Eagrán sealadach

TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA

RANTOS

arna tabhairt an 27 Samhain 2025 (1)

Cás C‑337/24 P

Ríocht na Danmhairge

v

an Coimisiún Eorpach

(Achomharc – Státchabhair – An Danmhairg – Maoiniú poiblí nasc seasmhach iarnróid/bóthair Chaolas Fehmarn – Bearta arna ndeonú ag an Danmhairg do ghnóthas poiblí Femern – Cinneadh lena n‑aicmítear na bearta sin mar ‘Státchabhair’ – Airteagal 107(1) CFAE – Na coincheapa ‘gnóthas’ agus ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ – Feidhmiú na cumhachta poiblí – Gníomhaíochtaí foirgníochta agus oibrithe maidir leis an nasc seasmhach de réir samhail ghnó – Gnóthais iomaíocha a bheith ann sa mhargadh le haghaidh seirbhísí iompair d’iarnród agus de bhóthar ar fud Chaolas Fehmarn)






 Réamhrá

1.        Lena hachomharc, iarrann Ríocht na Danmhairge go gcuirfear ar ceal breithiúnas Chúirt Ghinearálta an Aontais Eorpaigh an 28 Feabhra 2024, an Danmhairg v an Coimisiún (T‑364/20, ‘an breithiúnas atá faoi achomharc’, EU:T:2024:125), lenar dhiúltaigh an Chúirt Ghinearálta do chaingean an Bhallstáit sin le haghaidh neamhniú Chinneadh C(2020) 1683 final ón gCoimisiún an 20 Márta 2020 maidir le Státchabhair SA.39078 – 2019/C (ex 2014/N) arna cur chun feidhme ag an Danmhairg i bhfabhar Femern A/S (‘an cinneadh atá faoi chonspóid’), (2) a mhéid a aicmíodh leis instealltaí caipitil agus teaglaim d’iasachtaí Stáit agus ráthaíochtaí Stáit i bhfabhar Femern i gcomhthéacs an tionscadail i leith nasc seasmhach iarnróid/bóthair Chaolas Fehmarn mar ‘Státchabhair’, de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE. Áirítear leis an tionscadal sin, ar thaobh amháin, tollán iarnróid agus bóthair (an ‘nasc seasmhach’) (3) agus, ar an taobh eile, bonneagar coimhdeach eile (le chéile, ‘an tionscadal’).

2.        Tugann an cás seo an deis don Chúirt Bhreithiúnais soiléiriú a dhéanamh ar a cásdlí a bhaineann leis an aicmiú mar ‘Státchabhair’, de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE, i gcomhthéacs bearta chun mórthionscadail bonneagar bóithre agus iarnróid a mhaoiniú agus, go sonrach, chun déileáil leis an gceist an ionann gníomhaíochtaí an fhoirgnithe agus an oibrithe ar bhonneagar mórscála, arna gcur de chúram ag Ballstát ar eintiteas arna rialú ag an Stát sin, le chéile nó ar leithligh, agus feidhmiú cumhachta poiblí nó, ar a laghad, gníomhaíocht neamheacnamaíoch.

 Cúlra na díospóide

3.        Roimh an tionscadal, arna fhormheas leis an gConradh idir Ríocht na Danmhairge agus Poblacht Chónaidhme na Gearmáine maidir le nasc seasmhach Chaolas Fehmarn, arna shíniú an 3 Meán Fómhair 2008 agus arna dhaigniú le linn na bliana 2009 (‘an Conradh maidir le Caolas Fehmarn’), bhí céim phleanála ann ar tugadh fógra don Choimisiún faoina maoiniú, maidir leis an nasc seasmhach, inter alia, agus a d’fhormheas an Coimisiún. (4)

4.        Tar éis nuashonrú a dhéanamh ar na meastacháin tosaigh, measadh go mbeadh costas iomlán de 52.6 billiún coróin na Danmhairge (DKK) (thart ar EUR 7.1 billiún) ar phleanáil agus ar fhoirgniú an naisc sheasmhaigh agus measadh go mbeadh costas iomlán DKK 62.1 billiún (thart ar EUR 8.4 billiún) ar an tionscadal.

5.        I gcomhréir leis na rialacha idirnáisiúnta agus náisiúnta is infheidhme, (5) cuireadh de chúram ar dhá eintiteas phoiblí an tionscadal a chur chun feidhme. Bhí an chéad cheann, Femern, arna bhunú in 2005, freagrach as maoiniú, foirgniú agus oibriú an naisc sheasmhaigh, (6) a bhfaighidh sé úinéireacht air ina dhiaidh sin, agus ainmníodh an dara ceann, Femern Landanlæg A/S, arna bhunú in 2009, chun foirgniú agus oibriú bonneagar eile a bhainistiú. (7) Tá an tionscadal á mhaoiniú ag Femern agus Femern Landanlæg trí instealltaí caipitil, iasachtaí Stát‑ráthaithe agus iasachtaí arna ndeonú ag údaráis na Danmhairge. A luaithe a chuirfear an nasc seasmhach i seirbhís, baileoidh Femern táillí úsáideoirí chun a fhiachas a aisíoc agus íocfaidh sé díbhinní chuig Femern Landanlæg freisin a úsáidfidh Femern Landanlæg chun a fhiachas féin a aisíoc.

6.        Bhí an tionscadal sin ina ábhar do roinnt cinntí ón gCoimisiún agus do bhreithiúnais ón gCúirt Ghinearálta agus ón gCúirt Bhreithiúnais. Go sonrach, i ndiaidh cinneadh tosaigh a ghlacadh gan agóidí a dhéanamh maidir leis na bearta ar tugadh fógra ina leith ag údaráis na Danmhairge, (8) a cuireadh ar neamhní go páirteach le dhá bhreithiúnas ón gCúirt Ghinearálta(9) arna ndeimhniú ar achomharc le breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais, (10) ghlac an Coimisiún an cinneadh atá faoi chonspóid. (11) Leis an gcinneadh sin, mheas an Coimisiún, ar an gcéad dul síos, gur Státchabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE a bhí sna bearta arb é a bhí iontu instealltaí caipitil agus teaglaim d’iasachtaí Stáit agus ráthaíochtaí Stáit i bhfabhar Femern, arna gcur chun feidhme ag Ríocht na Danmhairge chun an nasc seasmhach a phleanáil, a fhoirgniú agus a oibriú, agus, ar an dara dul síos, chinn sé go raibh na bearta sin comhoiriúnach leis an margadh inmheánach ar bhonn Airteagal 107(3)(b) CFAE. (12)

 Na himeachtaí os comhair na Cúirte Ginearálta agus an breithiúnas faoi achomharc

7.        Mar thaca lena caingean chun an cinneadh atá faoi chonspóid a chur ar neamhní, mhaígh Ríocht na Danmhairge dhá shaincheist dlí, a n‑éilítear, leis an gcéad cheann, gur chinn an Coimisiún go mícheart gurbh ionann maoiniú Femern agus Státchabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE (13) agus, leis an dara ceann, go ndearna an Coimisiún earráid mheasúnaithe nuair a chinn sé gur shaothraigh Femern gníomhaíocht eacnamaíoch in iomaíocht le tríú páirtithe fiú sular cuireadh an nasc seasmhach i seirbhís. (14)

8.        Maidir leis na hargóintí lena bhféachtar lena chur as an áireamh go measfaí foirgniú agus oibriú an naisc sheasmhaigh mar chuid ábhartha d’fheidhmiú ‘gníomhaíochta eacnamaíche’ ag Femern agus, dá bhrí sin, go bhféadfaí Femern a aicmiú mar ‘ghnóthas’ de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE, tháinig an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid, agus í ag deimhniú an mheasúnaithe a rinne an Coimisiún in aithrisí 188 go 198 den chinneadh atá faoi chonspóid, go bunúsach, nár tháinig gníomhaíochtaí foirgníochta agus oibrithe maidir leis an nasc seasmhach arna ndéanamh ag Femern faoi fheidhmiú cumhachta poiblí (15) ach gur gníomhaíochtaí eacnamaíocha a bhí iontu. (16)

9.        A mhéid a bhaineann, go sonrach, leis an ngníomhaíocht an nasc seasmhach a fhoirgniú, bhain an Chúirt Ghinearálta, dála an Choimisiúin, de thátal ón mbreithiúnas in Mitteldeutsche Flughafen agus Flughafen Leipzig-Halle v an Coimisiún (17) , i gcás ina bhfuil bonneagar faoi réir saothrú eacnamaíoch agus inarb iad na táillí úsáide an phríomhfhoinse maoinithe dá fhoirgniú, nach mór a mheas gur gníomhaíochtaí eacnamaíocha, i bprionsabal, iad na gníomhaíochtaí a bhaineann leis an mbonneagar sin a fhoirgniú agus a oibriú.

 An nós imeachta os comhair na Cúirte Breithiúnais agus an t‑ordú atá á lorg ag na páirtithe

10.      An 7 Bealtaine 2024, rinne Ríocht na Danmhairge achomharc i gcoinne an bhreithiúnais atá faoi achomharc. Iarrann sí ar an gCúirt Bhreithiúnais an breithiúnas sin a chur ar ceal, agus, go príomha, go gcuirfidh sí ar neamhní Airteagal 2 den chinneadh atá faoi chonspóid a mhéid a luaitear ann ‘gurb ionann na bearta ina gcuimsítear instealltaí caipitil agus teaglaim d’iasachtaí Stáit agus ráthaíochtaí Stáit i bhfábhar Femern A/S, arna cur i bhfeidhm go neamhdhleathach, go páirteach ar a laghad, ag an Danmhairg, agus Státchabhair de réir bhrí Airteagal [107(1) CFAE]’ agus go n‑ordóidh sí don Choimisiún na costais a íoc; mar mhalairt air sin, iarrann Ríocht na Danmhairge ar an gCúirt an cás a tharchur ar ais chuig an gCúirt Ghinearálta agus na costais a fhorchoimeád.

11.      Áitíonn an Coimisiún Eorpach gur cheart an t‑achomharc a dhíbhe agus a ordú do Ríocht na Danmhairge na costais a íoc.

12.      Tugadh éisteacht d’argóintí ó bhéal na bpáirtithe agus do na freagraí a thug siad ar na ceisteanna a chuir an Chúirt Bhreithiúnais le linn éisteacht an 9 Meán Fómhair 2025.

 Anailís

13.      Cuireann Ríocht na Danmhairge trí shaincheist dlí in iúl mar thaca lena hachomharc, lena ndíospóideann sí, go bunúsach, aicmiú mhaoiniú, fhoirgniú agus oibriú an naisc sheasmhaigh mar ‘Státchabhair’ agus, go sonrach, aicmiú Femern, eintiteas poiblí atá freagrach, inter alia, as an nasc sin a fhoirgniú agus a oibriú, mar ‘gnóthas’ de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE. (18)

14.      Gan cros-achomharc a dhéanamh, cuireann an Coimisiún amhras in iúl maidir le hinghlacthacht na caingne ag an gcéad chéim, ar an bhforas nár lorgaíodh léi ach an chéad abairt d’Airteagal 2 den chinneadh atá faoi chonspóid a chur ar neamhní, gan agóid ar bith a dhéanamh i gcoinne an dara habairt den Airteagal sin, ina bhfuil cinneadh intuigthe, ós rud é go ndearbhaítear léi go bhfuil an beart cabhrach comhoiriúnach leis an margadh inmheánach, gur Státchabhair é an beart atá i gceist. Dealraíonn sé dom, áfach, prima facie, go bhfuil an argóint sin go follasach gan bhunús. (19)

15.      Maidir le substaint an cháis, tugaim faoi deara, mar réamhphointe, cé go dtagann cinneadh ceannasach Ballstáit, i bprionsabal, chun dul i mbun bonneagar a fhoirgniú agus é a chur i gcrích – go háirithe i gcomhthéacs tionscadail thábhachtacha ar mhaithe le leas na hEorpa i gcoitinne (‘IPCEI’) – faoi inniúlacht agus sainchumas eisiach na mBallstát, de ghnáth bíonn a maoiniú ag na húdaráis phoiblí faoi réir athbhreithniú ag an gCoimisiún in ábhair Státchabhrach, a mhéid atá na tionscadail sin beartaithe le haghaidh saothrú eacnamaíoch. Baineann an t‑athbhreithniú sin leis an gceist a bhaineann le haicmiú na hidirghabhála Stáit mar ‘Státchabhair’ de bhun Airteagal 107(1) CFAE agus, más amhlaidh, le comhoiriúnacht na hidirghabhála sin leis an margadh inmheánach araon, go háirithe de bhun Airteagal 107(3)(b) CFAE. (20)

16.      Maidir leis an gceist an ‘gnóthas’ é Femern de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE,(21) arb é is ábhar do na trí shaincheist dlí den achomharc, tugaim chun cuimhne, de réir chásdlí socair na Cúirte, go gcumhdaítear leis an gcoincheap ‘gnóthas’ aon eintiteas atá i mbun gníomhaíocht eacnamaíoch, gan beann ar stádas dlíthiúil an eintitis ná ar an mbealach a mhaoinítear é (22) agus is ionann gach gníomhaíocht arb atá inti earraí nó seirbhísí a thairgeadh ar mhargadh ar leith agus ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’, (23) gan beann ar an gceist an ngintear brabús leis an ngníomhaíocht sin. (24)

17.      Is réamhchoinníoll é an coincheap ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ mar sin chun Airteagal 107(1) CFAE a chur i bhfeidhm. Níor leagadh síos go dtí seo i gcásdlí na Cúirte, áfach, sainmhíniú uileghabhálach ar an gcoincheap sin, (25) atá á fhorbairt i gcónaí agus, in aon chás, a éilíonn cur i bhfeidhm de réir an cháis. I bprionsabal, ní gníomhaíocht eacnamaíoch í gníomhaíocht a bhfuil baint aici, de bharr a cineáil, na rialacha a bhfuil sí faoina réir agus a cuspóra, le feidhmiú cumhachta poiblí (26) nó atá lasmuigh de réimse na trádála eacnamaíche. (27)

18.      Sna míreanna seo a leanas den Tuairim seo, déanfaidh mé anailís ar na saincheisteanna dlí arna n‑ardú san ord a leagtar amach san achomharc, eadhon, ar dtús, na hargóintí a bhaineann le cumhacht phoiblí a bheith ann (an chéad saincheist dlí), ina dhiaidh sin, iad siúd a bhaineann le gníomhaíocht eacnamaíoch a bheith ann (an dara saincheist dlí), agus, ar deireadh, iad siúd a bhaineann go sonrach le haicmiú ghníomhaíocht fhoirgnithe an naisc sheasmhaigh mar gníomhaíocht eacnamaíoch (an tríú saincheist dlí).

 An chéad saincheist dlí den achomharc

19.      Líomhnaítear leis an gcéad saincheist dlí den achomharc earráid dlí maidir le léiriú an choincheapa ‘feidhmiú “cumhachta poiblí”’ agus, i ndáil leis sin, easpa measúnú foriomlán ar na gníomhaíochtaí a chuir Stát na Danmhairge de chúram ar Femern. (28) Tá an tsaincheist dlí sin bunaithe, go bunúsach, ar thrí argóint.

