal-Unjoni li kien ġie parzjalment imħassar mill-Qorti tal-Ġustizzja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Madankollu, għandu jiġi indikat li l-ewwel, dawn huma kawżi li ġew deċiżi mill-Qorti tal-Ġustizzja fejn ir-raġuni għall-ħlas ta’ interessi ma kinitx l-invalidazzjoni tal-bażi ġuridika għall-ħlas, iżda xi ksur differenti tad-dritt tal-Unjoni. Waħda minn dawn il-kawżi ssemmiet mill-qorti tar-rinviju stess<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Ara s-sentenza tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 ta’ Lulju 2012</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. It-tieni, hemm, fil-fehma tiegħi, raġunijiet kunċettwali importanti li jimmilitaw favur risposta fis-sens li hemm dritt għal ħlas ta’ interessi skont id-dritt tal-Unjoni irrispettivament minn kif joriġina l-ksur tad-dritt tal-Unjoni. Fi kliem ieħor, fil-fehma tiegħi, ma hemmx ġustifikazzjoni għar-restrizzjoni tad-dritt għall-ħlas ta’ interessi esklużivament għal sitwazzjonijiet li jinvolvu l-invalidazzjoni tal-bażi ġuridika għall-ħlas. Sabiex nispjega din il-pożizzjoni, l-ewwel jeħtieġ li neżamina r-raġunijiet li mmotivaw il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tipprevedi d-dritt għall-ħlas ta’ interessi.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">a)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">L-għan tad-dritt għall-ħlas ta’ interessi</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Meta persuna tkun ħallset somma flus kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni, id-dritt li tirċeviha lura joriġina fl-istess ħin, anki jekk jiġi kkonfermat mill-Qorti tal-Ġustizzja jew mill-qorti nazzjonali fi żmien iktar tard. Dan isegwi mill-ġurisprudenza msemmija fil-punt 43 ta’<?PAGE NO="12"?> dawn il-konklużjonijiet, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tispjega li d-dritt għar-rimbors ta’ drittijiet miġbura fi Stat Membru bi ksur tar-regoli tad-dritt tal-Unjoni jirriżulta minn u jikkumplimenta d-drittijiet mogħtija lill-individwi mid-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li ma jħallsux dawn is-somom. Bejn id-data meta oriġina d-dritt għal rimbors u d-data meta r-rimbors iseħħ hemm perijodu ta’ żmien, xi drabi anki wieħed sinjifikattiv<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Pereżempju, fil-Kawża C‑419/20, Reyher indikat li hija ħallset is-somma ta’ EUR <FT TYPE="NUMBER">774000</FT> fl‑2013, filwaqt li ġiet irrimborsata biss fl‑2019.</P></NOTE>. L-interessi jservu sabiex jindirizzaw din il-mogħdija ta’ żmien.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>L-obbligu li jitħallsu l-interessi ma jirrappreżentax kastig jew sanzjoni fuq l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti fir-rigward tal-ksur li twettaq tad-dritt tal-Unjoni, iżda pjuttost għandu l-għan li jiżgura li l-individwi jkollhom kumpens adegwat għat-telf sostnut min-nuqqas ta’ disponibbiltà tas-somom miġbura indebitament bi ksur tad-dritt tal-Unjoni. Fi kliem ieħor, id-dritt għall-ħlas ta’ interessi huwa bbażat fuq l-idea li l-individwi jingħataw restitutio <HT TYPE="ITALIC">in integrum</HT> għall-impossibbiltà li jużaw dawn is-somom matul ċertu perijodu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Ara, pereżempju, Dougan, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 21 ta’ dawn il-konklużjonijiet; Gazin, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 25 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Peress li huwa biss mezz sabiex jiġi indirizzat it-telf tal-valur ta’ flus matul iż-żmien, id-dritt għall-ħlas ta’ interessi ma jiddependix fuq jekk l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti emmnux li aġixxew f’konformità mad-dritt tal-Unjoni, li kien biss sussegwentement li ġie interpretat b’mod differenti minn dak li l-awtoritajiet ikkunsidraw bħala l-applikazzjoni korretta tiegħu f’dak il-mument. It-tħassib imqajjem mill-qorti tar-rinviju f’dan ir-rigward, li jimplika li dawn l-awtoritajiet jistgħu ma jkunux responsabbli għall-ħlas tal-interessi minħabba li ġabru d-drittijiet b’<HT TYPE="ITALIC">bona fide</HT> huwa għaldaqstant irrilevanti sabiex jirriżulta d-dritt għall-ħlas ta’ interessi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Id-dritt għall-ħlas ta’ interessi ma huwiex l-istess bħad-dritt għad-danni. F’każijiet relatati mar-rimbors, dan jirriżulta bħala konsegwenza tal-ħlas ta’ somom ta’ flus kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni u ma huwiex dipendenti fuq il-konstatazzjoni ta’ responsabbiltà tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li wettqu l-ksur tad-dritt tal-Unjoni. Huwa għaldaqstant irrilevanti għaliex l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti ġabru somom ta’ flus kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni. L-istess kif d-dritt ta’ rimbors bħala rimedju tal-Unjoni jirreaġixxi biss għall-fatt oġġettiv li dawn is-somom ma kinux dovuti, id-dritt għall-ħlas ta’ interessi jirreaġixxi għall-fatt tal-mogħdija taż-żmien.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>F’każijiet fejn jirriżulta r-rimedju tar-rimbors, l-interessi jkopru l-perijodu ta’ żmien li matulu il-persuna suppost kellha s-somom ta’ flus iżda ma kellhiex, mingħajr il-ħtieġa li jiġu kkunsidrati r-raġunijiet għaliex l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti wettqu ksur tad-dritt tal-Unjoni. Il-ksur innifsu huwa biżżejjed. L-interessi sempliċiment jindirizzaw il-mogħdija taż-żmien u huma għaldaqstant imbiegħda mill-kwistjoni tal-eżenzjoni potenzjali mir-responsabbiltà għall-ksur tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Il-ġurisprudenza tappoġġja tali ġustifikazzjoni ekonomika għad-dritt tal-ħlas ta’ interessi. Il-Qorti tal-Ġustizzja l-ewwel indikat ir-<HT TYPE="ITALIC">ratio legis</HT> ekonomika tad-dritt ta’ rimbors. Hija kkunsidrat li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>d-dritt għall-irkupru ta’ ħlas indebitu għandu l-għan li jirrimedja l-konsegwenzi tal-inkompatibbiltà tat-taxxa mad-dritt tal-Unjoni billi jinnewtralizza l-piż ekonomiku li hija indebitament imponiet fuq l-operatur li, definittivament, effettivament sofrieha<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111020">20 ta’ Ottubru 2011</DATE>, <NAME.CASE>Danfoss u Sauer-Danfoss</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑94/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:674">EU:C:2011:674</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. F’għadd ta’ kawżi reċenti, kif imsemmi fil-punt 45 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja spjegat<?PAGE NO="13"?> ukoll li d-dritt tal-Unjoni jobbliga l-ħlas mill-ġdid ta’ somom ta’ flus miġbura indebitament flimkien mal-interessi, peress li l-interessi jkopru t-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>telf ikkostitwit mill-indisponibbiltà ta’ somom ta’ flus<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/> imħallsa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Ara, pereżempju, is-sentenzi tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 ta’ Lulju 2012</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210909">9 ta’ Settembru 2021</DATE>, <NAME.CASE>Hauptzollamt B (Tnaqqis ta’ taxxa fakultattiv)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑100/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:716">EU:C:2021:716</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE></TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Għaldaqstant, il-ħlas ta’ interessi huwa neċessarju sabiex jirrestawra r-rispett għad-dritt tal-Unjoni billi tinħoloq sitwazzjoni li hija l-eqreb possibbli għal dik li kienet tkun teżisti kieku l-ksur tad-dritt tal-Unjoni ma seħħx. Għalhekk, dan għandu l-għan li jirrestawra l-effettività tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Il-kunċett ta’ arrikkiment indebitu huwa spjegazzjoni alternattiva, jew possibbilment addizzjonali, għall-għoti tal-interessi, kif invokata mill-qorti tar-rinviju, Gräfendorfer u Flexi Montagetechnik<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Ara, f’dak ir-rigward, van de Moosdijk, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 25.