Voorlopige editie

CONCLUSIE VAN ADVOCAAT-GENERAAL

A. RANTOS

van 21 mei 2026 (1)

Zaak C‑730/23

Republiek Polen

tegen

Bondsrepubliek Duitsland

„ Niet-nakoming – Artikel 259 VWEU – Verordening (EG) nr. 1013/2006 – Overbrenging van afvalstoffen – Artikel 24, lid 2 – Terugname van afvalstoffen door de bevoegde autoriteit van verzending in geval van illegale overbrenging – Weigering van de Bondsrepubliek Duitsland om ervoor te zorgen dat de afvalstoffen die vanuit Duitsland naar Polen zijn overgebracht binnen 30 dagen worden teruggenomen – Artikel 28 – Geschillen over de indeling – Verplichting om de betreffende afvalstoffen als afvalstoffen van bijlage IV bij die verordening te beschouwen – Artikel 4, lid 3, VEU – Beginsel van loyale samenwerking ”

I.      Inleiding

1.        Met haar beroep verzoekt de Republiek Polen, gedeeltelijk gesteund door de Europese Commissie, het Hof vast te stellen dat de Bondsrepubliek Duitsland de verplichtingen die op haar rusten krachtens het Unierecht, in het bijzonder krachtens verordening (EG) nr. 1013/2006(2) en artikel 4, lid 3, VEU, niet is nagekomen in het kader van verscheidene overbrengingen van afvalstoffen vanuit Duitsland naar zes locaties in Polen.

2.        In de onderhavige zaak gaat het hoofdzakelijk om de toepassing van de beginselen van vrije bewijslevering en vrije beoordeling van het bewijs in het kader van deze verordening, naar aanleiding van een niet-nakomingsprocedure die is ingesteld door een lidstaat, hetgeen zelden voorkomt.

II.    Toepasselijke bepalingen

3.        Artikel 24 van verordening nr. 1013/2006, met als opschrift „Terugname bij illegale overbrenging”, bepaalt in de leden 1 tot en met 3:

„1.      Indien een bevoegde autoriteit een transport ontdekt dat volgens haar illegaal is, stelt zij onverwijld de overige betrokken bevoegde autoriteiten hiervan in kennis.

2.      Indien de verantwoordelijkheid voor de illegale overbrenging berust bij de kennisgever, zorgt de bevoegde autoriteit van verzending ervoor dat de betrokken afvalstoffen:

a)      worden teruggenomen door de kennisgever de facto, of, indien geen kennisgeving is gedaan,

b)      worden teruggenomen door de kennisgever de jure, of, indien dit niet mogelijk is,

c)      worden teruggenomen door de bevoegde autoriteit van verzending zelf dan wel namens haar door een natuurlijke of rechtspersoon, of, indien dit niet mogelijk is,

d)      anderszins worden verwijderd of nuttig toegepast in het land van bestemming of verzending door de bevoegde autoriteit van verzending zelf dan wel namens haar door een natuurlijke of rechtspersoon, of, indien dit niet mogelijk is,

e)      anderszins worden verwijderd of nuttig toegepast in een ander land door de bevoegde autoriteit van verzending zelf dan wel namens haar door een natuurlijke of rechtspersoon, indien alle betrokken bevoegde autoriteiten daarmee instemmen.

De terugname, nuttige toepassing of verwijdering gebeurt binnen 30 dagen, of een andere tussen de betrokken bevoegde autoriteiten overeengekomen periode, nadat de bevoegde autoriteit van verzending kennis heeft gekregen, of door de bevoegde autoriteiten van bestemming of doorvoer schriftelijk in kennis is gesteld, van het illegale transport en van de reden(en) daarvan. Een dergelijke kennisgeving kan voortvloeien uit informatie die onder meer door andere bevoegde autoriteiten aan de bevoegde autoriteiten van bestemming of doorvoer is verstrekt.

[...]

3.      Indien de verantwoordelijkheid voor [...] een illegale overbrenging berust bij de ontvanger, zorgt de bevoegde autoriteit van bestemming ervoor dat de betrokken afvalstoffen op milieuhygiënisch verantwoorde wijze verwijderd of nuttig toegepast worden, en wel:

a)      door de ontvanger, of, indien dit niet mogelijk is,

b)      door de bevoegde autoriteit zelf dan wel namens haar door een natuurlijke of rechtspersoon.

[...]”

4.        Artikel 28 van deze verordening, met als opschrift „Geschillen over de indeling”, bepaalt in lid 2:

„Indien de bevoegde autoriteiten van verzending en van ontvangst het niet eens kunnen worden over de indeling van de aangemelde afvalstoffen in de lijst van bijlage III, III A, III B of IV, worden de betrokken afvalstoffen als afvalstoffen van bijlage IV beschouwd.”