20.      Lena céad argóint, déanann Ríocht na Danmhairge gearán gur shrian an Chúirt Ghinearálta an coincheap ‘feidhmiú cumhachta poiblí’ go mícheart do ghníomhaíochtaí a bhaineann le ‘feidhmeanna bunriachtanacha’ an Stáit, (29) agus do na gníomhaíochtaí sin amháin, cé go bhféadfaidh Stát gníomhú trí údarás poiblí a fheidhmiú ‘le haghaidh aon ghníomhaíocht’. (30)

21.      Tugaim chun cuimhne, sa bhreithiúnas atá faoi achomharc, gur chinn an Chúirt Ghinearálta nach ndearna an Coimisiún earráid dlí agus é ag meas go bhfuil eintiteas ag gníomhú mar údarás poiblí nó ag feidhmiú cumhacht phoiblí i gcás ina bhfuil a ghníomhaíocht nasctha le ‘feidhmeanna bunriachtanacha’ an Stáit de bharr a cineáil, a cuspóra agus na rialacha a bhfuil sí faoina réir (31) agus gur thug sí dá haire go gcumhdaítear leis an gcoincheap ‘gníomhaíocht a bhaineann le feidhmiú cumhachta poiblí’, inter alia, de réir chásdlí na Cúirte Breithiúnais, gníomhaíochtaí lena mbaineann dul ar iontaoibh ‘sainchumas lena maolaítear ón ngnáthdhlí’, amhail na gníomhaíochtaí sin arb é is cuspóir dóibh sláine chríochach a áirithiú, an t‑ord poiblí a chaomhnú agus an tslándáil náisiúnta a chosaint. (32) Ina theannta sin, dhiúltaigh an Chúirt Ghinearálta don argóint go bhfuil saoirse ag na Ballstáit a chinneadh cé na gníomhaíochtaí a thagann faoin gcumhacht phoiblí, ós rud é gur coincheapa oibiachtúla iad na coincheapa ‘gnóthas’ agus ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ a eascraíonn go díreach ó Chonradh FAE agus a bhraitheann ar ábhair fíorais agus ní ar roghanna suibiachtúla ná ar mheasúnuithe suibiachtúla na n‑údarás náisiúnta. (33)

22.      Chuige sin, cuirim chun suntais, cé gur fíor é, de réir chásdlí socair na Cúirte Breithiúnais, (34) nach de chineál eacnamaíoch gníomhaíochtaí a thagann faoi fheidhmiú cumhachta poiblí, níor thug an Chúirt Bhreithiúnais, go dtí seo, sainmhíniú uileghabhálach ar an gcoincheap sin ‘feidhmiú cumhachta poiblí’ ná ar an gcoincheap, cosúil, ‘(rannpháirtíocht i) [bh]feidhmiú údaráis phoiblí’. (35)

23.      Chinn an Chúirt Bhreithiúnais gurbh ann d’fheidhmiú cumhachta poiblí, inter alia, le linn rannpháirtíocht i bhfeidhmiú cumhachta poiblí, (36) ach chuir sí aicmiú den sórt sin as an áireamh le haghaidh bearta, fiú bearta ceangailteacha, arna nglacadh ag eagraíochtaí a dhéanann rialáil ar ghairmeacha ar leith maidir lena mbaill. (37) Go sonrach, maidir le maoiniú bonneagair, ina breithiúnas in Aéroports de Paris v an Coimisiún, (38) dheimhnigh an Chúirt Bhreithiúnais, agus í ag déanamh athrú iomlán i dtaca le cleachtais agus cásdlí seanbhunaithe, an t‑idirdhealú, arna dhéanamh ag an gCúirt Ghinearálta idir, ar thaobh amháin, na gníomhaíochtaí atá go hiomlán riaracháin arna bhfeidhmiú ag an eintiteas a bhainistíonn bonneagair aerfoirt, a tháinig faoin gcumhacht phoiblí (amhail cúraimí na bpóilíní), agus, ar an taobh eile, gníomhaíochtaí bainistíochta an bhonneagair sin nár tháinig faoi chumhacht den sórt sin. (39) Thairis sin, ina breithiúnas in Leipzig-Halle, shonraigh an Chúirt go raibh feidhm ag na breithnithe céanna i leith foirgniú rúidbhealaigh aerfoirt. (40)

24.      I mír 17 dá Fhógra maidir leis an gcoincheap ‘Státchabhair’, measann an Coimisiún, ar bhonn an chásdlí sin, gur féidir a mheas go ngníomhaíonn eintiteas trí chumhacht phoiblí a fheidhmiú i gcás ina bhfuil an ghníomhaíocht i gceist ina cuid ‘d’fheidhmeanna bunriachtanacha an Stáit’ nó ina bhfuil baint aici leis na feidhmeanna sin de réir a cineáil, a cuspóra agus na rialacha a bhfuil sé faoina réir. (41)

25.      I mo thuairim, cé nár shrian an Chúirt Bhreithiúnais go sainráite an coincheap ‘cumhacht phoiblí’ go fóill ‘d’fheidhmeanna bunriachtanacha an Stáit’ mar a fheidhmíonn an Coimisiún agus an Chúirt Ghinearálta é, (42) is léir ó chásdlí na Cúirte Breithiúnais thuasluaite, chun go n‑aicmeofaí mar ‘eintiteas a fheidhmíonn cumhacht poiblí’ é, nach mór go mbeidh cumhachtaí faighte le dlí ag an eintiteas lena mbaineann a théann thar na hinniúlachtaí a bhaineann de ghnáth le heintiteas a rialaítear leis an dlí príobháideach agus ar saintréithe d’údaráis phoiblí nó de riaracháin phoiblí iad, amhail, inter alia, an ceart chun gníomhartha rialála nó cinntí a ghlacadh maidir le daoine nádúrtha nó dlítheanacha, chun pionóis a fhorchur orthu nó chun deimhnithe éigeantacha agus ceangailteacha a ghlacadh. Dá bhrí sin, dealraíonn sé dom go bhfuil ciall ‘shuibiachtúil’ ag an gcoincheap atá i gceist go riachtanach, ós rud é go dtagraíonn sé don chumhacht phoiblí, sa chaoi, mar a chuireann an Chúirt Ghinearálta in iúl i mír 53 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, go gceanglaítear leis an gcoincheap sin go bhfuil, gan beann ar an ngníomhaíocht atá á feidhmiú, ‘sainchumais lena maolaítear ón ngnáthdhlí’ ag an eintiteas atá i gceist.

26.      Thairis sin, ní féidir liom aontú le hargóint Ríocht na Danmhairge ar dá réir nach mór a mheas go dtagann gníomhaíochtaí faoi fheidhmiú cumhachta poiblí ar an bhforas lom go n‑aicmítear amhlaidh iad sa Bhallstát lena mbaineann.(43) Mar a chuireann an Chúirt Ghinearálta in iúl, agus an ceart aici, i mír 62 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, is coincheapa oibiachtúla iad na coincheapa ‘gnóthas’ agus ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ (dála iad siúd de na gnéithe eile lena gcomhdhéanta státchabhair) a eascraíonn go díreach ón gConradh agus a bhraitheann ar ghnéithe fíorais agus ní ar roghanna suibiachtúla ná ar mheasúnuithe suibiachtúla na n‑údarás náisiúnta. (44) Thairis sin, ní chiallaíonn an fíoras lom go bhforchoimeádann Ballstát gníomhaíochtaí áirithe d’eintitis Stáit go sanntar cumhacht phoiblí do na heintitis sin de réir bhrí dhlí an Aontais ach an oiread.

27.      Sna himthosca sin, measaim nach ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí nuair a chinn sí, i míreanna 50 go 57 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, agus í ag deimhniú mheasúnú an Choimisiúin sa chinneadh atá faoi chonspóid, go ngníomhaíonn eintiteas i gcomhthéacs feidhmithe cumhachta poiblí i gcás ina bhfuil a ghníomhaíocht nasctha le ‘feidhmeanna bunriachtanacha an Stáit’ de bharr a cineáil, a cuspóra agus na rialacha a bhfuil sí faoina réir.

28.      In aon chás, fiú ag glacadh leis go n‑éilítear leis an tagairt ‘d’fheidhmeanna bunriachtanacha an Stáit’ – mar gheall ar a chineálaí atá sé sin – léiriú róshriantach ar an gcoincheap ‘feidhmiú cumhachtaí poiblí’, ní mór a mheas, maidir le gníomhaíochtaí foirgníochta agus oibrithe an naisc sheasmhaigh, nár léirigh Ríocht na Danmhairge (ná nár líomhain sí fiú) go bhfuair Femern, i bhfianaise na reachtaíochta náisiúnta atá i gceist, aon chumhacht ar leith lena bhféadfaí é a aicmiú mar bheith ag feidhmiú feidhmeanna, fiú mura ‘feidhmeanna bunriachtanacha an Stáit’ iad, lena dtugtar, ar a laghad, sainchumais urghnácha i gcomparáid leo siúd de chuid gach gnóthais phoiblí nó phríobháidigh eile agus atá tipiciúil d’údaráis nó riaracháin phoiblí. (45)

29.      Lena dara hargóint, áitíonn Ríocht na Danmhairge nár scrúdaigh an Chúirt Ghinearálta an modh a lean an Coimisiún chun a chinneadh an bhféadfadh gníomhaíochtaí Femern teacht faoi fheidhmiú cumhachta poiblí agus gur chinn sí, ar an bhforas aonair go bhforáiltear leis an tionscadal do bhailiú táillí ó úsáideoirí, go ndéanann Femern gníomhaíocht eacnamaíoch, gan scrúdú a dhéanamh ar cé acu a rinne nó nach ndearna an Coimisiún measúnú foriomlán ar ghníomhaíochtaí Femern. (46)

30.      Tugaim chun cuimhne, sa chinneadh atá faoi chonspóid, gur tháinig an Coimisiún ar an gconclúid, ar dtús, nár leor argóintí údaráis na Danmhairge maidir le cuspóir na gníomhaíochta arna scrúdú, a cineál agus na rialacha faoina bhfuil sí chun a léiriú gur ghníomhaigh Femern i gcomhthéacs feidhmithe údaráis phoiblí. (47) Bhraith sé ina dhiaidh sin ar dhá tháscaire a léirigh gurbh ann do ‘ghníomhaíocht eacnamaíoch’, eadhon, ar thaobh amháin, an fíoras gur roghnaigh Ríocht na Danmhairge í féin samhail eacnamaíoch bunaithe ar tháillí a bhailiú ó úsáideoirí an naisc sheasmhaigh agus, ar an taobh eile, an imthoisc gurb é an margadh ábhartha an margadh chun Caolas Fehmarn a thrasnú, ina bhfuil oibreoir seirbhíse farantóireachta gníomhach. (48) Ar deireadh, chuir an Coimisiún as an áireamh go bhfuair Femern cumhacht phoiblí ar leith, ó tharla, sa chéad áit, nach ionann foirgniú agus oibriú tráchtála mórthionscadal bonneagair iontu féin agus léiriú ar an gcumhacht phoiblí, sa dara háit, nach ionann an imthoisc nach lorgaíonn Femern a bhrabúis a uasmhéadú agus gné chinntitheach ach oiread agus, sa chás seo, gur thug údaráis na Danmhairge sásra margaidh isteach agus, sa tríú háit, in ainneoin idirghabháil na hAireachta Iompair i socrú na dtáillí a bhaineann le húsáid an naisc sheasmhaigh, go raibh rogha áirithe ag Femern chun a phraghsanna a shocrú. (49)

31.      Contrártha don mhéid a áitíonn Ríocht na Danmhairge, ní cosúil dom gur thosaigh an Coimisiún ón mbunús gur léirigh íocaíocht táillí ag na húsáideoirí, inti féin, loighic agus cineál eacnamaíoch na gníomhaíochta, agus go raibh sé dodhéanta mar sin a shuí gur léirigh gníomhaíochtaí Femern mar sin féin tréithe gníomhaíochta údaráis phoiblí. (50)

32.      I ndáil leis sin, i míreanna 77 go 89 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, scrúdaigh an Chúirt Ghinearálta na hargóintí arna ndéanamh ag Ríocht na Danmhairge agus chuir sí ar leataobh iad, maidir le, sa chéad áit, rialú dian a bheith á fheidhmiú ag na húdaráis phoiblí, (51) sa dara háit, an fíoras gur cuireadh de chúram ar Femern oibleagáidí idirnáisiúnta a chomhlíonadh, (52) sa tríú háit, an imthoisc nach bhfuil foirgniú agus oibriú bonneagair iarnróid agus bóithre léirscaoilte sa Danmhairg, (53) agus, sa cheathrú háit, an fíoras gur cuireadh cúraimí de fhreagracht ar Femern mar údarás bóithre agus bainisteoir an bhonneagair iarnróid, agus chun pleananna slándála an naisc sheasmhaigh a ullmhú. (54) I mír 90 dá breithiúnas, tháinig an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid nárbh ionann an fhaisnéis arna tarchur chuig an gCoimisiún ag údaráis na Danmhairge le linn an nós imeachta scrúdaithe fhoirmiúil agus gnéithe ‘ina n‑aonair nó ina n‑iomláine’, a d’fhéadfadh a fhágáil go mbaineann na gníomhaíochtaí go léir atá faoi cheist de chuid Femern, eadhon foirgniú agus oibriú an naisc sheasmhaigh, le feidhmiú cumhachta poiblí.

33.      Cé nach ndearna an Chúirt Ghinearálta ach, go bunúsach, diúltú do na hargóintí a chuir údaráis na Danmhairge in iúl ‘ina n‑aonar nó ina n‑iomláine’ (55) gan fíoranailís fhoriomlán a dhéanamh, níl earráid dlí, áfach, san anailís sin. Is gá a chur san áireamh gur chinn an Chúirt Ghinearálta, tar éis di a thabhairt dá haire nár thug an rialú poiblí a bhfuil Femern faoina réir agus na hoibleagáidí poiblí atá ar Femern cumhacht phoiblí dó, (56) nach raibh na hargóintí atá bunaithe ar na hoibleagáidí a bhaineann leis an gConradh maidir le Caolas Fehmarn ábhartha, nach bhfuil faoi chonspóid san achomharc seo, agus gur thug sí dá haire, gan aon agóid eile ó údaráis na Danmhairge, nach raibh baint ag an easpa léirscaoilte i leith bonneagar iarnróid agus bóithre sa Danmhairg leis an margadh lena mbaineann gníomhaíocht oibrithe an naisc sheasmhaigh (57) agus nach raibh baint ag an gcumhacht phoiblí a líomhain Ríocht na Danmhairge leis an margadh ábhartha atá i gceist ach oiread. (58)

34.      Dá bhrí sin, ar chuntar go bhfuil a scrúdú ar gach ceann de na hargóintí sin ceart, rud a dhealraíonn dom a bheith fíor, ní fheicim aon earráid i ‘modh’ anailíse na Cúirte Ginearálta. Mar a tharlaíonn, a mhéid, i ndiaidh measúnú aonair agus mionsonraithe a dhéanamh ar gach ceann de na hargóintí a chuir Ríocht na Danmhairge chun cinn, a dhiúltaigh an Chúirt Ghinearálta go raibh aon ábharthacht nó luach cruthúnais ag baint le haon ceann de na hargóintí sin, ní féidir toradh difriúil ón toradh a bhí ar an anailís a rinneadh orthu ina n‑aonar leanúint de mheasúnú foriomlán ar na hargóintí sin, a mhéid atá an measúnú sin indéanta. (59)

35.      Lena tríú hargóint, áitíonn Ríocht na Danmhairge, contrártha do mheasúnú na Cúirte Ginearálta, (60) nár léirscaoileadh foirgniú agus oibriú bonneagair bóithre agus iarnróid na Danmhairge agus go dtagann siad dá bhrí sin faoi fheidhmiú cumhachta poiblí.