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Dak il-kunċett ġie invokat mill-Avukata Ġenerali Sharpston fil-konklużjonijiet tagħha f’Zuckerfabrik Jülich <HT TYPE="ITALIC">et</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑113/10, C‑147/10 u C‑234/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:701">EU:C:2011:701</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0125">125</REF.NP.ECR> sa <REF.NP.ECR REF="NP0129">129</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, kawża li wkoll ikkonċernat ir-rimbors ta’ somom mitluba minn awtoritajiet nazzjonali, li madankollu nġabru għall-benefiċċju tal-baġit tal-Unjoni fuq il-bażi ta’ bażi ġuridika invalida tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja invokat l-arrikkiment indebitu fis-sentenzi tagħha tas‑<DATE ISO="20081216">16 ta’ Diċembru 2008</DATE>, Masdar (UK) vs Il‑Kummissjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑47/07 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:726">EU:C:2008:726</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, b’mod partikolari l-punti 44 sa 50.</P></NOTE>, u tad‑<DATE ISO="20200709">9 ta’ Lulju 2020</DATE>, Ir‑Repubblika Ċeka vs Il‑Kummissjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑575/18 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:530">EU:C:2020:530</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, b’mod partikolari l-punti 81 sa 84. Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Sharpston f’Ir‑Repubblika Ċeka vs Il‑Kummissjoni</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑575/18 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:205">EU:C:2020:205</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0120">120</REF.NP.ECR> sa <REF.NP.ECR REF="NP0129">129</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u l-konklużjonijiet tal-Avukata Ġenerali <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Kokott f’Is‑Slovakkja vs Il‑Kummissjoni u Ir‑Rumanija vs Il‑Kummissjoni</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑593/15 P, C‑594/15 P u C‑599/15 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:441">EU:C:2017:441</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0108">108</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, bħala ġustifikazzjoni tal-possibbiltà li jiġi ppreżentat rikors għar-rimbors mill-Unjoni fuq il-bażi tal-Artikolu 268 TFUE u t-tieni paragrafu tal-Artiklu 340 TFUE. Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li persuna li sostniet telf li jarrikkixxi lil persuna oħra (f’dan il-każ, l-Unjoni) mingħajr ma jkun hemm ebda bażi ġuridika għal dan l-arrikkiment għandha d-dritt, bħala regola ġenerali, għal rimbors mill-persuna arrikkita, sal-ammont tat-telf. Fil-fehma tal-Qorti tal-Ġustizzja, rikors li jitlob rimbors mill-baġit tal-Unjoni jkun jeħtieġ prova tal-arrikkiment tal-konvenut li għalih ma hemm ebda bażi ġuridika u prova tat-tfaqqir tar-rikorrent marbut ma’ dan l-arrikkiment.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Jekk il-kunċett ta’ arrikkiment indebitu jista’ jkun ġustifikazzjoni xierqa għal rikors ippreżentat minn Stat Membru li jitlob ir-rimbors ta’ somom li huwa ħallas indebitament għall-baġit tal-Unjoni, l-invokazzjoni ta’ dan il-kunċett, fil-fehma tiegħi, ma hijiex neċessarja sabiex jiġi ġġustifikat il-ħlas ta’ interessi f’sitwazzjonijiet bħal dawk inkwistjoni f’dawn il-kawżi. Dan jista’ anki joħloq ostakolu għall-ħlas ta’ interessi. Minħabba l-organizzazzjoni tal-governanza fl-Unjoni, ta’ sikwit jiġu miġbura somom differenti minn awtoritajiet nazzjonali għall-benefiċċju tal-baġit tal-Unjoni. Konformement mal-ġurisprudenza msemmija fil-punt preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet, persuna li ħallset somom li ġew miġbura indebitament ikollha tipprova l-arrikkiment tal-awtoritajiet nazzjonali li ġabru dawn is-somom. Jekk dawn is-somom ġew ittrasferiti lill-baġit tal-Unjoni, il-prova tal-arrikkiment tal-awtoritajiet nazzjonali tista’ ma tkunx possibbli.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Minflok ma jinvoka l-loġika tal-arrikkiment indebitu, id-dritt għall-ħlas ta’ interessi jiffoka fuq in-naħa l-oħra ta’ din ir-relazzjoni – it-tfaqqir inġust. L-għan tiegħu huwa li jiżgura l-effettività tad-dritt tal-Unjoni billi jġib lill-persuna mfaqqra kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni lura fis-sitwazzjoni li kienet tkun teżisti kieku ma seħħx il-ksur. Li jgħodd, għalhekk, huwa t-tfaqqir tar-rikorrent, minflok l-arrikkiment tal-awtoritajiet nazzjonali. Il-prova tal-arrikkiment ma hijiex neċessarja għad-dritt għall-ħlas ta’ interessi fuq il-bażi tad-dritt tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>F’dan ir-rigward, huwa utli li tissemma l-ġurisprudenza li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja ppermettiet lill-Istati Membri jieħdu inkunsiderazzjoni l-kunċett ta’ arrikkiment indebitu. Din il-ġurisprudenza oriġinat f’ċirkustanzi li jinvolvu regoli nazzjonali li jillimitaw id-dritt ta’ rimbors ta’ somom imħallsa indebitament bi ksur tad-dritt tal-Unjoni fejn is-somom ġew mgħoddija lil negozjanti jew konsumaturi oħra. Ara, pereżempju, is-sentenza tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19800227">27 ta’ Frar 1980</DATE>, <NAME.CASE><HT TYPE="ITALIC">Just</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>68/79</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1980:57">EU:C:1980:57</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Din il-ġurisprudenza tikkonferma l-perspettiva proposta li d-dritt għall-ħlas ta’ interessi skont id-dritt tal-Unjoni huwa ġġustifikat bil-ħtieġa tal-prevenzjoni tat-tfaqqir kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni. Persuna li għaddiet somom miġbura indebitament lil ħaddieħor ma tkunx tfaqqret, li huwa għalfejn jista’ jiġi miċħud id-dritt ta’ din il-persuna għal rimbors bl-interessi skont id-dritt tal-Unjoni.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Fil-fehma tiegħi, il-ġustifikazzjoni ekonomika li l-Qorti tal-Ġustizzja offriet għall-eżistenza tad-dritt għall-ħlas ta’ interessi ssostni l-konklużjoni li, fid-dritt tal-Unjoni, dan id-dritt joriġina meta persuna titfaqqar kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni, mingħajr il-ħtieġa li jiġi mistoqsi jekk il-persuna li wettqet il-ksur aġixxietx b’<HT TYPE="ITALIC">bona fide</HT>, u jekk ġietx arrikkita.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="4"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">b)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Hemm dritt għal ħlas ta’ interessi f’dawn il-kawżi?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Jekk huwa aċċettat li d-dritt tal-Unjoni jagħti d-dritt għall-ħlas ta’ interessi sabiex jirrestawra l-effettività tiegħu billi jkopri t-telf tal-valur tal-flus matul il-perijodu li fih persuna tkun imċaħħda minnhom kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni, ma hemm ebda ġustifikazzjoni li ssir distinzjoni bejn sitwazzjonijiet differenti ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>L-interessi huma dovuti jekk il-ksur ikkonsista f’bażi ġuridika tal-Unjoni jew nazzjonali għall-ħlas li hija invalida, interpretazzjoni żbaljata tad-dritt tal-Unjoni jew ta’ dritt nazzjonali li jimplimentah, evalwazzjoni żbaljata ta’ fatti li wasslet għall-ġabra ta’ somom ta’ flus kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni, jew kwalunkwe ksur ieħor.