III. Voorgeschiedenis van het geding en precontentieuze procedure

5.        In de periode van 2015 tot en met 2019 hebben de Poolse autoriteiten afvalstoffen aangetroffen waarbij het volgens hen ging om een „illegale overbrenging” in de zin van artikel 2, punt 35, van verordening nr. 1013/2006, die was verricht vanuit Duitsland naar zes locaties in Polen, te weten: locatie nr. 1 (Tuplice), locatie nr. 2 (Stary Jawor), locatie nr. 3 (Sobolew), locatie nr. 4 (Gliwice), locatie nr. 5 (Sarbia) en locatie nr. 6 (Bzowo).

6.        Nadat de Poolse autoriteiten bij de Duitse autoriteiten verzoeken tot terugname van de betreffende afvalstoffen hadden gedaan, waaraan geen gehoor is gegeven, heeft de Republiek Polen op 26 juli 2023 op grond van artikel 259, tweede alinea, VWEU bij de Commissie een klacht ingediend met het verzoek om een met redenen omkleed advies uit te brengen wegens het feit dat de weigering van de Bondsrepubliek Duitsland om deze afvalstoffen terug te nemen een schending van het Unierecht vormde.(3)

7.        Na de schriftelijke opmerkingen van de Bondsrepubliek Duitsland te hebben onderzocht en de Bondsrepubliek Duitsland en de Republiek Polen te hebben gehoord, heeft de Commissie op 18 oktober 2023 een met redenen omkleed advies uitgebracht, waarin zij:

–        ten eerste van mening was dat er sprake is van niet-nakoming door de Bondsrepubliek Duitsland van zowel haar verplichting om de afvalstoffen die illegaal naar locatie nr. 1 waren overgebracht(4), binnen 30 dagen terug te nemen, als haar verplichtingen met betrekking tot de nuttige toepassing van de afvalstoffen die onder code 17 08 02 vallen en waarvan de overbrenging was geregeld door twee Duitse ondernemingen naar locatie nr. 2;(5)

–        ten tweede heeft geconcludeerd dat zij wat de overige grieven inzake de locaties nrs. 2 tot en met 6 betreft geen schending van het Unierecht kon vaststellen, en

–        ten derde de grieven inzake schending van artikel 28, lid 2, van verordening nr. 1013/2006 en van artikel 4, lid 3, VEU, heeft afgewezen.

IV.    Procedure bij het Hof en conclusies van partijen

8.        Bij akte, neergelegd ter griffie van het Hof op 29 november 2023, heeft de Republiek Polen krachtens artikel 259 VWEU het onderhavige beroep wegens niet-nakoming ingesteld. Zij verzoekt het Hof vast te stellen dat de Bondsrepubliek Duitsland de verplichtingen niet is nagekomen die krachtens het Unierecht op haar rusten in het kader van illegale overbrengingen van afvalstoffen naar Polen, en de Bondsrepubliek Duitsland te verwijzen in de kosten.

9.        Bij beslissing van 18 april 2024 is de Commissie toegelaten tot interventie aan de zijde van de Republiek Polen.(6)

10.      De Bondsrepubliek Duitsland verzoekt het Hof het beroep te verwerpen en de Republiek Polen te verwijzen in de kosten.

V.      Analyse

11.      De Republiek Polen voert drie grieven aan tegen de Bondsrepubliek Duitsland: ten eerste, niet-nakoming van haar verplichting – overeenkomstig verordening nr. 1013/2006(7) – tot terugname van illegaal overgebrachte afvalstoffen, ten tweede, niet-nakoming van haar verplichting om deze afvalstoffen te behandelen als afvalstoffen van bijlage IV bij deze verordening(8), en ten derde, niet-nakoming van haar verplichting tot loyale samenwerking doordat zij geen maatregelen heeft getroffen om de feiten met betrekking tot de illegale overbrenging van afvalstoffen te verduidelijken.(9)

A.      Eerste grief: niet-nakoming van de verplichting tot terugname van illegaal overgebrachte afvalstoffen

1.      Voorafgaande opmerkingen

12.      Met haar eerste grief betoogt de Republiek Polen in wezen dat de Bondsrepubliek Duitsland de verplichtingen die op haar rusten krachtens verordening nr. 1013/2006 niet is nagekomen doordat zij de afvalstoffen in kwestie niet heeft teruggenomen.(10)

13.      In dit verband wil ik in de eerste plaats benadrukken dat de Europese Unie overeenkomstig artikel 191, lid 2, VWEU in haar milieubeleid streeft naar een hoog niveau van bescherming, rekening houdend met de uiteenlopende situaties in de verschillende regio’s van de Unie. Haar beleid berust op het voorzorgsbeginsel en het beginsel van preventief handelen, het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden, en het beginsel dat de vervuiler betaalt.(11) Mijns inziens volgt uit deze beginselen dat ondernemingen die afvalstoffen produceren een grotere verantwoordelijkheid dragen wanneer zij de afvalstoffen overbrengen naar een plaats buiten de lidstaat waar de afvalstoffen zijn geproduceerd.