36.      I ndáil leis sin, is léir nach gciallaíonn an fíoras nár léirscaoil Ríocht na Danmhairge a bonneagair náisiúnta bóithre agus iarnróid gur faoi fheidhmiú cumhachta poiblí a thagann foirgniú agus oibriú an naisc sheasmhaigh. Thairis sin, taobh amuigh dá ról ar mhargaí náisiúnta a bhaineann leis an ngréasán bóithre agus iarnróid, tá Femern ceaptha a bheith ag oibriú freisin ar an margadh idirnáisiúnta chun Caolas Fehmarn a thrasnú, arb é sin an margadh a scrúdaigh an Coimisiún maidir le Státchabhair a bheith ann. (61)

37.      I bhfianaise a bhfuil thuas, molaim go ndiúltófaí don chéad saincheist dlí den achomharc.

 An dara saincheist dlí den achomharc

38.      Leis an dara saincheist dlí den achomharc, a mhaítear mar mhalairt air sin, líomhnaítear go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráidí dlí sa mheasúnú ar an gceist cé acu arbh ionann na gníomhaíochtaí foirgníochta agus oibrithe maidir leis an nasc seasmhach arna gcur de chúram ar Femern, go hiomlán nó go páirteach, agus gníomhaíochtaí neamheacnamaíocha. (62) Leis an tsaincheist dlí seo, bunaithe ar thart ar chúig argóint, cáineann údaráis na Danmhairge, tar éis dóibh an Chúirt Ghinearálta a cháineadh ós rud é nach ndearna sí measúnú foriomlán ar na hargóintí arna dtarraingt anuas mar chuid den chaingean ag an gcéad chéim, (63) measúnú na Cúirte Ginearálta ar an dá ghné ar a bhfuil measúnú an Choimisiúin bunaithe, go bunúsach, eadhon, ar an gcéad dul síos, go bhfuil tionscadal an naisc sheasmhaigh bunaithe ar ‘loighic eacnamaíoch’ (64) agus, ar an dara dul síos, go bhfuil margadh ann atá oscailte don iomaíocht. (65)

39.      Mar a chuir mé in iúl i mír 16 den Tuairim seo, aicmítear i gcásdlí na Cúirte mar ‘ghnóthas’ aon eintiteas atá ag gabháil do ghníomhaíocht eacnamaíoch, gan beann ar stádas dlíthiúil an eintitis sin agus ar an gcaoi a maoinítear é, agus shainmhínigh sí ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ mar aon ghníomhaíocht arb é atá inti earraí nó seirbhísí a thairiscint ar mhargadh ar leith, gan beann ar cé acu a ghineann nó nach ngineann an ghníomhaíocht sin brabús. Mar sin féin, tá cruth na gcoincheap sin de shíor ag forbairt agus d’fhéadfadh éagsúlacht shuntasach a bheith ann freisin ó earnáil amháin go hearnáil eile.

40.      Go sonrach, tá cur i bhfeidhm an choincheapa ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ i gcomhthéacs forbairt bonneagair mórscála, (66) amhail an nasc seasmhach, an‑chonspóideach go fóill. Cé gur measadh go traidisiúnta go raibh foirgniú agus oibriú bonneagair lasmuigh de raon feidhme na rialacha maidir le Státchabhair, (67) d’aithin an Chúirt, le forbairtí sa mhargadh agus toisc go raibh bonneagar nár úsáideadh roimhe seo ach amháin ar mhaithe le leas an phobail beartaithe le haghaidh saothrú tráchtála, go raibh na gníomhaíochtaí sin anois, i bhformhór na gcásanna, faoi réir na rialacha maidir le Státchabhair. Is amhlaidh atá, inter alia, maidir le bonneagar aerfoirt, tar éis na mbreithiúnas in Aéroports de Paris agus Leipzig-Halle. (68)

41.      Sa chás seo, nuair a bhí sí ag déanamh measúnú ar an gceist an ann do ‘ghníomhaíocht eacnamaíoch’, sheas an Chúirt Ghinearálta le conclúid an Choimisiúin, bunaithe ar an dá tháscaire thuasluaite, eadhon, ar an gcéad dul síos, seirbhís iompair a sholáthar ar luach saothair (i bhfocail eile, i bhfocail na Cúirte Ginearálta, oibriú an naisc sheasmhaigh de réir ‘loighic eacnamaíoch’) agus, ar an dara dul síos, margadh iomaíoch a bheith ann do na seirbhísí céanna. (69)

42.      I ndáil leis sin, is iomchuí ag an tús diúltú don chéad argóint a chuir Ríocht na Danmhairge in iúl, lena líomhnaítear gur mhainnigh an Chúirt Ghinearálta anailís fhoriomlán a dhéanamh ar na gnéithe go léir arna scrúdú. Ar dtús, sheas an Chúirt Ghinearálta le measúnú an Choimisiúin maidir le gníomhaíocht eacnamaíoch a bheith ann, bunaithe ar an dá tháscaire ábhartha thuasluaite (70) agus, ag an am céanna, chuir sí as an áireamh go bhféadfadh na gnéithe a d’agair Ríocht na Danmhairge agus na hidiragraithe (71) amhras a chaitheamh ar an measúnú sin. Is cosúil dom dá bhrí sin nach féidir an Chúirt Ghinearálta a cháineadh ós rud é nár chuir sí na hargóintí sin san áireamh ina n‑iomláine. (72)

43.      Ba cheart a scrúdú mar sin, i gcomhréir leis an dara go cúigiú hargóint arna n‑agairt ag Ríocht na Danmhairge, an bhfuil earráidí dlí i measúnú na Cúirte Ginearálta. I mo thuairim, d’fhéadfadh an scrúdú sin, a bhaineann le bunbhrí an choincheapa ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’, dhá chur chuige mhalartacha a leanúint, arb é atá sa chéad cheann ná léiriú ‘oibiachtúil’ ar an gcoincheap sin, i gcomhréir le cleachtas an Choimisiúin le déanaí agus le cásdlí comhfhreagrach na Cúirte Ginearálta, agus arb é atá sa dara ceann ná léiriú ‘pragmatach’ ar an gcoincheap sin, atá níos oiriúnaí, dar liom, chun cothromaíocht na n‑inniúlachtaí idir na Ballstáit agus an Coimisiún a urramú.

44.      Tagann an chéad chur chuige le dearcadh an Choimisiúin agus na Cúirte Ginearálta. Tá sé bunaithe ar an dá tháscaire thuasluaite, eadhon ‘loighic eacnamaíoch’ an tionscadail agus margadh iomaíoch a bheith ann.

45.      Sa chéad áit, maidir le ‘loighic eacnamaíoch’ an tionscadail, is léir ó chásdlí socair na Cúirte gur seirbhísí a d’fhéadfaí a aicmiú mar ‘ghníomhaíochtaí eacnamaíocha’ iad seirbhísí a sholáthraítear de ghnáth ar luach saothair. Is í saintréith bhunriachtanach an ‘luacha saothair’ gur comaoin eacnamaíoch í i leith na seirbhíse atá i gceist. (73) Sa chás seo, is ionann an rochtain ar an mbonneagar a chur faoi réir íocaíocht táille, mar a shuigh an Chúirt Ghinearálta, agus leid thábhachtach go bhfuil an bonneagar lena mbaineann ina ábhar do shaothrú eacnamaíoch. (74) Ní fhéadfadh an imthoisc go bhfuil na táillí atá faoi cheist beartaithe chun foirgniú an naisc sheasmhaigh agus naisc inmheánacha leis na cúlchríocha a mhaoiniú, áfach, agus, mar thoradh air sin, go gcuirfear bac ar Femern a bhrabúis a uasmhéadú, i bprionsabal, amhras a chaitheamh ar an gconclúid sin. Is léir ó chásdlí socair na Cúirte, a leagtar amach i mír 16 den Tuairim seo, gur ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ í aon ghníomhaíocht arb é atá inti earraí nó seirbhísí a thairiscint ar mhargadh ar leith, gan beann ar cé acu a ghineann nó nach ngineann an ghníomhaíocht sin brabús. (75)

46.      I ndáil leis sin, is cosúil nach gcaitheann na hargóintí a chuir Ríocht na Danmhairge in iúl amhras ar mheasúnú na Cúirte Ginearálta. I dtús báire, ní fhéadfadh rath a bheith ar an argóint go ngníomhaíonn Femern i gciorcad eacnamaíoch iata agus in earnáil gníomhaíochta nach bhfuil léirscaoilte ná príobháidithe, a mhéid, mar a luaigh mé i mír 33 den Tuairim seo, gur tháinig an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid, mar is ceart, gan agóid a bheith déanta ag Ríocht na Danmhairge ina hachomharc, nach raibh nasc ag an easpa léirscaoilte leis an margadh lena mbaineann an ghníomhaíocht maidir leis an nasc seasmhach a oibriú, eadhon é sin a ghabhann leis na seirbhísí iompair ar Chaolas Fehmarn. Ina dhiaidh sin, ní fhéadfaí seasamh leis an argóint atá bunaithe ar idirghabháil na hAireachta Iompair i socrú na dtáillí ach oiread ós rud é nach bhfuil an fíoras go bhfuil eintiteas faoi réir praghsanna arna rialú ag an Stát ina chritéar cinntitheach d’fhonn a chinneadh an bhfeidhmíonn sé gníomhaíocht eacnamaíoch. (76) Ar deireadh, ní leor na tréithe a bhaineann leis an luach saothair atá i gceist – go háirithe an fíoras go gcinnfidh idirghabhálaí na hAireachta Iompair na táillí a bhainfidh leis an nasc seasmhach a úsáid – chun é a aicmiú mar ‘thobhach de chineál poiblí’ nó, go sonrach, mar ‘mhuirear’ ós rud é go ndéanfar an íocaíocht i bhfábhar Femern mar mhalairt ar sheirbhís arna soláthar aige. (77)

47.      Sa dara háit, maidir le margadh iomaíoch a bheith ann, ní féidir a chonspóid, le hoibriú an naisc sheasmhaigh, go mbeidh tionchar ag gníomhaíocht Femern, gan beann ar a haidhm eacnamaíoch, ar na seirbhísí iompair arna soláthar ag oibreoirí na mbád farantóireachta trasna Chaolas Fehmarn, lena gclaontar i bhfábhar an nasc seasmhach a aicmiú mar ‘ghníomhaíocht eacnamaíoch’. (78) Cinnte, féadfaidh na Ballstáit cinneadh a dhéanamh a mbonneagar iompair a nuachóiriú nó a fhorbairt, sa chás seo ní chuirtear as an áireamh go bhféadfadh foirgniú bonneagair nua amhail an nasc seasmhach oibreoirí eacnamaíocha a chur as an margadh, amhail oibreoirí na mbád farantóireachta, má tharlaíonn sé nach bhfuil a mbonneagar nó a modhanna iompair chomh buntáisteach nó éifeachtach céanna. Is ionann an fíoras, áfach, go bhféadfadh an tseirbhís iompair an nasc seasmhach a úsáid chun teacht in ionad sheirbhísí oibreoirí na mbád farantóireachta, go hiomlán nó go páirteach, ann féin, agus comhartha láidir gurb ann d’iomaíocht idir an dá chineál modha iompair. (79) Go sonrach, ní bhaineann an iomaíocht leis an mbonneagar féin, ach leis na seirbhísí arna soláthar ag Femern ar an mbonneagar sin. (80) Is léir dá bhrí sin, ó thaobh na heacnamaíochta amháin de, go soláthróidh Femern, tríd an nasc seasmhach a fheidhmiú, seirbhísí ar an margadh chun Caolas Femern a thrasnú in iomaíocht (nó trí theacht in ionad) leis na hoibreoirí príobháideacha a shaothraíonn cuspóir brabúsach atá sa mhargadh faoi láthair.

48.      Sa tríú háit, feictear dom go bhfuil sé úsáideach breithniú níos ginearálta a chur leis sin. D’fhéadfadh údar cuí a bheith le léiriú sách leathan ar an gcoincheap ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ a mhéid nach bhfuil sa choincheap sin ach réamhchoinníoll maidir le cur i bhfeidhm na rialacha an Aontais maidir le Státchabhair agus nach féidir é a mheascadh leis na gnéithe lena gcomhdhéantar Státchabhair.(81) Is é atá i gceist le léiriú gurb ann do ‘ghníomhaíocht eacnamaíoch’ go simplí go bhféadfaí Airteagal 107(1) CFAE a chur i bhfeidhm, agus tuiscint ann, i gcomhréir leis an measúnú sin, go bhféadfaí na bearta arna scrúdú a dhíolmhú ón aicmiú mar ‘Státchabhair’. (82) Ón taobh sin de, tá an chéad chur chuige sin beartaithe bunaithe ar thuiscint ‘oibiachtúil’ den choincheap ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’, lena gcuirtear san áireamh tréithe teibí na gníomhaíochta agus na féidearthachta go bhféadfaí í a fheidhmiú de réir loighic eacnamaíoch, gan beann ar chás nithiúil an eintitis a bhaineann tairbhe as na bearta stáit arna scrúdú. Thairis sin, is cosúil go bhfuil cur chuige den sórt sin i gcomhréir le léiriú ‘i mbun forbartha’ ar na coincheapa ‘gnóthas’ agus ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE, agus i gcomhréir le cleachtas an Choimisiúin, i ndiaidh na mbreithiúnas in Aéroports de Paris agus Leipzig-Halle,  agus seasadh leis i gcásdlí na Cúirte Ginearálta. (83)

49.      Dá bhrí sin, ní dhealraíonn sé, prima facie, go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid dlí trí sheasamh le léiriú an Choimisiúin ar an gcoincheap ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ ar bhonn an dá chomhartha thuasluaite.

50.      Mar sin féin, táim den tuairim go bhféadfaí nach leor an chéad chur chuige sin, fiú má tá sé i gcomhréir le cásdlí na Cúirte, chun dul i ngleic le bunús an cháis seo, go háirithe a mhéid a bhaineann leis an measúnú ar loighic ‘eacnamaíoch’ líomhainte de shamhail oibrithe an naisc sheasmhaigh arna cur chun feidhme ag údaráis na Danmhairge. Dar liom, go bunúsach, is léir ó scrúdú níos doimhne nach bhfuil an tsamhail sin bunaithe ar loighic eacnamaíoch ach de réir cosúlachta, ach, i ndáiríre, go bhfuil sí bunaithe ar shásra clasaiceach pleanála poiblí bonneagair leasa ghinearálta.