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>Fil-fehma tiegħi, jista’ jkun li huwa implikat mill-ġurisprudenza li d-dritt għall-ħlas ta’ interessi joriġina fis-sitwazzjonijiet kollha fejn somma ta’ flus hija dovuta skont id-dritt tal-Unjoni sabiex tkopri l-mogħdija taż-żmien mill-mument li fih oriġina l-intitolament għall-ħlas sa meta l-ħlas isir<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Ir-rimbors ta’ taxxi, dazji u drittijiet oħra ma huwiex l-unika sitwazzjoni fejn id-dritt tal-Unjoni jipprevedi l-ħlas ta’ interessi. Tali interessi huma, pereżempju, dovuti wkoll fil-kuntest ta’ talbiet għal danni li jirriżultaw mill-ksur tad-dritt tal-Unjoni. Ara, pereżempju, is-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19930802">2 ta’ Awwissu 1993</DATE>, <NAME.CASE>Marshall</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑271/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:335">EU:C:1993:335</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Id-dritt għall-ħlas ta’ interessi joriġina bħala konsegwenza tal-ksur tar-regola tal-Unjoni li tagħti dritt għal ħlas jew nuqqas ta’ ħlas mill-mument li jinkiser dan id-dritt u jservi sabiex jirrestawra l-effettività tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Għaldaqstant, f’sitwazzjonijiet fejn id-dritt għal rimbors oriġina minħabba l-invalidazzjoni tal-bażi ġuridika għall-ħlas li kisret id-dritt tal-Unjoni, il-ħlas ta’ interessi huwa neċessarju sabiex tiġi stabbilita mill-ġdid is-sitwazzjoni li kienet isseħħ kieku l-att invalidat ma ġie adottat qatt<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Ara, f’dan ir-rigward, <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona f’Wortmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0066">66</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Bl-istess mod, il-ħlas ta’ interessi huwa neċessarju għal raġunijiet simili f’sitwazzjonijiet fejn ir-rimbors jintalab bħala riżultat tal-evalwazzjoni żbaljata tal-fatti jew interpretazzjoni żbaljata tad-dritt. Fil-Kawża C‑415/20, ir-rikorrenti ma kinitx tkun obbligata tħallas sanzjonijiet pekunjarji kieku l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti interpretaw id-dritt tal-Unjoni b’mod korrett. Sabiex tiġi rrestawrata s-sitwazzjoni li kieku kienet teżisti kieku ma seħħx il-ksur<?PAGE NO="15"?> tad-dritt tal-Unjoni, ma huwiex biżżejjed li sempliċiment jitħallsu mill-ġdid dawn is-sanzjonijiet, iżda li jitħallsu wkoll l-interessi sabiex tiġi koperta l-mogħdija taż-żmien. Huwa biss b’dan il-mod li l-effettività tad-dritt tal-Unjoni tista’ tiġi rrestawrata.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Dan ir-raġunament huwa applikabbli wkoll fil-Kawżi C‑419/20 u C‑427/20. L-effettività tad-dritt tal-Unjoni tista’ tiġi rrestawrata biss jekk ir-rikorrenti <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>jinġiebu lura<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/> għal sitwazzjoni fejn ma seħħx il-ksur tad-dritt tal-Unjoni mwettaq bl-evalwazzjoni żbaljata ta’ fatti jew l-interpretazzjoni żbaljata tad-dritt tal-Unjoni. Dan jeħtieġ li jiġi kopert it-telf tal-valur tal-flus li r-rikorrenti ġew imċaħħda minnu minħabba l-ksur tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Dan l-approċċ huwa kkonfermat f’ġurisprudenza reċenti, li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-interessi huma pagabbli wkoll f’sitwazzjonijiet fejn id-dritt tar-rikorrenti għal rimbors ma rriżultax mill-invalidazzjoni tal-bażi ġuridika għall-ħlas, iżda mill-interpretazzjoni żbaljata tad-dritt jew tal-fatti li wasslu għall-ħlas indebitu. Fis-sentenza Littlewoods Retail<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Ara s-sentenza tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 ta’ Lulju 2012</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, ir-rikorrenti ħallset VAT żejda minħabba l-interpretazzjoni żbaljata tad-dritt rilevanti tal-Unjoni u dak nazzjonali. Fis-sentenza Hauptzollamt B<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Ara s-sentenza tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20210909">9 ta’ Settembru 2021</DATE>, <NAME.CASE>Hauptzollamt B (Tnaqqis ta’ taxxa fakultattiv)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑100/20</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:716">EU:C:2021:716</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, ir-rimbors kien konsegwenza ta’ taxxi fuq l-elettriku kkalkolati b’mod żbaljat. Fiż-żewġ kawżi, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li r-rikorrenti kienu intitolati għal ħlas ta’ interessi bħala kwistjoni ta’ dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Is-sitwazzjoni fil-Kawża C‑416/20, fejn ir-rikorrenti kienet, għal ċertu żmien, imċaħħda mill-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni li kienet intitolata għalihom skont id-dritt tal-Unjoni, hija differenti minn kawżi relatati ma’ rimbors. F’dawn il-kawżi, id-dritt għal ħlas ta’ interessi oriġina bħala riżultat tal-ksur tad-dritt li ma jsirx ħlas, filwaqt li fil-Kawża C‑415/20, id-dritt għall-ħlas ta’ interessi ntalab b’rabta mad-dritt li jiġi rċevut ħlas. Għaldaqstant, it-tieni domanda tal-qorti tar-rinviju f’din il-kawża, essenzjalment tistaqsi jekk id-dritt għall-ħlas ta’ interessi joriġinax biss flimkien mad-dritt għal rimbors, jew jekk joriġinax ukoll f’sitwazzjoni fejn jinkiser id-dritt ta’ persuna għal ħlas li huwa bbażat direttament fuq id-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Jekk, kif issuġġerixxejt, id-dritt għall-ħlas ta’ interessi skont id-dritt tal-Unjoni huwa ġġustifikat bil-ħtieġa li tiġi rrestawrata l-effettività tad-dritt tal-Unjoni, billi jkopri l-mogħdija taż-żmien li matulha individwu kien imċaħħad minn somma ta’ flus kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni, id-dritt għall-ħlas ta’ interessi joriġina wkoll fejn il-ksur jikkonsisti fiċ-ċaħda ta’ ħlas li persuna kienet intitolata għalih skont id-dritt tal-Unjoni. L-interessi huma pagabbli fis-sitwazzjoni fil-Kawża C‑415/20 mill-mument meta nħoloq id-dritt għal ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni sal-mument meta tali rimborsi ta’ esportazzjoni tħallsu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Bħala konklużjoni, fil-fehma tiegħi, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja għandha tinftiehem li tinkludi, bħala regola ġenerali, id-dritt għall-ħlas ta’ interessi fis-sitwazzjonijiet kollha fejn jitħallsu b’dewmien somom ta’ flus dovuti fuq il-bażi tad-dritt tal-Unjoni bi ksur tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Għaldaqstant, nikkunsidra li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar id-dritt għal ħlas ta’ interessi tapplika għal ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni miċħuda b’mod żbaljat u għal sanzjonijiet pekunjarji imposti b’mod żbaljat mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti bi ksur tad-dritt tal-Unjoni, bħal fil-Kawża C‑415/20. Hija tapplika wkoll għar-rimbors ta’ dazji antidumping miġbura fuq il-bażi ta’ fatti stabbiliti b’mod żbaljat, bħal fil-Kawża C‑419/20, u għar-rimbors ta’ dazji fuq l-importazzjoni miġbura b’mod żbaljat bħala riżultat ta’ interpretazzjoni żbaljata<?PAGE NO="16"?> tad-dritt tal-Unjoni, bħal fil-Kawża C‑427/20. F’dawn is-sitwazzjonijiet kollha, l-għan tal-ħlas ta’ interessi huwa l-istess – li jiġi kopert it-telf ta’ valur tal-flus ikkawżat bil-mogħdija ta’ żmien mill-mument tal-intitolament għas-somom ta’ flus inkwistjoni sal-mument tal-ħlas tagħhom.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>Interpretazzjoni tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja bħala limitata għal sitwazzjonijiet fejn miżura tal-Unjoni jew waħda nazzjonali tiġi annullata jew invalidata mill-Qorti tal-Ġustizzja timmina l-għan stess tal-ġurisprudenza, li huwa dak li jiżgura li, irrispettivament kif jinkiser id-dritt tal-Unjoni, hemm dritt għal ħlas ta’ interessi mogħti lil individwi sabiex tiġi rrestawrata l-effettività tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Tagħmel differenza jkunux il-qrati nazzjonali jew il-Qorti tal-Ġustizzja li jikkonstataw il-ksur tad-dritt tal-Unjoni?</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>Bħala punt relatat, l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-irkupru ta’ somom miġbura indebitament għall-għanijiet ta’ dawn il-kawżi indirettament tqajjem ukoll il-kwistjoni dwar jekk huwiex importanti jekk ikunux il-qrati nazzjonali jew il-Qorti tal-Ġustizzja li jikkonstataw il-ksur tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>Fil-fehma tiegħi, din id-domanda għandha tiġi mwieġba fin-negattiv.