14.      Op grond hiervan streeft verordening nr. 1013/2006 met name naar een milieuhygiënisch verantwoord beheer van afvalstoffen, zoals omschreven in artikel 2, punt 8, van deze verordening(12), hetgeen eveneens impliceert dat de overbrenging van afvalstoffen enkel plaatsvindt met het oog op de nuttige toepassing of verwijdering ervan, zoals blijkt uit artikel 2, punt 34.(13)

15.      In deze context voorziet artikel 3 van deze verordening, dat in wezen de overbrengingsprocedures regelt, in lid 1 ervan in de „procedure van voorafgaande schriftelijke kennisgeving en toestemming” voor de overbrengingen van afvalstoffen die bestemd zijn voor verwijdering en voor de overbrengingen van talrijke categorieën afvalstoffen die bestemd zijn voor nuttige toepassing, en in lid 2 ervan in de in artikel 18 van die verordening geregelde „informatieprocedure” voor andere overbrengingen van afvalstoffen (wanneer de hoeveelheid meer dan 20 kg bedraagt) die tot de „groene” lijst van afvalstoffen(14) behoren, waarbij deze procedure enkel inhoudt dat een formulier moet worden ingevuld en een overeenkomst inzake de nuttige toepassing van afvalstoffen(15) moet worden gesloten tussen de opdrachtgever voor de overbrenging en de ontvanger en deze documenten moeten worden opgesteld overeenkomstig de instructies van het formulier in bijlage VII bij diezelfde verordening (hierna: „formulier van bijlage VII”).

16.      In het geval van een illegale overbrenging van afvalstoffen, zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 35, van verordening nr. 1013/2006(16), bepaalt artikel 24, lid 2, van deze verordening dat indien de verantwoordelijkheid voor de illegale overbrenging berust bij de kennisgever, de bevoegde autoriteit van verzending ervoor moet zorgen dat de afvalstoffen worden teruggenomen binnen een termijn van in beginsel 30 dagen of binnen een andere tussen de betrokken bevoegde autoriteiten overeengekomen periode, te rekenen vanaf de dag waarop zij daarvan kennis heeft gekregen of door de bevoegde autoriteiten van bestemming daarvan in kennis is gesteld.

17.      In de tweede plaats herinner ik eraan dat het volgens vaste rechtspraak van het Hof in een niet-nakomingsprocedure aan de Commissie staat om de gestelde niet-nakoming aan te tonen en het Hof de gegevens te verstrekken die het nodig heeft om na te gaan of er sprake is van niet-nakoming, waarbij de Commissie zich niet kan baseren op een of ander vermoeden.(17) Diezelfde beginselen zijn van toepassing wanneer een lidstaat beroep wegens niet-nakoming instelt in de zin van artikel 259 VWEU.(18) In het licht van deze overwegingen en de in de rechtspraak van het Hof verankerde beginselen van vrije bewijslevering en vrije beoordeling van het bewijs moeten de door de Republiek Polen overgelegde bewijzen dus worden onderzocht.(19)

18.      In casu blijkt uit het betoog van de Republiek Polen dat de overbrenging van de afvalstoffen in kwestie vanuit Duitsland naar Polen in het kader van de informatieprocedure niet heeft plaatsgevonden volgens de voorwaarden van verordening nr. 1013/2006, zowel wat betreft de categorie afvalstoffen die volgens deze procedure kon worden overgebracht, als wat betreft de vergunningen van de ondernemingen die belast zijn met de verwerking van de afvalstoffen. Aangezien de Bondsrepubliek Duitsland ten aanzien van locatie nr. 1 het bestaan van illegale overbrengingen heeft erkend, heeft het geding uitsluitend betrekking op de vraag of deze lidstaat de termijn voor de terugname van deze afvalstoffen heeft overschreden, terwijl ten aanzien van de locaties nrs. 2 tot en met 6 moet worden onderzocht of er sprake was van de vermeende illegale overbrengingen die aan de betrokken Duitse ondernemingen toe te schrijven zijn. Deze twee situaties zal ik hieronder afzonderlijk analyseren.

2.      Locatie nr. 1 (Tuplice)

19.      De Republiek Polen verwijt de Bondsrepubliek Duitsland dat zij haar verplichting om binnen 30 dagen ongeveer 20 000 ton illegaal overgebracht(20) afval, bestaande uit zinkslakken, terug te nemen, niet is nagekomen.