51.      Mar réamhphointe, tugaim chun cuimhne gur bonneagar iompair ar scála an‑mhór é an nasc seasmhach, a ceapadh i gcomhthéacs conradh idirnáisiúnta idir dhá Bhallstát, atá ina dhlúthchuid de na gréasáin iompair Eorpacha agus a chómhaoinítear le cistí an Aontais. Mar a chuireann an Coimisiún in iúl sa chinneadh atá faoi chonspóid, ní bheadh an bonneagar sin riamh tar éis teacht ar an bhfód gan idirghabháil phoiblí. (84) Ní fhéadfadh ach údaráis phoiblí freagracht a ghlacadh as bonneagair iompair straitéisigh ar leibhéal náisiúnta agus tras-Eorpach a chruthú.

52.      Chuige sin, léirítear leis an oibleagáid atá ar Femern ioncam oibrithe an naisc sheasmhaigh a úsáid chun na hiasachtaí a tógadh amach chun an nasc sin agus naisc inmheánacha a phleanáil agus a thógáil a aisíoc, nach bhfuil aon ‘nasc tráchtála’ díreach idir méid na dtáillí arna n‑íoc ag úsáideoirí an naisc sin agus méid na seirbhísí a sholáthraítear dóibh, (85) lena n‑eisiatar go mbeidh an nasc céanna á oibriú ar bhonn tráchtála. Thairis sin, cé gur fíor é nach gá go bhfuil an fíoras nach ngineann gníomhaíocht brabús, i bprionsabal, ábhartha chun í a aicmiú mar ‘ghníomhaíocht eacnamaíoch’ nó gan í a aicmiú, is deacair a mheas gur gníomhaíocht ‘eacnamaíoch’ í gníomhaíocht mura ngineann sí, san fhadtéarma ar a laghad, ioncam a d’fhéadfadh brabúis a ghiniúint nó, ar a laghad, na costais arna dtabhú a chumhdach. (86)

53.      Thairis sin, treisíonn idirghabháil na n‑údarás poiblí (an Aireacht Iompair sa chás seo) i socrú na dtáillí, rud a chuireann teorainn shuntasach le corrlach solúbthachta Femern agus suimeanna na dtáillí sin á gcinneadh, leis an méid sin.

54.      Thairis sin, cé nach bhfuil aicmiú gníomhaíochta mar eacnamaíoch nó neamheacnamaíoch ar an leibhéal náisiúnta cinntitheach, i gcomhréir le cineál feidhmiúil an choincheapa ‘Státchabhair’, dá haicmiú de réir bhrí dhlí an Aontais, (87) ní fhéadfadh na rialacha nithiúla lena rialaítear gníomhaíocht an reachtais náisiúnta a bheith go hiomlán neamhábhartha ina leith sin mar sin féin. (88)

55.      Cinnte, maidir leis an dara comhartha arna agairt ag an gCoimisiún chun tacú lena chonclúid maidir le ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ a bheith ann, is léir go gceadóidh an bonneagar nua, nuair a bheidh sé críochnaithe, do Femern seirbhísí iompair a sholáthar chun Caolas Fehmarn a thrasnú, lena gcruthófar fadhbanna suntasacha do na hoibreoirí farantóireachta, nó fiú go n‑eisiafar ón margadh iad. (89) Ag féachaint, áfach, do na gnéithe sonracha agus ar saintréithe iad den tsamhail arna glacadh, ní leor gurb ann do thionchar féideartha ar na hoibreoirí eacnamaíocha agus mar sin do chineál áirithe iomaíochta ar an margadh maidir le Caolas Fehmarn a thrasnú, ann féin, chun amhras a chaitheamh ar an gconclúid thuas. (90)

56.      Ar deireadh, murab ionann agus an chéad chur chuige, atá bunaithe ar thuiscint ‘oibiachtúil’ den choincheap ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’, (91) tá an dara léiriú sin bunaithe ar thuiscint ar an gcoincheap sin a d’fhéadfaí a shainiú mar bheith ‘pragmatach’. I bhfocail eile, chun scrúdú a dhéanamh an ann do ‘ghníomhaíocht eacnamaíoch’, táim den tuairim go bhfuil sé tábhachtach gan a cineál teibí nó tréithe féideartha na gníomhaíochta a chur san áireamh (nó, ní an méid sin amháin) ach saintréithe an eintitis a dhéanann an ghníomhaíocht sin (chomh maith) agus an bealach sonrach ina ndéantar í.

57.      I bhfianaise an mhéid sin thuas, molaim go seasfaí leis an dara saincheist dlí den achomharc agus, mar thoradh air sin, go gcuirfí an breithiúnas atá faoi achomharc ar neamhní, gan aon ghá, i gcomhthéacs an dara cur chuige, an tríú saincheist dlí den achomharc a scrúdú. (92)

 An tríú saincheist dlí den achomharc

58.      Líomhnaítear leis an tríú saincheist dlí den achomharc, arna hardú mar mhalairt air sin arís, (93) earráid dlí a rinne an Chúirt Ghinearálta a mhéid a líomhnaítear gur mheas sí go mícheart gur gníomhaíocht eacnamaíoch atá i bhfoirgniú an naisc sheasmhaigh a bhí oscailte don iomaíocht, mar a bhí oibriú an naisc sin. (94)

59.      Chuige sin, tugaim chun cuimhne, in aithris 198 den chinneadh atá faoi chonspóid, tar éis dó teacht ar an gconclúid gur gníomhaíocht eacnamaíoch atá in oibriú an naisc sheasmhaigh, nár luaigh an Coimisiún ach gur léir ón mbreithiúnas in Freistaat Sachsen agus Land Sachsen‑Anhalt v an Coimisiún (95) gur gníomhaíocht eacnamaíoch é foirgniú an bhonneagair arna oibriú ag Femern freisin, gan mínithe breise a thabhairt ina leith sin. Dá bhrí sin, bhunaigh an Coimisiún a mheasúnú go heisiach ar chur i bhfeidhm na bprionsabal a shainaithin an Chúirt Bhreithiúnais sa bhreithiúnas sin de réir analaí.

60.      Tháinig an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid, agus í ag brath ar an gcásdlí céanna, nuair is ann do mhargadh seirbhísí iompair ina bhfuil oibreoirí a shaothraíonn cuspóir brabúsach ag oibriú cheana féin, d’fhéadfadh foirgniú bonneagair nua atá beartaithe chun bheith ina ábhar de shaothrú eacnamaíoch cur isteach ar an iomaíocht agus a oiread agus a d’fhéadfadh forbairt bonneagair atá ann cheana féin. (96) Mheas sí freisin, cé nach raibh Femern ar an margadh ábhartha go fóill le linn chéim foirgníochta an naisc sheasmhaigh, go raibh an ghníomhaíocht sin doscartha ó oibriú eacnamaíoch an bhonneagair amach anseo ar mhargadh ina bhfuil oibreoir a shaothraíonn cuspóir brabúsach ag oibriú. (97)

61.      Mar réamhphointe, tugaim chun cuimhne gur gníomhaíocht eacnamaíoch ann féin é foirgniú bonneagair. Sa chás seo, áfach, ní fhoirgníonn Femern an nasc seasmhach ach gníomhaíonn sé, go bunúsach, mar idirghabhálaí d’údaráis na Danmhairge, trí na hoibreacha foirgníochta a dhámhachtain ar ghnóthais sa mhargadh sin trí chonarthaí poiblí. Dá bhrí sin, is gníomhaíocht eacnamaíoch í an ghníomhaíocht foirgníochta arna bainistiú ag Femern, de réir mheasúnú an Choimisiúin, a dheimhnigh an Chúirt Ghinearálta, mar ghníomhaíocht a bhaineann go doscartha le hoibriú an naisc sheasmhaigh, i gcomhréir leis an mbreithiúnas in Leipzig-Halle. (98)

62.      I ndáil leis sin, measaim, go deimhin, go bhfuil cosúlachtaí áirithe idir imthosca an cháis seo agus na himthosca inar tugadh na breithiúnais in Freistaat Sachsen agus Land Sachsen‑Anhalt v an Coimisiún (99) agus Leipzig-Halle. Go sonrach, a mhéid a chinntear, de réir na chéad chonclúide a leagtar amach i gcomhthéacs an dara saincheist dlí den achomharc, gurb ionann oibriú an naisc sheasmhaigh agus gníomhaíocht eacnamaíoch a fheidhmiú agus nach bhfuil baint ag foirgniú an naisc sin le feidhmiú cumhachta poiblí, d’fhéadfaí a mheas, i bhfianaise chineál doscartha na ngníomhaíochtaí foirgníochta agus oibrithe, agus ós rud é go bhfuil an nasc seasmhach beartaithe go heisiach don ghníomhaíocht (eacnamaíoch) oibrithe trí sholáthar seirbhísí iompair ag Femern, gur gníomhaíocht eacnamaíoch é foirgniú an naisc sin freisin. (100)

63.      Ní leor na hanalacha sin, áfach, chun difríocht bhunúsach idir an dá chás a chúiteamh. Bhí an rúidbhealach nua de chuid aerfort Leipzig-Halle beartaithe le saothrú ag oibreoir príobháideach DHL le haghaidh ar a laghad 90 % den aeriompar, mar a foráladh i gcomhaontú arna thabhairt i gcrích idir an chuideachta sin agus bainisteoirí an aerfoirt. (101) Bhí úsáid tráchtála an bhonneagair sin dá bhrí sin go hiomlán follasach agus bhí an cás sin mar chuid de chleachtas an Choimisiúin maidir le ‘bonneagar tiomnaithe’. (102) Leanann foirgniú an naisc sheasmhaigh loighic eile a mhéid a chuireann sé le forbairt gréasán iompair náisiúnta agus tras-Eorpacha agus, de réir prionsabail, nach bhfuil tionchar ag gníomhaíocht eacnamaíoch shonrach uirthi.

64.      Dealraíonn sé dom dá bhrí sin gur bhain an Coimisiún úsáid as critéar mícheart agus é ag meas gur ‘gníomhaíocht eacnamaíoch í an ghníomhaíocht foirgníochta arna cur de chúram ar Femern. (103)

65.      I bhfianaise an mhéid thuas, molaim, dá bhrí sin, seasamh leis an tríú saincheist dlí den achomharc agus, dá bhrí sin, an breithiúnas atá faoi achomharc a chur ar ceal.

I.      An chaingean ag an gcéad chéim

66.      Faoi Airteagal 61 de Reacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, nuair a chuireann an Chúirt Bhreithiúnais breith na Cúirte Ginearálta ar neamhní, féadfaidh sí féin breithiúnas críochnaitheach a thabhairt san ábhar má cheadaíonn staid na n‑imeachtaí a leithéid.

67.      I ndáil leis sin, measaim, i gcás go rialódh an Chúirt Bhreithiúnais gur cheart an breithiúnas atá faoi achomharc a chur ar neamhní, go bhfuil an fhaisnéis uile is gá aici chun rialú a thabhairt ar an tríú cuid den chéad saincheist dlí den chaingean ag an gcéad chéim, lena líomhnaítear gur cinneadh go mícheart gur oibreoir é Femern a shaothraíonn loighic tráchtála, agus ar an dara cuid den dara saincheist dlí den chaingean sin, lena líomhnaítear gur chinn an Coimisiún go mícheart go bhfuil gníomhaíochtaí foirgníochta agus oibrithe an naisc sheasmhaigh doscartha.

68.      Go sonrach, i gcás ina leanann an Chúirt Bhreithiúnais an léiriú a mholtar i míreanna 49 go 56 den Tuairim seo, b’iomchuí seasamh leis an tríú cuid den chéad saincheist dlí sa chaingean ag an gcéad chéim agus Airteagal 2 den chinneadh atá faoi chonspóid a chur ar neamhní. Mar mhalairt air sin, i gcás ina gcinnfeadh an Chúirt Bhreithiúnais diúltú don dara saincheist dlí den achomharc ach go seasann sí leis an tríú saincheist dlí inti, bheadh gá seasamh leis an dara cuid den dara saincheist dlí den chaingean ag an gcéad chéim agus, dá bhrí sin, Airteagal 2 den chinneadh sin a chur ar neamhní. (104)

 Conclúid

69.      I bhfianaise na mbreithnithe roimhe seo, molaim don Chúirt Bhreithiúnais seasamh leis an achomharc agus Cinneadh C(2020) 1683 final ón gCoimisiún an 20 Márta 2020 maidir le Státchabhair SA.39078 – 2019/C (ex 2014/N) arna cur chun feidhme ag an Danmhairg i bhfabhar Femern A/S a chur ar neamhní.


1      Bunteanga: an Fhraincis.


2      IO 2020 L 339, lch. 1.


3      Is é atá i gceist, go nithiúil, tollán tuairim is 19 km ar fad faoi uisce sa Mhuir Bhailt lena nasctar Rødby ar oileán Lolland (an Danmhairg) agus Puttgarden (an Ghearmáin) ina mbeidh líne iarnróid leictrithe agus mótarbhealach.


4      Lena chinneadh an 13 Iúil 2009 i gCás N 157/09 – Maoiniú chéim pleanála nasc seasmhach Fehmarn (IO 2009 C 202, lch. 2), tháinig an Coimisiún ar an gconclúid, sa chéad áit, go bhféadfadh nach Státchabhair iad na bearta a bhaineann le maoiniú phleanáil an tionscadail, ós rud é gur ghníomhaigh Femern mar údarás poiblí agus, sa dara háit, fiú dá mba dhócha go rachadh na bearta sin chun tairbhe d’oibreoir an naisc sheasmhaigh amach anseo, go mbeidís comhoiriúnach leis an margadh inmheánach in aon chás. Chinn sé dá bhrí sin gan agóidí a dhéanamh de réir bhrí Airteagal 4(2) agus (3) de Rialachán (CE) Uimh. 659/1999 ón gComhairle an 22 Márta 1999 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe chun [Airteagal 108 CFAE] a chur i bhfeidhm (IO 1999 L 83, lch. 1).


5      Eadhon, Airteagal 6 den Chonradh maidir le Caolas Fehmarn agus lov no 575 om anlæg og drift af en fast forbindelse over Femern Bælt med tilhørende landanlæg i Danmark (Dlí Uimh. 575 maidir le foirgniú agus oibriú nasc seasmhach Chaolas Fehmarn agus naisc chuig cúlchríocha na Danmhairge) an 4 Bealtaine 2015 (‘Dlí 2015 maidir le foirgniú’).


6      Is é Femern a dhéanann na hoibreacha a bhaineann le foirgniú an naisc sheasmhaigh faoi chonarthaí foirgníochta atá faoi réir nósanna imeachta soláthair phoiblí.


7      Is fochuideachta de Sund & Bælt Holding A/S, ar le Stát na Danmhairge é, é Femern Landanlæg. Tar éis Femern Landanlæg a bhunú, rinneadh fochuideachta de Femern.