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>Bħalma rrikonoxxiet il-Qorti tal-Ġustizzja, l-Artikolu 19 TUE jagħti lill-qrati nazzjonali u lill-Qorti tal-Ġustizzja r-responsabbiltà li jiżguraw l-applikazzjoni sħiħa tad-dritt tal-Unjoni fl-Istati Membri kollha kif ukoll il-protezzjoni ġudizzjarja li l-partijiet f’kawża jisiltu minn dan id-dritt<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Ara, pereżempju, is-sentenzi tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180227">27 ta’ Frar 2018</DATE>, <NAME.CASE>Associação Sindical dos Juízes Portugueses</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑64/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:117">EU:C:2018:117</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20211116">16 ta’ Novembru 2021</DATE>, <NAME.CASE>WB <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑748/19 sa C‑754/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:931">EU:C:2021:931</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Dawn il-qrati għalhekk jissodisfaw, b’kollaborazzjoni mal-Qorti tal-Ġustizzja, funzjoni mogħtija lilhom b’mod konġunt, bil-għan li tiġi żgurata l-osservanza tad-dritt fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tat-Trattati<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Ara, pereżempju, l-Opinjoni 1/09 (Ftehim li Joħloq Sistema Unifikata ta’ Riżoluzzjoni ta’ Tilwim fil-Qasam tal-Privattivi) tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110308">8 ta’ Marzu 2011</DATE> (<NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:123">EU:C:2011:123</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0069">69</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u s-sentenza tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180227">27 ta’ Frar 2018</DATE>, <NAME.CASE>Associação Sindical dos Juízes Portugueses</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑64/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:117">EU:C:2018:117</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li l-proċedura rregolata mill-Artikolu 267 TFUE tistabbilixxi bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali kooperazzjoni diretta li bħala parti minnha dawn tal-aħħar huma involuti mill-qrib fl-applikazzjoni korretta u l-interpretazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni u anki fil-protezzjoni tad-drittijiet individwali mogħtija minnu. Għalhekk, il-funzjonijiet attribwiti, rispettivament, lill-qrati nazzjonali u lill-Qorti tal-Ġustizzja huma essenzjali għaż‑żamma tan-natura stess tad-dritt stabbilit mit-Trattati<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Ara, pereżempju, is-sentenzi tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200625">25 ta’ Ġunju 2020</DATE>, <NAME.CASE>SatCen vs KF</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑14/19 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:492">EU:C:2020:492</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20211006">6 ta’ Ottubru 2021</DATE>, <NAME.CASE>Consorzio Italian Management u Catania Multiservizi</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑561/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:799">EU:C:2021:799</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84.</NO.P><TXT>Isegwi minn dan li l-qrati nazzjonali għandhom rwol seminali, flimkien mal-Qorti tal-Ġustizzja, bħala qrati ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>dritt komuni<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/> fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Ara, f’dan ir-rigward, l-Opinjoni 1/09 (Ftehim li Joħloq Sistema Unifikata ta’ Riżoluzzjoni ta’ Tilwim fil-Qasam tal-Privattivi) tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110308">8 ta’ Marzu 2011</DATE> (<NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:123">EU:C:2011:123</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0080">80</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Għaldaqstant, jekk qorti nazzjonali tistabbilixxi ksur tad-dritt tal-Unjoni, dan għandu l-istess valur daqs dak stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward tad-dritt għal rimbors ta’ somom miġbura indebitament u l-interessi korrispondenti mogħtija lil individwi skont id-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="17"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85.</NO.P><TXT>Għandu jiġi nnotat li dan l-approċċ jidher li huwa rifless fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dan il-kuntest. Fis-sentenza Wortmann<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170118">18 ta’ Jannar 2017</DATE>, <NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) (enfasi miżjuda minni).</P></NOTE>, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li, fejn jiġu rrimborsati d-dazji fuq il-bażi li nġabru bi ksur tad-dritt tal-Unjoni, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/><HT TYPE="ITALIC">ħaġa li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika</HT><QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/>, hemm obbligu fuq l-Istati Membri skont id-dritt tal-Unjoni li jħallsu l-interessi korrispondenti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86.</NO.P><TXT>Għaldaqstant, jiena tal-fehma li hemm ksur tad-dritt tal-Unjoni li jirriżulta fid-dritt għal ħlas ta’ interessi kemm jekk ikunu l-qrati nazzjonali jew il-Qorti tal-Ġustizzja li jikkonstataw dan il-ksur.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Limitazzjonijiet li jistgħu jiġu imposti fuq id-dritt għal ħlas ta’ interessi mid-dritt tal-Unjoni u dak nazzjonali</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87.</NO.P><TXT>Fit-tliet kawżi kollha, il-qorti tar-rinviju tikkunsidra li r-rikorrenti huma intitolati għal ħlas ta’ interessi għall-perijodu kollu li fihom kienu mċaħħda mis-somom ta’ flus kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni biss jekk jeżisti dritt għal ħlas skont id-dritt tal-Unjoni. Fit-taqsimiet preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet, esprimejt il-fehma li d-dritt tal-Unjoni fil-fatt jintitola lir-rikorrenti għall-ħlas ta’ interessi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88.</NO.P><TXT>Madankollu, huwa ċar mid-deċiżjonijiet tar-rinviju li l-qorti tar-rinviju tikkunsidra li, almenu fil-Kawżi C‑419/20 u C‑427/20, ir-rikorrenti kienu intitolati għal ħlas ta’ interessi skont id-dritt nazzjonali għall-perijodu mill-ftuħ tal-proċeduri ġudizzjarji sad-data tar-rimbors, filwaqt li fil-Kawża C‑415/20, ir-rikorrenti ma hijiex intitolata għal xi interessi skont id-dritt nazzjonali minħabba li ma ppreżentatx rikors li permezz tiegħu jintalbu l-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni quddiem qorti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0089"><NO.P>89.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, fil-fehma tiegħi, huwa irrilevanti jekk id-dritt nazzjonali jagħtix lir-rikorrenti d-dritt għal ħlas ta’ interessi f’dawn il-kawżi, peress li dan id-dritt inħoloq direttament fuq il-bażi tad-dritt tal-Unjoni. Għaldaqstant, il-kwistjoni li tqum bħala rilevanti għad-deċiżjoni tal-qorti tar-rinviju ma hijiex jekk l-interessi jistgħux jingħataw fuq il-bażi tad-dritt tal-Unjoni għall-perijodu sal-ftuħ tal-proċeduri ġudizzjarji, iżda pjuttost, jekk ir-regoli tad-dritt nazzjonali jistgħux legalment jillimitaw l-eżerċizzju ta’ dan id-dritt għal ħlas ta’ interessi ibbażat fuq id-dritt tal-Unjoni fir-rigward ta’ dan il-perijodu, jew jikkundizzjonawh bil-ħtieġa li jiġi ppreżentat rikors f’qorti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0090"><NO.P>90.</NO.P><TXT>Bl-istess mod, tqum il-kwistjoni jekk ir-rikorrenti jistgħux jiġu mċaħħda mill-ħlas ta’ interessi li kieku jkunu intitolati għalihom skont id-dritt tal-Unjoni fuq il-bażi tal-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0091"><NO.P>91.</NO.P><TXT>Drittijiet li joriġinaw taħt id-dritt tal-Unjoni, inkluż id-dritt għal ħlas ta’ interessi, jistgħu, f’ċerti kundizzjonijiet jiġu llimitati mid-dritt tal-Unjoni stess jew mid-dritt nazzjonali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0092"><NO.P>92.