<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-349/18</NO.CASE><NO.CASE>C-350/18</NO.CASE><NO.CASE>C-351/18</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62018CJ0349</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:936">EU:C:2019:936</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>15</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>15</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Sentenza tas-<DATE ISO="20191107">7.11.2019</DATE> – Kawżi Maqgħuda C-349/18 sa C-351/18</HT></P><P><HT TYPE="SC">Kanyeba et</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Sentenza tal-qorti tal-Ġustizzja</HT> (Il-Ħames Awla)</P><P><DATE ISO="20191107">7 ta’ Novembru 2019</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="STAR" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa tal-kawża: l-Olandiż.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="”" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN="“"><KEYWORD>Rinviju għal deċiżjoni preliminari</KEYWORD><KEYWORD>Trasport ferrovjarju</KEYWORD><KEYWORD>Drittijiet u obbligi tal-passiġġieri</KEYWORD><KEYWORD>Regolament (KE) Nru 1371/2007</KEYWORD><KEYWORD>Punt 8 tal-Artikolu 3</KEYWORD><KEYWORD>Kuntratt ta’ trasport</KEYWORD><KEYWORD>Kunċett</KEYWORD><KEYWORD>Passiġġier ma kellux biljett meta tela’ fuq il-ferrovija</KEYWORD><KEYWORD>Klawżoli inġusti fil-kuntratti konklużi mal-konsumaturi</KEYWORD><KEYWORD>Direttiva 93/13/KEE</KEYWORD><KEYWORD>Artikolu 1(2) u Artikolu 6(1)</KEYWORD><KEYWORD>Kundizzjonijiet ġenerali ta’ trasport ta’ impriża ferrovjarja</KEYWORD><KEYWORD>Liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet mandatorji</KEYWORD><KEYWORD>Klawżola penali</KEYWORD><KEYWORD>Setgħat tal-qorti nazzjonali</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>Fil-Kawżi magħquda C-349/18 sa C-351/18,</P><P>li għandhom bħala suġġett talbiet għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-vredegerecht te Antwerpen (il-Qorti Konċiljatorja ta’ Antwerpen, il-Belġju), permezz ta’ deċiżjonijiet tal-<DATE ISO="20180525">25 ta’ Mejju 2018</DATE>, li waslu fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-<DATE ISO="20180530">30 ta’ Mejju 2018</DATE>, fil-proċeduri</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS)</HT></P></PLAINTIFS><AGAINST>vs</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">Mbutuku Kanyeba</HT> (C-349/18),</P><P><HT TYPE="BOLD">Larissa Nijs</HT> (C-350/18),</P><P><HT TYPE="BOLD">Jean-Louis Anita Dedroog</HT> (C-351/18),</P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Il-Ħames Awla),</P><P>komposta minn E. Regan, President tal-Awla, I. Jarukaitis (Relatur), E. Juhász, M. Ilešič u C. Lycourgos, Imħallfin,</P><P>Avukat Ġenerali: G. Pitruzzella,</P><P>Reġistratur: A. Calot Escobar,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>wara li rat il-proċedura bil-miktub,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>għall-Gvern Belġjan, minn C. Van Lul u C. Pochet kif ukoll minn J.‑C. Halleux, bħala aġenti,</P></ITEM><ITEM><P>għall-Kummissjoni Ewropea, minn N. Ruiz García u P. Vanden Heede, bħala aġenti,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-<DATE ISO="20190611">11 ta’ Ġunju 2019</DATE>,</VISA></GR.VISA><?PAGE NO="2"?><PREAMBLE.FINAL>tagħti l-preżenti</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Sentenza</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>It-talbiet għal deċiżjoni preliminari jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 9(4) tar-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑<DATE ISO="20071023">23 ta’ Ottubru 2007</DATE> dwar id-Drittijiet u l-Obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="315" PAGE.FIRST="14" DATE.PUB="2007">ĠU 2007, L 315, p. 14</REF.DOC.OJ>), kif ukoll tal-Artikolu 2(a) u tal-Artikoli 3 u 6 tad-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE tal‑<DATE ISO="19930405">5 ta’ April 1993</DATE> dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 288).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Dawn it-talbiet tressqu fil-kuntest ta’ kawżi bejn in-Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) (Kumpannija nazzjonali tal-Ferroviji Belġani (SNCB)) u M. Mbutuku Kanyeba (Kawża C-349/18), Larissa Nijs (Kawża C‑350/18) Jean-Louis Anita Dedroog (Kawża C-351/18) dwar ħlas adddizzjonali tariffarju mitlub mingħand dawn tal-aħħar talli vvjaġġaw bil-ferrovija mingħajr biljett.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Id-dritt tal-Unjoni</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-Direttiva 93/13</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>It-tlettax-il premessa tad-Direttiva 93/13 tipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>Billi d-disposizzjonijiet statutorji jew regolatorji ta’l-Istati Membri li jistabbilixxu direttament jew indirettament il-klawżoli tal-kuntratti tal-konsumatur huma preżunti li ma’ fihomx klawżoli inġusti; billi, għal dan il-għan, ma jidhirx li huwa meħtieġ li jiġu assoġġettati l-klawżoli li jirriflettu disposizzjonijiet mandatarji statutorji jew regolatorji u l-prinċipji jew id-disposizzjonijiet tal-konvenzjonijiet internazzjonali li għalihom huma parti l-Istati Membri jew [l-Unjoni Ewropea]; billi f’dak ir-rigward il-kliem <QUOT.START CODE="2018" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>disposizzjonijiet mandatarji statutorji jew regolatorji<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="2019" ID="QE0002"/> fl-Artikolu 1(2) ikopru wkoll ir-regoli li, skond il-liġi, għandhom jgħoddu bejn il-partijiet kontraenti sakemm ma twaqqfux xi arranġamenti oħra<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>.</P></CONSID></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>L-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="001.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>L-għan ta’ din id-Direttiva huwa li japprossima l-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri relatati ma’ klawżoli inġusti f’kuntratti konklużi bejn bejjiegħ jew fornitur u konsumatur.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="001.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Il-klawżoli kuntrattwali li jirriflettu disposizzjonijiet mandatarji statutorji jew regolatorji u d-disposizzjonijiet jew il-prinċipji ta’ konvenzjonijiet internazzjonali li għalihom ikunu parti l-Istati Membri jew [l-Unjoni], b’mod partikolari fil-qasam tat-trasport, m’għandhomx ikunu suġġetti għad-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva.<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>L-Artikolu 2(a) tal-imsemmija direttiva jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>Klawżoli inġusti<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="2019" ID="QE0005"/> tfisser il-klawżoli kuntrattwali stabbiliti fl-Artikolu 3<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>L-Artikolu 3 ta’ l-istess direttiva jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="003.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Klawżola kuntrattwali li ma tkunx ġiet negozjata individwalment għandha titqies inġusta jekk, kontra l-ħtieġa ta’ <HT TYPE="ITALIC">buona fede</HT>, tkun tikkawża żbilanċ sinifikanti fid-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet li joħorġu mill-kuntratt, bi ħsara għall-konsumatur.</ALINEA></PARAG><?PAGE NO="3"?><PARAG IDENTIFIER="003.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Klawżola għandha dejjem tiġi kkunsidrata li ma tkunx ġiet innegozjat individwalment meta din tkun ġiet abbozzata minn qabel u l-konsumatur b’hekk ma jkunx seta’ jinfluwenza s-sustanza tal-klawżola, b’mod partikolari fil-kuntest ta’ kuntratt standard imfassal minn qabel.</ALINEA><ALINEA>[…]</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="003.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>L-Anness għandu jkun fih lista indikattiva u mhux eżawrjenti tal-klawżoli li jistgħu jiġu kkunsidrati inġusti<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu li klawżoli inġusti użati f’kuntratt konkluż ma konsumatur minn bejjiegħ jew fornitur għandhom, kif previst fil-liġi nazzjonali tagħhom, ma jkunux jorbtu lill-konsumatur u li l-kuntratt għandu jkompli jorbot lill-partijiet fuq dawn il-klawżoli jekk dan ikun kapaċi jkompli jeżisti mingħajr il-klawżoli inġusti.<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>L-Artikolu 7(1) ta’ din id-direttiva huwa fformulat kif ġej:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fl-interessi tal-konsumaturi u l-kompetituri, jeżistu mezzi adegwati u effettivi biex jipprevjenu li jibqgħu jintużaw klawżoli inġusti f’kuntratti konklużi mal-konsumaturi mill-bejjiegħa jew fornituri.