8      Cinneadh C(2015) 5023 final ón gCoimisiún an 23 Iúil 2015 maidir le Státchabhair SA.39078 (2014/N) (an Danmhairg) maidir le tionscadal nasc seasmhach Chaolas Fehmarn a mhaoiniú (IO 2015 C 325, lch. 5) (‘an cinneadh maidir leis an bhfoirgníocht’). Leis an gcinneadh sin, chinn an Coimisiún, inter alia, go raibh na bearta a deonaíodh do Femern chun an nasc seasmhach a phleanáil, a fhoirgniú agus a oibriú, fiú dá mba Státchabhair iad de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE, comhoiriúnach leis an margadh inmheánach i gcomhréir le hAirteagal 107(3)(b) CFAE.


9      Breithiúnais an 13 Nollaig 2018, Scandlines Danmark agus Scandlines Deutschland v an Coimisiún  (T‑630/15, EU:T:2018:942) agus  Stena Line Scandinavia v an Coimisiún  (T‑631/15, EU:T:2018:944). Leis na breithiúnais sin, chuir an Chúirt Ghinearálta an cinneadh maidir leis an bhfoirgniú ar neamhní a mhéid a chinn an Coimisiún gan agóidí a dhéanamh i gcoinne na mbeart a dheonaigh Ríocht na Danmhairge do Femern chun an nasc seasmhach a phleanáil, a fhoirgniú agus a oibriú.


10      Breithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, Scandlines Danmark agus Scandlines Deutschland v an Coimisiún (C‑174/19 P agus C‑175/19 P, EU:C:2021:801).


11      Glacadh an Cinneadh sin, arna fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh an 5 Iúil 2019 (IO 2019 C 226, lch. 5), ag deireadh an nós imeachta imscrúdaithe fhoirmiúil, dá bhforáiltear in Airteagal 108(2) CFAE, a tionscnaíodh trí litir an 14 Meitheamh 2019, dírithe chuig údaráis na Danmhairge.


12      Féach Airteagal 2 den chinneadh atá faoi chonspóid. Os a choinne sin, de réir Airteagal 1 den chinneadh sin, chuir an Coimisiún in iúl nár Státchabhair i bhfabhar Femern a bhí i mbearta eile a bhí ina n‑ábhar don Chinneadh sin (eadhon, dímheas sócmhainní, tabhairt ar aghaidh caillteanas cánach, an comhchóras cánachais, na táillí iarnróid, úsáid saor in aisce maoine Stáit agus na ráthaíochtaí Stáit ar tháirgí díorthaithe).


13      Roinneadh an chéad saincheist dlí den chaingean ag an gcéad chéim i gceithre chuid lena n‑éilítear gur chinn an Coimisiún go mícheart sa chinneadh atá faoi chonspóid: (i) nach raibh baint ag gníomhaíochtaí Femern le feidhmiú cumhachta poiblí; (ii) gur thairg Femern seirbhísí iompair i margadh in iomaíocht le hoibreoirí eile; (iii) go raibh Femern ina oibreoir eacnamaíoch a bhí ag saothrú loighic tráchtála, agus (iv) go ndearna maoiniú Femern saobhadh ar an iomaíocht agus go ndearna sé difear don trádáil idir na Ballstáit.


14      Lena dara saincheist dlí den chaingean ag an gcéad chéim, chuir Ríocht na Danmhairge i gcoinne, go bunúsach, go bhféadfaí gníomhaíochtaí Femern a mheas mar ghníomhaíochtaí de chineál eacnamaíoch sular cuireadh an nasc seasmhach i seirbhís. Scrúdaigh an Chúirt Ghinearálta, ar an gcéad dul síos, na chéad trí chuid den chéad saincheist dlí agus an dara saincheist dlí, maidir le gníomhaíochtaí Femern a aicmiú mar ghníomhaíochtaí de chineál eacnamaíoch, roimh di déileáil leis an gceathrú cuid den chéad saincheist dlí, maidir leis na coinníollacha a bhaineann le saobhadh na hiomaíochta agus an éifeacht ar thrádáil idir na Ballstáit, dá bhforáiltear in Airteagal 107(1) CFAE.


15      Dar leis an gCúirt Ghinearálta, gníomhaíonn eintiteas mar údarás poiblí nó go bhfeidhmíonn sé cumhacht phoiblí nuair atá a ghníomhaíocht nasctha le feidhmeanna fíor-riachtanacha an Stáit de bharr a chineáil, a chuspóra agus na rialacha a bhfuil sé faoina réir.


16      Bhraith an Chúirt Ghinearálta, dála an Choimisiúin, ar dhá ghné chuige sin, eadhon, go mbeidh rochtain ar an nasc seasmhach faoi réir táillí a íoc agus go dtairgfidh Femern seirbhísí iompair chun Caolas Fehmarn a thrasnú in iomaíocht le hoibreoir a shaothróidh cuspóir brabúsach.


17      Breithiúnas an 19 Nollaig 2012, C‑288/11 P, ‘an breithiúnas in Leipzig-Halle’, EU:C:2012:821.


18      Líomhnaítear leis na saincheisteanna dlí sin, maidir leis an gcéad cheann, earráid dlí i léiriú an choincheapa ‘cumhacht phoiblí’ agus easpa measúnú foriomlán ag an gCúirt Ghinearálta ar na gníomhaíochtaí a chuir Stát na Danmhairge de chúram ar Femern; maidir leis an dara ceann, mar mhalairt air sin, earráid dlí a mhéid a theip ar an gCúirt Ghinearálta scrúdú a dhéanamh ar cé acu a rinne nó nach ndearna an Coimisiún an measúnú foriomlán ba ghá ar ghníomhaíochtaí Femern a bheith ina ngníomhaíochtaí neamheacnamaíocha, ina n‑iomláine nó i bpáirt; maidir leis an tríú ceann, mar mhalairt air sin arís, earráid dlí a mhéid a mheas an Chúirt Ghinearálta go mícheart go ndearna Femern gníomhaíocht eacnamaíoch a bhí oscailte d’iomaíocht ó chéim foirgníochta an naisc sheasmhaigh.


19      Seo a leanas foclaíocht Airteagal 2 den Chinneadh atá faoi chonspóid: ‘Is ionann na bearta lena gcuimsítear instealltaí caipitil agus teaglaim d’iasachtaí Stáit agus ráthaíochtaí Stáit i bhfabhar [Femern], a chuir an Danmhairg chun feidhme go neamhdhleathach ar a laghad go páirteach, agus Státchabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) [CFAE]. Tar éis leasú a dhéanamh ar na bearta sin mar a leagtar amach san fhógra athbhreithnithe, meastar go bhfuil siad comhoiriúnach leis an margadh inmheánach ar bhonn Airteagal 107(3)(b) [CFAE]’. [Aistriúchán neamhoifigiúil] Féachadh leis an iarratas ag an gcéad chéim arna thaisceadh ag Ríocht na Danmhairge, ‘Airteagal 2 den [chinneadh atá faoi chonspóid] a chur ar neamhní a mhéid a dhearbhaítear leis gur [...] Státchabhair iad na bearta de réir bhrí Airteagal 107(1) [CFAE]’. Is léir, i mo thuairim, má éiríonn le Ríocht na Danmhairge a léiriú, contrártha do chonclúid an Choimisiúin a luaitear sa chéad abairt den Airteagal sin, nach Státchabhair iad na bearta atá i gceist, fágfar nach mór an cinneadh atá faoi chonspóid a chur ar neamhní ina iomláine, ós rud é nach mbeadh aon bhunús leis an gcinneadh maidir le comhoiriúnacht na mbeart sin leis an margadh inmheánach atá sa dara habairt den fhoráil sin.


20      Go háirithe, tá bearta maoiniúcháin atá beartaithe chun tabhairt i gcrích IPCEInna a chur chun cinn ina n‑ábhar don Teachtaireacht ón gCoimisiún an 30 Nollaig 2021 maidir leis na critéir chun anailís a dhéanamh ar chomhoiriúnacht Státchabhrach leis an margadh inmheánach chun tabhairt i gcrích IPCEInna a chur chun cinn (IO 2021 C 528, lch. 10).


21      Is léir ó fhoclaíocht na forála sin nach bhfuil feidhm ag an toirmeasc ar Státchabhair i gcás ina ‘gnóthas’ é tairbhí an bhirt.


22      Féach, inter alia, breithiúnais an 23 Aibreán 1991, Höfner agus Elser (C‑41/90, EU:C:1991:161, mír 21), agus an 12 Iúil 2012, Compass-Datenbank (C‑138/11, ‘an breithiúnas in Compass-Datenbank’,  EU:C:2012:449, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear). Dá bhrí sin, féadfaidh an Stát féin nó eintiteas Stáit gníomhú mar ghnóthas (féach, inter alia, an breithiúnas in Compass-Datenbank, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear). Go ginearálta, mar a luaigh an tAbhcóide Ginearálta Cosmas cheana féin ina Thuairim in Diego Calì & Figli (C‑343/95, EU:C:1996:482, mír 32 agus an cásdlí dá dtagraítear), glacann an Chúirt léiriú leathan ar an gcoincheap ‘gnóthas’ i gcónaí. Fiú má dheonaíonn an Stát cearta speisialta nó eisiacha d’eintiteas ar leith, ní dhéantar difear do stádas an eintitis sin mar ‘gnóthas’ (féach, inter alia, breithiúnas an 18 Márta 1997, Diego Calì & Figli, C‑343/95, EU:C:1997:160, mír 17 agus an cásdlí dá dtagraítear).


23      Féach an breithiúnas in Compass-Datenbank, mír 35 agus an cásdlí dá dtagraítear.


24      Féach, chuige sin, breithiúnais an 29 Deireadh Fómhair 1980, van Landewyck agus páirtithe eile v an Coimisiún (209/78 go 215/78 agus 218/78, EU:C:1980:248, mír 88); an 16 Samhain 1995, Fédération française des sociétés d’assurance agus páirtithe eile (C‑244/94, EU:C:1995:392, mír 21), agus an 1 Iúil 2008, MOTOE (C‑49/07, EU:C:2008:376, míreanna 27 agus 28 agus an cásdlí dá dtagraítear). Mar shampla, ní chuirtear cosc leis an bhfíoras gur ar bhonn neamhbhrabúsach a thairgtear earraí nó seirbhísí ar an eintiteas a dhéanann na hidirbhearta sin ar an margadh a mheas mar ghnóthas, i gcás ina bhfuil an tairiscint sin in iomaíocht le tairiscint oibreoirí eile a shaothraíonn ar mhaithe le brabús (féach breithiúnas an 27 Meitheamh 2017, Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania, C‑74/16, EU:C:2017:496, mír 46).


25      Thairis sin, mar a thug an tAbhcóide Ginearálta Poiares Maduro faoi deara ina Thuairim in FENIN v an Coimisiún (C‑205/03 P, EU:C:2005:666, mír 26), agus iarracht á déanamh aici a chinneadh an gníomhaíocht de chineál eacnamaíoch í gníomhaíocht a dhéanann an Stát nó eintiteas Stáit, tugann an Chúirt aghaidh ar fharraige fhealltach ós rud é nach mór di cothromaíocht a bhaint amach idir an gá le hiomaíocht neamhshaofa sa chómhargadh a chosaint agus urraim d’inniúlachtaí na mBallstát.


26      Féach, inter alia, breithiúnais an 19 Feabhra 2002, Wouters agus páirtithe eile, (C‑309/99, EU:C:2002:98, mír 57 agus an cásdlí dá dtagraítear) agus breithiúnas an 10 Iúil 2025, INTERZERO agus páirtithe eile, (C‑254/23, EU:C:2025:569, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear).


27      Cé gur cosúil, ina céad bhreithiúnais ar an ábhar, nach ndearna an Chúirt ach idirdhealú idir, ar thaobh amháin, gníomhaíochtaí a thagann faoin údarás poiblí, agus, ar an taobh eile, gníomhaíochtaí eacnamaíocha (féach, inter alia, breithiúnais an 16 Meitheamh 1987, an Coimisiún v an Iodáil, 118/85, ‘an breithiúnas in an Coimisiún v an Iodáil’, EU:C:1987:283, mír 7, agus an 18 Márta 1997, Diego Calì & Figli, C‑343/95, EU:C:1997:160, mír 16), is cásdlí socair anois é nach bhfuil réimse na ngníomhaíochtaí nach bhfuil de chineál eacnamaíoch teoranta do ghníomhaíochtaí a thagann faoin údarás poiblí, ach go n‑áirítear ann freisin gníomhaíochtaí eile neamheacnamaíocha, amhail na gníomhaíochtaí a dhéantar mar chuid de dhlúthpháirtíocht agus nach ionann iad agus táirgí nó seirbhísí a thairiscint ar an margadh mar mhalairt ar luach saothair (féach, inter alia, chuige sin, breithiúnas an 11 Meitheamh 2020, an Coimisiún agus Poblacht na Slóvaice v Dôvera zdravotná poist’ovňa, C‑262/18 P agus C‑271/18 P, EU:C:2020:450, míreanna 30 go 50 agus an cásdlí dá dtagraítear).


28      Freagraíonn an tsaincheist dlí sin don chéad ghearán den chéad chuid den chéad saincheist dlí ag an gcéad chéim (a ndéileáiltear leis i míreanna 44 go 65 den bhreithiúnas atá faoi achomharc), lena líomhnaítear léiriú róshriantach ar an gcoincheap ‘gníomhaíocht a thagann faoin údarás poiblí nó a bhaineann le feidhmiú cumhachta poiblí’, agus don chéad fho-ghearán den tríú gearán den tsaincheist dlí sin (a ndéileáiltear leis i míreanna 75 go 91 den bhreithiúnas sin), lena líomhnaítear go raibh an Coimisiún mícheart a mheas, iontu féin, nár tháinig foirgniú agus oibriú an naisc sheasmhaigh faoi raon feidhme fheidhmiú an údaráis phoiblí.


29      Féach míreanna 50 go 57 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.


30      Braitheann Ríocht na Danmhairge, inter alia, ar an mbreithiúnas in an Coimisiún v an Iodáil, mír 7.


31      Féach mír 57 den bhreithiúnas atá faoi achomharc. In aithris 194 den chinneadh atá faoi chonspóid, chuir an Coimisiún as an áireamh go bhfuair Femern cumhacht phoiblí ar leith, ar an bhforas, go bunúsach, nárbh ionann foirgniú agus oibriú tráchtála mórthionscadal bonneagair agus léiriú ar an gcumhacht phoiblí iontu féin, agus go raibh foirgniú agus oibriú an naisc sheasmhaigh á rialú le loighic eacnamaíoch, ós rud é go maoinítear iad den chuid is mó le táillí úsáide. Chinn sé freisin go raibh gníomhaíochtaí Femern an‑difriúil ó na gníomhaíochtaí arna meas roimhe seo mar bheith mar chuid d’fheidhmiú cúraimí seirbhíse poiblí.