</NO.P><TXT>B’mod ġenerali, sabiex tiġi aċċettata l-limitazzjoni tad-drittijiet tal-Unjoni, għandhom jiġu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet: l-ewwel, il-miżura li tillimita d-dritt tal-Unjoni għandha tkun iġġustifikata minn għan ta’ interess pubbliku li huwa aċċettabbli skont id-dritt tal-Unjoni u, it-tieni, din il-miżura għandha tkun proporzjonata fir-rigward ta’ dan l-għan.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="18"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0093"><NO.P>93.</NO.P><TXT>Huwa f’dak il-qafas li issa ndur sabiex neżamina żewġ miżuri ta’ limitazzjoni rilevanti għal dawn il-kawżi, l-ewwel, waħda ta’ dritt tal-Unjoni u, it-tieni, waħda ta’ dritt nazzjonali.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Limitazzjonijiet imposti mid-dritt tal-Unjoni (l-Artikolu 241 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità u l-Artikolu 116(6) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni)</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0094"><NO.P>94.</NO.P><TXT>Waħda mid-domandi li teħtieġ risposta f’dawn il-kawżi hija jekk l-Artikolu 241 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità u l-Artikolu 116(6) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni (li sejjer nagħmel riferiment għalihom flimkien bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>il-Kodiċi Doganali<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>) japplikawx għaċ-ċirkustanzi tal-kawżi pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0095"><NO.P>95.</NO.P><TXT>Dawn id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni rispettivament jillimitaw u jeskludu, suġġett għal ċerti kwalifikazzjonijiet, il-ħlas ta’ interessi fil-każ tar-rimbors ta’ dazji doganali mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti. Għaldaqstant dawn huma potenzjalment rilevanti fir-rigward tar-rimbors tad-dazji fuq l-importazzjoni inkwistjoni fil-Kawża C‑427/20, kif ukoll ir-rimbors ta’ dazji antidumping inkwistjoni fil-Kawża C‑419/20.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0096"><NO.P>96.</NO.P><TXT>Skont l-argumenti mressqa mill-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi, ir-regola li teskludi l-interessi inkluża fil-Kodiċi Doganali tapplika għaċ-ċirkustanzi tal-Kawżi C‑419/20 u C‑427/20, li huwa għaliex l-interessi ma humiex pagabbli f’dawn il-kawżi. Gräfendorfer, Reyher, Flexi Montagetechnik u l-Kummissjoni ma jaqblux. Huma jsostnu, billi jinvokaw is-sentenza Wortmann, li r-regola tal-Kodiċi Doganali li teskludi l-ħlas ta’ interessi ma tapplikax għaċ-ċirkustanzi ta’ dawn il-kawżi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0097"><NO.P>97.</NO.P><TXT>Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jibni l-argument tiegħu mill-pożizzjoni li r-regola tal-Kodiċi Doganali li teskludi l-ħlas ta’ interessi hija regola ġenerali. Huwa jagħmel riferiment għall-konstatazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Wortmann bħala eċċezzjoni għal din ir-regola.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0098"><NO.P>98.</NO.P><TXT>Kuntrarjament għal din il-pożizzjoni, jiena tal-fehma li r-regola tal-Kodiċi Doganali inkwistjoni ma hijiex regola ġenerali, iżda pjuttost eċċezzjoni għar-regola ġenerali tad-dritt tal-Unjoni li l-interessi huma pagabbli f’sitwazzjonijiet li jinvolvu r-rimbors ta’ somom imħallsa kuntrarjament għad-dritt tal-Unjoni. Preċiżament minħabba li r-regola ġenerali titlob il-ħlas ta’ interessi, kien neċessarju li tiġi eskluża b’regola espressa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0099"><NO.P>99.</NO.P><TXT>Bħala limitazzjoni tar-regola ġenerali, ir-regola tal-Kodiċi Doganali għandha tkun iġġustifikata u proporzjonata għall-ġustifikazzjoni offruta. Mingħajr din il-ġustifikazzjoni, ir-regola tal-Kodiċi Doganali li teskludi l-interessi fil-każ ta’ rimbors tkun invalida<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>Fil-konklużjonijiet tiegħu f’<REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), l-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona offra bħala waħda mis-soluzzjonijiet possibbli f’din il-kawża l-konstatazzjoni tal-invalidità tad-dispożizzjoni tal-Kodiċi Doganali li teskludi l-ħlas ta’ interessi. Din ma kinitx is-soluzzjoni li huwa ssuġġerixxa lill-Qorti tal-Ġustizzja, peress li d-dispożizzjoni inkwistjoni kellha ġustifikazzjoni aċċettabbli. Huwa xieraq li jiġi nnotat li l-validità ta’ din ir-regola ma ġietx iddubitata f’dawn il-kawżi.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0100"><NO.P>100.</NO.P><TXT>Is-sentenza Wortmann<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170118">18 ta’ Jannar 2017</DATE>, <NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, b’mod partikolari l-punti 24 sa 32).</P></NOTE> offriet il-ġustifikazzjoni għar-regola tal-Kodiċi Doganali inkwistjoni<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>L-istess ġustifikazzjoni ġiet sostnuta mill-Kummissjoni kemm fil-kawża Wortmann u fl-osservazzjonijiet tagħha f’dawn il-kawżi.</P></NOTE>, iżda llimitat, fl-istess ħin, l-applikazzjoni tagħha għal ċerti tipi ta’ sitwazzjonijiet biss. Jiena sejjer nispjega li dan kien neċessarju sabiex tiġi ssalvagwardjata l-legalità tar-regola tal-Kodiċi Doganali, u li, għall-istess raġuni, din ir-regola ma hijiex applikabbli għal dawn il-kawżi.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="19"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0101"><NO.P>101.</NO.P><TXT>Fis-sentenza Wortmann, il-Qorti tal-Ġustizzja segwiet il-linja ta’ raġunament imressqa mill-Avukat Ġenerali f’dik il-kawża, iddeċidiet li l-istorja leġiżlattiva tal-Artikolu 241 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità tindika li tapplika għal <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>sitwazzjoni fejn, wara li l-awtorità doganali tkun irrilaxxat il-merkanzija kkonċernata, jirriżulta li l-kalkolu inizjali tad-dazji fuq l-importazzjoni jkollu jiġi rrivedut sabiex jitnaqqas u, għalhekk, id-dazji fuq l-importazzjoni kollha mħallsa minn operatur jew parti minnhom ikollhom jiġu rrimborsati lilu [jew lilha]<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170118">18 ta’ Jannar 2017</DATE>, <NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0102"><NO.P>102.</NO.P><TXT>Kif ġie spjegat mill-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>l-awtorità doganali ma tispezzjonax il-merkanzija qabel ma tirrilaxxaha, u huwa biss wara li twettaq kontroll tar-regolarità tal-importazzjonijiet. Jekk, f’dan iż-żmien sussegwenti jkollu jsir ħlas ġdid, jista’ jirriżulta minn dan kemm li l-importatur ikollu [jew ikollha] jħallas is-somom li sa dakinhar ikunu għadhom ma tħallsux (ħlas inizjali insuffiċjenti), kif ukoll li l-amministrazzjoni jkollha tirrimborsa l-ammont żejjed riċevut<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona f’<REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Fiż-żewġ sitwazzjonijiet, il-Kodiċi Doganali jeskludi l-ħlas ta’ interessi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Din is-simetrija, li teskludi l-obbligu għall-ħlas ta’ interessi għaż-żewġ awtoritajiet doganali, jekk id-dazji doganali jiġu aġġustati ’l isfel, u għall-operatur, jekk id-dazji doganali jiġu aġġustati ’l fuq, ġiet enfasizzata bħala element importanti għall-ġustifikazzjoni tar-regola inkwistjoni. Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170118">18 ta’ Jannar 2017</DATE>, <NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:19">EU:C:2017:19</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR> sa <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona f’Wortmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR> sa <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0103"><NO.P>103.