<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Ir-Regolament Nru 1371/2007</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Il-premessi 1 sa 3 tar-Regolament Nru 1371/2007 jistabbilixxu:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>(1)</NO.P><TXT>Fil-qafas tal-politika komuni tat-trasport, huwa importanti li d-drittijiet ta’ l-utent tal-passiġġieri ferrovjarji jkunu mħarsa u tittejjeb il-kwalità u l-effettività tas-servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri sabiex jiġi megħjun it-tkabbir tas-sehem tat-trasport ferrovjarju meta mqabbel ma’ mezzi oħra ta’ trasport.</TXT></NP></CONSID><CONSID><NP><NO.P>(2)</NO.P><TXT>Il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni <QUOT.START CODE="2018" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>L-Istrateġija dwar il-Politika tal-Konsumatur għall-2002-2006<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="2019" ID="QE0010"/> [<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="137" PAGE.FIRST="2" DATE.PUB="2002">ĠU 2002, C 137, p. 2</REF.DOC.OJ>] tistabilixxi l-għan li jinkiseb livell għoli ta’ ħarsien tal-konsumatur fil-qasam tat-trasport, kif jitlob l-Artikolu 153(2) tat-Trattat.</TXT></NP></CONSID><CONSID><NP><NO.P>(3)</NO.P><TXT>Ġialadarba l-passiġġier tal-ferroviji huwa l-parti d-dgħajfa fil-kuntratt tat-trasport, għandhom jiġu mħarsa d-drittijiet tal-passiġġier f’dan ir-rigward.<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/></TXT></NP></CONSID></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>L-Artikolu 1(a) ta’ dan ir-regolament jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>Dan ir-Regolament jistabbilixxi regoli fir-rigward ta’ dan li ġej:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>l-informazzjoni li trid tingħata mill-impriżi ferrovjarji, il-konklużjoni ta’ kuntratti ta’ trasport, il-ħruġ ta’ biljetti u l-implimentazzjoni ta’ Sistema ta’ Informazzjoni u Riservazzjoni Kompjuterizzata għat-Trasport Ferrovjarju<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>L-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament jinkludi d-definizzjonijiet segwenti:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>Għall-iskopijiet ta’ dan ir-Regolament:</P><P>[…]</P><?PAGE NO="4"?><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>trasportatur<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="2019" ID="QE0013"/> tfisser l-impriża ferrovjarja kuntrattwali li magħha l-passiġġier ikkonkluda l-kuntratt ta’ trasport jew serje ta’ impriżi ferrovjarji suċċessivi li jinżammu responsabbli abbażi ta’ dan il-kuntratt;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>8)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>Kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="2019" ID="QE0014"/> tfisser kuntratt ta’ trasport bi ħlas jew mingħajr ħlas bejn impriża ferrovjarja jew bejjiegħ tal-biljetti u l-passiġġier għall-provvediment ta’ servizz ta’ trasport wieħed jew aktar;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>10)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>biljett globali<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="2019" ID="QE0015"/> tfisser biljett jew biljetti li jirrappreżentaw kuntratt ta’ trasport għal servizzi ferrovjarji suċċessivi mħaddma minn impriża ferrovjarja waħda jew aktar;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>16)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>Kondizzjonijiet Ġenerali tat-trasport<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="2019" ID="QE0016"/> tfisser il-kondizzjonijiet tat-trasportatur fil-forma ta’ kondizzjonijiet ġenerali jew tariffi legalment fis-seħħ f’kull Stat Membru u li saru, bil-konklużjoni tal-kuntratt tat-trasport, parti integrali minnu;</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>Il-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1371/2007, intitolat Kuntratt ta’ Trasport, Informazzjoni u Biljetti”, jinkludi l-Artikolu 4 sa 10 ta’ dan. L-Artikolu 4 ta’ dan ir-regolament, intitolat <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>Dispożizzjonijiet dwar il-kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>, jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>Bla ħsara għad-Dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu, il-konklużjoni u l-prestazzjoni ta’ kuntratt ta’ trasport u l-għoti ta’ informazzjoni u biljetti għandhom ikunu rregolati mid-Dispożizzjonijiet tat-Titolu II u t-Titolu III ta’ l-Anness I.<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>L-Artikolu 9 tal-imsemmi regolament, li jirrigwarda d-disponibbiltà tal-biljetti, tal-biljetti globali u tar-riservazzjonijiet, jipprovdi fil-paragrafi 2 u 4 tiegħu:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="009.002"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 4, l-impriżi ferrovjarji għandhom jiddistribwixxu biljetti lill-passiġġieri permezz ta’ minn ta’ l-inqas wieħed mill-punti ta’ bejgħ li ġejjin:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>l-uffiċċji tal-biljetti jew il-magni tal-bejgħ;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>bit-telefon/bl-Internet jew bi kwalunkwe teknoloġija ta’ l-informatika oħra disponibbli b’mod wiesa’;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>abbord il-ferroviji.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="009.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA><P>Bla ħsara għall-paragrafi 4 u 5, l-impriżi ferrovjarji għandhom iqassmu l-biljetti għas-servizzi pprovduti taħt kuntratti ta’ servizz pubbliku permezz ta’ mill-inqas wieħed mill-punti ta’ bejgħ li ġejjin:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>uffiċċji tal-biljetti jew magni tal-bejgħ;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>abbord il-ferroviji.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="009.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>L-impriżi ferrovjarji għandhom joffru l-possibbiltà li jinkisbu l-biljetti għas-servizz rispettiv abbord il-ferrovija, sakemm dan mhux limitat jew miċħud minħabba raġunijiet marbuta mas-sigurtà jew ta’ politika kontra l-frodi jew ta’ riservazzjoni ferrovjarja obbligatorja jew minħabba raġunijiet kummerċjali raġonevoli<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>L-Anness I tar-Regolament Nru 1371/2007, intitolat <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>Estratt mir-regoli uniformi dwar il-kuntratt għat-trasport internazzjonali ta’ passiġġieri u bagalji bil-ferrovija (CIV)<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>, huwa magħmul mit-Titoli II sa VII tal-Appendiċi A tal-Konvenzjoni dwar trasport internazzjonali bil-ferrovija (COTIF), tad-<DATE ISO="19800509">9 ta’ Mejju 1980</DATE>, kif emendat bil-protokoll għall-emenda tal-COTIF tat-<DATE ISO="19990603">3 ta’ Ġunju 1999</DATE> (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>COTIF<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>). F’dan l-Anness I jinsab għalhekk it-Titolu II ta’ dan l-appendiċi, intitolat <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>Konklużjoni u Prestazzjoni tal-Kuntratt ta’ Trasport<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>, li jinkludi l-Artikoli 6 sa 11 tal-imsemmi appendiċi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>L-Artikolu 6, intitolat <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>Kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>, tal-Appendiċi A tal-COTIF jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="006.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Bil-kuntratt ta’ trasport, it-trasportatur għandu jidħol għall-impenn li jġorr il-passiġġier kif ukoll, fejn xieraq, il-bagalji u vetturi għall-post tad-destinazzjoni u li jikkunsinna l-bagalji u l-vetturi fil-post tad-destinazzjoni.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Il-kuntratt ta’ trasport għandu jiġi kkonfermat b’biljett jew aktar maħruġ lill-passiġġier. Madankollu, soġġett għall-Artikolu 9, l-assenza, l-irregolarità jew it-telf ta’ biljett m’għandhomx jaffettwaw l-eżistenza jew il-validità tal-kuntratt li għandha tibqa’ soġġetta għal dawn ir-Regoli Uniformi.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Il-biljett għandu jkun evidenza <HT TYPE="ITALIC">prima facie</HT> tal-konklużjoni u l-kontenut tal-kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>L-Artikolu 7, li għandu t-titolu <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>Biljett<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>, ta’ dan l-Appendiċi A jipprovdi, fil-paragrafi 1 u 2 tiegħu:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="007.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Il-Kondizzjonijiet Ġenerali ta’ Trasport għandhom jiddeterminaw il-forma u l-kontenut tal-biljetti kif ukoll il-lingwa u l-karattri li bihom huma għandhom jiġu stampati u magħmulin.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="007.