32      Féach míreanna 52 go 54 den bhreithiúnas atá faoi achomharc. Thairis sin, i mír 56 den bhreithiúnas sin, chuir an Chúirt Ghinearálta as an áireamh go gcumhdófaí leis an téarma ‘sainchumais’ cúraimí seirbhíse poiblí nó údaráis phoiblí ar bhonn níos ginearálta, i gcomhréir leis an mbreithiúnas ón gCúirt in Compass-Datenbank, mír 40, ónar léir gur bhain an ghníomhaíocht a bhí i gceist sa chás sin le feidhmiú cumhachta poiblí ar an bhforas go raibh bailiú sonraí bunaithe ar oibleagáid dhlíthiúil a bhí ar na gnóthais sin a bhféadfaí a comhlíonadh a áirithiú trí chumhachtaí comhéigneacha a úsáid.


33      Féach míreanna 58 go 63 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.


34      Féach, inter alia, breithiúnais an 19 Eanáir 1994, SAT Fluggesellschaft, (C‑364/92, EU:C:1994:7, mír 30) agus an 10 Iúil 2025, INTERZERO agus páirtithe eile (C‑254/23, EU:C:2025:569, mír 49 agus an cásdlí dá dtagraítear). Shonraigh an Chúirt freisin, a mhéid a dhéanann eintiteas poiblí gníomhaíocht eacnamaíoch a d’fhéadfaí a dhícheangal ó fheidhmiú a chumhachta poiblí, go ngníomhaíonn an t‑eintiteas sin, maidir leis an ngníomhaíocht sin, mar ghnóthas, cé gur fíor é, i gcás ina bhfuil an ghníomhaíocht eacnamaíoch sin doscartha ó fheidhmiú a chumhachta poiblí, go leanann na gníomhaíochtaí uile a dhéanann an t‑eintiteas sin de bheith ina ngníomhaíochtaí a bhaineann le feidhmiú na cumhachta sin (féach an breithiúnas in Compass-Datenbank, mír 38 agus an cásdlí dá dtagraítear).


35      I mír 17 dá Theachtaireacht maidir leis an gcoincheap ‘Státchabhair’, dá dtagraítear in Airteagal 107(1) [CFAE] (IO 2016 C 262, lch. 1) (‘an Teachtaireacht maidir leis an gcoincheap ‘Státchabhair’) cuireann an Coimisiún an dá choincheap i gcosúlacht trí thagairt a dhéanamh, ar dtús, ‘d’eintitis phoiblí a ghníomhaíonn “ina gcáil mar údaráis phoiblí”’ agus ansin do ‘ghníomhaíochtaí atá ina ndlúthchuid den chumhacht phoiblí agus a fheidhmíonn an Stát’. [Aistriúchán neamhoifigiúil] Dar leis an Abhcóide Ginearálta Mayras ina Thuairim in Reyners (2/74, EU:C:1974:59, lch. 665), maidir leis an gcoincheap ‘údarás poiblí’, ‘eascraíonn sé ó cheannasacht, ó imperium an Stáit’ agus ‘tugtar le tuiscint leis, don té a fheidhmíonn é, an ábaltacht sainchumais lena maolaítear ón ngnáthdhlí, pribhléidí cumhachta poiblí, cumhachtaí comhéigneacha atá ina gceangal ar shaoránaigh a fheidhmiú’. Féach, freisin, chuige sin, Tuairimí an Abhcóide Ghinearálta Jacobs sa chás Höfner agus Elser (C‑41/90, EU:C:1991:14, míreanna 22 agus 23) agus an Abhcóide Ghinearálta Cosmas in Diego Calì & Figli (C‑343/95, EU:C:1996:482, mír 37, agus fonóta 24).


36      Féach, inter alia, breithiúnais an 19 Eanáir 1994, SAT Fluggesellschaft (C‑364/92, EU:C:1994:7, míreanna 29 agus 30), agus an 26 Márta 2009, SELEX Sistemi Integrati v an Coimisiún (C‑113/07 P, EU:C:2009:191, mír 76), maidir le rialú agus sábháilteacht na haerloingseoireachta; breithiúnas an 18 Márta 1997, Diego Calì & Figli (C‑343/95, EU:C:1997:160, mír 23), i ndáil le faireachán frith-thruaillithe, agus na breithiúnais in Compass-Datenbank, mír 40, agus an 7 Samhain 2019, Aanbestedingskalender agus páirtithe eile v an Coimisiún (C‑687/17 P, EU:C:2019:932, mír 45), maidir le bunachar sonraí agus ardán leictreonach soláthair phoiblí a bhainistiú a bhfuil a n‑úsáid bunaithe ar oibleagáid dhlíthiúil. Thairis sin, i gcás gníomhaíochtaí deimhniúcháin nó creidiúnaithe, rinne an Chúirt Bhreithiúnais idirdhealú de réir cé acu a sholáthraítear an ghníomhaíocht mar mhalairt ar luach saothair agus go heisiach ar bhonn éileamh an mhargaidh (féach breithiúnas an 12 Nollaig 2013, SOA Nazionale Costruttori, C‑327/12, EU:C:2013:827, mír 29 agus an cásdlí dá dtagraítear) nó a fheidhmíonn na heagraíochtaí atá faoi cheist cumhacht chun cinntí a dhéanamh agus cumhacht rialála agus pionóis (féach breithiúnas an 6 Bealtaine 2021, Analisi G. Caracciolo, C‑142/20, EU:C:2021:368, mír 58).


37      Féach breithiúnais an 19 Feabhra 2002, Wouters agus páirtithe eile (C‑309/99, EU:C:2002:98, mír 58); an 28 Feabhra 2013, Ordem dos Técnicos Oficiais de Contas (C‑1/12, EU:C:2013:127, mír 46); an 18 Iúil 2013, Consiglio Nazionale dei Geologi (C‑136/12, EU:C:2013:489, mír 44), agus an 18 Eanáir 2024, Lietuvos notarų rūmai agus páirtithe eile (C‑128/21, EU:C:2024:49, mír 63).


38      Breithiúnas an 24 Deireadh Fómhair 2002 (C‑82/01 P, ‘an breithiúnas in Aéroports de Paris’, EU:C:2002:617, míreanna 76 go 78).


39      Mar a mhíníonn sé i mír 209 dá Fhógra maidir leis an gcoincheap ‘Státchabhair’, mheas an Coimisiún, mar gheall ar an éiginnteacht a bhí ann sular tugadh an breithiúnas in Aéroports de Paris, go bhféadadh na húdaráis phoiblí a mheas go dlisteanach nach Státchabhair a bhí i ngach maoiniú poiblí ar bhonneagar arna dheonú roimh an mbreithiúnas sin agus, dá bhrí sin, nár ghá fógra a thabhairt don Choimisiún faoi bheart den sórt sin.


40      Féach míreanna 40 go 42 den bhreithiúnas in Leipzig-Halle. Chuir an Chúirt Ghinearálta na prionsabail sin i bhfeidhm trí chinneadh go comhsheasmhach gur gníomhaíochtaí eacnamaíocha iad oibriú tráchtála agus foirgniú bonneagair calafoirt nó aerfoirt ar mhaithe le saothrú tráchtála den sórt sin (féach, go háirithe, breithiúnas an 20 Meán Fómhair 2019, Le Port de Bruxelles agus Région de Bruxelles-Capitale v an Coimisiún, T‑674/17, EU:T:2019:651, mír 62 agus an cásdlí dá dtagraítear).


41      Shonraigh an Coimisiún freisin – mar riail ghinearálta agus mura rud é gur chinn an Ballstát lena mbaineann sásraí margaidh a thabhairt isteach – gur cuid den chumhacht phoiblí iad na gníomhaíochtaí seo a leanas: an t‑arm nó na póilíní; sábháilteacht agus rialú aerloingseoireachta; rialú agus sábháilteacht tráchta muirí; faireachán frith-thruaillithe; pianbhreitheanna príosúin a eagrú, a mhaoiniú agus a fhorfheidhmiú; feabhsú agus athbheochan talún poiblí ag údaráis phoiblí, agus bailiú sonraí atá le húsáid chun críoch poiblí ar bhonn oibleagáid dhlíthiúil ar na gnóthais lena mbaineann na sonraí sin a thuairisciú. Is léir gurb ionann na samplaí sin agus liosta neamh-uileghabhálach dá bhfuarthas inspioráid ó chásdlí na Cúirte Breithiúnais agus cleachtas an Choimisiúin.


42      Féach, faoi seach, aithrisí 190 agus 191 den chinneadh atá faoi chonspóid, agus mír 57 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.


43      I ndáil leis sin, ní mór idirdhealú a dhéanamh idir, ar thaobh amháin, bronnadh cumhachtaí ag an mBallstát lena mbaineann, ar cumhachtaí poiblí iad de réir dhlí an Aontais agus, ar an taobh eile, cumhachtaí a aicmiú mar chumhachtaí údaráis phoiblí.


44      Dá measfaí gur cheart gníomhaíochtaí a mheas mar ghníomhaíochtaí lena mbaineann feidhmiú cumhachta poiblí ar an bhforas amháin, sa Bhallstát lena mbaineann, go dtagann siad faoi raon feidhme fheidhmiú cumhachta poiblí de ghnáth, bhainfí cineál oibiachtúil an choincheapa ‘Státchabhair’ uaidh agus d’aithneofaí an chumhacht do na Ballstáit mar sin cé na gníomhaíochtaí a bhfuil sé i gceist acu gurb ionann iad nó nach ionann iad agus feidhmiú cumhachtaí den sórt sin a ‘roghnú’. Thairis sin, mar a chuireann an Coimisiún in iúl, agus an ceart aige, ina bharúlacha i scríbhinn, ní thacaíonn an breithiúnas in an Coimisiún v an Iodáil mír 7, a agraíonn Ríocht na Danmhairge, lena hargóint, ní luaitear ann ach go bhféadfaidh an Stát gníomhú trí údarás poiblí a fheidhmiú nó trí ghníomhaíochtaí de chineál tionsclaíoch nó tráchtála a dhéanamh arb é atá iontu earraí agus seirbhísí a thairiscint ar an margadh agus, ‘d’fhonn idirdhealú den sórt sin a dhéanamh, [...] is gá, i ngach cás, scrúdú a dhéanamh ar na gníomhaíochtaí a dhéanann an Stát agus a chinneadh cén chatagóir lena mbaineann na gníomhaíochtaí sin’ (béim curtha leis). Dá bhrí sin, ní léir ón sliocht sin go bhféadfaidh Stát gníomhú trí údarás poiblí a fheidhmiú ‘le haghaidh aon ghníomhaíocht nithiúil’.


45      Thairis sin, i míreanna 87 go 89 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, thug an Chúirt Ghinearálta dá haire agus an ceart aici, agus níor chonspóid Ríocht na Danmhairge é, nach raibh baint ag an gcumhacht phoiblí a líomhnaíonn Ríocht na Danmhairge (eadhon, na feidhmeanna arna dtarmligean chuig Femern mar údarás bóithre agus bainisteoir bonneagair iarnróid agus an fíoras go raibh sé de cheangal air pleananna sábháilteachta an naisc sheasmhaigh a ullmhú) leis na gníomhaíochtaí a bhaineann le foirgniú agus oibriú an naisc sheasmhaigh.


46      Féach míreanna 78 go 90 den bhreithiúnas atá faoi achomharc. Dar le Ríocht na Danmhairge, ar an gcéad dul síos, ní dhearna an Chúirt Ghinearálta ach liosta uileghabhálach na ngníomhaíochtaí a bhaineann le feidhmiú cumhachta poiblí a bhailíochtú, arna dhéanamh ag an gCoimisiún ar bhonn chásdlí na Cúirte Breithiúnais agus, ar an dara dul síos, amhail an Coimisiún, gur scrúdaigh sí gach ceann de na tosca a d’ardaigh údaráis na Danmhairge ina n‑aonar chun a chinneadh nár leor aon cheann díobh, ann féin, chun teacht ar an gconclúid go raibh údarás poiblí ann.


47      Féach aithris 191 den chinneadh atá faoi chonspóid. Mar a rinneadh achoimre air in aithris 190 den chinneadh sin, le linn an nós imeachta riaracháin, d’áitigh údaráis na Danmhairge, ar dtús, go ndeachaigh cuspóirí an naisc sheasmhaigh i bhfad thar fheidhmiú cumhachta poiblí amháin, ós rud é go gcruthódh an nasc seasmhach na dálaí le haghaidh tuilleadh comhar cultúrtha agus eacnamaíoch ar mhaithe leis an Aontas Eorpach, leis an dá Stát agus leis na réigiúin a bhfuil teorainn acu le Caolas Fehmarn; luaigh siad, ina dhiaidh sin, go raibh cineál phleanáil, fhoirgniú agus oibriú an naisc sheasmhaigh nasctha le feidhmiú údaráis phoiblí, ós rud é go mbaineann sé le comhaontú idir-rialtasach a chur chun feidhme, ag Ríocht na Danmhairge, agus mórchinneadh pleanála poiblí arna ghlacadh ag Stát na Danmhairge (sa chaoi go raibh cineál na ngníomhaíochtaí sin inchomparáide le gníomhaíochtaí na n‑údarás iompair idirnáisiúnta agus náisiúnta, amhail Eurocontrol nó údaráis bóithre agus iarnróid na Danmhairge), agus ar deireadh, go bhfuil Femern faoi réir rialacha sonracha, amhail gan riail maidir le huasmhéadú brabúis a chur i bhfeidhm, rud a chuireann bac leis an mbaol go n‑úsáidfí a mhaoiniú chun gníomhaíochtaí nach mbaineann leis na gníomhaíochtaí sonracha dár cruthaíodh Femern a fhóirdheonú.


48      Féach, faoi seach, aithrisí 192 agus 193 den chinneadh atá faoi chonspóid.


49      Féach aithrisí 194 go 197 den chinneadh atá faoi chonspóid.


50      Thairis sin, sula ndearna sé anailís ar na gnéithe ar a bhunaigh sé a chonclúid ina dhiaidh sin maidir le gníomhaíocht eacnamaíoch a bheith ann, rinne an Coimisiún scrúdú ar na hargóintí uile a chuir údaráis na Danmhairge in iúl maidir le feidhmiú cumhachta poiblí (agus dhiúltaigh sé dóibh) (féach, chuige sin, fonóta 47 den Tuairim seo).


51      I mír 80 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, tháinig an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid nár leor Femern a bheith faoi réir rialú dian ag na húdaráis phoiblí agus go raibh air na rialacha a bhaineann le rochtain ar dhoiciméid nó iniúchadh ar chuntais a chomhlíonadh chun a chinneadh gur bhain a ghníomhaíochtaí le feidhmiú cumhachta poiblí agus; thug sé faoi deara freisin, thairis sin, nár fhág leis an bhfíoras sin, ann féin, gur féidir a mheas gur riarachán poiblí é Femern.


52      I mír 82 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, tháinig an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid, le linn an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil, nár bhraith Ríocht na Danmhairg ar aon fhoráil shonrach den Chonradh maidir le Caolas Fehmern a chuirfeadh ar chumas an Choimisiúin a chinneadh gur cuireadh gníomhaíochtaí a bhaineann le feidhmiú cumhachta poiblí de chúram ar Femern leis an gconradh sin.


