ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Έργο προς υποστήριξη των ενεργειών πρόληψης και καταπολέμησης της παράνομης διάδοσης και διακίνησης φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού (SALW) και πυρομαχικών καθώς και των επιπτώσεών τους στην αμερικανική ήπειρο –

Φάση ΙΙΙ

1.   Ιστορικό

Η αμερικανική ήπειρος εξακολουθεί να είναι η πιο βίαιη περιοχή στον κόσμο, με υψηλό οικονομικό, κοινωνικό και ανθρώπινο κόστος, που πλήττει ιδίως τους πλέον ευάλωτους πληθυσμούς. Σύμφωνα με την τελευταία Παγκόσμια μελέτη για τις ανθρωποκτονίες, το 2021 καταγράφηκε στη συγκεκριμένη περιοχή το υψηλότερο περιφερειακό ποσοστό ανθρωποκτονιών, με 15 ανθρωποκτονίες ανά 100 000 κατοίκους, σε σύγκριση με τον παγκόσμιο μέσο όρο των 5,8 ανά 100 000 κατοίκους (1). Μολονότι έχει σημειωθεί πρόοδος ως προς τη μείωση των ποσοστών ανθρωποκτονιών — από 17,2 ανθρωποκτονίες ανά 100 000 κατοίκους το 2017 (2) — μία στις τρεις ανθρωποκτονίες παγκοσμίως εξακολουθεί να καταγράφεται στην αμερικανική ήπειρο. Επιπλέον, σχεδόν το 70 % αυτών των ανθρωποκτονιών διαπράττεται με πυροβόλο όπλο (3). Ως εκ τούτου, έχει ουσιαστική σημασία να ενισχυθεί η ικανότητα των χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής να αντιμετωπίζουν την ένοπλη βία.

Η ένοπλη βία στην περιοχή οφείλεται σε διάφορους παράγοντες. Η παράνομη διάδοση όπλων και πυρομαχικών, ιδίως σε συνθήκες μεγάλης ανισότητας, κοινωνικού αποκλεισμού και έλλειψης πρόσβασης σε δημόσιες υπηρεσίες και σε ειρηνικές μεθόδους επίλυσης συγκρούσεων, θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια της κοινότητας. Επιπλέον, οι οργανωμένες εγκληματικές ομάδες απειλούν τη σταθερότητα των χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής τροφοδοτώντας την παράνομη αγορά όπλων μέσω παράνομων οδών που εκμεταλλεύονται τα διαπερατά σύνορα και την ανεπαρκή εποπτεία της νόμιμης αλυσίδας πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών. Για να παταχθεί αποτελεσματικά η ένοπλη βία στην αμερικανική ήπειρο, ολοκληρωμένες πολιτικές πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στον έλεγχο των παράνομων ροών πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών και στην αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου σε επίπεδο κοινότητας μέσω μιας διττής προσέγγισης που θα στοχοθετεί τόσο την προσφορά όσο και τη ζήτηση παράνομων πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών.

Η περιοχή διαθέτει ήδη πλαίσιο για την ενίσχυση των ελέγχων των πυροβόλων όπλων και των πυρομαχικών σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους. Η σύμβαση CIFTA, η οποία υπογράφηκε το 1997 και επικυρώθηκε από 31 χώρες της αμερικανικής ηπείρου, παραμένει ο βασικός μηχανισμός περιφερειακής συνεργασίας για την πρόληψη, την καταπολέμηση και την εξάλειψη της παράνομης κατασκευής και διακίνησης πυροβόλων όπλων, πυρομαχικών και εκρηκτικών. Η CIFTA θεσπίζει νομικά δεσμευτικές υποχρεώσεις σχετικά με τη διαχείριση πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, τον περιορισμό της εκτροπής από τους νόμιμους χρήστες και την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων. Ωστόσο, είναι απαραίτητο να ενταθούν οι προσπάθειες για την εφαρμογή των διατάξεων της σύμβασης. Παρά τις προσπάθειες των κυβερνήσεων, η περιοχή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πολυάριθμες προκλήσεις όσον αφορά την εφαρμογή αυτών των πολιτικών, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι μόνο εξουσιοδοτημένοι χρήστες έχουν πρόσβαση σε πυροβόλα όπλα και πυρομαχικά.

Η αρχική πρόκληση είναι η έλλειψη δεδομένων ώστε να κατανοηθούν οι διαφοροποιήσεις του φαινομένου σε κάθε χώρα και να εντοπιστούν τα κενά στις θεσμικές ικανότητες. Επίσης, οι χώρες δεν διαθέτουν νομοθεσία, ανθρώπινους πόρους και εξοπλισμό για να ελέγχουν το νόμιμο εμπόριο και τη νόμιμη χρήση πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών. Μολονότι η σήμανση των πυροβόλων όπλων έχει αυξηθεί, η ικανότητα των συστημάτων τήρησης αρχείων είναι περιορισμένη. Τα περισσότερα συστήματα εξακολουθούν να βρίσκονται σε έντυπη μορφή ή να είναι κατακερματισμένα, ενώ δεν διενεργείται ενσωμάτωση των δεδομένων. Στην πράξη, όταν μια μη στρατιωτική ή μια ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας λάβει άδεια κατοχής πυροβόλου όπλου, δεν υπάρχει εξουσιοδοτημένη μονάδα ή εξουσιοδοτημένο προσωπικό για να επαληθεύει τη συμμόρφωση με τους όρους αδειοδότησης. Η εποπτεία των κρατικών οπλοστασίων είναι επίσης χαλαρή. Οι στρατιωτικές δυνάμεις και οι δυνάμεις ασφαλείας δεν εφαρμόζουν συστηματικά πρωτόκολλα διαχείρισης αποθεμάτων, πράγμα που αυξάνει την πιθανότητα εκτροπής πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών στην παράνομη αγορά, καθώς και τον κίνδυνο μη προγραμματισμένων εκρήξεων σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης.

Είναι επίσης σχετικά εύκολο να εκτραπούν πυροβόλα όπλα και πυρομαχικά κατά τη διάρκεια διεθνών μεταφορών. Οι αρχές αδειοδότησης, τα τελωνεία και οι συνοριακές υπηρεσίες δεν διαθέτουν τους διαύλους για να επικοινωνούν σε πραγματικό χρόνο και να παρακολουθούν την τρέχουσα κυκλοφορία των εμπορευμάτων. Ο ελλιπής εξοπλισμός, περιλαμβανομένων των ακτίνων Χ, και η έλλειψη εκπαίδευσης του προσωπικού φύλαξης των συνόρων παρακωλύουν τις διαδικασίες επαλήθευσης και την απαγόρευση απόκρυψης πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών.

Η απόκριση της ποινικής δικαιοσύνης είναι επίσης ανεπαρκής. Ορισμένες χώρες εξακολουθούν να μην διαθέτουν ειδικές μονάδες για τη διερεύνηση και τη δίωξη της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων. Η έλλειψη πρωτοκόλλων και πόρων για τη διερεύνηση ανακτηθέντων πυροβόλων όπλων δρα ανασταλτικά για τις ποινικές έρευνες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον εντοπισμό της προέλευσης των πυροβόλων όπλων, στη σύνδεσή τους με πολλαπλούς τόπους εγκλημάτων και στην αποκάλυψη δικτύων παράνομης διακίνησης.

Οι χώρες όχι μόνο δεν διαθέτουν ικανότητες διαχείρισης της προμήθειας πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών προκειμένου να διασφαλίσουν ότι μόνο εξουσιοδοτημένοι χρήστες έχουν πρόσβαση σε αυτά, αλλά και οι θεσμικές ικανότητες είναι επίσης περιορισμένες για την αντιμετώπιση της παράνομης ζήτησης πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών καθώς και των παραγόντων κινδύνου που εμποδίζουν τη διαμόρφωση ειρηνικής νοοτροπίας σε επίπεδο κοινότητας.

Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις, από το 2019, με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (απόφαση ΚΕΠΠΑ 2018/2010 του Συμβουλίου και απόφαση ΚΕΠΠΑ 2022/847 του Συμβουλίου), το Τμήμα Δημόσιας Ασφάλειας (Department of Public Security) του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (ΤΔΑ/ΟΑΚ), στο πλαίσιο του προγράμματος συνδρομής για τον έλεγχο των όπλων και πυρομαχικών (PACAM), παρέχει ολοκληρωμένη τεχνική συνδρομή στα κράτη της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής προκειμένου να ενισχύσουν τις πολιτικές τους για την πρόληψη και την πάταξη της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών. Το PACAM είναι ο επιχειρησιακός μηχανισμός του ΟΑΚ για τη στήριξη των κρατών μελών του ΟΑΚ στην αντιμετώπιση της ένοπλης βίας, ενισχύοντας την ικανότητά τους να συμμορφώνονται με τις διατάξεις διεθνών πράξεων και να τις εφαρμόζουν, όπως η Διαμερικανική Σύμβαση κατά της παράνομης κατασκευής και διακίνησης πυροβόλων όπλων, πυρομαχικών, εκρηκτικών και άλλων συναφών υλικών (CIFTA), το πρόγραμμα δράσης των Ηνωμένων Εθνών (UN-PoA) και η Συνθήκη για το εμπόριο όπλων (ΣΕΟ). Το PACAM παρέχει στήριξη στα κράτη μέλη του ΟΑΚ, κατόπιν αιτήματός τους, μέσω μιας πολυεπίπεδης προσέγγισης:

—	Νομοθετική στήριξη για τη βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου για τα πυροβόλα όπλα.

—	Εξατομικευμένη, προσανατολισμένη στις ανάγκες και βιώσιμη τεχνική συνδρομή και ανάπτυξη ικανοτήτων σε διάφορες πτυχές της διαχείρισης πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους.

—	Προώθηση προληπτικών πρωτοβουλιών για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της κοινότητας έναντι της ένοπλης βίας μέσω της μεθοδολογίας OASIS και τη μείωση της μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης σε πυροβόλα όπλα.