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Dan li ġej, ta’ l-inqas, għandu jiddaħħal fil-biljett:</P><P>[…]</P><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P>ċ)</NO.P><TXT>kwalunkwe stqarrija oħra meħtieġa biex tipprova l-konklużjoni u l-kontenut tal-kuntratt ta’ Trasport u li tippermetti lill-passiġġier jafferma d-drittijiet li jirriżultaw minn dan il-kuntratt<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>L-Artikolu 8(1) tal-imsemmi Appendiċi A jippreċiża li, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>[s]oġġett għal ftehim kuntrarju bejn il-passiġġier u t-trasportatur, il-ħlas tat-trasport għandu jitħallas minn qabel<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>L-Artikolu 9 tal-istess Appendiċi A huwa intitolat <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>Id-dritt li tinġarr. Esklużjoni mit-trasport<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>. Skont il-paragrafu 1 tiegħu:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>Il-passiġġier għandu, mill-bidu tal-vjaġġ tiegħu, ikollu fil-pussess tiegħu biljett validu u jippreżentah fl-ispezzjoni tal-biljetti. Il-Kondizzjonijiet Ġenerali tat-Trasport jistgħu jipprovdu:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>li passiġġier li ma jipproduċix biljett validu għandu jħallas, b’żieda mal-ħlas tat-trasport, ħlas addizzjonjali;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>li passiġġier li jirrifjuta li jħallas x’ħin jintalab il-ħlas tat-trasport jew il-ħlas addizzjonali jista’ jiġi mitlub li jtemm il-vjaġġ tiegħu;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>ċ)</NO.P><TXT>jekk u taħt liema kondizzjonijiet għandu jsir rimbors tal-ħlas addizzjonali.<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/></TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="6"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Il-kawżi prinċipali u d-domandi preliminari</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>Matul l-2015, M. Kanyeba kien suġġett ta’ erba’ konstatazzjonijiet li skonthom deher li kien wettaq l-istess ammont ta’ traġitti bil-ferrovija mingħajr ma kiseb biljett (Kawża C-349/18), bi ksur tal-Artikoli 156 sa 160 tal-kundizzjonijiet ta’ trasport tas-SNCB li kienu applikabbli dak iż-żmien. Matul l-2013 u l-2015, ħames konstatazzjonijiet saru fil-konfronti ta’ L. Nijs (Kawża C-350/18). Bl-istess mod, matul l-2014 u l-2015, J.‑L. Degroog kien suġġett ta’ ħdax-il konstatazzjoni simili (Kawża C‑351/18).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>Is-SNCB offriet lil kull waħda minn dawn il-persuni l-possibbiltà li jirregolarizzaw il-pożizzjoni tagħhom billi jħallsu immedjatament il-prezz tat-traġitt, flimkien maż-żieda msejħa <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0030" REF.END="QE0030"/>tariffa abbord<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/>, jew inkella, fi żmien erbatax-il ġurnata mill-konstatazzjoni tal-ksur, iħallsu s-somma f’daqqa ta’ EUR 75 jew, għall-ksur preċedenti għall-2015, iħallsu l-prezz tat-trasport biż-żieda ta’ EUR 60. Wara l-iskadenza ta’ dan it-terminu ta’ 14-il ġurnata, il-konvenuti fil-kawża prinċipali kien għad għandhom il-possibbiltà li jħallsu somma f’daqqa ta’ EUR 225 jew, għall-ksur ta’ qabel l-2015, il-prezz tat-trasport biż-żieda ta’ EUR 200.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>Peress li l-ebda wieħed mill-konvenuti ma uża dawn il-possibbiltajiet, is-SNCB ressqithom quddiem il-qorti tar-rinviju, jiġifieri l-vredegerecht te Antwerpen (il-Qorti Konċiljatorja ta’ Antwerpen, il-Belġju), sabiex jiġu kkundannati jħallsuha rispettivament, fil-Kawżi C-349/18 sa C‑351/18, is-somom ta’ EUR 880.20, ta’ EUR 1 103.90 u ta’ EUR <FT TYPE="NUMBER">2394</FT>, biż-żieda, f’kull wieħed mill-każijiet, tal-ispejjeż tal-istanza. Fil-kuntest ta’ dawn it-talbiet, is-SNCB sostniet li r-relazzjonijiet ġuridiċi bejnha u kull wieħed mill-konvenuti fil-kawża prinċipali huma ta’ natura mhux kuntrattwali, iżda regolatorja, peress li dawn ma kinux xtraw biljett. Dawn tal-aħħar ma dehrux quddiem il-qorti tar-rinviju.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>Din il-qroti tqis li, fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, hija għandha teżamina <HT TYPE="ITALIC">ex officio</HT> l-applikazzjoni tar-regoli relatati mal-klawżoli inġusti jekk is-servizz jiġi pprovdut lil konsumatur. Hija tosserva li, fil-kawżi li hija adita bihom, huma inkwistjoni, minn naħa, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0031" REF.END="QE0031"/>konsumaturi<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>, fis-sens tat-teorija tal-klawżoli inġusti, peress li dan il-kunċett skont din jirreferi għal <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0032" REF.END="QE0032"/>kull persuna fiżika li taġixxi għal finijiet li ma jaqgħux fil-kuntest tal-attività kummerċjali, industrijali, artiġanali jew liberali tagħha<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/> u, min-naħa l-oħra, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0033" REF.END="QE0033"/>impriża<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> fis-sens ta’ din l-istess teorija, billi tirreferi f’dan ir-rigward, għal sentenza tal-Hof van Cassatie (il-Qorti tal-Kassazzjoni, il-Belġju). Hija tindika li hija, konsegwentement, obbligata teżamina l-applikazzjoni tal-imsemmija teorija u, f’dan ir-rigward, tistaqsi dwar in-natura tar-relazzjoni ġuridika bejn s-SNCB u l-konvenuti fil-kawża prinċipali kif ukoll, sussegwentement, dwar il-fatt jekk kuntratt ta’ trasport ġiex konkluż jew le.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, hija tirreleva li l-bażi ġuridika tal-kundizzjonijiet ġenerali ta’ trasport tas-SNCB, li jiddeterminaw id-drittijiet u l-obbligi rispettivi ta’ din u tal-passiġġieri, ma hijiex ċara. Skont l-ewwel teżi, dawn huma klawżoli purament kuntrattwali. Skont it-tieni teżi, dawn huma regolamenti, fis-sens tad-dritt amministrattiv. Teżisti wkoll kontroversja, fid-dritt Belġjan, rigward in-natura tar-relazzjoni ġuridika bejn is-SNCB u l-passiġġier. Skont l-ewwel teżi, din ir-relazzjoni hija dejjem ta’ natura kuntrattwali, anki meta l-passiġġier ma jkollux biljett validu. Is-sempliċi fatt li mar fiż-żona fejn għandu jkollu biljett iwassal għal kuntratt ta’ trasport, li huwa għalhekk kuntratt pur ta’ adeżjoni. Skont it-tieni teżi, ir-relazzjoni hija kuntrattwali meta l-passiġġier ikun kiseb biljett, iżda regolatorja fl-assenza ta’ tali titolu. Fil-fatt, f’dan il-każ ma jkunx hemm qbil tal-volontajiet, peress li l-passiġġier ma għandux l-intenzjoni li jħallas għat-trasport u l-kumpannija ta’ trasport ma għandhiex l-intenzjoni li twettaq it-trasport mingħajr korrispettiv. Il-qorti tar-rinviju tindika li din id-diskussjoni ma tidhirx li għadha attwali fid-dritt Belġjan, peress li l-Grondwettelijk Hof (il-Qorti Kostituzzjonali, il-Belġju) u l-Hof van Cassatie (il-Qorti tal-Kassazzjoni) iddeċidew li t-teorija tal-klawżoli inġusti tapplika wkoll għal relazzjoni ġuridika regolatorja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>Madankollu, il-qorti tar-rinviju tirreleva li t-teorija tal-klawżoli inġusti tippreżupponi l-eżistenza ta’ kuntratt u tqis li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0034" REF.END="QE0034"/>kuntratt<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/> huwa kunċett tad-dritt tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, hija tirreferi għall-Artikolu 9(4) tar-Regolament Nru 1371/2007 u tistaqsi dwar il-mument tal-konklużjoni<?PAGE NO="7"?> tal-kuntratt ta’ trasport, u b’mod iktar preċiż dwar il-fatt jekk din il-konklużjoni seħħietx fil-mument tad-dħul fiż-żona fejn fil-prinċipju wieħed għandu jkollu fil-pussess tiegħu biljett jew inkella fil-mument tal-ksib tal-biljett.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>Hija tqis, barra minn hekk, li l-kwistjoni tal-konklużjoni tal-kuntratt ta’ trasport għandha tiġi kkunsidrata f’relazzjoni mal-Artikolu 2(a) u l-Artikolu 3 tad-Direttiva 93/13. Fil-kawżi li hija adita bihom, il-kundizzjonijiet ġenerali ta’ trasport tas-SNBC, kemm jekk ta’ natura kuntrattwali jew regolatorja, għandhom jiġu kkunsidrati bħala kundizzjonijiet li ma humiex is-suġġett ta’ negozzjazzjoni individwali fis-sens ta’ din l-aħħar dispożizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, hija tistaqsi dwar il-fatt jekk relazzjoni ġuridika kuntrattwali tibdiex dejjem bejn kumpannija ta’ trasport u passiġġier, anki meta dan il-passiġġier juża s-servizzi ta’ dan it-trasportatur mingħajr ma jikseb biljett. Jekk dan ma jkunx il-każ, hija tistaqsi jekk it-teorija tal-klawżoli inġusti tapplikax għall-passiġġier li juża t-trasport pubbliku mingħajr ma jkun kiseb biljett.