20.      Partijen en de Commissie erkennen dat de afvalstoffen in kwestie illegaal zijn overgebracht(21) en zij zijn het erover eens dat de terugname van deze afvalstoffen in december 2024 is voltooid.(22)

21.      Om te beginnen ben ik van mening dat de argumenten van de Bondsrepubliek Duitsland dat het beroep niet-ontvankelijk is of zonder voorwerp is geraakt omdat de terugname van de afvalstoffen inmiddels is voltooid, moeten worden afgewezen. In het kader van een op artikel 259 VWEU gebaseerd beroep wegens niet-nakoming tussen staten moet het bestaan van een niet-nakoming namelijk worden beoordeeld in het licht van de situatie waarin de verwerende lidstaat zich bevond op het tijdstip van de in de tweede alinea van dat artikel bedoelde voorafgaande voorlegging aan de Commissie.(23) In casu was op dat tijdstip de termijn voor de terugname ruimschoots verstreken.(24)

22.      In de eerste plaats voert de Bondsrepubliek Duitsland aan dat er een gerechtelijke procedure liep over de besluiten van de bevoegde nationale autoriteiten om de vennootschap die de overbrengingen heeft geregeld, te verplichten de afvalstoffen in kwestie terug te nemen. Zij betoogt ook dat de terugname van een dergelijke hoeveelheid afvalstoffen meerdere maanden vergde vanwege logistieke beperkingen en de noodzaak om een aanbestedingsprocedure te organiseren overeenkomstig de regels van de Unie. Gezien deze omstandigheden is de in artikel 24, lid 1, tweede alinea, van verordening nr. 1013/2006 vermelde termijn van 30 dagen volgens haar niet van toepassing.

23.      In dit verband merk ik op dat artikel 24, lid 2, van deze verordening niet voorziet in enige uitzondering of reden voor opschorting van de betrokken termijn, ook niet vanwege de hoeveelheid afvalstoffen, en dat de enige mogelijkheid die wordt geboden erin bestaat dat de betrokken bevoegde autoriteiten een alternatieve termijn vaststellen.(25) Hoe dan ook kan de niet-inachtneming van de termijn bij een vertraging van bijna tien jaar – zoals in casu – noch worden gerechtvaardigd om logistieke redenen, noch wegens het vereiste van een Europese aanbestedingsprocedure vanwege de hoeveelheid afvalstoffen.(26)

24.      In de tweede plaats betoogt de Bondsrepubliek Duitsland dat partijen tijdens de precontentieuze procedure overeenkomstig artikel 24, lid 2, van verordening nr. 1013/2006 overeen zijn gekomen dat de uitkomst van de gerechtelijke procedure diende te worden afgewacht alvorens over te gaan tot de terugname van de afvalstoffen in kwestie, hetgeen evenwel door de Poolse autoriteiten wordt betwist.(27) De Bondsrepubliek Duitsland baseert zich in dit verband op de correspondentie tussen de Poolse en de Duitse autoriteiten, waarin de Poolse autoriteiten zouden hebben ingestemd met het besluit om de uitkomst van de lopende gerechtelijke procedure af te wachten en niet zouden hebben geëist dat de Duitse autoriteiten de afvalstoffen vóór het einde van die procedure terugnemen.(28)

25.      Uit deze correspondentie blijkt mijns inziens dat de Poolse autoriteiten niet te kennen hebben gegeven dat zij de vraag onmiddellijk aan het Hof wilden voorleggen. Hieruit zou kunnen worden afgeleid dat zij gedurende enige tijd de ontwikkelingen in de in Duitsland aanhangige procedure hebben afgewacht. Uit die correspondentie blijkt evenwel niet ondubbelzinnig dat deze autoriteiten ermee hebben ingestemd om het einde van die procedure af te wachten. Tussen partijen staat overigens vast dat de Poolse autoriteiten uiterlijk op 20 september 2023 tijdens hun hoorzitting bij de Commissie duidelijk hebben aangegeven dat een dergelijk akkoord niet bestond. Derhalve is het bestaan van een akkoord over de wenselijkheid om de uitkomst van de gerechtelijke procedure af te wachten, zoals de Bondsrepubliek Duitsland aanvoert, mijns inziens niet rechtens genoegzaam aangetoond.

26.      In die omstandigheden geef ik in overweging om de eerste grief met betrekking tot locatie nr. 1 (Tuplice) te aanvaarden.