Από τον Ιανουάριο του 2019 έως τον Ιούλιο του 2024, η εφαρμογή των δύο αποφάσεων ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου απέφερε σημαντικά αποτελέσματα στην περιοχή, προς όφελος 28 χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής μέσω διαφόρων συνιστωσών:

—	Εκπόνηση του χάρτη πορείας της Κεντρικής Αμερικής για την πρόληψη της παράνομης διάδοσης και διακίνησης πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών, ο οποίος εγκρίθηκε από τις χώρες της Κεντρικής Αμερικής τον Φεβρουάριο του 2025.

—	Νομοθετική συνδρομή σε 7 χώρες για την ενίσχυση του κανονιστικού πλαισίου τους για τα πυροβόλα όπλα.

—	Εκπαίδευση άνω των 3 400 κρατικών υπαλλήλων από 28 χώρες όσον αφορά τις ορθές πρακτικές και τα πρότυπα υλικής ασφάλειας και διαχείρισης των αποθεμάτων, τη σήμανση και την τήρηση αρχείων πυροβόλων όπλων καθώς και την καταστροφή πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών.

—	Στήριξη σε 16 χώρες για τη σήμανση πυροβόλων όπλων, μεταξύ άλλων μέσω της δωρεάς συσκευών σήμανσης.

—	Καταστροφή άνω των 219 τόνων πυρομαχικών και 85 000 κατασχεθέντων, απαρχαιωμένων ή πλεοναζόντων φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού σε 6 χώρες.

—	Βελτιώσεις της ασφάλειας σε 16 χώρους αποθήκευσης πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών σε 8 χώρες.

—	Ανάπτυξη λογισμικού ελέγχου απογραφής για πυροβόλα όπλα και πυρομαχικά θεσμικών αποθεμάτων, το οποίο χρησιμοποιείται από 15 θεσμικά όργανα σε 9 χώρες.

—	Ανάπτυξη περιφερειακού μηχανισμού επικοινωνίας για τις νόμιμες μεταφορές πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών, περιλαμβανομένης μιας εθνικής λύσης για τις χώρες που εξακολουθούν να χρησιμοποιούν συστήματα σε έντυπη μορφή για τη διαχείριση των οικείων διαδικασιών αδειοδότησης.

—	Ενίσχυση των δεξιοτήτων ζωής για 2 600 νέους από την Ονδούρα και το Περού που διατρέχουν κίνδυνο μέσω της προσφοράς μαθημάτων ορχήστρας και χορωδίας μετά το σχολείο.

—	Δημιουργία Κέντρου αναφοράς για τα θύματα ένοπλης βίας στην Ονδούρα, το οποίο παρέσχε ψυχοκοινωνική στήριξη σε πάνω από 160 άτομα και διοργάνωσε δραστηριότητες προβολής για την αύξηση της ευαισθητοποίησης.

—	Εκπαίδευση πάνω από 300 ενδιαφερομένων από κοινότητες του Ελ Σαλβαδόρ, της Ονδούρας και του Περού για την πρόληψη της βίας και την παροχή συνδρομής στα θύματα.

—	Συμμετοχή πάνω από 2 800 πολιτών από την Ονδούρα και το Περού σε δραστηριότητες προβολής και εκδηλώσεις πρόληψης της βίας για την προαγωγή ειρηνικής νοοτροπίας.

Μέσω της συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά την πάταξη της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων στην περιοχή. Ορισμένες χώρες έχουν συμμετάσχει στις περιφερειακές συνιστώσες του έργου, όπως σε μηχανισμούς συντονισμού και εργαστήρια, ενώ μια βασική ομάδα χωρών έχουν εμπλακεί συνολικά.

Παρά την πρόοδο αυτή, εξακολουθεί να είναι αναγκαία η συνέχιση της παρεχόμενης μακροχρόνιας συνδρομής στις χώρες, προκειμένου να διατηρηθούν οι ορθές πρακτικές. Από την εμπειρία του ΤΔΑ/ΟΑΚ έχει καταδειχθεί ότι η συνεχής, εξατομικευμένη, καθοδηγούμενη από τις ανάγκες τεχνική και επιχειρησιακή στήριξη, μακροπρόθεσμα, είναι απαραίτητη προκειμένου να επιτευχθεί η συστηματική εφαρμογή και η εθνική οικειοποίηση πολύπλοκων πολιτικών, όπως ο έλεγχος των πυροβόλων όπλων. Αυτή η νέα φάση θα πραγματεύεται τη σημασία των μακροπρόθεσμων στρατηγικών για την παροχή ουσιαστικών και βιώσιμων αλλαγών στις πολιτικές και τις συνθήκες ασφαλείας.

Η φάση ΙΙΙ θα ενσωματώνει νέα στοιχεία με βάση την πρόοδο των φάσεων Ι και ΙΙ, όπως στοχευμένη συνδρομή για τη βελτίωση των πρακτικών εντοπισμού και την πρόληψη περιστατικών χρήσης πυροβόλων όπλων σε σχολεία. Κατά τη διάρκεια αυτής της πενταετίας, δημιουργήσαμε τις προϋποθέσεις για την εισαγωγή αυτών των νέων στοιχείων, τα οποία απαιτούν άμεσες και στενές σχέσεις με τις κρατικές αρχές και ανοικτό διάλογο σχετικά με τις προκλήσεις και τις ανάγκες τους. Ως εκ τούτου, η φάση ΙΙΙ όχι μόνο θα συμβάλει στη βιωσιμότητα της συνδρομής που παρασχέθηκε κατά την τελευταία πενταετία, αλλά θα κάνει επίσης αισθητή τη διαφορά ως προς την πρόοδο που επιτεύχθηκε για την πάταξη της ένοπλης βίας στην αμερικανική ήπειρο.

2.   Τεχνική προσέγγιση

Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα συνεχίσει να επενδύει σε μια ολιστική προσέγγιση που συνδυάζει στρατηγικές για την πρόληψη της ένοπλης βίας και τον έλεγχο των πυροβόλων όπλων για την αντιμετώπιση της μη εξουσιοδοτημένης προσφοράς και ζήτησης πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών μέσω πέντε ειδικών στόχων:

1.   Ενίσχυση των κανονιστικών πλαισίων για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων στην αμερικανική ήπειρο

Μία συνιστώσα της δράσης επικεντρώνεται στην ενίσχυση των εθνικών νομικών πλαισίων ώστε να διασφαλιστεί ότι στηρίζουν τις επιχειρησιακές δραστηριότητες για τον έλεγχο των πυροβόλων όπλων και περιλαμβάνουν όλες τις υποχρεωτικές διατάξεις των διεθνών κανονισμών. Αυτό συνεπάγεται την επέκταση της διαθεσιμότητας προτύπων και κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με βασικές πτυχές της πρόληψης της ένοπλης βίας και της διαχείρισης πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, καθώς και τη διευκόλυνση της πρόσβασης των εθνικών αρχών και του τεχνικού προσωπικού.

Κατά την προηγούμενη φάση, το ΤΔΑ/ΟΑΚ εκπόνησε τρεις νέες κατευθυντήριες γραμμές (καταστροφή SALW, υλική ασφάλεια και διαχείριση αποθεμάτων — PSSM SALW — και πρόληψη της έμφυλης βίας με την κατάχρηση πυροβόλων όπλων), οι οποίες εγκρίθηκαν από τη συμβουλευτική επιτροπή της CIFTA και ενσωματώθηκαν στο κείμενο της συμπληρωματικής τεκμηρίωσης με σκοπό να καθοδηγεί την εφαρμογή της σύμβασης. Σε αυτή τη φάση, το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα συνεχίσει αυτή την προσπάθεια εκπονώντας κατευθυντήριες γραμμές της CIFTA σχετικά με προγράμματα εθελούσιας παράδοσης όπλων και πρότυπα ασφάλειας και προστασίας για ιδιωτικές εταιρείες ασφαλείας. Τα θέματα αυτά είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την περιοχή. Σημαντικές ποσότητες πυροβόλων όπλων κυκλοφορούν σε ιδιαίτερα πληγείσες κοινότητες πράγμα που απαιτεί ευαισθητοποίηση σχετικά με τους κινδύνους τους και ενθάρρυνση της παράδοσής τους για την προαγωγή μιας ειρηνικής νοοτροπίας και ειρηνικής επίλυσης των συγκρούσεων. Επιπλέον, οι ιδιωτικές εταιρείες ασφαλείας εξακολουθούν να επεκτείνονται στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, με εκατομμύρια ένοπλους φρουρούς να παρέχουν διάφορες υπηρεσίες ασφαλείας. Είναι ζωτικής σημασίας να ρυθμιστεί η χρήση πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών από ιδιωτικές εταιρείες ασφαλείας ώστε να μειωθεί η εκτροπή και η κατάχρηση πυροβόλων όπλων που έχουν στην κατοχή τους.

Επιπλέον, θα επεκτείνουμε και θα συνεχίσουμε να διαδίδουμε την πλατφόρμα γνώσεων του ημισφαιρίου για τα πυροβόλα όπλα, η οποία αναπτύχθηκε κατά τη φάση II. Η πλατφόρμα αυτή είναι ένα κεντρικό αποθετήριο πληροφοριών και δεδομένων σχετικά με την παράνομη διακίνηση πυροβόλων όπλων στην αμερικανική ήπειρο. Διαθέτει έναν δημόσιο χώρο με βιβλιοθήκη σχετικών δημοσιεύσεων και εργαλείο αναζήτησης που επιτρέπει στους χρήστες να φιλτράρουν τα πρότυπα με βάση τα ενδιαφέροντά τους (όπως τομέας εφαρμογής, επίπεδο συστάσεων, κλπ.). Περιλαμβάνει επίσης έναν ιδιωτικό χώρο για εγγεγραμμένους χρήστες των χωρών, ο οποίος διαθέτει φόρουμ ανταλλαγής πληροφοριών, κατάλογο των αρχών και ένα εργαλείο για την ηλεκτρονική υποβολή των διετών εκθέσεών τους σχετικά με την εφαρμογή της CIFTA. Οι πληροφορίες αυτές διατίθενται στη συνέχεια σε πίνακες για την αξιολόγηση των κρατικών ικανοτήτων και των κενών ως προς την εφαρμογή της σύμβασης.