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>Fl-ipoteżi fejn il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li l-kundizzjonijiet ġenerali ta’ trasport tas-SNCB għandhom jiġu eżaminati fid-dawl tat-teorija tal-klawżoli inġusti, il-qorti tar-rinviju tosserva li, fid-dritt Belġjan, klawżola inġusta hija ssanzjonata bin-nullità tagħha u li, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-dritt tal-Unjoni jipprekludi, essenzjalment, li l-qorti nazzjonali li tikkonstata n-nullità ta’ klawżola inġusta f’kuntratt konkluż bejn bejjiegħa jew fornituri u konsumatur tikkompleta dan il-kuntratt billi tirrevedi l-kontenut ta’ din il-klawżola. Id-duttrina Belġjana madankollu kkritikat din il-projbizzjoni b’effett awżiljarju tad-dritt komuni peress li ma hijiex biżżejjed ċara. Din il-qorti għalhekk tistaqsi jekk jistgħux jeżistu ċirkustanzi fejn il-bejjiegħ jew fornitur ikollu interess li klawżola tinżamm, iżda fejn il-konsumatur ikollu interess li l-portata tagħha tkun immoderata minn qorti u, f’tali każ, jekk dawn iċ-ċirkustanzi jistgħux jiġu ddefiniti b’mod astratt.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>Huwa f’dawn il-kundizzjonijiet li l-vredegerecht te Antwerpen (il-Qorti Konċiljatorja ta’ Antwerpen) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti, ifformulati b’mod identiku għal kull waħda mill-kawżi magħquda:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201C" ID="QS0035" REF.END="QE0035"/>1)</NO.P><TXT>L-Artikolu 9(4) tar-[Regolament Nru 1371/2007] moqri flimkien mal-Artikolu 2(a) u mal-Artikolu 3 tad-Direttiva 93/13, għandu jiġi interpretat fis-sens li dejjem tinħoloq relazzjoni ġuridika kuntrattwali bejn il-kumpannija tat-trasport u l-passiġġier, anki meta l-passiġġier jagħmel użu mis-servizzi tat-trasportatur mingħajr ma jikseb biljett?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Fil-każ li r-risposta li ngħatat għad-domanda preċedenti hija fin-negattiv, il-protezzjoni mogħtija permezz tat-teorija tal-klawżoli inġusti testendi wkoll għall-passiġġier li jagħmel użu mit-trasport pubbliku mingħajr ma jkun kiseb biljett u li, meta jagħmel dan, huwa obbligat li minbarra l-ispiża tat-trasport jagħmel ħlas addizzjonali, konformement mal-kundizzjonijiet ġenerali tat-trasportatur, li huma meqjusa bħala applikabbli b’mod ġenerali fuq il-bażi tan-natura tagħhom ta’ regolament jew minħabba il-pubblikazzjoni tagħhom f’pubblikazzjoni uffiċjali tal-Istat?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>L-Artikolu 6 tad-Direttiva 93/13 dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur, li jipprevedi li <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0036" REF.END="QE0036"/>[l]-Istati Membri għandhom jistabbilixxu li klawżoli inġusti użati f’kuntratt konkluż ma konsumatur minn bejjiegħ jew fornitur għandhom, kif previst fil-liġi nazzjonali tagħhom, ma jkunux jorbtu lill-konsumatur u li l-kuntratt għandu jkompli jorbot lill-partijiet fuq dawn il-klawżoli jekk dan ikun kapaċi jkompli jeżisti mingħajr il-klawżoli inġusti<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> jipprekludi lill-qorti, fil-każijiet kollha, milli timmodera l-klawżola meqjusa bħala inġusta jew milli tapplika l-liġi ordinarja minflok</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>Fil-każ li r-risposta li ngħatat għad-domanda preċedenti hija fin-negattiv, liema huma ċ-ċirkustanzi li fihom il-qorti nazzjonali tista’ tipproċedi sabiex timmodera l-klawżola meqjusa bħala inġusta jew tissostitwixxiha b’liġi ordinarja?</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="8"?><ITEM><NP><NO.P>5)</NO.P><TXT>Fil-każ li d-domandi preċedenti ma jistgħux jingħataw risposta <HT TYPE="ITALIC">in abstracto</HT>, tqum il-kwistjoni jekk, f’każ li, wara li tkun qabdet fil-fatt passiġġier li ma jkunx ħallas il-biljett, il-kumpannija ferrovjarja nazzjonali tissanzjonah ċivilment billi timponi ħlas addizzjonali, kemm jekk minbarra l-ispiża tat-trasport jew le, u fejn il-qorti tikkonstata li dan il-ħlas addizzjonali impost huwa inġust fis-sens tal-Artikolu 2(a) moqri flimkien mal-Artikolu 3 tad-Direttiva 93/13, l-Artikolu 6 ta’ din l-istess direttiva jipprekludi lill-qorti milli tannulla l-klawżola u tapplika l-liġi ordinarja dwar ir-responsabbiltà sabiex tikkumpensa lil din il-kumpannija ferrovjarja nazzjonali għad-dannu li sostniet?<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/></TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-<DATE ISO="20180711">11 ta’ Lulju 2018</DATE>, il-Kawżi C-349/18 sa C-351/18 ingħaqdu għall-finijiet tal-proċedura bil-miktub u tas-sentenza.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Fuq id-domandi preliminari</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq l-ewwel domanda</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li, permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tfittex li tikseb interpretazzjoni tal-Artikolu 9(4) tar-Regolament Nru 1371/2007 fid-dawl tad-Direttiva 93/13. Dan ir-regolament madankollu ma jinkludi ebda riferiment għad-Direttiva 93/13. Barra minn hekk, minn paragun tal-Artikolu 1 rispettiv tagħhom jirriżulta li dan ir-regolament u din id-direttiva għandhom għanijiet differenti. Għaldaqstant, id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 93/13 ma jistgħux ikunu rilevanti għall-interpretazzjoni tar-Regolament Nru 1371/2007 (ara, b’analoġija, is-sentenzi tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040909">9 ta’ Settembru 2004</DATE>, <NAME.CASE>Meiland Azewijn</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-292/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:499">EU:C:2004:499</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111215">15 ta’ Diċembru 2011</DATE>, <NAME.CASE>Møller</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-585/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:847">EU:C:2011:847</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, kif ukoll tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140911">11 ta’ Settembru 2014</DATE>, <NAME.CASE>Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-525/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2202">EU:C:2014:2202</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, għalkemm, permezz ta’ din l-ewwel domanda, il-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 9(4) tar-Regolament Nru 1371/2007, għandu jiġi osservat li din id-dispożizzjoni hija relatata mal-possibbiltà li fil-prinċipju għandha tiġi offerta mill-impriżi ferrovjarji li jinkisbu biljetti għas-servizz ikkonċernat fuq il-ferrovija. Madankollu, mid-deċiżjonijiet tar-rinviju jirriżulta li ma hijiex tant din il-possibbiltà li hija inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, iżda l-fatt dwar jekk passiġġier li jwettaq traġitt fuq il-ferrovija mingħajr ma jkun kiseb biljett għandux jiġi kkunsidrat bħala li jkun, minħabba li jkun tela’ fuq il-ferrovija, daħal f’relazzjoni kuntrattwali mal-impriża ferrovjarja, fis-sens ta’ dan ir-regolament. Għaldaqstant, ma huwiex dan l-Artikolu 9(4), inkwantu tali, li għandu jiġi interpretat għall-finijiet tal-kawżi prinċipali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>Minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, hija din tal-aħħar li għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tippermettilha tiddeċiedi l-kawża quddiemha. F’dan id-dawl, jekk ikun il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tifformula mill-ġdid id-domandi li jkunu sarulha. Il-fatt li qorti nazzjonali fasslet, formalment, domanda preliminari billi rreferiet għal ċerti dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tipprovdi lil din il-qorti bil-punti kollha ta’ interpretazzjoni li jistgħu jkunu utli għad-deċiżjoni tal-kawża li għandha quddiemha, indipendentement minn jekk għamlitx riferiment għalihom jew le meta għamlet id-domandi tagħha. F’dan ir-rigward, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tislet mill-elementi kollha pprovduti mill-qorti nazzjonali, u b’mod partikolari mill-motivazzjoni tad-deċiżjoni tar-rinviju, l-elementi tad-dritt tal-Unjoni li jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tas-suġġett tal-kawża (sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170627">27 ta’ Ġunju 2017</DATE>, <NAME.CASE>Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-74/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:496">EU:C:2017:496</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> u l-ġurisprudenza ċċitata).