53      I mír 86 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, tháinig an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid nach ionann easpa léirscaoilte i leith earnáil gníomhaíochta agus comhartha ónar féidir teacht ar an gconclúid, ar bhonn prionsabail, go bhfuil baint ag gníomhaíocht le feidhmiú cumhachta poiblí.


54      I mír 87 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, tháinig an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid nár cuireadh bac ann féin ar aicmiú mar ‘ghnóthas’, de réir bhrí fhorálacha Chonradh FAE a bhaineann leis na rialacha iomaíochta, leis an bhfíoras go bhfuil cumhacht phoiblí ag eintiteas, chun cuid dá ghníomhaíochtaí a fheidhmiú, maidir lena ghníomhaíochtaí eacnamaíocha eile.


55      Féach mír 90 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.


56      Féach fonóta 51 den Tuairim seo.


57      Fiú más rud é, mar a áitíonn Ríocht na Danmhairge, go mbraitheann an coincheap ‘feidhmiú cumhachta poiblí’, go pointe áirithe ar a laghad, ar na himthosca atá ann i ngach Ballstát, ní mór a admháil nach mbunaíonn an Ballstát sin a argóint ach ar an imthoisc nach bhfuil na margaí le haghaidh foirgniú agus oibriú gréasán bóithre agus iarnróid na Danmhairge léirscaoilte, ach chinn an Chúirt Ghinearálta, agus í ag seasamh le measúnú an Choimisiúin, gurbh é a bhí sa ghníomhaíocht a bhaineann leis an nasc seasmhach a oibriú seirbhísí a thairiscint chun Caolas Fehmarn a thrasnú rud a bhí, gan conspóid ón mBallstát sin, ina mhargadh léirscaoilte ar a raibh oibreoirí farantóireachta ag oibriú freisin (féach, inter alia, míreanna 113 agus 200 den bhreithiúnas atá faoi achomharc).


58      Féach, chuige sin, mír 87 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.


59      Thairis sin, níor chuir Ríocht na Danmhairge i leith na Cúirte Ginearálta ach easpa anailís (shainráite) fhoriomlán, gan a léiriú go ndearna sí earráid dlí nuair a dhiúltaigh sí do gach ceann de na hargóintí sin, ná a mhíniú cén chaoi a bhféadfadh conclúid dhifriúil a bheith ar anailís fhoriomlán. Thairis sin, leis an bhfíoras go liostaíonn an Coimisiún, mar shampla, na gníomhaíochtaí a aithnítear i gcásdlí na Cúirte agus lena chleachtas mar ghníomhaíochtaí a thagann faoi fheidhmiú cumhachtaí poiblí, in aithris 194 den chinneadh atá faoi chonspóid, ní léirítear gur chinn an Coimisiún, ná gur dheimhnigh an Chúirt Ghinearálta, nár tháinig gníomhaíochtaí foirgníochta agus oibrithe an naisc sheasmhaigh le feidhmiú cumhachtaí poiblí toisc nach raibh siad ar an liosta sin.


60      Féach mír 86 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.


61      Féach mír 33 agus fonóta 57 den Tuairim seo. Ar bhealach níos ginearálta, i mo thuairim, is cosúil go meascann Ríocht na Danmhairge an coincheap ‘feidhmiú cumhachta poiblí’ suas leis an gcoincheap, níos leithne, ‘gníomhaíocht (neamh)eacnamaíoch’ agus leis an gcoincheap, atá difriúil arís, ‘gníomhaíocht (neamh-)léirscaoilte’. Tá an dá choincheap dheireanacha sin ábhartha, áfach, i gcomhthéacs na hanailíse ar an dara agus ar an tríú saincheist dlí den achomharc.


62      Freagraíonn an dara saincheist dlí den achomharc don tríú cuid den chéad saincheist dlí ag an gcéad chéim (ar a dtugtar aghaidh i míreanna 141 go 164 den bhreithiúnas atá faoi achomharc), bunaithe ar an gcinneadh a líomhnaítear a bheith mícheart gur oibreoir é Femern a bhfuil loighic tráchtála á saothrú aige. Cé go mbaineann an tsaincheist dlí sin le gníomhaíocht foirgníochta agus gníomhaíocht oibrithe an naisc sheasmhaigh araon, díreoidh mé m’anailís ar an ngníomhaíocht oibrithe amháin, a mhéid nach dtugtar aghaidh ar an ngníomhaíocht foirgníochta ach amháin mar ghníomhaíocht atá coimhdeach leis an ngníomhaíocht oibrithe agus go ndéileálfar léi ar bhealach níos sonraí, agus níos doimhne, i gcomhthéacs an tríú saincheist dlí den achomharc.


63      Is é sin an chéad argóint a d’ardaigh Ríocht na Danmhairge i gcomhthéacs na saincheiste dlí seo.


64      Dar le húdaráis na Danmhairge, chinn an Chúirt Ghinearálta go mícheart, dála an Choimisiúin, go bhfuil tionscadal an naisc sheasmhaigh bunaithe ar loighic tráchtála, lena dtugtar tábhacht chinntitheach mar sin do na táillí a íocann úsáideoirí an bhonneagair (an dara hargóint a chuirtear chun cinn i gcomhthéacs na saincheiste dlí sin), nach comaoin iad as gníomhaíocht eacnamaíoch a fheidhmiú, ach ranníocaíochtaí a íoctar leis an Stát (an cúigiú hargóint), agus lena ndéantar neamhaird go mícheart ar ábharthacht na gcoinníollacha a bhfuil Femern faoina réir chun a ghníomhaíochtaí a fheidhmiú, agus go háirithe an fíoras go ngníomhaíonn sé ar threoracha ón Aire Iompair (an ceathrú hargóint).


65      Measann údaráis na Danmhairge gur chinn an Chúirt Ghinearálta go mícheart go raibh margadh ann, cé nach bhfuil an nasc seasmhach in iomaíocht leis na báid farantóireachta ach gurb ionann é agus forbairtí i mbonneagar bóithre agus iarnróid na Gearmáine agus na Danmhairge trasna Chaolas Fehmarn (an tríú hargóint a chuirtear chun cinn mar chuid den tsaincheist dlí sin).


66      Ós rud é go bhfuil an coincheap ‘bonneagar’ an‑leathan, ba cheart a shonrú go mbaineann an cás seo le bonneagar fisiciúil iompair, go háirithe bonneagar bóithre agus iarnróid [féach, inter alia, Rialachán (AE) 2024/1679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Meitheamh 2024 maidir le treoirlínte an Aontais chun an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt, lena leasaítear Rialacháin (AE) 2021/1153 agus (AE) Uimh. 913/2010 agus lena n‑aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 (IO L 2024 1679)). Féach, maidir le sanasaíocht an choincheapa sin, Ruechardt, C., EU State Aid Control of Infrastructure Funding, Kluwer Law International, Alphen aan den Rijn, 2018, lgh. 19 go 30.


67      Rud a d’aithin an Coimisiún féin, thairis sin, i bpointe 201 dá Fhógra maidir leis an gcoincheap ‘Státchabhair’.


68      Dar leis an gCoimisiún, tá feidhm ag na prionsabail a leagtar síos sna breithiúnais sin maidir le foirgniú aon bhonneagair a bhfuil nasc doscartha aige le ceann de na gníomhaíocht eacnamaíoch (féach pointe 202 den Teachtaireacht maidir leis an gcoincheap ‘Státchabhair’).


69      Féach aithrisí 192 agus 193 den chinneadh atá faoi chonspóid. Go bunúsach, sa bhreithiúnas atá faoi achomharc, tháinig an Chúirt Ghinearálta ar an gconclúid, ar an gcéad dul síos, go ndéanfaidh Femern gníomhaíocht eacnamaíoch ós rud é go gcuirfidh sé seirbhísí iompair ar fáil ar an margadh chun Caolas Fehmarn a thrasnú (féach míreanna 145 go 153 den bhreithiúnas sin) agus, ar an dara dul síos, dhiúltaigh sí do na hargóintí a d’ardaigh Ríocht na Danmhairge, Poblacht Chónaidhme na Gearmáine agus Ard-Diúcacht Lucsamburg, lenar líomhnaíodh, go bunúsach, nach bhfuil Femern ag iarraidh a bhrabúis a uasmhéadú agus go ngníomhaíonn sé de réir treoracha ón Aireacht Iompair, lena n‑áirítear chun na táillí a bhaineann le húsáid an naisc sheasmhaigh a shocrú (féach míreanna 154 go 162 den bhreithiúnas sin).


70      Eadhon, an loighic eacnamaíoch is bunús le tionscadal an naisc sheasmhaigh chomh maith le margadh agus iomaitheoirí a bheith ann le haghaidh na seirbhísí céanna leo siúd a thairgeann Femern.


71      Eadhon, an easpa uasmhéadaithe ar na brabúis agus an easpa idirghabhála ón Aireacht Iompair.


72      Ina theannta sin, ní dhéanann Ríocht na Danmhairge ach an Chúirt Ghinearálta a cháineadh as easpa anailís fhoriomlán, gan míniú a thabhairt, áfach, ar an gcaoi ar cheart an anailís sin a dhéanamh agus ar an gcaoi a bhféadfaí teacht ar chonclúid eile.


73      Féach breithiúnas an 27 Meitheamh 2017, Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania (C‑74/16, EU:C:2017:496, mír 47 agus an cásdlí dá dtagraítear). Ní chuirtear cosc, áfach, leis an bhfíoras gur ar bhonn neamhbhrabúsach a thairgtear earraí nó seirbhísí ar an eintiteas a dhéanann na hidirbhearta sin ar an margadh a mheas mar ghnóthas, i gcás ina bhfuil an tairiscint sin in iomaíocht le tairiscint oibreoirí eile a shaothraíonn cuspóir brabúsach (féach, freisin, mír 46 agus an cásdlí dá dtagraítear).


74      Féach, chuige sin, breithiúnas an 27 Meitheamh 2017, Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania (C‑74/16, EU:C:2017:496, míreanna 45 go 50).


75      Thairis sin, de réir chásdlí na Cúirte Breithiúnais, ar cásdlí socair é freisin, tá fiú na seirbhísí a fhorchuireann Ballstát ar ghnóthas de bhun oibleagáidí seirbhíse poiblí de chineál eacnamaíoch freisin i gcás ina dtairgtear iad d’fhaighteoirí ar phraghas níos ísle ná a luach margaidh nó saor in aisce (féach, mar shampla, Tuairim an Abhcóide Ginearálta Biondi sa chás Staten genom Sjöfartsverket, C‑401/24, EU:C:2025:415, mír 16 agus an cásdlí dá dtagraítear).


76      Thairis sin, i gcomhréir le cásdlí socair na Cúirte Breithiúnais dá dtagraítear i mír 16 den Tuairim seo, tá stádas poiblí nó príobháideach an eintitis lena mbaineann neamhábhartha chun measúnú a dhéanamh ar an stádas mar ‘ghnóthas’ de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE, agus mar thoradh air sin féadfaidh an Stát féin nó eintiteas Stáit gníomhú mar ghnóthas.


77      I mír 169 den chinneadh atá faoi chonspóid, luann an Coimisiún freisin go gcinnfí na táillí is infheidhme maidir le trácht ar bhóithre trí é a bhaint as na praghsanna farantóireachta a cuireadh i bhfeidhm le linn na bliana 2007. Thairis sin, níl an breithiúnas in Compass-Datenbank, a agraíonn Ríocht na Danmhairge, ábhartha ina leith sin, toisc go mbaineann sé le seirbhís, arna soláthar ag eintiteas poiblí agus a bhfuil baint aici le feidhmiú cumhachta poiblí ag an eintiteas sin (féach, inter alia, mír 39 den bhreithiúnas sin), rud nár éirigh le Ríocht na Danmhairge a léiriú i gcomhthéacs na chéad saincheiste dlí ar achomharc.


78      Chinn an Chúirt, inter alia, nach mór fiú fondúireacht bhaincéireachta a ghníomhaíonn i réimsí a bhaineann le leas an phobail agus fóntas sóisialta a mheas mar ghníomhaíocht eacnamaíoch a fheidhmiú, d’ainneoin go dtairgeann sí earraí nó seirbhísí gan cuspóir brabúsach a bheith aige, i gcás ina bhfuil an tairiscint sin in iomaíocht le tairiscint oibreoirí a shaothraíonn aidhm den sórt sin (féach breithiúnas an 10 Eanáir 2006, Cassa di Risparmio di Firenze agus páirtithe eile, C‑222/04, EU:C:2006:8, míreanna 122 agus 123). Thairis sin, sna cásanna a bhí ina n‑ábhar do bhreithiúnais an 13 Nollaig 2018, Scandlines Danmark agus Scandlines Deutschland v an Coimisiún (T‑630/15, EU:T:2018:942) agus Stena Line Scandinavia v an Coimisiún (T‑631/15, EU:T:2018:944), arna ndeimhniú le breithiúnais an 6 Deireadh Fómhair 2021, Scandlines Danmark agus Scandlines Deutschland v an Coimisiún (C‑174/19 P agus C‑175/19 P, EU:C:2021:801) agus Scandlines Danmark agus Scandlines Deutschland v an Coimisiún (C‑174/19 P agus C‑175/19 P, EU:C:2021:801), níor chaith an Chúirt Ghinearálta ná an Chúirt Bhreithiúnais amhras ar inghlacthacht na gcaingne arna dtionscnamh ag na gnóthais is iarratasóirí, ar oibreoirí farantóireachta iad agus atá in iomaíocht le Femern, a rinne agóid i gcoinne na gcinntí atá faoi chonspóid a inar tugadh na breithiúnais sin.


79      I gcás den sórt sin, d’fhéadfadh a bheith i gceist le teacht chun cinn modha iompair níos éifeachtúla, mar a chuir an Coimisiún chun suntais ag an éisteacht, monaplacht amháin a chur in ionad monaplacht eile, i loighic iomaíoch.


80      Ní dhéanfar iomaíocht ar an mbonneagar atá i gceist ná idir bonneagar comhchosúil iomaíoch, ach idir seirbhísí a sholáthrófar tríd an mbonneagar sin a oibriú (eadhon, Caolas Fehmarn a thrasnú de bhóthar nó d’iarnród tríd an nasc seasmhach) agus seirbhísí gur féidir a chur in áit a chéile a sholáthraítear de réir samhail gnó éagsúil (eadhon, trasnú an Chaolais sin ag báid farantóireachta).