</NO.P><TXT>Għaldaqstant, il-ġustifikazzjoni għal-limitazzjoni tal-Kodiċi Doganali tar-regola ġenerali li tobbliga l-ħlas ta’ interessi tinsab fl-iffaċilitar tas-sistema ta’ sdoganament rapida u r-rilaxx ta’ malajr tal-prodotti fiċ-ċirkulazzjoni fis-suq<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Jidhirli li ma hemm ebda raġuni għaliex il-kunsiderazzjonijiet stabbiliti fis-sentenza Wortmann, li indirizzaw l-Artikolu 241 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità, ma għandhomx japplikaw għall-Artikolu 116(6) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni. Ara, f’dan ir-rigward, <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona f’Wortmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, nota ta’ qiegħ il-paġna 25).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0104"><NO.P>104.</NO.P><TXT>Sabiex din ir-regola tibqa’ proporzjonata għall-għan li hija maħsuba li tikseb, l-applikazzjoni tagħha għandha tkun illimitata għas-sitwazzjonijiet ta’ proċeduri ta’ sdoganament kif spjegat fil-punti preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet. Dawn huma s-sitwazzjonijiet li fihom l-awtorità doganali jew operatur jeħtieġu l-aġġustament tad-dazji doganali hekk kif isir l-isdoganament oriġinali, u ż-żewġ partijiet jaċċettaw dan l-aġġustament. Jekk, madankollu, tqum tilwima, is-sitwazzjoni tkun taqa’ lil hinn mill-eċċezzjoni tal-Kodiċi Doganali li teskludi l-ħlas ta’ interessi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0105"><NO.P>105.</NO.P><TXT>Din il-perspettiva hija kkonfermata fis-sentenza Wortmann, li skontha r-regola tal-Kodiċi Doganali li teskludi l-interessi ma tapplikax għal sitwazzjonijiet fejn ir-rimbors ta’ dazji joriġina minn żbalji fil-kalkolu ta’ dazji li ma kinux dovuti għar-rapidità tas-sistema ta’ sdoganament. Għaldaqstant, ma tapplikax għall-ħlas ta’ interessi f’dan il-każ fir-rigward tar-rimbors ta’ dazji antidumping imposti fuq il-bażi ta’ regolament tal-Unjoni li kien ġie parzjalment annullat mill-Qorti tal-Ġustizzja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0106"><NO.P>106.</NO.P><TXT>Il-Gvern tal-Pajjiżi l-Baxxi jsostni li s-sentenza Wortmann eskludiet mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-regola tal-Kodiċi Doganali biss każijiet fejn ir-rimbors iseħħ wara l-invalidazzjoni tal-bażi ġuridika għall-ħlas, li kienu ċ-ċirkustanzi li oriġinaw f’din is-sentenza.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0107"><NO.P>107.</NO.P><TXT>Madankollu, fil-fehma tiegħi, tali interpretazzjoni ma tkunx konsistenti mal-ġustifikazzjoni għal din ir-regola kif offruta fis-sentenza Wortmann, jiġifieri dik li tiffaċilita s-sistema ta’ sdoganament rapida u li l-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona sejjaħ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>ċirkustanzi normali<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona f’<REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Wortmann</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Sakemm sitwazzjonijiet li ma jaqgħux taħt operazzjonijiet ta’ sdoganament <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>normali<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/> jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-regola tal-Kodiċi Doganali, din ir-regola tirriskja li tiġi kkonstatata bħala invalida, talli ma hijiex proporzjonata mal-għan ġustifikatorju tagħha. Tali sitwazzjonijiet ma humiex biss dawk fejn ir-rimbors iseħħ wara l-invalidazzjoni tal-bażi ġuridika għall-ħlas.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="20"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0108"><NO.P>108.</NO.P><TXT>F’dawn il-kawżi, l-evalwazzjoni żbaljata tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti ma ġietx ikkoreġuta bi proċeduri <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>normali<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> ta’ sdoganament rapidi. L-aġġustament tad-dazji pjuttost kien ir-riżultat tal-implimentazzjoni ta’ sentenzi tal-qrati nazzjonali li kkonstataw li d-dazji nġabru bi ksur tad-dritt tal-Unjoni. Dawn is-sitwazzjonijiet ma humiex koperti mill-eċċezzjoni prevista fil-Kodiċi Doganali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0109"><NO.P>109.</NO.P><TXT>Għaldaqstant, nikkunsidra li l-Artikolu 241 tal-Kodiċi Doganali tal-Komunità u l-Artikolu 116(6) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni ma jeskludux l-ħlas ta’ interessi fiċ-ċirkustanzi ta’ dawn il-kawżi u li dawn il-kawżi jaqgħu fi ħdan ir-regola ġenerali tad-dritt għall-ħlas ta’ interessi skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Limitazzjonijiet imposti mid-dritt nazzjonali (regoli nazzjonali li jikkundizzjonaw id-dritt għal ħlas ta’ interessi mal-preżentata ta’ rikors fil-qorti u li jillimitaw il-ħlas ta’ interessi mill-mument li fih jitressaq dan ir-rikors)</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0110"><NO.P>110.</NO.P><TXT>Il-qafas normali li fih tiġi evalwata l-analiżi tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jillimitaw ir-regoli ta’ rimedju tal-Unjoni huwa permezz tal-kunċett li għalih isir riferiment bħala awtonomija proċedurali nazzjonali. F’dawn il-konklużjonijiet, ma għandix l-intenzjoni li niddiskuti kemm huwa xieraq il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>awtonomija proċedurali nazzjonali<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>Iżda ara, f’dan ir-rigward, Kakouris, C.N., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>Do the Member States Possess Judicial Procedural <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>Autonomy<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="2019" ID="QE0039"/>?<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/>, <HT TYPE="ITALIC">Common Market Law Review</HT>, 1997, vol. 34, p. 1389; Bobek, M., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>Why There is No Principle of <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>Procedural Autonomy<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="2019" ID="QE0041"/> of the Member States<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/>, f’de Witte, B. and Micklitz, H.-W. (edituri), <HT TYPE="ITALIC">The European Court of Justice and the Autonomy of the Member States</HT>, Intersentia, 2012, p. 305; il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Trstenjak f’<REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:9">EU:C:2012:9</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR> sa <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Biżżejjed jingħad li dan il-kunċett jirrikonoxxi li huma l-Istati Membri li għandhom jirregolaw kwistjonijiet ta’ sustanza u proċedura rilevanti għall-eżerċizzju ta’ drittijiet ta’ rimedju tal-Unjoni. Din l-awtonomija proċedurali nazzjonali teżisti meta ma jkun hemm ebda regoli tal-Unjoni rilevanti. Madankollu, hija kkontrollata mill-prinċipji ta’ ekwivalenza u effettività<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>Ara, fir-rigward tal-ħlas ta’ interessi, pereżempju, is-sentenzi tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120719">19 ta’ Lulju 2012</DATE>, <NAME.CASE>Littlewoods Retail Ltd <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑591/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:478">EU:C:2012:478</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200423">23 ta’ April 2020</DATE>, <NAME.CASE>Sole-Mizo u Dalmandi Mezőgazdasági</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑13/18 u C‑126/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:292">EU:C:2020:292</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Bħalma l-Qorti tal-Ġustizzja indikat f’dawn is-sentenzi, fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni, huwa l-ordinament ġuridiku intern ta’ kull Stat Membru li għandu jipprovdi għall-kundizzjonijiet li fihom jistgħu jitħallsu tali interessi sakemm ma jkunux inqas favorevoli minn dawk li jirrigwardaw talbiet simili li huma bbażati fuq dispożizzjonijiet tad-dritt intern (prinċipju ta’ ekwivalenza) u lanqas ma jagħmlu l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħti mid-dritt tal-Unjoni prattikament impossibbli jew eċċessivament diffiċli (prinċipju ta’ effettività).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0111"><NO.P>111.