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet u tal-motivi tat-talbiet għal deċiżjoni preliminari, għandu jinftiehem li, permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 8 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1371/2007 għandux jiġi interpretat fis-sens li sitwazzjoni fejn passiġġier jitla’ fuq ferrovija sabiex iwettaq traġitt mingħajr ma jkun akkwista biljett taqax taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0037" REF.END="QE0037"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/> fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Skont it-termini tal-punt 8 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1371/2007, il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0038" REF.END="QE0038"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/>, għall-finijiet ta’ dan ir-regolament, jinkludi <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0039" REF.END="QE0039"/>kuntratt ta’ trasport bi ħlas jew mingħajr ħlas bejn impriża ferrovjarja jew bejjiegħ tal-biljetti u l-passiġġier għall-provvediment ta’ servizz ta’ trasport wieħed jew aktar<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>Għandu jitfakkar li, għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet intiżi permezz tal-leġiżlazzjoni li hija tagħmel parti minnha (sentenzi tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20050607">7 ta’ Ġunju 2005</DATE>, <NAME.CASE>VEMW <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE>, <NO.CASE>C-17/03</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2005:362">EU:C:2005:362</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20121122">22 ta’ Novembru 2012</DATE>, <NAME.CASE>Westbahn Management</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-136/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:740">EU:C:2012:740</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>Fir-rigward tal-formulazzjoni tal-punt 8 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1371/2007, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li t-terminu <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0040" REF.END="QE0040"/>kuntratt<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/>, fis-sens kurrenti tiegħu, jirreferi għal ftehim ta’ volontajiet konkordanti intiżi li jipproduċu effetti ġuridiċi. Min-naħa l-oħra, fil-kuntest tal-qasam irregolat minn dan ir-regolament u fid-dawl tal-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, dan l-effett jikkonsisti prinċipalment fl-obbligu għall-impriża ferrovjarja li tipprovdi lill-passiġġier servizz jew servizzi ta’ trasport u bl-obbligu tal-passiġġier li jħallas il-prezz, sakemm is-servizz ta’ trasport ma jkunx ipprovdut mingħajr ħlas.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>Għaldaqstant, mill-konstatazzjonijiet tal-punt preċedenti jirriżulta li, minn naħa, billi tħalli l-aċċess liberu għall-ferrovija tagħha, u, min-naħa l-oħra, billi jitla’ fuq din sabiex iwettaq traġitt, kemm l-impriża ferrovjarja kif ukoll il-passiġġier juru l-volontajiet konkordanti tagħhom li jidħlu f’relazzjoni kuntrattwali, b’mod li l-kundizzjonijiet neċessarji sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ kuntratt ta’ trasport huma, fil-prinċipju, issodisfatti. Il-formulazzjoni tal-punt 8 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1371/2007 madankollu ma tippermettix li jiġi ddeterminat jekk il-pussess, mill-passiġġier, ta’ biljett huwiex element indispensabbli sabiex ikun jista’ jiġi kkunsidrat li jeżisti <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0041" REF.END="QE0041"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/>, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>Fir-rigward tal-kuntest li jaqa’ fih il-punt 8 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1371/2007, għandu jiġi rrilevat, fl-ewwel lok, li t-termini <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0042" REF.END="QE0042"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/> jinsabu f’diversi dispożizzjonijiet oħra ta’ dan ir-regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>B’hekk, il-punt 10 tal-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament jiddefinixxi l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0043" REF.END="QE0043"/>biljett globali<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/> bħala li jinkludi <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0044" REF.END="QE0044"/>biljett jew biljetti li jirrapreżentaw kuntratt ta’ trasport konkluż għall-użu ta’ servizzi ferrovjarji suċċessivi mħaddma minn impriża ferrovjarja waħda jew aktar<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>L-Artikolu 4 tal-istess regolament, li jirrigwarda speċifikament il-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0045" REF.END="QE0045"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/>, jipprovdi min-naħa tiegħu li, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0046" REF.END="QE0046"/>[b]la ħsara għad-Dispożizzjonijiet [tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1371/2007], il-konklużjoni u l-prestazzjoni ta’ kuntratt ta’ trasport u l-għoti ta’ informazzjoni u biljetti għandhom ikunu rregolati mid-Dispożizzjonijiet tat-Titolu II u t-Titolu III ta’ l-Anness I<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/> ta’ dan ir-regolament.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, f’dan l-Anness I tar-Regolament Nru 1371/2007 huwa b’mod partikolari riprodott it-Titolu II tal-Appendiċi A tal-COTIF, dwar il-konklużjoni u l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ trasport. Skont l-Artikolu 6(1) ta’ dan l-appendiċi, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0047" REF.END="QE0047"/>[b]il-kuntratt ta’ trasport, it-trasportatur għandu jidħol għall-impenn li jġorr il-passiġġier kif ukoll, fejn xieraq, il-bagalji u vetturi għall-post tad-destinazzjoni u li jikkunsinna l-bagalji u l-vetturi fil-post tad-destinazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/>, fejn il-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu 6 jippreċiża li l-kuntratt ta’ trasport għandu jiġi kkonstatat minn biljett jew biljetti mogħtija lill-passiġġier u li, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 9 ta’ dan l-appendiċi, l-assenza, l-irregolarità jew<?PAGE NO="10"?> it-telf tal-biljett ma jaffettwa la l-eżistenza u lanqas il-validità tal-kuntratt, li tibqa’ suġġetta għar-regoli uniformi stabbiliti mill-COTIF. Bl-istess mod, l-Artikolu 6(3) ta’ dan l-appendiċi sempliċement jippreċiża li l-biljett tat-trasport għandu jkun evidenza sakemm ma tinġibx prova kuntrarja tal-konklużjoni u l-kontenut tal-kuntratt ta’ trasport.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42</NO.P><TXT>Barra minn hekk, l-Artikolu 7 tal-Appendiċi A tal-COTIF jipprevedi, fil-paragrafu 1 tiegħu li l-kundizzjonijiet ġenerali ta’ trasport jiddeterminaw b’mod partikolari, il-forma u l-kontenut tal-biljetti u, fil-paragrafu 2(c), li fuq il-biljett għandu jkun hemm miktuba kull indikazzjoni neċessarja biex tiġi pprovata l-konklużjoni u l-kontenut tal-kuntratt ta’ trasport u li tippermetti lill-passiġġier isostni d-drittijiet tiegħu li jirriżultaw minn dan il-kuntratt.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat ukoll li mill-Artikolu 9(2) u (3) tar-Regolament Nru 1371/2007 jirriżulta li, mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 4 ta’ dan l-artikolu, l-impriżi ferrovjarji għandhom jagħtu biljetti lill-passiġġieri permezz ta’ mill-inqas wieħed mit-tliet – jew minn tnejn fil-każ ta’ biljetti għas-servizzi previsti fil-kuntest ta’ kuntratti ta’ servizz pubbliku – modi ta’ distribuzzjoni li jelenkaw dawn id-dispożizzjonijiet, li fosthom hemm l-għoti abbord tal-ferrovija.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44</NO.P><TXT>Fit-tieni lok, għandu jiġi rrilevat li mill-Artikolu 8(1) tal-Appendiċi A tal-COTIF, li jinsab fl-Anness I ta’ dan ir-regolament, jirriżulta li huwa biss fl-assenza ta’ ftehim kuntrarju bejn il-passiġġier u t-trasportatur li l-prezz ta’ trasport għandu jitħallas minn qabel.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45</NO.P><TXT>Barra minn hekk, ċertament, l-Artikolu 9 ta’ dan l-Appendiċi A, li taħt ir-riżerva tiegħu japplika l-Artikolu 6 ta’ dan, jipprovdi, fl-ewwel sentenza tal-paragrafu 1 tiegħu, li, mill-bidu tal-vjaġġ, il-passiġġier għandu jkollu biljett validu u għandu jippreżentah meta jiġu kkontrollati l-biljetti. Madankollu, dan l-Artikolu 9 jippreċiża, fit-tieni sentenza tiegħu, rispettivament (a) u (b), li l-kundizzjonijiet ġenerali ta’ trasport jistgħu jipprovdu li passiġġier li ma jipproduċix biljett tat-trasport validu għandu jħallas, b’żieda mal-prezz tat-trasport, ħlas addizzjonali u li passiġġier li jirrifjuta li jħallas immedjatament il-prezz tat-trasport jew il-ħlas addizzjonali jista’ jiġi mitlub li jtemm il-vjaġġ tiegħu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46</NO.P><TXT>Issa, skont il-punt 16 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1371/2007, il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0048" REF.END="QE0048"/>kundizzjonijiet ġenerali tat-trasport<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/>, għall-finijiet ta’ dan ir-regolament, jirreferi għall-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0049" REF.END="QE0049"/>kondizzjonijiet tat-trasportatur fil-forma ta’ kondizzjonijiet ġenerali jew tariffi legalment fis-seħħ f’kull Stat Membru u li saru, bil-konklużjoni tal-kuntratt tat-trasport, parti integrali minnu<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/>, fejn it-<QUOT.START CODE="201C" ID="QS0050" REF.END="QE0050"/>trasportatur<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/> huwa ddefinit fil-punt 2 tal-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament bħala <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0051" REF.END="QE0051"/>l-impriża ferrovjarja kuntrattwali li magħha