De Raad en de Commissie hebben in de jaren 1971-1974 tien richtlijnen vastgesteld, betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten in de sector meetmiddelen. De Italiaanse autoriteiten hebben de in die richtlijnen bedoelde maatregelen niet tijdig vastgesteld; de termijnen zijn tussen 29 januari 1973 en 6 september 1975 verstreken.

Op 14 februari 1975 heeft de Commissie in het stilzitten van de Italiaanse gezagsorganen aanleiding gevonden de Italiaanse regering te verzoeken binnen een termijn van één maand opmerkingen in te dienen als bedoeld in artikel 169 van het EEG-Verdrag (deze eerste brief betrof alleen de eerste acht richtlijnen, en de laatste daarin gestelde termijn was op 21 april 1973 verstreken). Ook de antwoordtermijn verstreek zonder resultaat.

Op 15 oktober 1975 heeft de Commissie de Italiaanse regering uitgenodigd binnen een maand opmerkingen in te dienen in verband met het feit dat zij na het inwerkingtreden van vier andere richtlijnen, waaronder een van de Commissie (richtlijnen, waarin termijnen werden gesteld die tussen 21 mei 1975 en 21 juni 1975 zijn verstreken), niet in actie was gekomen.

Op 1 december 1975 heeft de Italiaanse Minister van Industrie medegedeeld dat er bij het Parlement twee wetsontwerpen als in die vier richtlijnen bedoeld waren ingediend, en de wens uitgesproken dat de parlementaire weg weldra zou kunnen worden bewandeld.

Op 22 december 1975 werd er naar aanleiding van de eerste acht richtlijnen een met redenen omkleed advies uitgebracht, waarvan de Italiaanse autoriteiten op 5 januari 1976 de ontvangst hebben bevestigd.

Op 4 juni 1976 bracht de Commissie, naar aanleiding van de vier andere richtlijnen, opnieuw een met redenen omkleed advies uit.

Op 28 juli 1977 diende de Commissie een beroepschrift in, waarin zij verzocht om verklaring voor recht dat tien van de twaalf hierbedoelde richtlijnen niet waren nagekomen (met betrekking tot de beide richtlijnen van de Raad betreffende de tellers voor vloeibare waren in het eerste met redenen omklede advies bedoeld, deed zij er het zwijgen toe).

In een op 16 september 1977 ingediende brief deed het Italiaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken het Hof de navolgende kennisgeving toekomen:

De Commissie heeft bij brief van 11 november 1977 akte genomen van de brief van de Italiaanse regering, doch op het navolgende gewezen:

Het Hof heeft op rapport van de rechter-rapporteur en de advocaat-generaal gehoord, besloten zonder instructie tot de mondelinge behandeling over te gaan.

De oorzaken van de aan de Italiaanse regering verweten mogelijke niet-nakoming harer verplichtingen zijn door haar besproken in een aantal documenten, en wel met name ook in een op 22 juli 1976 aan de Commissie gezonden telegram:

De Commissie wijst op de noodzaak de naleving der richtlijnen af te dwingen, welke noodzaak meermalen door het Hof is erkend, onder meer in het arrest 52/75 (Commissie t. Italiaanse Republiek, 26 februari 1976, Jurispr. 1976, blz. 277). De Commissie betoogt in antwoord op het argument betreffende de langzame parlementaire procedures, dat 's Hofs jurisprudentie bovendien duidelijk maakt dat de Lid-Staten zich niet op regelen of praktijken van hun binnenlandse rechtsorde, dan wel op materiële omstandigheden van nationale aard mogen beroepen ter rechtvaardiging van de niet-nakoming van verplichtingen en termijnen die in communautaire richtlijnen zijn voorzien.

Wat de zaak ten gronde betreft: de Commissie heeft aan de doelstelling van de betrokken richtlijnen herinnerd; na 's Raads beschikking van 26 juli 1966 (PB 165 van 21 september 1966, blz. 2971), waarbij de douanerechten en kwantitatieve beperkingen tussen Lid-Staten voor de niet in bijlage II van het EEG-Verdrag genoemde produkten zijn afgeschaft, heeft de Raad op 28 mei 1969 (PB C 76 van 17 juni 1969, blz. 1) een algemeen programma goedgekeurd voor de opheffing van de technische belemmeringen van het handelsverkeer in industrieprodukten en levensmiddelen, alsook voor de wederzijdse erkenning van keuringen. In het kader van dat programma zijn achtereenvolgens de richtlijnen vastgesteld waarvan de Commissie de inhoud als volgt omschrijft:

In het voorlaatste artikel van de hiervoor genoemde negen richtlijnen van de Raad wordt een termijn van achttien maanden na kennisgeving gesteld, waarbinnen de Lid-Staten de op hen rustende verplichtingen moeten nakomen. Die termijn is in de richtlijn der Commissie op twaalf maanden gesteld.

De termijnen waarbinnen de Italiaanse Republiek zich naar de richtlijnen had te gedragen, zijn tussen 29 januari 1973 en 6 september 1975 verstreken.

De Commissie bespreekt vervolgens de etappes van de voormelde procedure.

Ter terechtzitting van 14 maart 1978 heeft de Commissie gerefereerd aan de argumenten welke zij schriftelijk had voorgedragen.

De Italiaanse regering heeft nogmaals de aandacht gevestigd op de uitwerking welke de politieke situatie kan hebben gehad op de voortgezette niet-nakoming van haar verplichtingen, die haar in casu wordt verweten.

De regering heeft voorts gezinspeeld op de mogelijkheid dat de richtlijnen niet rechtmatig zijn, maar daarvan geen formeel middel gemaakt.

De regering heeft betoogd dat terstond na het optreden van de toekomstige Italiaanse regering een wetsdecreet zal worden goedgekeurd, dat ertoe zal leiden dat de Staat zich alsdan naar de op hem rustende verplichtingen gedraagt, en nogmaals aangedrongen op uitstel van de zaak — opdat bedoeld wetsdecreet kan worden aangenomen en veroordeling worde voorkomen —.

Op dezelfde dag heeft de advocaat-generaal zijn conclusie genomen.