2.   Αύξηση της ανταλλαγής γνώσεων και πληροφοριών σχετικά με την παράνομη διακίνηση πυροβόλων όπλων και την παράνομη διάδοση φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού στην αμερικανική ήπειρο

Αναγνωρίζοντας την ανάγκη συνεχούς παραγωγής δεδομένων για την καλύτερη κατανόηση των χαρακτηριστικών της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων στην περιοχή και τον εντοπισμό των κύριων κενών ως προς τις θεσμικές ικανότητες, το ΤΔΑ/ΟΑΚ έχει ως στόχο να αυξήσει τη διαθεσιμότητα των εργαλείων παραγωγής γνώσεων στο πλαίσιο της CIFTA. Θα προσφέρουμε κατάρτιση στους κρατικούς υπαλλήλους όσον αφορά τον τρόπο συλλογής και συστηματοποίησης δεδομένων σχετικά με την παράνομη διακίνηση πυροβόλων όπλων μέσω τριών υποπεριφερειακών σεμιναρίων. Θα παρασχεθεί επίσης εξατομικευμένη στήριξη στις χώρες για να τις βοηθήσουμε να συμπληρώνουν και να υποβάλουν το ερωτηματολόγιο εφαρμογής της CIFTA, το οποίο περιλαμβάνει συγκεκριμένες μεταβλητές για την αξιολόγηση των κρατικών ικανοτήτων, με βάση τους διαθέσιμους δείκτες αναφοράς (περιλαμβανομένων των CIFTA, MOSAIC, IATG και άλλων προτύπων).

Σε συνεργασία με το UNIDIR, θα διενεργήσουμε διεξοδική ανάλυση των κρατικών ικανοτήτων όσον αφορά τη διαχείριση των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού και των πυρομαχικών σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, χρησιμοποιώντας τη μεθοδολογία του UNIDIR. Η ανάλυση αυτή θα επιτρέψει στις χώρες να εφαρμόσουν στοχευμένες στρατηγικές για να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις που εντοπίστηκαν.

3.   Βελτίωση των κρατικών ικανοτήτων για τη διαχείριση των φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού και των πυρομαχικών σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, μειώνοντας τον κίνδυνο εκτροπής προς την παράνομη αγορά

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα συνεχίσει να ενισχύει τις κρατικές ικανότητες για τη διαχείριση θεσμικών αποθεμάτων και τη μείωση του κινδύνου απώλειας, κλοπής και εκτροπής όπλων και πυρομαχικών. Αυτό θα περιλαμβάνει την εκπαίδευση και τη στοχευμένη συνδρομή για την υλική ασφάλεια και τη διαχείριση αποθεμάτων (PSSM), όπου θα εντάσσονται η ασφάλεια, η προστασία, η λογιστική καταγραφή, η αποθήκευση, η μεταφορά και η διαχείριση όπλων και πυρομαχικών, καθώς και η καταστροφή κατασχεθέντων, πλεοναζόντων ή απαρχαιωμένων πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών. Σε ό,τι αφορά την PSSM, θα συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε τη μεθοδολογία που αναπτύχθηκε κατά τις προηγούμενες φάσεις για την εκπαίδευση των κρατικών φορέων ώστε να αξιολογούν τις συνθήκες των αποθηκευτικών χώρων. Με βάση τις εκτιμώμενες ανάγκες, θα επιφέρουμε επιμέρους βελτιώσεις στις υποδομές και στην ασφάλεια των εν λόγω αποθηκευτικών χώρων. Επιπλέον, θα συνεχίσουμε να παρέχουμε ολοκληρωμένη συνδρομή για τις διεργασίες καταστροφής, προσφέροντας εξοπλισμό, καθοδήγηση και εκπαίδευση καθώς και πιστοποίηση, ώστε να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα. Αυτή η τεχνική συνδρομή θα ενταχθεί σε δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων (εκπαίδευση, σεμινάρια, εργαστήρια) προκειμένου να επιτευχθεί βιωσιμότητα ως προς τη διαχείριση όπλων και πυρομαχικών σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους.

4.   Ενίσχυση των εθνικών συστημάτων συστηματικού εντοπισμού παράνομων φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού

Μέσω της στήριξης που παρασχέθηκε σε προηγούμενες φάσεις ιδίως όσον αφορά τη σήμανση και την τήρηση αρχείων, διαπιστώθηκαν σημαντικά κενά στις πρακτικές συστηματικού εντοπισμού και στα συστήματα διαχείρισης πληροφοριών. Τα κενά αυτά παρεμποδίζουν τις ικανότητες των υπαλλήλων επιβολής του νόμου να εντοπίζουν πρακτικές παράνομης διακίνησης, να αποτρέπουν τις εκτροπές και να ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ των χωρών. Για να αντιμετωπιστεί το ζήτημα αυτό και αξιοποιώντας τις σχέσεις που έχουν αναπτυχθεί με τις αρχές, το ΤΔΑ/ΟΑΚ εισάγει μια νέα συνιστώσα στη φάση ΙΙΙ με σκοπό να ενισχυθούν τα εθνικά συστήματα για τον συστηματικό εντοπισμό παράνομων φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού. Η πρωτοβουλία αυτή θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με την Ιντερπόλ, δεδομένης της εκτεταμένης εμπειρίας της επί του θέματος με τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου. Η συνιστώσα αυτή περιλαμβάνει ένα περιφερειακό σεμινάριο για την προώθηση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής σχετικά με το θέμα του συστηματικού εντοπισμού. Θα παράσχουμε επίσης ολοκληρωμένη τεχνική συνδρομή σε μια επιλεγμένη χώρα, στο πλαίσιο πιλοτικής πρωτοβουλίας, περιλαμβανομένης της εκπόνησης πρωτοκόλλου για την ανάκτηση πυροβόλων όπλων, με τυποποιημένες διαδικασίες λειτουργίας, ροές εργασίας και διεργασίες ώστε να διασφαλιστεί η διαλογή των ανακτηθέντων πυροβόλων όπλων (λαμβανομένων υπόψη κριτηρίων προτεραιότητας για τον εντοπισμό και τη διερεύνηση), ο εντοπισμός και η διερεύνηση καθώς και η ανάπτυξη ειδικής ομάδας για την υποστήριξη των κρατικών υπαλλήλων κατά την εφαρμογή του πρωτοκόλλου και τον εντοπισμό πυροβόλων όπλων με βάση ένα επιλεγμένο δείγμα. Αυτό περιλαμβάνει την εκπόνηση εκθέσεων πληροφοριών ασφαλείας για την υποστήριξη του αστυνομικού έργου.

5.   Μείωση των παραγόντων κινδύνου που συνδέονται με την ένοπλη βία σε επίπεδο κοινότητας

Το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα συνεχίσει να εφαρμόζει μια ολιστική προσέγγιση για την πρόληψη της ένοπλης βίας σε επίπεδο κοινότητας, με εστιασμένες πολιτικές που θα λαμβάνουν υπόψη τις ομάδες υψηλού κινδύνου και ως θύματα και ως αυτουργούς της ένοπλης βίας. Αυτό περιλαμβάνει την εφαρμογή της μεθοδολογίας OASIS του ΔΣΑ/ΟΑΚ σε μία χώρα, η οποία προβλέπει μαθήματα μουσικής μετά το σχολείο για την ανάπτυξη δεξιοτήτων ζωής σε νέους που διατρέχουν κίνδυνο· προσφορά ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και προώθηση δραστηριοτήτων ευαισθητοποίησης της κοινότητας μέσω Κέντρου αναφοράς για τα θύματα ένοπλης βίας· και εκπαίδευση των ενδιαφερόμενων μερών της κοινότητας στην πρόληψη της ένοπλης βίας. Επιπλέον, ένα άλλο σημείο εστίασης της φάσης ΙΙΙ θα είναι η πρόληψη της βίας που σχετίζεται με πυροβόλα όπλα στα σχολεία, με την παροχή εκπαίδευσης στους εκπαιδευτικούς και το προσωπικό σχολείων σχετικά με τις στρατηγικές πρόληψης, την παρέμβαση και την παροχή συνδρομής στα θύματα της σχετιζόμενης με πυροβόλα όπλα βίας. Τα ανωτέρω θα συμπληρωθούν με εργαστήρια που θα επικεντρώνονται σε δημοσιογράφους και επηρεαστές γνώμης προκειμένου να αυξηθούν οι καταγγελίες σχετικά με τη βία που σχετίζεται με πυροβόλα όπλα , με σκοπό την πρόληψη περαιτέρω εμπλοκής και επανάληψης τέτοιων περιστατικών. Θα συνεχίσουμε επίσης να αξιοποιούμε την πρόοδο της φάσης ΙΙ παρέχοντας εκπαίδευση εκπαιδευτών για τη διάδοση γνώσεων και ορθών πρακτικών σχετικά με την πρόληψη της έμφυλης βίας με πυροβόλα όπλα. Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχικές εργασίες της φάσης ΙΙ, θα προσφέρουμε τεχνική συνδρομή για εκστρατείες ευαισθητοποίησης και προγράμματα εθελούσιας παράδοσης όπλων με σκοπό τη μείωση της παράνομης κυκλοφορίας πυροβόλων όπλων στις ιδιαίτερα πληγείσες κοινότητες.