l-passiġġier ikkonkluda l-kuntratt ta’ trasport jew serje ta’ impriżi ferrovjarji suċċessivi li jinżammu responsabbli abbażi ta’ dan il-kuntratt<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47</NO.P><TXT>Sa fejn passiġġier li ma jippreżentax biljett validu jew jirrifjuta l-ħlas immedjat tal-biljett jistgħu jiġu invokati kontrih, abbażi tal-Artikolu 9 tal-Appendiċi A tal-COTIF, li jinsab fl-Anness I tar-Regolament Nru 1371/2007, il-kundizzjonijiet ġenerali ta’ trasport, u sa fejn dawn, skont il-punt 16 tal-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament, moqri flimkien mal-punt 2 tal-Artikolu 3 tiegħu, isiru, għall-finijiet tal-imsemmi regolament, parti integrali mill-kuntratt ta’ trasport bejn l-impriża ferrovjarja u l-passiġġier bil-konklużjoni ta’ dan, minn dan jirriżulta li tali impriża li tħalli aċċess liberu għall-ferroviji tagħha u passiġġier li jitla’ abbord tali ferrovija sabiex iwettaq traġitt għandhom jiġu kkunsidrati li huma partijiet f’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0052" REF.END="QE0052"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/>, fis-sens tal-istess regolament, mill-mument fejn dan il-passiġġier ikun jinsab hekk abbord tal-ferrovija. Fil-fatt, fil-każ kuntrarju, l-imsemmi passiġġier ma jistax, abbażi tar-Regolament Nru 1371/2007, ikun affaċċjat bil-kundizzjonijiet ġenerali ta’ trasport tagħha.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48</NO.P><TXT>Minn dawn l-elementi kuntestwali jirriżulta għalhekk b’mod ċar li t-titolu ta’ trasport, ukoll imsejjaħ f’dan l-Appendiċi A, <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0053" REF.END="QE0053"/>biljett<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/>, huwa sempliċement l-instrument li jimmaterjalizza l-kuntratt ta’ trasport, fis-sens tar-Regolament Nru 1371/2007.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49</NO.P><TXT>Il-formulazzjoni tal-punt 8 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1371/2007 u l-kuntest li taqa’ taħtu din id-dispożizzjoni jwasslu, konsegwentement, sabiex jiġi kkunsidrat li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0054" REF.END="QE0054"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/>, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni, għandu, għall-finijiet ta’ dan ir-regolament, jinftiehem bħala li huwa indipendenti mill-pussess, mill-passiġġier, ta’ biljett u f’dan is-sens li tinkludi sitwazzjoni li fiha passiġġier jitla’ abbord ta’ ferrovija liberament aċċessibbli sabiex iwettaq traġitt mingħajr ma jkun kiseb biljett.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50</NO.P><TXT>Din l-interpretazzjoni hija kkorraborata mill-għanijiet intiżi mir-Regolament Nru 1371/2007. Minn naħa, skont it-termini tal-Artikolu 1(a) tiegħu, dan ir-regolament għandu b’mod partikolari l-għan li jistabbilixxi regoli f’dak li jikkonċerna l-konklużjoni ta’ kuntratti ta’ trasport. Min-naħa l-oħra, il-premessa 1 tal-imsemmi regolament tenfasizza b’mod partikolari li, fil-kuntest tal-politika komuni tat-trasport, għadhom jiġu mħarsa d-drittijiet tal-passiġġieri bil-ferrovija. Barra minn hekk, mill-premessa 2 tal-istess regolament jirriżulta li għandu jintlaħaq livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumaturi fil-qasam tat-trasport u, skont il-premessa 3 ta’ dan, peress li l-passiġġier bil-ferrovija huwa l-parti dgħajfa tal-kuntratt ta’ trasport, għandhom jiġu mħarsa d-drittijiet tiegħu f’dan ir-rigward.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51</NO.P><TXT>Huwa kuntrarju għal dawn l-għanijiet li jiġi kkunsidrat li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0055" REF.END="QE0055"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/>, fis-sens tar-Regolament Nru 1371/2007, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jinkludix sitwazzjoni fejn passiġġier jitla’ fuq ferrovija liberament aċċessibbli sabiex iwettaq traġitt mingħajr ma jkun kiseb biljett. Fil-fatt, kieku kien permess li jiġi kkunsidrat li tali passiġġier jista’, sempliċement minħabba li ma jkollux biljett meta jitla’ fuq il-ferrovija, jiġi kkunsidrat bħala li ma huwiex parti minn relazzjoni kuntrattwali mal-impriża ferrovjarja li tkun ħalliet il-ferroviji tagħha f’aċċess liberu, dan il-passiġġier ikun jista’, għal raġunijiet li ma huwiex responsabbli għalihom, ikun imċaħħad mid-drittijiet li dan ir-regolament jorbot mal-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ trasport, li jmur kontra l-għan ta’ protezzjoni tal-passiġġieri ferrovjarji li għandu l-imsemmi regolament u li huwa mfakkar fil-premessi 1 sa 3 ta’ dan.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52</NO.P><TXT>Barra minn hekk, fl-assenza ta’ dispożizzjonijiet f’dan ir-rigward fir-Regolament Nru 1371/2007, tali interpretazzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-validità ta’ dan il-kuntratt jew tal-konsegwenzi li jistgħu jkunu marbuta man-nuqqas ta’ eżekuzzjoni, minn waħda mill-partijiet, tal-obbligi kuntrattwali tagħha, liema, fl-assenza ta’ dispożizzjoni f’dan ir-rigward f’dan ir-regolament, jibqgħu rregolati mid-dritt nazzjonali applikabbli.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-punt 8 tal-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 1371/2007 għandu jiġi interpretat fis-sens li sitwazzjoni fejn passiġġier jitla’ abbord ferrovija liberament aċċessibbli sabiex iwettaq traġitt mingħajr ma jkun akkwista biljett taqa’ taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0056" REF.END="QE0056"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/>, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq it-tieni domanda</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54</NO.P><TXT>Fid-dawl tar-risposta mogħtija għall-ewwel domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tieni domanda.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq it-tielet u l-ħames domanda</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55</NO.P><TXT>Permezz tat-tielet u tal-ħames domanda tagħha, li jaqbel li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi qorti nazzjonali li tikkonstata n-natura inġusta ta’ klawżola penali prevista f’kuntratt konkluż bejn bejjiegħ jew fornitur u konsumatur milli timmodera l-ammont tas-sanzjoni imposta minn din il-klawżola fuq dan il-konsumatur jew tissostitwixxi l-imsemmija klawżola b’dispożizzjoni ta’ dritt nazzjonali ta’ natura awżiljarja. F’dan il-kuntest, din il-qorti tistaqsi wkoll dwar il-fatt jekk<?PAGE NO="12"?> id-Direttiva 93/13 għandhiex tiġi interpretata fis-sens li tipprekludi, f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, lill-qorti nazzjonali milli tapplika wkoll dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali tagħha relatati mar-responsabbiltà mhux kuntrattwali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrelevat, preliminarjament, li, f’dan il-każ, skont l-indikazzjonijiet li jinsabu fit-talbiet għal deċiżjoni preliminari, il-klawżola penali li l-qorti tar-rinviju tista’, jekk ikun il-każ, tiddikkjara inġusta tagħmel parti mill-kundizzjonijiet ġenerali ta’ trasport tas-SNCB, li fir-rigward tagħhom din il-qorti tippreċiża li huma <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0057" REF.END="QE0057"/>kkunsidrati li huma ta’ applikazzjoni ġenerali abbażi tan-natura regolatorja tagħhom<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/> u li huma s-suġġett ta’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0058" REF.END="QE0058"/>komunikazzjoni f’pubblikazzjoni uffiċċjali tal-Istat<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="201D" ID="QE0058"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57</NO.P><TXT>Fid-dawl ta’ dawn il-preċiżazzjonijiet, għandu jitfakkar li, hekk kif jirriżulta mill-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 93/13, il-klawżoli kuntrattwali li jirriflettu, b’mod partikolari, dispożizzjonijiet mandatarji statutorji jew regolatorji ma għandhomx ikunu suġġetti għad-dispożizzjonijiet tagħha.