3.      Locaties nrs. 2 tot en met 6

27.      Wat de locaties nrs. 2 tot en met 6 betreft, verwijt de Republiek Polen de Bondsrepubliek Duitsland dat zij de bepalingen inzake de terugname van illegaal overgebrachte afvalstoffen heeft geschonden(29), terwijl laatstgenoemde deze beschuldiging van de hand wijst en ontkent dat er sprake was van illegale overbrengingen die aan de betrokken Duitse ondernemingen kunnen worden toegeschreven.(30)

28.      Hieronder zal ik de situaties die gelijkenissen vertonen, met name wat de categorie van overgebrachte afvalstoffen betreft, gezamenlijk onderzoeken.

a)      Locatie nr. 2 (Stary Jawor) en locatie nr. 3 (Sobolew)

29.      De Republiek Polen stelt dat de Poolse autoriteiten tussen april en september 2018 bij controles op locatie nr. 2 en locatie nr. 3(31) respectievelijk 1 156 en 1 039 ton afval(32) hebben aangetroffen dat illegaal was overgebracht(33) door Duitse ondernemingen(34). Volgens haar hebben deze ondernemingen, in plaats van het in de formulieren van bijlage VII aangegeven betonafval (code 17 01 01(35)) (hierna: „betonafval”), volgens de informatieprocedure gemengd bouwafval dat gips bevat (hierna: „gipsafval”)(36) overgebracht, dat niet onder de „groene” lijst valt, met het oog op nuttigetoepassingshandelingen waarvoor de ontvangende ondernemingen evenmin de vereiste vergunningen hadden.(37) Ofschoon de Duitse expediteurs de litigieuze afvalstoffen in bepaalde gevallen als gipsafval hadden aangemerkt, waren deze afvalstoffen voorts niettemin overgebracht naar Poolse ondernemingen die geen vergunning hadden voor de nuttige toepassing van die afvalstoffen.(38)

30.      In dit verband acht ik het wenselijk om een onderscheid te maken tussen de vraag of er sprake is van de overbrengingen van de afvalstoffen in kwestie en de vraag of de betrokken Duitse ondernemingen verantwoordelijk zijn.

31.      Met betrekking tot de vraag of er sprake is van (al dan niet illegale) overbrengingen van de afvalstoffen in kwestie, moet daarna een onderscheid worden gemaakt tussen de overbrengingen van afvalstoffen die als betonafval zijn ingedeeld en die van afvalstoffen die als gipsafval zijn ingedeeld.

32.      In de eerste plaats staat tussen partijen vast dat in de meeste documenten betreffende deze ondernemingen – met name de vervoersovereenkomsten en de formulieren van bijlage VII – melding wordt gemaakt van overbrengingen van betonafval.(39) De Republiek Polen betoogt evenwel dat met deze overbrengingen werd verhuld dat in werkelijkheid gipsafval is overgebracht, hetgeen voornamelijk blijkt uit de resultaten van de inspecties van de Poolse autoriteiten, die op de betreffende locaties gipsafval hebben aangetroffen, naast betonafval of een mengsel van beide.

33.      Mijns inziens vormt het enkele feit dat gipsafval is ontdekt op de locaties van de door de Poolse autoriteiten gecontroleerde inrichtingen inderdaad een aanwijzing ervoor dat andere afvalstoffen dan die welke gedekt waren door de vergunningen voor nuttige toepassing, naar die locaties zijn overgebracht. Deze omstandigheid toont evenwel op zich niet aan dat deze afvalstoffen daadwerkelijk afkomstig waren van de litigieuze overbrengingen. Bij deze overbrengingen waren namelijk formulieren van bijlage VII en andere daarmee overeenstemmende vervoersdocumenten gevoegd, waaruit blijkt dat de litigieuze afvalstoffen als betonafval zijn verzonden en in ontvangst genomen. Niets wijst erop dat met deze overbrengingen werd verhuld dat andere categorieën afvalstoffen waren overgebracht, temeer daar, zoals de Republiek Polen zelf erkent, ook betonafval op de betreffende locaties is aangetroffen.

34.      In de tweede plaats staat tussen partijen eveneens vast dat de betrokken ondernemingen bepaalde overbrengingen van afvalstoffen als gipsafval hebben ingedeeld.

35.      Wat locatie nr. 2 betreft, gaat het ten eerste om overbrengingen tussen enerzijds de Duitse expediteurs ALBA Seehausen en Altmärkische en anderzijds de Poolse ontvanger Bravet. Evenwel is niet gebleken dat met betrekking tot deze overbrengingen een terugnameverzoek is gedaan. In de documenten inzake de door de Republiek Polen genoemde verzoeken om terugname van afvalstoffen wordt namelijk geen melding gemaakt van die overbrengingen.(40)