6.   Ενίσχυση της υποπεριφερειακής συνεργασίας μέσω της εκπόνησης και της εφαρμογής του υποπεριφερειακού χάρτη πορείας για τα πυροβόλα όπλα

Στη φάση ΙΙ της συνεργασίας, το ΤΔΑ/ΟΑΚ, σε συντονισμό με το UNLIREC και το Σύστημα Ολοκλήρωσης της Κεντρικής Αμερικής (SICA), εκπόνησε με επιτυχία τον χάρτη πορείας της Κεντρικής Αμερικής για την πρόληψη της παράνομης διάδοσης και διακίνησης πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών. Στη φάση III, το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα θεσπίσει μηχανισμό παρακολούθησης για τη στήριξη της εφαρμογής του χάρτη πορείας της Κεντρικής Αμερικής για τα πυροβόλα όπλα, σύμφωνα με την εντολή της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (4). Η δομή του μηχανισμού παρακολούθησης θα καθοριστεί από κοινού με τα συμμετέχοντα κράτη λαμβανομένων υπόψη των διδαγμάτων που αντλήθηκαν και των ορθών πρακτικών των άλλων χαρτών πορείας, συμπεριλαμβανομένων των ακόλουθων:

—	Δημιουργία πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης για τον χάρτη πορείας, καθώς επίσης και ορισμός σημείων επαφής για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση, και ανάπτυξη διαδικτυακής πλατφόρμας για την υποβολή από τα κράτη εκθέσεων σχετικά με την πρόοδο του χάρτη πορείας·

—	Συνδρομή στα κράτη για τη συλλογή των βασικών αξιολογήσεων, περιλαμβανομένης της τεχνικής υποστήριξης για την κατάρτιση των κρατών όσον αφορά τη χρήση του πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης, και στήριξη για τη συλλογή των απαραίτητων δεδομένων·

—	Διοργάνωση ετήσιων συνεδριάσεων των κρατών μετά την έγκριση του χάρτη πορείας·

—	Τακτικές συνεδριάσεις των εταίρων υλοποίησης, των κρατικών αρχών και των χορηγών (χωριστά και από κοινού)·

—	Εθνικά εργαστήρια και τεχνική συνδρομή για την ανάπτυξη εθνικών σχεδίων δράσης από τις χώρες, λαμβανομένων υπόψη των γενικών στόχων του χάρτη πορείας, περιλαμβανομένης της εκπαίδευσης, των σεμιναρίων ευαισθητοποίησης και της καθοδήγησης για κάθε χώρα.

Μέσω της φάσης III, το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα προωθήσει βασικά στοιχεία του μηχανισμού παρακολούθησης, όπως η διοργάνωση ετήσιας συνεδρίασης, η δημιουργία του πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης και η στήριξη ορισμένων χωρών με βασικές αξιολογήσεις και εθνικά σχέδια δράσης. Το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα επιδιώξει επίσης πρόσθετες συνεισφορές χορηγών με σκοπό να ενισχυθεί το πλαίσιο για την εφαρμογή του χάρτη πορείας της Κεντρικής Αμερικής για τα πυροβόλα όπλα.

Επιπλέον, λαμβανομένου υπόψη του ενδιαφέροντος που έδειξαν οι χώρες των Άνδεων (Βολιβία, Κολομβία, Ισημερινός και Περού) για την αντιμετώπιση του ζητήματος της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων στο πλαίσιο μιας πιο συνεκτικής και ολοκληρωμένης προσέγγισης, λόγω των ειδικών αναγκών της υποπεριοχής (που επηρεάζεται από την τοπική δυναμική των συμμοριών, των ροών ναρκωτικών και της παράνομης εξόρυξης), στη φάση III, το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα δρομολογήσει τη διαδικασία για την εκπόνηση του χάρτη πορείας των Άνδεων για τα πυροβόλα όπλα. Κατά τη διάρκεια αυτού του αρχικού σταδίου, θα χαρτογραφήσουμε τις ανάγκες και τις προτεραιότητες των χωρών και θα εκπονήσουμε σχέδιο του χάρτη πορείας μέσω εθνικών και περιφερειακών εργαστηρίων με τη συμμετοχή εκπροσώπων των κυβερνήσεων. Θα επιδιώξουμε επίσης να προσελκύσουμε και άλλες πηγές χρηματοδότησης για να συμπληρώσουμε τους πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να επιτύχουμε την έγκριση του χάρτη πορείας στο πλαίσιο της φάσης ΙΙΙ.

Σύνοψη και προσέγγιση για την υλοποίηση

Με την εστίαση σε αυτούς τους πολλαπλούς τομείς, η δράση επιδιώκει να καλύψει τις ανάγκες των χωρών και ταυτόχρονα να προαγάγει μακροχρόνιες, βιώσιμες αλλαγές. Οι δραστηριότητες για την ενίσχυση του ελέγχου των πυροβόλων όπλων και τη μείωση της προσφοράς πυροβόλων όπλων θα συμπληρωθούν με προληπτικά μέτρα για τη μείωση της ζήτησης σε κοινότητες που πλήττονται σοβαρά από την ένοπλη βία.

Το ΤΔΑ/ΟΑΚ, μέσω του PACAM, θα συντονίζει και θα υλοποιεί τη δράση σε συνεργασία με άλλους οργανισμούς και εθνικές αρχές. Αξιοποιώντας τα πολιτικά φόρουμ και τους διαύλους επικοινωνίας του ΟΑΚ, το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα προσδιορίσει ποιες χώρες χρειάζονται στήριξη και θα συνεργαστεί μαζί τους για την κατάρτιση προσαρμοσμένων σχεδίων συνδρομής. Το έργο αυτό θα υιοθετήσει μια ειδική και εξατομικευμένη προσέγγιση για κάθε χώρα, με επίγνωση του γεγονότος ότι οι ανάγκες και οι ελλείψεις ποικίλλουν. Δεν θα λάβουν όλες οι χώρες στήριξη σε όλες τις συνιστώσες του έργου· αντ’ αυτού, το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί την επιτυχημένη μεθοδολογία του PACAM: Χαρτογράφηση των αναγκών, συμμετοχή των αρχών, κατάρτιση σχεδίων συνδρομής, και ανάπτυξη αποστολών. Το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα συμμετέχει επίσης σε μηχανισμούς συντονισμού για να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη εργασιών, όπως η συνέχιση της στήριξης των χωρών της Καραϊβικής μέσω του χάρτη πορείας της Καραϊβικής για τα πυροβόλα όπλα.

Διάσταση του φύλου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Λαμβανομένων υπόψη των διαφορετικών επιπτώσεων των ένοπλων συγκρούσεων στα ευάλωτα άτομα, η φάση ΙΙΙ θα διατηρήσει τη διάσταση του φύλου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτό περιλαμβάνει την ενσωμάτωση των γυναικών σε όλα τα επίπεδα υλοποίησης του έργου και την ενθάρρυνση της ίσης συμμετοχής των γυναικών στις δραστηριότητες του έργου. Οι δραστηριότητες πρόληψης της βίας θα επικεντρωθούν στις ανάγκες ασφαλείας και προστασίας των γυναικών και των κοριτσιών εντός των κοινοτήτων τους και στη συμμετοχή τους για την εξεύρεση λύσεων έναντι αυτών των προκλήσεων. Επιπλέον, επιμέρους συνιστώσες θα επικεντρωθούν αποκλειστικά στην αντιμετώπιση της έμφυλης βίας.

7.   Συνολικός στόχος

Να ενισχυθεί η ικανότητα των χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής να αντιμετωπίζουν την ένοπλη βία στην περιοχή μέσω του ελέγχου της διάδοσης και της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών, καθώς και μέσω της πρόληψης της χρήσης πυροβόλων όπλων σε ιδιαίτερα πληγείσες κοινότητες.

8.   Περιγραφή των στρατηγικών παρέμβασης των έργων

Στόχος 1: Να ενισχυθούν τα κανονιστικά πλαίσια για την πάταξη της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων στην αμερικανική ήπειρο·

Δραστηριότητες

—	Παροχή τεχνικής συνδρομής στις χώρες για να αναθεωρήσουν τη νομοθεσία και το κανονιστικό πλαίσιό τους, συνεκτιμώντας τα διεθνή πρότυπα και την εναρμόνιση των εντολών σε εσωτερικό επίπεδο, καθώς και την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου.

—	Εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών της CIFTA για την ανάπτυξη, τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση προγραμμάτων εθελούσιας παράδοσης όπλων.

—	Εκπόνηση κατευθυντήριων γραμμών της CIFTA με συστάσεις για πρότυπα ασφάλειας και προστασίας που πρέπει να τηρούν οι ιδιωτικές εταιρείες ασφαλείας ώστε να αποφεύγεται η εκτροπή SALW στην παράνομη αγορά.

—	Διάδοση της πλατφόρμας γνώσεων του ημισφαιρίου για τα πυροβόλα όπλα, περιλαμβανομένου ενός βελτιστοποιημένου εργαλείου αναζήτησης για τη διευκόλυνση της πρόσβασης στα πρότυπα και τις κατευθυντήριες γραμμές της CIFTA (που αναπτύχθηκε κατά τη φάση II).

Αποτελέσματα

—	Προσφορά νομοθετικής συνδρομής για τη βελτίωση του εθνικού κανονιστικού πλαισίου για τα πυροβόλα όπλα, λαμβανομένων υπόψη των διεθνών προτύπων και της διάστασης του φύλου, σε τουλάχιστον τρεις χώρες της περιοχής.

—

Αυξημένη διαθεσιμότητα περιφερειακών εργαλείων για τη στήριξη των χωρών σε όλες τις πτυχές του ελέγχου των πυροβόλων όπλων (τόσο σε επίπεδο προσφοράς όσο και σε επίπεδο ζήτησης) μέσω της ανάπτυξης και της διάθεσης των εξής: (i) κατευθυντήριες γραμμές της CIFTA για την εκπόνηση, τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση προγραμμάτων εθελούσιας παράδοσης όπλων· και ii) κατευθυντήριες γραμμές της CIFTA σχετικά με τις πρακτικές ασφάλειας και προστασίας για ιδιωτικές εταιρείες ασφαλείας που χρησιμοποιούν πυροβόλα όπλα.