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58</NO.P><TXT>Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, kif jirriżulta mit-tlettax-il premessa tad-Direttiva 93/13, l-esklużjoni prevista fl-Artikolu 1(2) ta’ din testendi għad-dispożizzjonijiet ta’ dritt nazzjonali li japplikaw għall-partijiet kontraenti indipendentement mill-għażla tagħhom u għal dawk li japplikaw awtomatikament, jiġifieri fl-assenza ta’ arranġament differenti mill-partijiet f’dan ir-rigward, kif ukoll għall-klawżoli kuntrattwali li jirriflettu l-imsemmija dispożizzjonijiet (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130321">21 ta’ Marzu 2013</DATE>, <NAME.CASE>RWE Vertrieb</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑92/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:180">EU:C:2013:180</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Barclays Bank</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑280/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:279">EU:C:2014:279</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, kif ukoll id-digriet tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171207">7 ta’ Diċembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Woonhaven Antwerpen</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-446/17</NO.CASE>, mhux ippubblikat, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:954">EU:C:2017:954</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59</NO.P><TXT>Din l-esklużjoni hija ġġustifikata bil-fatt li, fil-prinċipju, huwa leġittimu li jiġi preżunt li l-leġiżlatur nazzjonali stabbilixxa ekwilibriju bejn id-drittijiet u l-obbligi kollha tal-partijiet għal ċerti kuntratti, ekwilibriju li l-leġiżlatur tal-Unjoni ried espliċitament iżomm (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Barclays Bank</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-280/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:279">EU:C:2014:279</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll id-digriet tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171207">7 ta’ Diċembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Woonhaven Antwerpen</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-446/17</NO.CASE>, mhux ippubblikat, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:954">EU:C:2017:954</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60</NO.P><TXT>Din l-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 93/13 tippreżupponi għalhekk, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li għandhom jiġu ssodisfatti żewġ kundizzjonijiet. Minn naħa, il-klawżola kuntrattwali għandha tirrifletti dispożizzjoni leġiżlattiva jew regolatorja u, min-naħa l-oħra, din id-dispożizzjoni għandha tkun mandatorja (sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140910">10 ta’ Settembru 2014</DATE>, <NAME.CASE>Kušionová</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-34/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2189">EU:C:2014:2189</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0078">78</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, kif ukoll tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170920">20 ta’ Settembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE>, <NO.CASE>C-186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:703">EU:C:2017:703</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61</NO.P><TXT>Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta essenzjalment li l-imsemmija esklużjoni tkopri d-dispożizzjonijiet leġiżlattivi jew regolatorji mandatorji differenti minn dawk relatati mal-portata tas-setgħat tal-qorti nazzjonali sabiex tevalwa n-natura inġusta ta’ klawżola kuntrattwali (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Barclays Bank</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-280/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:279">EU:C:2014:279</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180807">7 ta’ Awwissu 2018</DATE>, <NAME.CASE>Banco Santander u Escobedo Cortés</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-96/16 u C-94/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:643">EU:C:2018:643</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62</NO.P><TXT>Il-verifika li dawn il-kundizzjonijiet ġew issodisfatti taqa’ taħt il-kompetenza tal-qorti nazzjonali f’kull każ inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130530">30 ta’ Mejju 2013</DATE>, <NAME.CASE>Asbeek Brusse u de Man Garabito</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑488/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:341">EU:C:2013:341</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, kif ukoll tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170920">20 ta’ Settembru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Andriciuc <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE>, <NO.CASE>C-186/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:703">EU:C:2017:703</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, pint 29 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63</NO.P><TXT>Meta twettaq din il-verifika, din il-qorti għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li, fid-dawl b’mod partikolari tal-għan tad-Direttiva 93/13, jiġifieri l-protezzjoni tal-konsumaturi kontra l-klawżoli inġusti inklużi fil-kuntratti konklużi ma’ dawn tal-aħħar minn bejjiegħa jew fornituri, l-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 1(2) tal-istess direttiva għandha tiġi interpretata b’mod strett (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi<?PAGE NO="13"?> tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140910">10 ta’ Settembru 2014</DATE>, <NAME.CASE>Kušionová</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-34/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:2189">EU:C:2014:2189</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0077">77</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, kif ukoll tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180920">20 ta’ Settembru 2018</DATE>, <NAME.CASE>OTP Bank u OTP Faktoring</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑51/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:750">EU:C:2018:750</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0054">54</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64</NO.P><TXT>Wara li dan ġie ppreċiżat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha twettaq l-analiżi tat-tielet u l-ħames domanda billi tibbaża ruħha fuq il-premessa, li l-qorti tar-rinviju għandha tivverifika l-eżattezza tagħha, li l-klawżola li hija għandha l-intenzjoni li tiddikkjara inġusta ma taqax barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 93/13 abbażi tal-Artikolu 1(2) tagħha.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13, l-Istati Membri għandhom jipprevedu li l-klawżoli inġusti li jkunu jinsabu f’kuntratt konkluż ma’ konsumatur minn bejjiegħ jew fornitur ma għandhomx jorbtu lill-konsumaturi, skont il-kundizzjonijiet previsti fid-dritt nazzjonali rispettiv tagħhom, u li l-kuntratt għandu jibqa’ vinkolanti għall-partijiet skont l-istess termini, jekk ikun jista’ jibqa’ fis-seħħ mingħajr il-klawżoli inġusti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66</NO.P><TXT>Il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat din id-dispożizzjoni fis-sens li l-qorti nazzjonali għandha tiġbed il-konklużjonijiet kollha li, skont id-dritt nazzjonali, jirriżultaw mill-konstatazzjoni tan-natura inġusta tal-klawżola inkwistjoni sabiex jiġi żgurat li l-konsumatur ma jkunx marbut biha. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li, meta l-qorti nazzjonali tikkunsidra klawżola kuntrattwali inġusta, hija ma għandhiex tapplikaha sabiex din ma tipproduċix effetti li jippreġudikaw lill-konsumatur, sakemm il-konsumatur ma jopponix għal dan (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130530">30 ta’ Mejju 2013</DATE>, <NAME.CASE>Asbeek Brusse u de Man Garabito</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-488/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:341">EU:C:2013:341</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-70/17 u C-179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67</NO.P><TXT>Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet ukoll li, meta l-qorti nazzjonali tikkonstata n-nullità ta’ klawżola inġusta f’kuntratt konkluż bejn bejjiegħ jew fornitur u konsumatur, l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13 għandu jiġi interpretat fis-sens li dan jipprekludi regola ta’ dritt nazzjonali li tippermetti lill-qorti nazzjonali tikkompleta dan il-kuntratt billi tagħmel reviżjoni tal-kontenut ta’ din il-klawżola (sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 ta’ April 2014</DATE>, <NAME.CASE>Kásler u Káslerné Rábai</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-26/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:282">EU:C:2014:282</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0077">77</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-70/17 u C-179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). B’mod partikolari, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li din id-dispożizzjoni ma tistax tiġi interpretata fis-sens li tippermetti lill-qorti nazzjonali, fil-każ fejn tikkonstata n-natura inġusta ta’ klawżola penali f’kuntratt konkluż bejn bejjiegħ jew fornitur u konsumatur, li tnaqqas l-ammont tal-penalità imposta fuq il-konsumatur minflok ma twarrab kompletament l-applikazzjoni tal-klawżola inkwistjoni fil-konfront ta’ dan tal-aħħar (sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130530">30 ta’ Mejju 2013</DATE>, <NAME.CASE>Asbeek Brusse u de Man Garabito</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-488/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:341">EU:C:2013:341</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, kif