</NO.P><TXT>Regoli nazzjonali li jillimitaw l-effettività ta’ drittijiet ibbażati fuq id-dritt tal-Unjoni jistgħu, madankollu, xorta jkunu ġġustifikati, sakemm isegwu għan leġittimu b’mod proporzjonat.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0112"><NO.P>112.</NO.P><TXT>Din ir-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>regola proċedurali tar-raġuni<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/>, kif semmewha l-iskulari<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>Ara, f’dan ir-rigward, Prechal, S., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>Community Law in National Courts: The Lessons from <HT TYPE="ITALIC">Van Schijndel</HT><QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/>, <HT TYPE="ITALIC">Common Market Law Review</HT>, 1998, vol. 35, p. 681, p. 690. Ara wkoll, pereżempju, Widdershoven, R., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>National Procedural Autonomy and General EU Law Limits<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/>, <HT TYPE="ITALIC">Review of European Administrative Law</HT>, 2019, vol. 12, p. 5; Episcopo, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 25 ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE> ġiet ifformulata mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi tal‑<DATE ISO="19951214">14 ta’ Diċembru 1995</DATE>, van Schijndel u van Veen<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑430/93 u C‑431/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1995:441">EU:C:1995:441</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> u Peterbroeck<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑312/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1995:437">EU:C:1995:437</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, u ġiet ikkonfermata f’ġurisprudenza sussegwenti.<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0062"><P>Ara, pereżempju, is-sentenzi tad‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191219">19 ta’ Diċembru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Cargill Deutschland</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑360/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1124">EU:C:2019:1124</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tas‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20211006">6 ta’ Ottubru 2021</DATE>, <NAME.CASE>Consorzio Italian Management u Catania Multiservizi</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑561/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:799">EU:C:2021:799</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0063">63</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0064">64</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, fir-rigward<?PAGE NO="21"?> tal-prinċipju ta’ effettività, li kull każ li fih tqum il-kwistjoni dwar jekk dispożizzjoni proċedurali nazzjonali tirrendix l-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni impossibbli jew eċċessivament diffiċli għandu jiġi eżaminat billi jittieħdu inkunsiderazzjoni r-rwol ta’ din id-dispożizzjoni fil-proċedura, meqjusa globalment, l-iżvolġiment tagħha u l-partikolaritajiet tagħha, quddiem id-diversi istanzi nazzjonali. Għaldaqstant, dispożizzjonijiet nazzjonali li jsegwu għan leġittimu, bħall-iżvolġiment korrett tal-proċedura jew ir-rispett tal-prinċipju tad-drittijiet tad-difiża jew il-prinċipju taċ-ċertezza legali huma konsistenti mal-prinċipju ta’ effettività sa fejn jiżguraw dan l-għan leġittimu b’mod proporzjonat. Dan għandu jiġi vverifikat fil-kawża partikolari mill-qorti nazzjonali kkonċernata.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0113"><NO.P>113.</NO.P><TXT>Huwa fid-dawl ta’ dan il-qafas analitiku li għandhom jiġu evalwati r-regoli nazzjonali li jillimitaw id-dritt għal ħlas ta’ interessi f’din il-kawża.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0114"><NO.P>114.</NO.P><TXT>Skont il-qorti tar-rinviju, ir-regoli nazzjonali applikabbli fit-tliet kawżi kollha jillimitaw id-data li minnha huma pagabbli l-interessi mill-mument li fih jitressqu l-proċeduri quddiem il-qorti nazzjonali kompetenti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0115"><NO.P>115.</NO.P><TXT>Għandu jiġi nnotat mill-bidu li ma jidhirx li hemm xi indikazzjonijiet li jistgħu jirriżultaw f’dubju fir-rigward tal-konformità ta’ dawn ir-regoli mal-prinċipju ta’ ekwivalenza<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0063"><P>Kuntrarjament għall-argumenti mressqa minn Reyher fil-Kawża C‑419/20, ir-regoli nazzjonali inkwistjoni ma narahomx li jittrattaw talbiet tad-dritt tal-Unjoni inqas favorevolment minn talbiet ibbażati fid-dritt nazzjonali; il-fatt li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jistgħu jsostnu fil-proċeduri prinċipali li l-Artikolu 116(6) tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni jeskludi l-ħlas ta’ interessi joriġina mill-possibbiltà ta’ limitazzjoni imposta fuq id-dritt għal ħlas ta’ interessi mid-dritt tal-Unjoni, u mhux mid-dritt nazzjonali.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0116"><NO.P>116.</NO.P><TXT>Madankollu, fir-rigward tal-prinċipju ta’ effettività, hemm, fil-fehma tiegħi, indikazzjonijiet b’saħħithom li r-regoli nazzjonali inkwistjoni ma humiex konsistenti ma’ dan il-prinċipju.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0117"><NO.P>117.</NO.P><TXT>Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0064"><P>Ara, pereżempju, is-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130418">18 ta’ April 2013</DATE>, <NAME.CASE>Irimie</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑565/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:250">EU:C:2013:250</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Ara wkoll, f’dan ir-rigward, is-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200423">23 ta’ April 2020</DATE>, <NAME.CASE>Sole-Mizo u Dalmandi Mezőgazdasági</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑13/18 u C‑126/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:292">EU:C:2020:292</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, id-dritt tal-Unjoni jeħtieġ fil-prinċipju l-ħlas ta’ interessi għall-perijodu kollu mid-data tal-ħlas jew in-nuqqas ta’ ħlas tas-somom imposti jew miżmuma bi ksur tad-dritt tal-Unjoni sad-data tar-rimbors jew il-ħlas tagħhom. Dan jiżgura kumpens xieraq għat-telf ikkawżat mill-indisponibbiltà tas-somom ikkonċernati.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0118"><NO.P>118.</NO.P><TXT>Għalhekk, fis-sentenza Irimie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0065"><P>Ara s-sentenza tat‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130418">18 ta’ April 2013</DATE>, <NAME.CASE>Irimie</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑565/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:250">EU:C:2013:250</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Ara wkoll, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal‑<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20141015">15 ta’ Ottubru 2014</DATE>, <NAME.CASE>Nicula</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑331/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2285">EU:C:2014:2285</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li skema li tillimita l-interessi għal dawk li jiddekorru mill-jum ta’ wara d-data tat-talba għall-ħlas lura tat-taxxa miġbura indebitament ma tissodisfax il-prinċipju ta’ effettività. Barra minn hekk, għandu jiġi nnotat li, fil-konklużjonijiet tiegħu f’Wortmann<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0066"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑365/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:663">EU:C:2016:663</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0014">14</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0069">69</REF.NP.ECR> sa <REF.NP.ECR REF="NP0073">73</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, l-Avukat Ġenerali Campos Sánchez-Bordona kkunsidra li l-istess japplika għal-leġiżlazzjoni Ġermaniża li hija inkwistjoni f’dawn il-kawżi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0119"><NO.P>119.