—	Επέκταση πλατφόρμας γνώσεων του ημισφαιρίου για τα πυροβόλα όπλα και διάδοσή της στα ενδιαφερόμενα μέρη της περιοχής.

Στόχος 2: Να αυξηθεί η ανταλλαγή γνώσεων και πληροφοριών σχετικά με την παράνομη διακίνηση πυροβόλων όπλων και την παράνομη διάδοση SALW στην αμερικανική ήπειρο·

Δραστηριότητες

—	Ολοκληρωμένη αξιολόγηση των κρατικών ικανοτήτων στη διαχείριση των SALW και των πυρομαχικών σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους (λαμβανομένης υπόψη της μεθοδολογίας του UNIDIR για τη βασική αξιολόγηση της διαχείρισης όπλων και πυρομαχικών).

—	Χρήση του ερωτηματολογίου της CIFTA για τον προσδιορισμό των κρατικών ικανοτήτων διαχείρισης, πρόληψης, ελέγχου και δίωξης του παράνομου εμπορίου πυροβόλων όπλων.

—	Εκπαίδευση κρατικών υπαλλήλων στη συλλογή και στη συστηματοποίηση δεδομένων σχετικά με την παράνομη διακίνηση πυροβόλων όπλων και την παράνομη διάδοση SALW, λαμβανομένης υπόψη της διάστασης του φύλου.

Αποτελέσματα

—	Διενέργεια βασικής αξιολόγησης UNIDIR WAM σε μία χώρα της περιοχής.

—	Χρήση του ερωτηματολογίου της CIFTA στην περιοχή, με 60 % τουλάχιστον των συμβαλλόμενων κρατών της CIFTA να έχουν υποβάλει τις απαντήσεις τους.

—	Εκπόνηση, δημοσίευση και διάδοση έκθεσης με βασικά πορίσματα από τη χρήση του ερωτηματολογίου CIFTA.

—

Διεξαγωγή τριών διαδικτυακών σεμιναρίων σε υποπεριφερειακό επίπεδο (Μεσοαμερική, Νότια Αμερική και Καραϊβική), με τουλάχιστον 20 συμμετέχοντες το καθένα και με σκοπό την ευαισθητοποίηση κρατικών υπαλλήλων υψηλού επιπέδου σχετικά με τα εργαλεία συλλογής δεδομένων που αφορούν τη διακίνηση πυροβόλων όπλων και την παράνομη διάδοση, καθώς και σχετικά με τεχνικές και στρατηγικές για τη βελτίωση της συλλογής και της συστηματοποίησης των δεδομένων.

Στόχος 3: Να βελτιωθούν οι κρατικές ικανότητες για τη διαχείριση των SALW και των πυρομαχικών σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, με μείωση του κινδύνου εκτροπής προς την παράνομη αγορά·

Δραστηριότητες

—

Ανάπτυξη και εφαρμογή εξειδικευμένης εκπαίδευσης κρατικών υπαλλήλων στη διαχείριση όπλων και πυρομαχικών, μεταξύ άλλων σχετικά με την PSSM, τη σήμανση και την τήρηση αρχείων, τις εκστρατείες εθελούσιας παράδοσης όπλων και την καταστροφή SALW και πυρομαχικών, λαμβανομένων υπόψη των διεθνών προτύπων και των ορθών πρακτικών.

—	Παροχή διεθνούς πιστοποίησης στην προηγμένη εξουδετέρωση εκρηκτικών μηχανισμών (EOD-3) σε κρατικούς υπαλλήλους, σε συνεργασία με το Υπουργείο Άμυνας της Ισπανίας.

—	Τεχνική και υλική συνδρομή και πιστοποίηση εθνικών διαδικασιών καταστροφής κατασχεθέντων, απαρχαιωμένων ή πλεονασματικών SALW και πυρομαχικών.

—	Τεχνική και υλική συνδρομή για την αξιολόγηση και τη βελτίωση της υποδομής των εθνικών αποθηκών SALW και πυρομαχικών, σύμφωνα με τα πρότυπα CIFTA, MOSAIC και IATG.

—	Υλοποίηση ενός εργαστηρίου για τους χρήστες του λογισμικού ελέγχου απογραφής όπλων και πυρομαχικών (SAM), το οποίο αναπτύχθηκε κατά τη φάση Ι και επεκτάθηκε στη φάση ΙΙ, με σκοπό τον προσδιορισμό των προκλήσεων και των απαιτήσεων αναβάθμισης.

—	Παροχή SAM σε όσους εθνικούς φορείς κρατών μελών του ΟΑΚ το ζητούν, περιλαμβανομένης της εκπαίδευσης και της υποστήριξης των χρηστών.

—	Πιλοτική εφαρμογή της αρχικής ιδέας για ηλεκτρονική λύση του περιφερειακού μηχανισμού επικοινωνίας για τις νόμιμες μεταφορές πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών (MCTA), που αναπτύχθηκε κατά τη φάση ΙΙ.

—	Ανάπτυξη προαιρετικών ενοτήτων του περιφερειακού μηχανισμού επικοινωνίας για τις νόμιμες μεταφορές πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών (MCTA) και πρόσθετων λειτουργιών, λαμβανομένων υπόψη των παρατηρήσεων από τις πιλοτικές χώρες.

—	Υποστήριξη της εγκατάστασης του εθνικού συστήματος αδειοδότησης για τον έλεγχο των εξαγωγών/εισαγωγών σε χώρες, το οποίο αναπτύχθηκε κατά τη φάση ΙΙ, περιλαμβανομένης της προσαρμογής στα πρότυπα και στις διαδικασίες των χωρών.

Αποτελέσματα

—	Καταστροφή 50 000 τουλάχιστον πλεονασματικών, απαρχαιωμένων ή/και κατασχεθέντων SALW και 100 τόνων πλεονασματικών, απαρχαιωμένων ή/και κατασχεθέντων πυρομαχικών με τη συνδρομή ή/και την πιστοποίηση του προγράμματος.

—	Εκπαίδευση και βελτίωση γνώσεων τουλάχιστον 400 κρατικών υπάλληλων, από 10 χώρες, όσον αφορά την εφαρμογή των ορθών πρακτικών WAM.

—	Πιστοποίηση 30 τουλάχιστον κρατικών υπαλλήλων από 10 κράτη μέλη του ΟΑΚ σε EOD- 3, σε συνεργασία με το Υπουργείο Άμυνας της Ισπανίας.

—	Βελτίωση της ασφάλειας των θεσμικών αποθεμάτων 5 τουλάχιστον εθνικών αποθηκών/οπλοστασίων SALW και πυρομαχικών στην περιοχή.

—	Ενίσχυση της ικανότητας απογραφής και λογοδοσίας για SALW και πυρομαχικά στα αποθέματα των εθνικών θεσμικών οργάνων μέσω της βελτίωσης και της διάδοσης του SAM.

—	Αυξημένη ικανότητα 3 τουλάχιστον κρατών μελών του ΟΑΚ στον έλεγχο των διεθνών μεταφορών SALW και πυρομαχικών χάρη στην εγκατάσταση του εθνικού συστήματος αδειοδότησης.

—	Πλήρης ανάπτυξη και δοκιμή από τα κράτη μέλη του ΟΑΚ του περιφερειακού μηχανισμού επικοινωνίας για τις νόμιμες μεταφορές πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών (MCTA).

Στόχος 4: Να θεσπιστούν ή να ενισχυθούν τα εθνικά συστήματα για τον συστηματικό εντοπισμό παράνομων SALW·

Δραστηριότητες

—	Θέση σε λειτουργία υποπεριφερειακών εργαστηρίων για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με ορθές πρακτικές για τον εντοπισμό παράνομων SALW.

—	Κατάρτιση εθνικών πρωτοκόλλων ανάκτησης πυροβόλων όπλων ώστε να είναι δυνατός ο συστηματικός εντοπισμός και η διερεύνηση των ανακτηθέντων πυροβόλων όπλων, σε συνεργασία με την Ιντερπόλ.

—	Τεχνική συνδρομή προς τις εθνικές αρχές για τον προσδιορισμό και τον εντοπισμό ανακτηθέντων πυροβόλων όπλων και τη συλλογή πληροφοριών για την τροφοδότηση των σχετικών μονάδων διερεύνησης.

—

Αξιολόγηση των κύριων ελλείψεων των συστημάτων τήρησης αρχείων και της συλλογής δεδομένων που δημιουργούν προσκόμματα στον εντοπισμό ανακτηθέντων πυροβόλων όπλων τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, και παροχή τεχνικής συνδρομής και πόρων για την ενίσχυση ή τη θέσπιση των εν λόγω εθνικών συστημάτων/βάσεων δεδομένων, λαμβανομένων υπόψη των ελλείψεων που εντοπίστηκαν.

—	Τεχνική και υλική συνδρομή για τη σήμανση και την τήρηση αρχείων, ιδίως στα κράτη μέλη που έτυχαν συνδρομής σε προγενέστερα στάδια της συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αποτελέσματα

—

Αύξηση ικανοτήτων σε ένα κράτος μέλος του ΟΑΚ ως προς τον εντοπισμό των ανακτηθέντων SALW μέσω της εκπόνησης πρωτοκόλλου ανάκτησης πυροβόλων όπλων, της παροχής τεχνικής συνδρομής για τον εντοπισμό πυροβόλων όπλων και της βελτίωσης των συστημάτων και του εξοπλισμού που απαιτούνται για τον εγχώριο και διεθνή εντοπισμό.