36.      Ten tweede zijn partijen het erover eens dat er tussen de Duitse expediteur Parentin en de Poolse ontvanger Bravet een overeenkomst voor de overbrenging van gipsafval bestaat. Noch de formulieren van bijlage VII die door de betrokken partijen getekend zijn, noch andere documenten met betrekking tot deze partijen maken evenwel melding van dergelijke overbrengingen. Het bewijs dat deze overeenkomst is uitgevoerd, ontbreekt dus.(41)

37.      Ten derde erkennen de partijen ook dat de Duitse expediteurs Drekopf en Recom afvalstoffen die als gipsafval zijn geregistreerd, hebben overgebracht naar de inrichtingen van de Poolse ontvanger Bravet. Volgens de door de Republiek Polen verstrekte bewijzen hebben de Poolse autoriteiten geen terugnameverzoek gedaan, aangezien dit afval op locatie nr. 2 met ander afval was vermengd, zodat het volgens hen niet meer mogelijk was om de herkomst van het afval voor elk van de betrokken ondernemingen vast te stellen.(42)

38.      Wat locatie nr. 3 betreft, hadden de overbrengingen van als gipsafval aangegeven afvalstoffen betrekking op overbrengingen tussen de Duitse expediteur Parentin en de Poolse ontvanger PPH LWN, die evenwel niet in een stadium voorafgaand aan het door de Republiek Polen ingediende verzoekschrift zijn genoemd en waarvoor de Poolse autoriteiten geen terugnameverzoek hebben ingediend, zoals de Bondsrepubliek Duitsland betoogt.(43)

39.      Concluderend ben ik van mening dat niet rechtens genoegzaam is aangetoond dat er sprake is van illegale overbrengingen van afvalstoffen, ten aanzien waarvan de Bondsrepubliek Duitsland verplicht zou zijn zorg te dragen voor de terugname ervan, zodat de eerste grief met betrekking tot locatie nr. 2 en locatie nr. 3 moet worden afgewezen.

40.      Na deze verduidelijking zal ik volledigheidshalve ook de vraag onderzoeken of de betrokken Duitse ondernemingen verantwoordelijk zijn voor de overbrengingen van de afvalstoffen die als gipsafval zijn aangegeven, naar inrichtingen die niet over de vereiste vergunningen beschikten voor de nuttige toepassing ervan.

41.      In dit verband zijn partijen het niet eens over de vraag of de producent van de afvalstoffen of degene die de overbrenging ervan heeft geregeld verantwoordelijk is voor de rechtmatigheid van de nuttigetoepassingshandelingen die in de landen van bestemming van de afvalstoffen zijn verricht, in een situatie waarin ten eerste de onderneming die de afvalstoffen ontvangt of die de inrichting voor nuttige toepassing beheert, niet beschikt over een geldige vergunning voor de verwerking van deze afvalstoffen, of ten tweede de nuttige toepassing van de legaal overgebrachte afvalstoffen in het land van bestemming niet naar behoren plaatsvindt. Het gaat met name om de vraag welke betekenis mag worden gehecht aan de handtekening van de onderneming die de afvalstoffen ontvangt op het formulier van bijlage VII, of aan haar verklaring in de overeenkomst met degene die de overbrenging regelt wat het bezit van de vereiste vergunningen betreft.

42.      In casu erkennen partijen dat de ondernemingen die de afvalstoffen ontvingen niet over de vereiste vergunningen voor de nuttige toepassing van gipsafval beschikten.(44) Voorts ben ik met betrekking tot locatie nr. 2, net als de Republiek Polen, van mening dat de vergunning waarover de Poolse ontvanger Bravet beschikt voor de „inzameling” van gipsafval, zoals gedefinieerd in artikel 3, punt 10, van richtlijn 2008/98(45), evenmin betekent dat „voorlopige opslag” van deze afvalstoffen mogelijk is, zoals bepaald in het kader van nuttigetoepassingshandeling R 13.(46) Ofschoon de bewoordingen van deze definities tot verwarring kunnen leiden, sluit de definitie van het begrip „opslag van afvalstoffen”, die overeenkomt met nuttigetoepassingshandeling R 13 in bijlage II bij deze richtlijn, immers uitdrukkelijk „voorlopige opslag” in de zin van artikel 3, punt 10, van die richtlijn uit.

43.      Voor zover de vergunningen in kwestie geen betrekking hebben op de nuttigetoepassingshandelingen (R 5 of R 13) waarvoor de afvalstoffen zijn overgebracht, moet dientengevolge worden onderzocht of de Duitse ondernemingen die de overbrenging hebben geregeld, verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor deze overbrengingen, in het bijzonder wanneer de onderneming die deze afvalstoffen heeft ontvangen, op het formulier van bijlage VII (vakken 13 en 14) in het kader van de overeenkomst met degene die de overbrenging regelt, heeft verklaard in het bezit te zijn van de vereiste vergunningen.(47)

44.      In dit verband is het duidelijk dat, indien wordt aangetoond dat ondernemingen op de hoogte waren van het ontbreken van de vereiste vergunningen bij de ondernemingen die de afvalstoffen ontvangen of van de illegale wijziging van bestemming van de afvalstoffen naar andere locaties, zij verantwoordelijk moeten worden gehouden voor de illegale overbrengingen. Wanneer het bewijs dat zij daarvan op de hoogte zijn ontbreekt, moet daarentegen de omvang van de op hen rustende zorgvuldigheidsplicht in het kader van de onrechtmatigheden in kwestie worden bepaald.