</NO.P><TXT>Jiena naqbel. Regoli nazzjonali li jillimitaw il-ħlas ta’ interessi biss mid-data ta’ meta jitressqu l-proċeduri quddiem il-qrati jċaħħdu lil persuni minn kumpens adegwat għall-perijodu kollu tat-telf sostnut mill-fatt li kienu mċaħħda mill-pussess ta’ somom miġbura indebitament, kif teħtieġ l-applikazzjoni effettiva tad-dritt għal ħlas ta’ interessi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0120"><NO.P>120.</NO.P><TXT>Kif indikat minn Gräfendorfer, Reyher u Flexi Montagetechnik, f’ċirkustanzi bħal dawk f’dawn il-kawżi, il-perijodu mill-ħlas tas-somom miġbura indebitament sal-preżentata tar-rikors quddiem il-qrati jista’ jdum diversi snin, meħuda inkunsiderazzjoni l-proċedura ta’ lment<?PAGE NO="22"?> amministrattiv li tippreċedi l-preżentata ta’ rikors quddiem il-qrati. Għaldaqstant, ir-regoli nazzjonali applikabbli fit-tliet kawżi kollha ma narax li jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-prinċipju ta’ effettività.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0121"><NO.P>121.</NO.P><TXT>Il-qorti tar-rinviju indikat element ieħor preżenti biss fil-Kawża C‑415/20 fir-rigward tal-ħlas ta’ interessi fuq il-ħlas tardiv ta’ ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni. Skont din il-qorti, jidher li, skont id-dritt nazzjonali rilevanti<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0067"><P>Il-qorti tar-rinviju ssemmi, f’dan ir-rigward, l-Artikolu 236 tal-AO, moqri flimkien mal-Artikolu 14(2) tal-MOG.</P></NOTE>, f’sitwazzjonijiet ta’ ħlas tardiv ta’ benefiċċji, l-interessi huma pagabbli mill-mument meta l-proċeduri jitressqu quddiem il-qrati li fihom operatur jitlob il-ħlas ta’ tali benefiċċji. Jekk, madankollu, il-ħlas tardiv jitwettaq mingħajr proċeduri ġudizzjarji, jiġifieri, jekk l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jiddeċiedu li jagħmlu l-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni, mela l-operatur ma jkollu dritt għal ebda interessi. Għaldaqstant, jekk l-operatur, bħalma kienet is-sitwazzjoni f’din il-kawża, ressaq ilment amministrattiv biss mal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti u stenna d-deċiżjoni f’kawża pilota, li warajha dawn l-awtoritajiet għamlu l-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni iżda mingħajr interessi, dan l-operatur ma jkun intitolat għal ebda interessi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0122"><NO.P>122.</NO.P><TXT>Tali regoli nazzjonali, fil-fehma tiegħi, ma jikkonformawx mal-prinċipju ta’ effettività. Isegwi mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li d-dritt għal ħlas ta’ interessi jeżisti bħala kwistjoni ta’ dritt tal-Unjoni u għalhekk irrispettivament mid-dritt nazzjonali. Għaldaqstant, operatur li ngħata l-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni tardivament huwa intitolat għall-ħlas ta’ interessi. Li tali dritt jiġi magħmul dipendenti fuq il-ftuħ ta’ proċeduri ġudizzjarji jċaħħad lil persuni, bħar-rikorrenti fil-Kawża C‑415/20 li ma ressqux talba għal tali rimborsi quddiem il-qrati, mid-dritt li jgawdu fuq il-bażi tad-dritt tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0123"><NO.P>123.</NO.P><TXT>Minkejja li r-regoli nazzjonali inkwistjoni, kif deskritti mill-qorti tar-rinviju, jillimitaw l-effettività tad-dritt i għall-ħlas ta’ interessi ibbażat fuq id-dritt tal-Unjoni, dan ma jipprekludix li, skont iċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, tali regoli jistgħu jkunu permessi skont id-dritt tal-Unjoni. Dan huwa possibbli biss sakemm tali regoli jkunu proporzjonati fir-rigward ta’ interessi importanti tal-ordinament ġuridiku domestiku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0124"><NO.P>124.</NO.P><TXT>Madankollu, f’dawn il-kawżi, ma ġiet prodotta ebda informazzjoni quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li tippermetti evalwazzjoni dwar jekk ir-regoli nazzjonali li jillimitaw id-dritt għal ħlas ta’ interessi humiex iġġustifikati. Sa fejn huma kkonċernati r-regoli nazzjonali li jikkundizzjonaw id-dritt għal ħlas ta’ interessi bl-introduzzjoni ta’ rikors quddiem il-qrati, il-qorti tar-rinviju semmiet li tali regoli jistgħu jiġu spjegati bl-awtonomija tat-teħid ta’ deċiżjonijiet li tappartjeni lill-operaturi, jiġifieri, li deċiżjoni li jiġi mistenni l-eżitu ta’ kawża pilota, minflok ma jitressqu proċeduri ġudizzjarji, tista’ tiġi kkunsidrata bħala eżerċizzju ta’ tali awtonomija li permezz tagħha l-operatur irrinunzja d-dritt tiegħu għal interessi. Jiena ma nistax nara l-għan pubbliku ta’ tali regoli. Pjuttost, u bil-maqlub, jidhirli li l-effett tagħhom huwa żieda mhux neċessarja ta’ proċeduri ġudizzjarji. Madankollu, fit-tqassim tal-kompetenzi bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, li t-tnejn li huma jaġixxu bħala qrati Ewropej (ara l-punti 82 sa 84 ta’ dawn il-konklużjonijiet), hija il-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa l-ġustifikazzjonijiet u l-proporzjonalità tar-regoli nazzjonali inkwistjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0125"><NO.P>125.</NO.P><TXT>Bħala konklużjoni, għandu jiġi kkunsidrat li, suġġett għal verifika mill-qorti tar-rinviju, ir-regoli nazzjonali inkwistjoni, billi jillimitaw il-ħlas ta’ interessi fuq ir-rimbors tas-somom miġbura indebitament jew imħallsa tardivament mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti bi ksur tad-dritt tal-Unjoni, ma jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-prinċipju ta’ effettività.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="23"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0126"><NO.P>126.</NO.P><TXT>Il-konsegwenza li tirriżulta minn tali konstatazzjoni taħt id-dritt tal-Unjoni hija li l-qorti tar-rinviju tista’ tinterpreta dawn ir-regoli nazzjonali bil-mod li jissodisfa l-applikazzjoni effettiva tad-dritt għall-ħlas ta’ interessi, jew, jekk dan ikun impossibbli, ma tapplikahomx fil-kawżi inkwistjoni.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">VI.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Konklużjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0127"><NO.P>127.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Finanzgericht Hamburg (il-Qorti tal-Finanzi ta’ Hamburg, il-Ġermanja)) bil-mod segwenti:</TXT><P>Kawża C‑415/20</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>(1)</NO.P><TXT>L-obbligu impost fuq l-Istati Membri, skont id-dritt tal-Unjoni Ewropea, li jħallsu lura, flimkien mal-interessi, id-dazji miġbura bi ksur tad-dritt tal-Unjoni Ewropea japplika fejn ir-raġuni għall-ħlas lura ma tkunx deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li tikkonstata ksur ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni Ewropea, iżda l-interpretazzjoni, mill-Qorti tal-Ġustizzja, ta’ (sub)intestatura tan-Nomenklatura Magħquda.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(2)</NO.P><TXT>Il-prinċipji li jirregolaw id-dritt għall-ħlas tal-interessi stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha japplikaw għall-ħlasijiet lura fuq l-esportazzjoni li l-awtorità nazzjonali kompetenti rrifjutat li tħallas, bi ksur tad-dritt tal-Unjoni Ewropea.</TXT></NP></ITEM></LIST><P>Kawża C‑419/20.</P><P>Il-ksur tad-dritt tal-Unjoni Ewropea, bħala kundizzjoni, skont id-dritt tal-Unjoni, tad-dritt għall-ħlas tal-interessi żviluppat mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha, jirriżulta meta l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jimponu dazji skont id-dritt tal-Unjoni Ewropea iżda qorti nazzjonali tikkonstata sussegwentement li l-kundizzjonijiet konkreti għall-impożizzjoni ta’ dawn id-dazji ma humiex issodisfatti.</P><P>Kawża C‑427/20.</P><P>Il-ksur tad-dritt tal-Unjoni Ewropea, bħala kundizzjoni, skont id-dritt tal-Unjoni, tad-dritt għall-ħlas tal-interessi żviluppat mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha, jirriżulta meta l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jimponu dazji bi ksur tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni Ewropea validi u meta dan il-ksur ikun ikkonstatat minn qorti nazzjonali.</P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>