—	Πραγματοποίηση ενός περιφερειακού σεμιναρίου, με τουλάχιστον 20 συμμετέχοντες, με σκοπό τη διάδοση ορθών πρακτικών εντοπισμού, την προβολή των πλαισίων εντοπισμού της CIFTA (περιλαμβανομένου του ορισμού σημείων επαφής για τον εντοπισμό) και την ανταλλαγή πληροφοριών.

—	Παροχή συνδρομής σε πέντε εθνικούς φορείς κρατών μελών του ΟΑΚ για τη βελτίωση των ικανοτήτων τους όσον αφορά τη σήμανση και την τήρηση αρχείων.

Στόχος 5: Να μειωθούν οι παράγοντες κινδύνου που συνδέονται με την ένοπλη βία σε επίπεδο κοινότητας

Δραστηριότητες

—	Παροχή καθημερινών εξωσχολικών δραστηριοτήτων για την ενίσχυση των δεξιοτήτων ζωής των νέων σε κίνδυνο μέσω της μεθοδολογίας OASIS σε ένα κράτος μέλος του ΟΑΚ.

—	Δημιουργία Κέντρου αναφοράς για την ψυχοκοινωνική υποστήριξη των θυμάτων ένοπλης βίας σε τουλάχιστον μία κοινότητα σημείων υποδοχής ενός κράτους μέλους του ΟΑΚ.

—	Εκπαίδευση υπευθύνων χάραξης πολιτικής σε τοπικό επίπεδο, κυβερνητικών αξιωματούχων, παρόχων υπηρεσιών, εκπαιδευτικών, γονέων και στελεχών της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με την πρόληψη της βίας με τη χρήση πυροβόλων όπλων.

—

Εκπόνηση και προσφορά περιφερειακού εκπαιδευτικού προγράμματος κατάρτισης (μέσω ενός μαζικού ανοικτού διαδικτυακού κύκλου μαθημάτων και ενός προγράμματος εκπαίδευσης των εκπαιδευτών) για εκπαιδευτικούς, στελέχη σχολείων και προσωπικού άλλων αρχών σχετικά με τους τρόπους πρόληψης και πάταξης της χρήσης πυροβόλων όπλων στα σχολεία.

—	Κατάρτιση στελεχών του δημόσιου τομέα των κρατών (μέσω μιας υβριδικής προσέγγισης συναντήσεων με φυσική παρουσία και μαζικού ανοικτού διαδικτυακού κύκλου μαθημάτων) σχετικά με την πρόληψη της έμφυλης βίας με τη χρήση πυροβόλων όπλων.

—	Διεξαγωγή εργαστηρίων με δημοσιογράφους και ψηφιακούς επηρεαστές γνώμης για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου της βίας που σχετίζεται με πυροβόλα όπλα και έκκληση για ανάληψη δράσης για τη διακοπή και την πρόληψη της βίας.

—	Παροχή τεχνικής και υλικής συνδρομής σε ένα κράτος μέλος του ΟΑΚ για την εκπόνηση και εφαρμογή προγραμμάτων ευαισθητοποίησης σχετικά με τους κινδύνους και προγράμματα εθελούσιας παράδοσης όπλων σε επιλεγμένες κοινότητες.

Αποτελέσματα

—	Βελτίωση των δεξιοτήτων ζωής 300 τουλάχιστον νέων που διατρέχουν κίνδυνο (περιλαμβανομένων παραβατικών νέων) από κοινότητες που επωφελήθηκαν, χάρη σε κατάρτιση και σε καθημερινές δραστηριότητες εκτός σχολικού ωραρίου.

—

Δημιουργία σε μία κοινότητα ενός Κέντρου αναφοράς για την ψυχοκοινωνική υποστήριξη των θυμάτων ένοπλης βίας, το οποίο θα προσφέρει i) εξατομικευμένη ψυχοκοινωνική στήριξη σε τουλάχιστον 100 επιζώντες βίας ή/και άτομα που κινδυνεύουν να συμμετάσχουν σε ή να βιώσουν περιστατικά ένοπλης βίας, και ii) θεματικά εργαστήρια για την πρόληψη της βίας και δραστηριότητες προβολής εντός της σχολικής κοινότητας και των τοπικών χώρων συμμετοχής.

—	Εκπαίδευση τουλάχιστον 200 υπευθύνων χάραξης πολιτικής σε τοπικό επίπεδο, κυβερνητικών αξιωματούχων, παρόχων υπηρεσιών, εκπαιδευτικών, γονέων και στελεχών της κοινωνίας των πολιτών στην πρόληψη της ένοπλης βίας.

—	Εκπαίδευση τουλάχιστον 150 εκπαιδευτικών, στελεχών σχολείων και προσωπικού άλλων σχετικών εθνικών αρχών στην αντιμετώπιση και πρόληψη της χρήσης πυροβόλων όπλων στα σχολεία.

—	Εκπαίδευση τουλάχιστον 150 κυβερνητικών αξιωματούχων και στελεχών της κοινωνίας των πολιτών στην πρόληψη της έμφυλης βίας με κατάχρηση πυροβόλων όπλων, περιλαμβανομένων 15 ατόμων που εκπαιδεύτηκαν ως πολλαπλασιαστές γνώσης μέσω του κύκλου εκπαίδευσης των εκπαιδευτών.

—	Αύξηση της ευαισθητοποίησης τουλάχιστον 25 δημοσιογράφων και ψηφιακών επηρεαστών γνώμης σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου που άπτονται της ένοπλης βίας με τη συμμετοχή τους στο εργαστήριο για την πρόληψη της βίας που σχετίζεται με πυροβόλα όπλα.

—	Παροχή εκπαίδευσης για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τους κινδύνους και διεξαγωγή ενημερωτικών εκστρατειών για την εθελούσια παράδοση όπλων σε επωφεληθείσες κοινότητες μιας χώρας, με συμβολή στη μείωση της ζήτησης και της διαθεσιμότητας πυροβόλων όπλων.

Στόχος 6: Να ενισχυθεί η υποπεριφερειακή συνεργασία μέσω της εκπόνησης και της εφαρμογής του υποπεριφερειακού χάρτη πορείας για τα πυροβόλα όπλα

Δραστηριότητες

—	Θέσπιση πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης για τον χάρτη πορείας της Κεντρικής Αμερικής για τα πυροβόλα όπλα, μεταξύ άλλων με την ανάπτυξη ηλεκτρονικών εργαλείων για την υποστήριξη της συλλογής και της ανάλυσης δεδομένων.

—

Παροχή τεχνικής συνδρομής προς τις χώρες της Κεντρικής Αμερικής όσον αφορά την παρακολούθηση και την αξιολόγηση του χάρτη πορείας, περιλαμβανομένων της στήριξης για τη διενέργεια βασικών αξιολογήσεων, της κατάρτισης κρατικών υπαλλήλων στη χρήση του πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης και της συνεχιζόμενης συνδρομής για τη συλλογή των απαραίτητων δεδομένων.

—	Διεξαγωγή μίας ετήσιας συνάντησης μεταξύ κρατών, χορηγών και εταίρων υλοποίησης του χάρτη πορείας της Κεντρικής Αμερικής για τα πυροβόλα όπλα με φυσική παρουσία.

—	Διεξαγωγή εξαμηνιαίων διαδικτυακών συνεδριάσεων μεταξύ εταίρων υλοποίησης, κυβερνητικών αρχών και χορηγών (χωριστά και από κοινού).

—	Διεξαγωγή εθνικών εργαστηρίων και παροχή τεχνικής συνδρομής στις χώρες της Κεντρικής Αμερικής για να αναπτύξουν εθνικά σχέδια δράσης, λαμβανομένων υπόψη των γενικών στόχων του χάρτη πορείας, μεταξύ των οποίων η εκπαίδευση, καθώς και παροχή εξατομικευμένης καθοδήγησης σε χώρες.

Αποτελέσματα

—	Ανάπτυξη πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης του χάρτη πορείας της Κεντρικής Αμερικής για τα πυροβόλα όπλα και έγκρισή του από τις συμμετέχουσες χώρες.

—	Διενέργεια βασικής αξιολόγησης στο 50 % τουλάχιστον των χωρών της Κεντρικής Αμερικής που συμμετέχουν.

—	Διεξαγωγή μίας ετήσιας συνάντησης του χάρτη πορείας της Κεντρικής Αμερικής για τα πυροβόλα όπλα, με φυσική παρουσία.

—	Διεξαγωγή έξι διαδικτυακών συνεδριάσεων μεταξύ εταίρων υλοποίησης, κυβερνητικών αρχών και χορηγών του χάρτη πορείας της Κεντρικής Αμερικής για τα πυροβόλα όπλα.

—	Ανάπτυξη εθνικών σχεδίων δράσης και έγκρισή τους από το 40 % τουλάχιστον των συμμετεχουσών χωρών του χάρτη πορείας της Κεντρικής Αμερικής για τα πυροβόλα όπλα.

—	Ανάπτυξη από τις χώρες των Άνδεων και συμφωνία του σχεδίου του χάρτη πορείας των Άνδεων για τα πυροβόλα όπλα.

9.   Διάρκεια

Η συνολική εκτιμώμενη διάρκεια της ολοκληρωμένης περιφερειακής φάσης ΙΙΙ θα είναι 36 μήνες.