81      I gcomhréir le cásdlí na Cúirte, athraíonn liosta na ngnéithe lena gcomhdhéantar Státchabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE féin ag brath ar, de réir na n‑imthosca, cuid de na gnéithe sin a bheith faoi réir measúnú comhpháirteach. De réir an liostaithe níos mionsonraithe, is iomchuí na gnéithe seo a leanas a shainaithint: an bhfuil an beart inchurtha don Stát agus an úsáidtear acmhainní Stáit (féach, inter alia, breithiúnas an 2 Márta 2021, an Coimisiún v an Iodáil agus páirtithe eile, C‑425/19 P, EU:C:2021:154, mír 58 agus an cásdlí dá dtagraítear), tairbhe eacnamaíoch don tairbhí (féach, inter alia, breithiúnas an 24 Iúil 2003 Altmark Trans agus Regierungspräsidium Magdeburg, C‑280/00, EU:C:2003:415, mír 84 agus an cásdlí dá dtagraítear), roghnaíocht an bheirt ( féach, chuige sin breithiúnas an 10 Meán Fómhair 2024, an Coimisiún v Éire agus páirtithe eile, C‑465/20 P, EU:C:2024:724, mír 75 agus an cásdlí dá dtagraítear), saobhadh iomaíochta (féach, inter alia, breithiúnas an 19 Meán Fómhair 2000, an Ghearmáin v an Coimisiún, C‑156/98, EU:C:2000:467, mír 33 agus an cásdlí dá dtagraítear) agus bac ar thrádáil idir na Ballstáit (féach, inter alia, breithiúnas an 7 Márta 2024, Fallimento Esperia agus GSE, C‑558/22, EU:C:2024:209, mír 64 agus an cásdlí dá dtagraítear).


82      Mar shampla, d’fhéadfadh sé nach dtabharfadh na bearta arna scrúdú buntáiste don fhaighteoir ná nach saobhfadh siad an iomaíocht. Ní bhaineann na gnéithe sin, a agraíonn na páirtithe uaireanta, leis an réamh-mheasúnú ar chineál eacnamaíoch na gníomhaíochta atá i gceist, ach leis an measúnú nithiúil ar na gnéithe lena gcomhdhéantar an Státchabhair.


83      Féach, mar shampla, breithiúnas an 20 Meán Fómhair 2019, Le Port de Bruxelles agus Région de Bruxelles-Capitale v an Coimisiún (T‑674/17, EU:T:2019:651, míreanna 61 go 89 agus an cásdlí dá dtagraítear). Tugaim chun cuimhne, mar léiriú, gur chinn an Coimisiún, gur chabhair chomhoiriúnach, maoiniú bonneagair atá go hiomlán cosúil leis an nasc seasmhach atá i gceist, amhail foirgniú nasc iarnróid an tolláin faoi Mhuir nIocht (IO 2002 C 130, lch. 5) agus foirgniú agus oibriú nasc seasmhach Øresund (IO 2014 C 418, lch. 8). Maidir le nasc seasmhach Øresund, go háirithe, de réir scrúdú ilchéimneach, arna dheimhniú le breithiúnas an 19 Meán Fómhair 2018, HH Ferries agus páirtithe eile v an Coimisiún (T‑68/15, EU:T:2018:563), chinn an Coimisiún le déanaí gurbh ionann cuid de na bearta a dheonaigh údaráis na Danmhairge chun nasc seasmhach Øresund a fhoirgniú agus a oibriú agus Státchabhair neamhdhleathach faoi réir aisghabháil ag na húdaráis sin (féach Cinneadh ón gCoimisiún an 13 Feabhra 2024, C (2024) 959 final, Státchabhair SA.52162 agus SA.52617, arna cur chun feidhme ag an Danmhairg agus ag an tSualainn le haghaidh Øresundsbrol Konsortiet). Thairis sin, sa chás atá i gceist, ghlac an Coimisiún céad chinneadh gan agóidí a dhéanamh (agus é ag dearbhú, inter alia, go raibh an chabhair do Femern le haghaidh mhaoiniú poiblí an naisc sheasmhaigh ag luí leis an margadh inmheánach), a cuireadh ar neamhní le breithiúnais an 13 Nollaig 2018, Scandlines Danmark agus Scandlines Deutschland v an Coimisiún (T‑630/15, EU:T:2018:942) agus an 13 Nollaig 2018, Stena Line Scandinavia v an Coimisiún (T‑631/15, EU:T:2018:944). Cé nár tugadh rialú go sainráite ar an gceist maidir le Státchabhair a bheith ann, is amhlaidh fós, le linn an phróisis fhada riaracháin agus bhreithiúnaigh sin (nach bhfuil tagtha chun críche go fóill), gur measadh, go bunúsach, gur chinnte gurb ann do chabhair. Mar shampla, i mbreithiúnas an 6 Deireadh Fómhair 2021, Scandlines Danmark agus Scandlines Deutschland v an Coimisiún (C‑174/19 P agus C‑175/19 P, EU:C:2021:801), scrúdaíodh fiú na bearta chun bonneagar inmheánach a mhaoiniú, ar chinn an Coimisiún nach raibh aon státchabhair ann ina leith, ní ó thaobh ‘gníomhaíocht eacnamaíoch’ a bheith in easnamh, ach ó thaobh easpa saofa ar an iomaíocht agus easpa éifeachta ar thrádáil idir na Ballstáit.


84      In aithrisí 306 go 308 den chinneadh atá faoi chonspóid, thug an Coimisiún dá aire, bunaithe ar chóimheas costais is tairbhe ón mbliain 2000 agus ar imscrúdú ar leas tráchtála an tionscadail a théann siar go 2001, arna ndéanamh ag údaráis na Danmhairge, lenar léiríodh, d’ainneoin na suime suntasaí a cruthaíodh leis an imscrúdú, nach raibh aon infheisteoir príobháideach réasúnach sásta gealltanas a thabhairt chun tionscadal den sórt sin a mhaoiniú faoi ghnáthdhálaí margaidh.


85      Féach, de réir analaí, breithiúnas an 11 Meitheamh 2020, an Coimisiún agus Poblacht na Slóvaice v Dôvera zdravotná poist’ovňa (C‑262/18 P agus C‑271/18 P, EU:C:2020:450, mír 59).


86      Mar shampla, de réir na litríochta dlí, ní gníomhaíocht eacnamaíoch í gníomhaíocht, fiú nuair a éiríonn léi a costais uile a chumhdach, nach mbaineann íocaíocht díbhinní le scairshealbhóirí léi agus nach soláthraíonn torthaí d’infheisteoirí (féach, chuige sin, Nicolaides, P., ‘Not Even the Church Is Absolved from State Aid Rules: The Essence of Economic Activity’, European State Aid Law Quarterly, iml. 16, 2017, Uimh. 4, lgh. 527 go 536, go háirithe lgh. 534 go 536). Thairis sin, d’fhéadfadh easpa suim ar bith, sa chás seo, ar thaobh infheisteoirí príobháideacha a bheith ina comhartha ar an ngá le hinfheistíocht phoiblí sa ghníomhaíocht atá i gceist (féach, chuige sin, Wilson, T., ‘Infrastructure Financing and State Aid Post Leipzig-Halle’, European State Aid Law Quarterly, iml. 13, 2014, Uimh. 1, lgh. 24 go 27, go háirithe lch. 26).


87      Féach, chuige sin, an breithiúnas in an Coimisiún v an Iodáil,  (míreanna 10 agus 11).


88      Tá gníomhaíochtaí ann, inter alia, i réimsí sonracha, amhail an t‑oideachas, cúram sláinte nó an tslándáil shóisialta, a mbraitheann a n‑aicmiú ‘eacnamaíoch’ go bunúsach ar an gcaoi a n‑eagraítear na réimsí sin sa Bhallstát lena mbaineann. I bprionsabal, níl na gníomhaíochtaí sin de chineál eacnamaíoch nuair a thugtar isteach iad i gcóras poiblí de chineál uilíoch, faoi rialú an Stáit, atá bunaithe ar loighic nach bhfuil tráchtála ach sóisialta agus dlúthpháirtíochta, lena gcuireann an Stát a mhisean i gcrích sna réimsí sin (féach go háirithe, chuige sin, breithiúnas an 11 Meitheamh 2020, an Coimisiún agus Poblacht na Slóvaice v Dôvera zdravotná poist’ovňa, C‑262/18 P agus C‑271/18 P, EU:C:2020:450, míreanna 58 go 65, agus Tuairim an Abhcóide Ghinearálta Biondi sa chás Staten genom Sjöfartsverket, C‑401/24, EU:C:2025:415, mír 8 agus an cásdlí dá dtagraítear).


89      Féach mír 47 den Tuairim seo.


90      Mar shampla, i réimse na sláinte poiblí, chinn an Chúirt nach n‑athraítear, trí ghné iomaíoch a thabhairt isteach, i gcóras lena gcuirtear prionsabal na dlúthpháirtíochta chun feidhme, arb é is aidhm don ghné sin oibreoirí a spreagadh chun a ngníomhaíochtaí a dhéanamh i gcomhréir le prionsabail na bainistíochta fónta, cineál an chórais sin (féach breithiúnas an 27 Aibreán 2023, Casa Regina Apostolorum della Pia Società delle Figlie di San Paolo v an Coimisiún, C‑492/21 P, EU:C:2023:354, mír 104). Féach, freisin, Buts, C., Cyndecka, M.A., De Cock, W., Skovgaard Ølykke, G., agus Segura, M., ‘Review of EU Case Law on State Aid – 2023 Part One: Notion of State Aid’, European State Aid Law Review Quarterly, iml. 23, 2024, Uimh. 2, lgh. 173 go 199, go háirithe lch. 174).


91      Féach mír 48 den Tuairim seo.


92      Má chinneann an Chúirt nach gníomhaíocht eacnamaíoch é oibriú an naisc sheasmhaigh sa chás seo, beidh feidhm níos mó arís ag an gconclúid sin maidir leis an ngníomhaíocht foirgníochta, a eascraíonn a chineál eacnamaíoch líomhainte as a chineál coimhdeach maidir leis an ngníomhaíocht oibrithe.


93      Is cosúil go bhfuil an tsaincheist dlí sin neamhéifeachtach i gcás ina gcinnfidh an Chúirt, amhail an dara cur chuige arna mholadh i gcomhthéacs an dara saincheist dlí den achomharc, nach gníomhaíochtaí ‘eacnamaíocha’ iad gníomhaíochtaí Femern ina n‑iomláine.


94      Freagraíonn an tsaincheist dlí sin don dara cuid den dara saincheist dlí den chaingean ag an gcéad chéim (a ndéileáiltear léi i míreanna 176 go 207 den bhreithiúnas atá faoi achomharc), lena líomhnaítear gur chinn an Coimisiún go mícheart go bhfuil gníomhaíochtaí foirgníochta agus oibrithe an naisc sheasmhaigh doscartha.


95      Breithiúnas an 24 Márta 2011 (T‑443/08 agus T‑455/08, EU:T:2011:117), arna dheimhniú, ar achomharc, leis an mbreithiúnas in Leipzig-Halle.


96      Féach míreanna 188 go 191 den bhreithiúnas atá faoi achomharc.


97      Féach míreanna 192 go 198 den bhreithiúnas atá faoi achomharc. Ina theannta sin, sna míreanna seo a leanas den bhreithiúnas sin, nach bhfuil ina n‑ábhar don achomharc seo, dhiúltaigh an Chúirt Ghinearálta d’argóintí an achomharcóra lena líomhnaítear nach bhfuil gníomhaíochtaí foirgníochta agus oibrithe an naisc sheasmhaigh léirscaoilte iad féin (míreanna 199 go 202 den bhreithiúnas sin), agus cineál inscartha ghníomhaíochtaí foirgníochta agus oibrithe an naisc sheasmhaigh (i gcomhréir le breithiúnas an 30 Aibreán 2019, UPF v an Coimisiún, T‑747/17, EU:T:2019:271) (míreanna 203 agus 204 den bhreithiúnas céanna); an fhéidearthacht chun na rialacha mionsonraithe maidir le hoibriú an naisc sheasmhaigh a leasú (mír 205 den bhreithiúnas atá faoi achomharc), agus an gá le léiriú sriantach ar an gcoincheap ‘gnóthas’ de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE (míreanna 206 agus 207 den bhreithiúnas sin).


98      Déanta na fírinne, ós rud é go bhfuil gníomhaíochtaí foirgníochta agus oibrithe an naisc sheasmhaigh mar chuid de thionscadal aonair atá faoi réir na mbeart maoinithe i bhfabhar Femern, ní féidir a chur as an áireamh go dtabharfaidh maoiniú an fhoirgnithe buntáiste eacnamaíoch do Femern, fiú mura bhféadfaidh baint a bheith aige sin ach le héifeachtaí iarmhartacha an mhaoinithe sin ar a ghníomhaíocht eacnamaíoch, eadhon seirbhísí iompair ar Chaolas Fehmarn. I mo thuairim, is é sin an loighic is bunús le conclúid na Cúirte Ginearálta, atá i mír 196 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, ar dá réir dá measfaí an ghníomhaíocht foirgníochta mar bheith inscartha ón oibriú agus, dá bhrí sin, neamheacnamaíoch, ag céim oibrithe an naisc sheasmhaigh, go mbainfeadh Femern tairbhe as an bhféidearthacht bonneagar fóirdheonaithe a oibriú mar gheall ar an maoiniú fabhrach arna fháil chun an nasc sin a fhoirgniú. Mar sin féin, ní léir an réasúnaíocht sin ón ráiteas ar na cúiseanna leis an gcinneadh atá faoi chonspóid, nach bhfuil bunaithe ach ar ‘chineál doscartha’ ghníomhaíochtaí foirgníochta agus oibrithe an naisc sin.


99      Breithiúnas an 24 Márta 2011, T‑443/08 agus T‑455/08, EU:T:2011:117.


100      Féach an breithiúnas in Leipzig-Halle, (míreanna 40 go 44 agus an cásdlí dá dtagraítear).


101      Féach an breithiúnas in Leipzig-Halle, (mír 3).


102      Féach, inter alia, sainmhíniú an Choimisiúin ina Theachtaireacht ‘Formheas ábhar an dréachta le haghaidh Teachtaireacht ón gCoimisiún “Treoirlínte maidir le Státchabhair le haghaidh iompar de thalamh agus iompar ilmhódach”’ (IO 2024/C 5046, lch. 1), i mír 54(f), ar dá réir go ‘[g]ciallaíonn “bonneagar tiomnaithe” bonneagar arna thógáil ar mhaithe le gnóthas nó gnóthais inaitheanta ex ante agus arna shaincheapadh de réir a riachtanas’.


103      I mo thuairim, tá amhras ann fiú faoi leordhóthanacht réasúnaíocht an Choimisiúin, ós rud é nach ndearna sé ach tagairt, go bunúsach, d’analach leis an gcás ab ábhar don bhreithiúnas in Leipzig-Halle, gan aon soiléiriú a thabhairt maidir le hábharthacht, don chás seo, na bprionsabal a shainaithin an Chúirt sa bhreithiúnas sin.


104      Beidh sé de thoradh ar an gconclúid sin go gcuirfear ar neamhní Airteagal 2 den chinneadh atá faoi chonspóid ina iomláine ós rud é, ar an gcéad dul síos, go bhfuil measúnú an Choimisiúin maidir le Státchabhair a bheith ann bunaithe ar mheasúnú comhpháirteach ar na gníomhaíochtaí foirgníochta agus oibriú an naisc sheasmhaigh agus, ar an dara dul síos, scrúdú ar chomhoiriúnacht na mbeart ar tugadh fógra ina leith ag brath dar ndóigh ar a n-aicmiú mar ‘Státchabhair’.