45.      In het algemeen ben ik van mening dat de expediteur van de afvalstoffen, gelet op de op hem rustende verplichting om grotere zorgvuldigheid te betrachten in het kader van de overbrenging van afvalstoffen buiten de lidstaat waar zij zijn geproduceerd(48), geen passieve houding mag aannemen ten aanzien van het bestaan van de vereiste vergunningen bij de ontvanger. Met andere woorden, de expediteur van de afvalstoffen kan zich, in tegenstelling tot het standpunt van de Bondsrepubliek Duitsland, niet beperken tot het sluiten van een overeenkomst inzake de overbrenging van afvalstoffen en het invullen van het formulier van bijlage VII. Zonder die expediteur al te veeleisende verplichtingen op te leggen, dient van hem niettemin te worden verwacht dat hij om overlegging van een kopie van de relevante vergunningen verzoekt, waarbij hij niet gehouden is grondige controles uit te voeren, zoals onderzoeken of audits met betrekking tot de geldigheid van die documenten, een bevoegdheid die bij uitsluiting bij de overheidsinstanties berust.(49)

46.      In het onderhavige geval merk ik met betrekking tot het naar locatie nr. 2 overgebrachte afval op dat Bravet, de Poolse onderneming die deze locatie beheert, aan de Duitse expediteurs, ten eerste ALBA Seehausen en Altmärkische(50) en ten tweede Drekopf en Recom(51), haar vergunningen voor de inzameling van afvalstoffen die onder de codes 17 01 01 en 17 08 02 vallen, alsmede haar vergunningen voor de nuttige toepassing van afvalstoffen die uitsluitend vallen onder code 17 01 01 (en niet onder code 17 08 02) heeft overgelegd. Desondanks hebben deze ondernemingen overbrengingen geregeld, voor nuttigetoepassingshandelingen R 13, van afvalstoffen die onder code 17 08 02 vallen.

47.      Onverminderd de toelichting in de punten 35 en 37 van de onderhavige conclusie, lijken de betrokken Duitse ondernemingen dus verantwoordelijk te zijn, voor zover zij bij het invullen van het formulier van bijlage VII op de hoogte waren van de situatie van de onderneming die de afvalstoffen ontvangt.

48.      Ik ben het daarentegen niet eens met het argument van de Republiek Polen dat de Duitse ondernemingen ook verantwoordelijk zijn omdat de Duitse expediteurs ALBA Seehausen en Altmärkische in vak 7 van hun formulieren van bijlage VII als inrichting voor nuttige toepassing enkel de Poolse ontvanger Bravet hebben vermeld, terwijl zij met betrekking tot een overbrenging naar een inrichting voor voorlopige nuttige toepassing ook de inrichting voor definitieve nuttige toepassing hadden moeten vermelden. Aangezien vak 7 van het formulier van bijlage VII enkel betrekking heeft op de „inrichting voor nuttige toepassing”, kan namelijk worden volstaan met de vermelding van de inrichting die, volgens hetgeen in vak 8 is aangegeven, een nuttigetoepassingshandeling R 13 moet verrichten, ook al impliceert deze laatste handeling de opslag van afvalstoffen voorafgaand aan een andere handeling voor nuttige toepassing (met uitsluiting van tijdelijke opslag, voorafgaand aan inzameling, op de plaats van productie van de afvalstoffen).(52)

49.      Ik ben het echter evenmin eens met het door de Bondsrepubliek Duitsland ingenomen standpunt dat de in de nieuwe verordening (EU) 2024/1157 opgenomen uitdrukkelijke verplichting om de inrichtingen te vermelden waar handelingen tot definitieve nuttige toepassing worden verricht, aantoont dat deze vermelding pas vereist is vanaf de inwerkingtreding van deze verordening.(53)

50.      Met betrekking tot de naar locatie nr. 3 overgebrachte afvalstoffen staat tussen partijen vast dat PPH LWN, de Poolse onderneming die deze locatie beheert, niet over de vereiste vergunningen beschikte voor de specifieke percelen waar de afvalstoffen gestort zouden zijn.