10.   Φορέας τεχνικής υλοποίησης

Η τεχνική υλοποίηση του προγράμματος αυτού ανατίθεται στο Τμήμα Δημόσιας Ασφάλειας της Γενικής Γραμματείας του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (ΤΔΑ/ΟΑΚ). Το ΤΔΑ/ΟΑΚ βρίσκεται σε προνομιακή θέση για να υποστηρίζει τις χώρες της αμερικανικής ηπείρου, δεδομένου του διττού ρόλου του ως Τεχνικής Συγγραμματείας της CIFTA και ως τεχνικού και επιχειρησιακού φορέα του ΟΑΚ στο πλαίσιο αυτό. Υπό την ιδιότητα αυτή, το ΤΔΑ/ΟΑΚ διαθέτει ιστορικό επιδόσεων όσον αφορά την υλοποίηση έργων και προγραμμάτων που βοηθούν τα κράτη μέλη του ΟΑΚ στην τήρηση των υποχρεώσεων τους όσον αφορά τη διασφάλιση εθνικών αποθεμάτων πυροβόλων όπλων, τη θέσπιση νομοθετικών μέτρων για την ποινικοποίηση της παράνομης κατασκευής και διακίνησης πυροβόλων όπλων, την απαίτηση σήμανσης πυροβόλων όπλων και την ανταλλαγή πληροφοριών και προτύπων εντοπισμού της παράνομης διακίνησης με άλλους υπογράφοντες της CIFTA. Καμία άλλη περιφερειακή ή υποπεριφερειακή οργάνωση που καλύπτει το σύνολο της αμερικανικής ηπείρου δεν διαθέτει την πολιτική επιρροή, την τεχνική εμπειρογνωσία και τη γεωγραφική εμβέλεια που απαιτούνται ώστε να στηρίξει και να βοηθήσει όλα τα αμερικανικά κράτη.

Κατά τη διάρκεια της φάσης III, το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα συνεχίσει να συντονίζεται και να συνεργάζεται με άλλα θεσμικά όργανα και οργανισμούς. Από τη φάση Ι, έχουν συναφθεί στρατηγικές εταιρικές σχέσεις με οντότητες που στηρίζουν τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής στην προσπάθεια να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη των προσπαθειών και να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα της δράσης. Στους εταίρους αυτούς περιλαμβάνονται το Περιφερειακό Κέντρο των Ηνωμένων Εθνών για την Ειρήνη, τον Αφοπλισμό και την Ανάπτυξη στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (UNLIREC), το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Έλεγχο των Ναρκωτικών και την Πρόληψη του Εγκλήματος (UNODC), το Ερευνητικό Ίδρυμα των Ηνωμένων Εθνών για τον Αφοπλισμό (UNIDIR), ο Εκτελεστικός Οργανισμός της CARICOM για την Εγκληματικότητα και την Ασφάλεια (CARICOM IMPACS), το Διαμερικανικό Συμβούλιο Άμυνας, η Συμβουλευτική Ομάδα Διαχείρισης Πυρομαχικών του Διεθνούς Κέντρου Άρσης Ναρκοπεδίων για Ανθρωπιστικούς Σκοπούς της Γενεύη (AMAT-GICHD) και η Ιντερπόλ.

11.   Συνάφεια

—   Περιφερειακή συνάφεια

Παρά τη σημαντική πρόοδο όσον αφορά την εδραίωση της δημοκρατίας και την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη που έχει σημειωθεί, οι χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τεράστιες προκλήσεις όσον αφορά την προώθηση της ασφάλειας των πολιτών και των κοινοτήτων τους. Η δημόσια ασφάλεια, ή η έλλειψη αυτής, αποτελεί υψηλή προτεραιότητα τόσο για τους πολίτες όσο και για τις κυβερνητικές αρχές στην περιοχή. Η αμερικανική ήπειρος συνεχίζει να μαστίζεται από βία όσο λίγα μέρη στον κόσμο, με τους ειδικούς να εστιάζουν στη διαθεσιμότητα των πυροβόλων όπλων και στην απρόσκοπτη πρόσβαση σε αυτά ως τους βασικούς παράγοντες κινδύνου που συμβάλλουν σε υψηλά ποσοστά θανάσιμης βίας. Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω λόγω του υψηλού επιπέδου πολυπλοκότητας που διακρίνει πλέον τις ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος, οι οποίες έχουν επεκτείνει τις δραστηριότητές τους και κυριαρχούν πλέον στην αγορά της παράνομης διακίνησης όπλων. Οι ομάδες αυτές έχουν μετατραπεί από κάθετες δομές σε δικτυωμένους οργανισμούς, με αποτέλεσμα την άνοδο της αποδοτικότητας και της κερδοφορίας των παράνομων δραστηριοτήτων τους και την ακόμη μεγαλύτερη δυσκολία όσον αφορά τον εντοπισμό και τη διερεύνηση των αυτουργών.

Είναι σαφές ότι η παράνομη διακίνηση πυροβόλων όπλων και η διαθεσιμότητά τους έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην περιοχή και συγκαταλέγονται στις κύριες προκλήσεις κατά της περιφερειακής και παγκόσμιας ασφάλειας. Αυτό αποτυπώνεται σε μια σειρά πολιτικών και νομικών δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει οι χώρες της περιοχής, μεταξύ των οποίων:

—	επικύρωση της σύμβασης CIFTA και άλλων διεθνών πράξεων, όπως η Συνθήκη για το εμπόριο όπλων και το Πρωτόκολλο για τα πυροβόλα όπλα·

—	ενεργός συμμετοχή σε εθελοντικά πλαίσια, όπως το UN-PoA και το παγκόσμιο πλαίσιο για τη διαχείριση συμβατικών πυρομαχικών σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους·

—	έγκριση του χάρτη πορείας της Καραϊβικής και της Κεντρικής Αμερικής για τα πυροβόλα όπλα.

Η CIFTA θεσπίζει διάφορες υποχρεώσεις για τα συμβαλλόμενα κράτη, μεταξύ των οποίων η θεμελίωση δικαιοδοσίας για ποινικά αδικήματα, η υποχρεωτική σήμανση των πυροβόλων όπλων, η τήρηση αρχείων εντοπισμού και η βελτίωση των ελέγχων μεταφοράς, μέτρα για την αποτροπή της εκτροπής και διακρατική συνεργασία. Ο δεύτερος κύκλος δράσης της CIFTA ενισχύει τους στόχους των συμβαλλόμενων κρατών της CIFTA σε αυτούς τους τομείς, σύμφωνα με το πρόγραμμα δράσης των Ηνωμένων Εθνών (UN-PoA) και το πρωτόκολλο για τα πυροβόλα όπλα. Το έργο αυτό αξιοποιεί το εν λόγω πλαίσιο και παρέχει τεχνική συνδρομή σε χώρες κατά την επιχειρησιακή ενσωμάτωση των δεσμεύσεων και διατάξεων αυτών των Συνθηκών και ιδίως της σύμβασης CIFTA.

—   Ευθυγράμμιση με τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Οι στόχοι, οι δραστηριότητες και τα προσδοκώμενα αποτελέσματα αυτού του έργου ευθυγραμμίζονται με τους στόχους και την προσέγγιση της στρατηγικής της ΕΕ με τίτλο «Ασφαλέστερη οπλοκατοχή για την προστασία των πολιτών»  (5), λαμβανομένης υπόψη μιας πολυμερούς προοπτικής για την προώθηση της συμμετοχής σε όλες τις περιοχές του κόσμου. Χάρη στη σύμπραξη με τον ΟΑΚ, η δράση αυτή θα συνεχίσει να προωθεί συνέργειες μεταξύ ΕΕ και ΟΑΚ και, κατ’ επέκταση, μεταξύ Ευρώπης και αμερικανικής ηπείρου για τη μείωση της ένοπλης βίας και της εγκληματικής δραστηριότητας. Ειδικότερα, η δράση αυτή θα προωθήσει το έργο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην περιοχή μέσω στοχευμένης στήριξης σε χώρες που πλήττονται σοβαρά από τη διάδοση, την υπερβολική συσσώρευση και τη διακίνηση SALW.

Ειδικότερα, η φάση III αποτυπώνει τις ακόλουθες προτεραιότητες της στρατηγικής:

2.1.	Ενίσχυση του κανονιστικού πλαισίου: Οι δραστηριότητες του στόχου 1 της δράσης επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι οι χώρες εναρμονίζουν τη νομοθεσία τους με τα διεθνή πρότυπα και διαθέτουν εργαλεία για την προαγωγή της εφαρμογής των διεθνών συνθηκών και συμβάσεων·

2.2.2

Έλεγχοι των εξαγωγών πυροβόλων όπλων και των πυρομαχικών τους: Η προώθηση του εθνικού συστήματος αδειοδότησης και του περιφερειακού μηχανισμού επικοινωνίας για τις νόμιμες μεταφορές πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών, στον στόχο 3, πραγματεύεται τη σημασία του ελέγχου του νόμιμου εμπορίου για την αποφυγή εκτροπών προς την παράνομη αγορά·

2.2.3

Ασφαλής διαχείριση των αποθεμάτων SALW και των πυρομαχικών τους: Ο στόχος 3 περιλαμβάνει μια σειρά δραστηριοτήτων που επικεντρώνονται στην PSSM, περιλαμβανομένης της εκπαίδευσης των υπαλλήλων, καθώς και την παροχή τεχνικής και υλικής συνδρομής για τη βελτίωση των πρακτικών και των εγκαταστάσεων, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα των MOSAIC και IATG·

2.2.4

Υπεύθυνη εξουδετέρωση SALW και των πυρομαχικών τους: Ο στόχος 3 περιλαμβάνει την εκπαίδευση, την παροχή υλικής συνδρομής, την εποπτεία και την πιστοποίηση των διαδικασιών καταστροφής πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών στις χώρες που το ζητούν·

2.2.5

Οριζόντια ζητήματα: Με όλους τους στόχους της δράσης, θα προαγάγουμε λύσεις και στρατηγικές για την πάταξη της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων μέσω μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης που θα καλύπτει οριζόντια ζητήματα, όπως η συνεκτίμηση της ισότητας των φύλων και η χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών.