ukoll tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150121">21 ta’ Jannar 2015</DATE>, <NAME.CASE>Unicaja Banco u Caixabank</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-482/13, C-484/13, C‑485/13 u C-487/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:21">EU:C:2015:21</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68</NO.P><TXT>Il-kuntratt għandu jissussisti, fil-prinċipju, mingħajr ebda modifika oħra minbarra dik li tirriżulta mit-tħassir tal-klawżoli inġusti, sa fejn tali persistenza tal-kuntratt tkun ġuridikament possibbli b’mod konformi mar-regoli tad-dritt nazzjonali (sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130530">30 ta’ Mejju 2013</DATE>, <NAME.CASE>Asbeek Brusse u de Man Garabito</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-488/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:341">EU:C:2013:341</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150121">21 ta’ Jannar 2015</DATE>, <NAME.CASE>Unicaja Banco u Caixabank</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-482/13, C-484/13, C-485/13 u C‑487/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:21">EU:C:2015:21</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69</NO.P><TXT>Għalkemm kieku l-qorti nazzjonali tkun tista’ tirrevedi l-kontenut tal-klawżoli inġusti li jinsabu f’tali kuntratti, tali fakultà tkun suxxettibbli li timmina t-twettiq tal-għan għal żmien twil previst fl-Artikolu 7 tad-Direttiva 93/13. Fil-fatt, tali fakultà timmina l-effett dissważiv eżerċitat fuq il-bejjiegħa jew fornituri bil-pur u sempliċi nuqqas ta’ applikazzjoni fil-konfront tal-konsumaturi ta’ tali klawżoli inġusti sa fejn dawn jibqgħu bit-tentazzjoni li jużaw l-imsemmija klawżoli minkejja li jkunu jafu li, anki jekk dawn jiġu invalidati, il-kuntratt jista’ madankollu jkun ikkompletat, sa fejn neċessarju, mill-qorti nazzjonali b’mod li jiġi ggarantit b’hekk l-interess tal-imsemmija bejjiegħa jew<?PAGE NO="14"?> fornituri (sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130530">30 ta’ Mejju 2013</DATE>, <NAME.CASE>Asbeek Brusse u de Man Garabito</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑488/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:341">EU:C:2013:341</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0058">58</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, kif ukoll tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-70/17 u C-179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0054">54</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70</NO.P><TXT>Barra minn hekk, huwa minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat eċċezzjoni għal dan il-prinċipju meta ddeċidiet li l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13 ma jipprekludix qorti nazzjonali, b’applikazzjoni tal-prinċipji tad-dritt tal-kuntratti, milli tħassar il-klawżola inġusta billi tissostitwiha b’dispożizzjoni ta’ dritt nazzjonali ta’ natura awżiljari, bil-kundizzjoni li din is-sostituzzjoni tkun konformi mal-għan tal-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13 u li tippermetti li jerġa’ jinstab ekwilibriju reali bejn id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet kokontraenti ta’ natura li tiġi stabbilita l-ugwaljanza bejn dawn tal-aħħar. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja llimitat din il-possibbiltà għall-każijiet li fihom id-dikjarazzjoni ta’ invalidità tal-klawżola inġusta tobbliga lill-qorti tannulla l-kuntratt fl-intier tiegħu, u b’hekk il-konsumatur jiġi espost għal konsegwenzi partikolarment dannużi, fejn dan tal-aħħar ikun ippenalizzat (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150121">21 ta’ Jannar 2015</DATE>, <NAME.CASE>Unicaja Banco u Caixabank</NAME.CASE>, <NO.CASE>C-482/13, C-484/13, C-485/13 u C‑487/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:21">EU:C:2015:21</NO.ECLI></REF.DOC.ECR> punt 33 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata, u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20190326">26 ta’ Marzu 2019</DATE>, <NAME.CASE>Abanca Corporación Bancaria u Bankia</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑70/17 u C-179/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:250">EU:C:2019:250</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71</NO.P><TXT>Madankollu, fil-kawżi prinċipali, u taħt riżerva tal-verifiki li għandhom isiru f’dan ir-rigward mill-qorti tar-rinviju, ma jidhirx li l-invalidazzjoni eventwali tal-klawżola penali inkwistjoni hija ta’ natura li twassal għall-annullament tal-kuntratti fl-intier tagħhom u li b’hekk il-konsumatur jiġi espost għal konsegwenzi partikolarment dannużi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72</NO.P><TXT>Rigward il-punt dwar jekk, f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, huwiex possibbli, għall-qorti tar-rinviju, li, barra minn hekk, tapplika regoli tad-dritt nazzjonali tagħha relatati mar-responsabbiltà mhux kuntrattwali, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li d-Direttiva 93/13, skont l-Artikolu 1(1) tagħha, għandha l-għan li tapprossima l-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri relatati ma’ klawżoli inġusti f’kuntratti konklużi bejn bejjiegħ jew fornitur u konsumatur u li ma tinkludi ebda dispożizzjoni relatata mar-responsabbiltà mhux kuntrattwali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73</NO.P><TXT>Għaldaqstant, il-kwistjoni dwar jekk ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali humiex, fil-fatt, tali li jaqgħu taħt id-dritt tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali ma taqax taħt id-Direttiva 93/13, iżda taħt id-dritt nazzjonali. Sussegwentement, ma hemmx lok li tiġi eżaminata fil-kuntest ta’ dawn it-talbiet għal deċiżjoni preliminari.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għat-tielet u l-ħames domanda għandha tkun li l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi, minn naħa, qorti nazzjonali li tikkonstata n-natura inġusta ta’ klawżola penali prevista f’kuntratt konkluż bejn bejjiegħ jew fornitur u konsumatur milli timmodera l-ammont tas-sanzjoni imposta minn din il-klawżola fuq dan il-konsumatur u, min-naħa l-oħra, li qorti nazzjonali tissostitwixxi l-imsemmija klawżola, b’applikazzjoni tal-prinċipji tad-dritt tagħha tal-kuntratti, b’dispożizzjoni ta’ dritt nazzjonali ta’ natura awżiljarja, ħlief jekk il-kuntratt inkwistjoni jkun jista’ jibqa’ jeżisti fil-każ ta’ tħassir tal-klawżola inġusta u jekk l-annullament tal-kuntratt fl-intier tiegħu jesponi lill-konsumatur għal konsegwenzi partikolarment dannużi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Fuq ir-raba’ domanda</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75</NO.P><TXT>Fid-dawl tar-risposta mogħtija għat-tielet u l-ħames domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għar-raba’ domanda.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="15"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Fuq l-ispejjeż</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76</NO.P><TXT>Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Il-Ħames Awla) taqta’ u tiddeċiedi:</INTRO><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">1)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-punt 8 tal-Artikolu 3 tar-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑<DATE ISO="20071023">23 ta’ Ottubru 2007</DATE> dwar id-Drittijiet u l-Obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji, għandu jiġi interpretat fis-sens li sitwazzjoni fejn passiġġier jitla’ abbord ferrovija liberament aċċessibbli sabiex iwettaq traġitt mingħajr ma jkun akkwista biljett taqa’ taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" ID="QS0059" REF.END="QE0059"/>kuntratt ta’ trasport<QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="201D" ID="QE0059"/>, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">2)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 93/13 KEE tal-<DATE ISO="19930405">5 ta’ April 1993</DATE> dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur, għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi, minn naħa, qorti nazzjonali li tikkonstata n-natura inġusta ta’ klawżola penali prevista f’kuntratt konkluż bejn bejjiegħ jew fornitur u konsumatur milli timmodera l-ammont tas-sanzjoni imposta minn din il-klawżola fuq dan il-konsumatur u, min-naħa l-oħra, li qorti nazzjonali tissostitwixxi l-imsemmija klawżola, b’applikazzjoni tal-prinċipji tad-dritt tagħha tal-kuntratti, b’dispożizzjoni ta’ dritt nazzjonali ta’ natura awżiljarja, ħlief jekk il-kuntratt inkwistjoni jkun jista’ jibqa’ jeżisti fil-każ ta’ tħassir tal-klawżola inġusta u jekk l-annullament tal-kuntratt fl-intier tiegħu jesponi lill-konsumatur għal konsegwenzi partikolarment dannużi.</HT></TXT></NP></ITEM></LIST></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Firem</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>