Επιπλέον, η δράση αυτή είναι επίσης ευθυγραμμισμένη με το σχέδιο δράσης της ΕΕ της περιόδου 2020-2025 κατά της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων, με δεδομένες τις τέσσερις καθιερωμένες προτεραιότητες του:

—	Προτεραιότητα 1: Διαφύλαξη της νόμιμης αγοράς και περιορισμός της εκτροπής

—	Προτεραιότητα 2: Διαμόρφωση μιας καλύτερης εικόνας των πληροφοριών ασφαλείας

—	Προτεραιότητα 3: Αύξηση της πίεσης στις εγκληματικές αγορές

—	Προτεραιότητα 4: Ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας

Πολλές από τις δραστηριότητες και πολλά από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα της δράσης αυτής θα συμβάλουν στη μείωση της εκτροπής από κρατικούς και μη εξουσιοδοτημένους χρήστες (όπως η παροχή τεχνικής συνδρομής για την PSSM, τη σήμανση και την καταστροφή), καθώς και στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των δράσεων για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων, με την προαγωγή μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής εντοπισμού για τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου. Επιπλέον, μέσω της δράσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνει τη στήριξη που παρέχει στην αμερικανική ήπειρο και διευρύνει την εμβέλεια του θεματολογίου της για τη διεθνή συνεργασία. Όπως προαναφέρθηκε, η αμερικανική ήπειρος είναι η περιοχή που πλήττεται περισσότερο από τη βία που σχετίζεται με πυροβόλα όπλα, η οποία υπονομεύει την ασφάλεια όχι μόνο της περιοχής, αλλά επιπλέον προκαλεί επιζήμιες συνέπειες και σε άλλα μέρη του πλανήτη, μεταξύ των οποίων η Ευρώπη, όπως οι διαπεριφερειακοί οδοί της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων και η παράτυπη μετανάστευση εξαιτίας της αστάθειας που επικρατεί στην αμερικανική ήπειρο.

Οι στόχοι, οι δραστηριότητες και τα προσδοκώμενα αποτελέσματα αυτού του έργου ευθυγραμμίζονται στενά με τους στόχους και την προσέγγιση της στρατηγικής της ΕΕ «Ασφαλέστερη οπλοκατοχή για την προστασία των πολιτών»  (6), με έμφαση σε μια πολυμερή προοπτική για την εδραίωση της ενεργής συμμετοχής σε όλες τις περιοχές. Χάρη στη σύμπραξη με τον ΟΑΚ, η πρωτοβουλία αυτή θα συνεχίσει να δημιουργεί συνέργειες μεταξύ ΕΕ και ΟΑΚ και, κατ’ επέκταση, μεταξύ Ευρώπης και αμερικανικής ηπείρου για τη μείωση της ένοπλης βίας και της εγκληματικής δραστηριότητας. Συγκεκριμένα, το έργο αυτό θα αναδείξει το έργο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην περιοχή με την παροχή στοχευμένης στήριξης σε χώρες που πλήττονται σοβαρά από τη διάδοση, την υπερβολική συσσώρευση και τη διακίνηση φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού (SALW).

Η φάση III αποτυπώνει τις ακόλουθες προτεραιότητες της στρατηγικής της ΕΕ:

Ενίσχυση του κανονιστικού πλαισίου: Οι δραστηριότητες του στόχου 1 επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι οι χώρες εναρμονίζουν τη νομοθεσία τους με τα διεθνή πρότυπα και διαθέτουν τα απαραίτητα εργαλεία για να θέσουν σε εφαρμογή διεθνείς συνθήκες και συμβάσεις.

Έλεγχοι των εξαγωγών πυροβόλων όπλων και των πυρομαχικών τους: Ο στόχος 3 προάγει τα εθνικά συστήματα αδειοδότησης και τους περιφερειακούς μηχανισμούς επικοινωνίας σχετικά με τις νόμιμες μεταφορές πυροβόλων όπλων και πυρομαχικών, με έμφαση στο πόσο σημαντικός είναι ο έλεγχος του νόμιμου εμπορίου για να αποτρέπονται οι εκτροπές προς την παράνομη αγορά.

Ασφαλής διαχείριση των αποθεμάτων SALW και των πυρομαχικών τους: Ο στόχος 3 περιλαμβάνει δραστηριότητες που επικεντρώνονται στην PSSM, περιλαμβανομένης της εκπαίδευσης των υπαλλήλων, καθώς και στην παροχή τεχνικής και υλικής συνδρομής για τη βελτίωση των πρακτικών και των εγκαταστάσεων, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα των MOSAIC και IATG.

Υπεύθυνη εξουδετέρωση SALW και των πυρομαχικών τους: Ο στόχος 3 περιλαμβάνει επίσης την εκπαίδευση, την παροχή υλικής συνδρομής, την εποπτεία και την πιστοποίηση των διαδικασιών καταστροφής για πυροβόλα όπλα και πυρομαχικά στις χώρες που έχουν ανάγκη τέτοια στήριξη.

Οριζόντια ζητήματα: Στο πλαίσιο όλων των στόχων, η δράση προωθεί ολοκληρωμένες λύσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων, ενσωματώνοντας οριζόντια ζητήματα, όπως η συνεκτίμηση της ισότητας των φύλων και η χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών.

Η δράση αυτή ευθυγραμμίζεται επίσης με το σχέδιο δράσης της ΕΕ της περιόδου 2020-2025 κατά της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων, το οποίο καθορίζει τέσσερις προτεραιότητες:

Διαφύλαξη της νόμιμης αγοράς και περιορισμός της εκτροπής: Οι δραστηριότητες και τα προσδοκώμενα αποτελέσματα αποσκοπούν στη μείωση των εκτροπών από κρατικούς και μη εξουσιοδοτημένους χρήστες μέσω της παροχής τεχνικής συνδρομής για την PSSM, της σήμανσης και της καταστροφής.

Οικοδόμηση μιας καλύτερης εικόνας των πληροφοριών Η ολοκληρωμένη στρατηγική εντοπισμού που προωθείται στο πλαίσιο της παρούσας δράσης θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των δράσεων για την πάταξη της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων από τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου.

Αύξηση της πίεσης στις εγκληματικές αγορές: Με την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης SALW και την ενίσχυση της συνεργασίας με τις αρχές επιβολής του νόμου, η δράση αυτή συμβάλλει στην αύξηση της πίεσης στις εγκληματικές αγορές.

Ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας Η δράση αυτή ενισχύει τη στήριξη που παρέχεται στις χώρες της αμερικανικής ηπείρου και επεκτείνει το θεματολόγιο διεθνούς συνεργασίας της ΕΕ. Η περιοχή της αμερικανικής ηπείρου μαστίζεται από τη βία που σχετίζεται με πυροβόλα όπλα, με αποτέλεσμα να απειλείται η ασφάλεια και να προκαλούνται επιζήμιες συνέπειες σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως μεταξύ άλλων οι διαπεριφερειακοί οδοί της παράνομης διακίνησης πυροβόλων όπλων και η παράτυπη μετανάστευση εξαιτίας της περιφερειακής αστάθειας.

Με την εστίαση σε αυτές τις προτεραιότητες, το έργο συμβάλλει στη μείωση της βίας που σχετίζεται με πυροβόλα όπλα στην αμερικανική ήπειρο και ενισχύει την περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια, καταδεικνύοντας τη δέσμευση της ΕΕ υπέρ της προώθησης της σταθερότητας και της ασφάλειας σε όλες τις περιοχές.

12.   Υποβολή εκθέσεων

Το ΤΔΑ/ΟΑΚ θα εκπονεί τακτικές εκθέσεις, σύμφωνα με τη συμφωνία ανάθεσης που προέκυψε από τις διαπραγματεύσεις.

---

(1)  UNODC, Global Study on Homicide (Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον έλεγχο των ναρκωτικών και την πρόληψη του εγκλήματος, Παγκόσμια μελέτη για τις ανθρωποκτονίες). 2023. https://www.unodc.org/documents/data-and-analysis/gsh/2023/GSH23_ExSum.pdf

(2)  UNODC, Global Study on Homicide (Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον έλεγχο των ναρκωτικών και την πρόληψη του εγκλήματος, Παγκόσμια μελέτη για τις ανθρωποκτονίες). 2019. https://www.unodc.org/unodc/en/data-and-analysis/global-study-on-homicide.html

(3)  UNODC, Global Study on Homicide (Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον έλεγχο των ναρκωτικών και την πρόληψη του εγκλήματος, Παγκόσμια μελέτη για τις ανθρωποκτονίες). 2023. https://www.unodc.org/documents/data-and-analysis/gsh/2023/GSH23_ExSum.pdf

(4)   «27. Να ζητήσει από το SMS, μέσω του ΤΔΑ και στο πλαίσιο του προγράμματος συνδρομής για τον έλεγχο των όπλων και των πυρομαχικών (PACAM), το οποίο είναι εθελοντικό πρόγραμμα: α) στήριξη της εκπόνησης και της εφαρμογής του χάρτη πορείας της Κεντρικής Αμερικής για την πρόληψη της παράνομης διακίνησης και διάδοσης όπλων και πυρομαχικών σε συντονισμό με το SICA και το Περιφερειακό Κέντρο των Ηνωμένων Εθνών για την ειρήνη, τον αφοπλισμό και την ανάπτυξη στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (UNLIREC), περιλαμβανομένης της δημιουργίας μηχανισμού παρακολούθησης για την παρακολούθηση της προόδου και την προώθηση του αποτελεσματικού συντονισμού μεταξύ κυβερνήσεων, εταίρων υλοποίησης και χορηγών·» (AG/RES. 3009 – LIII-O/23, εγκρίθηκε στις 23 Ιουνίου 2023)

(5)   «Ασφαλέστερη οπλοκατοχή για την προστασία των πολιτών»: Στρατηγική της ΕΕ κατά των παράνομων πυροβόλων όπλων, φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού και των πυρομαχικών τους, εγκριθείσα από το Συμβούλιο στις 19 Νοεμβρίου 2018

(6)   «Ασφαλέστερη οπλοκατοχή για την προστασία των πολιτών»: Στρατηγική της ΕΕ κατά των παράνομων πυροβόλων όπλων, φορητών όπλων και ελαφρού οπλισμού και των πυρομαχικών τους, εγκριθείσα από το Συμβούλιο στις 19 Νοεμβρίου 2018