51.      In dit verband moet mijns inziens weliswaar worden erkend dat op de onderneming die de afvalstoffen produceert of die het vervoer ervan regelt, een verplichting rust om grotere zorgvuldigheid te betrachten(54), maar dat van deze onderneming niet kan worden verlangd dat zij op de hoogte is van en verantwoordelijk is voor de exacte plaats waar de afvalstoffen zijn gestort, binnen de in de relevante documenten naar behoren geïdentificeerde verwerkingsinstallatie waar de afvalstoffen zullen worden gedeponeerd. Een dergelijke eis zou buiten de reikwijdte van haar controle vallen, aangezien deze kwestie uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van de exploitant van de verwerkingsinstallatie valt.(55)

b)      Locatie nr. 4 (Gliwice) en locatie nr. 5 (Sarbia)

52.      De Republiek Polen betoogt dat de Poolse autoriteiten tussen februari en mei 2018 bij controles op locatie nr. 4 en locatie nr. 5(56) respectievelijk 1 300 en 8 700 ton afval hebben aangetroffen dat illegaal was overgebracht(57) door Duitse ondernemingen.(58) Volgens haar hebben deze ondernemingen, in tegenstelling tot hetgeen was aangegeven in de formulieren van bijlage VII, waarin afvalstoffen van kunststof en rubber waren vermeld (onder code 19 12 04) (hierna: „kunststofafval”), in het kader van de informatieprocedure afvalstoffen die niet onder de „groene” lijst vielen, overgebracht met het oog op handelingen voor nuttige toepassing.

53.      Volgens de Republiek Polen bestond het op locatie nr. 4 aangetroffen afval meer bepaald uit afval van samengestelde verpakkingen – in kunststof en andere materialen – voor voedingsmiddelen (hierna: „gemengd stedelijk afval”)(59), dat door de Duitse onderneming Wurzer was geproduceerd en op basis van een keten van overeenkomsten naar Gliwice was overgebracht.(60) Het op locatie nr. 5 aangetroffen afval bestond uit afvalstoffen, samengeperst in met ijzerdraad omwikkelde balen, die niet onder een identificeerbare code vielen(61), waarvan een aanzienlijk deel opschriften en streepjescodes bevatte die de Duitse herkomst ervan aantonen, en die door Lobbe en Böhme(62) zijn geproduceerd en – hoewel formeel bestemd voor de locatie Chełmek – in werkelijkheid naar Sarbia zijn overgebracht nadat de vervoersdocumenten waren „geneutraliseerd”.(63) Voorts heeft de onderneming die de naar locatie nr. 4 overgebrachte afvalstoffen heeft ontvangen, enkel gehandeld in de hoedanigheid van makelaar(64) en beschikt zij enkel over een vergunning voor de inzameling van kunststofafval, terwijl de onderneming die de naar locatie nr. 5 overgebrachte afvalstoffen heeft ontvangen, geen vergunning voor de nuttige toepassing van deze afvalstoffen heeft(65).

54.      Met betrekking tot locatie nr. 4 blijkt uit de door de Republiek Polen overgelegde bewijzen (formulieren van bijlage VII, vervoersdocumenten – „CMR-documenten” – en weegbrieven) dat de door Wurzer geproduceerde afvalstoffen waren ingedeeld als kunststofafval van de „groene” lijst en waren overgebracht naar de Poolse onderneming Marko, die bevoegd was om handelingen voor nuttige toepassing van deze afvalstoffen uit te voeren en de ontvangst van die afvalstoffen heeft bevestigd op de locatie Jawiszowice (en niet op die van Gliwice).(66) De door de Republiek Polen overgelegde vervoersdocumenten betreffende de overbrengingen naar Gliwice hebben enkel betrekking op handelingen waarbij de Poolse ondernemingen Marko als expediteur en A&P als ontvanger betrokken waren.(67) Gesteld al dat de overname door Marko van de uit Duitsland afkomstige afvalstoffen niet heeft plaatsgevonden, zoals de Republiek Polen stelt, aangezien de ladingen rechtstreeks van Wurzer naar Gliwice zouden zijn vervoerd(68), blijkt deze omstandigheid niet uit de documenten die zijn opgesteld door de Duitse ondernemingen die de overbrengingen hebben geregeld, en kan die omstandigheid bovenal niet rechtstreeks aan hen worden toegeschreven. Een dergelijke omstandigheid valt in voorkomend geval onder de verantwoordelijkheid van de betrokken Poolse ondernemingen. Daarnaast zijn de andere door de Republiek Polen aangevoerde bewijzen in dit verband evenmin doorslaggevend.(69) Voorts wordt in het verzoekschrift geen duidelijkheid verschaft over de hoeveelheid afvalstoffen die aan de twee betrokken Duitse ondernemingen kan worden toegeschreven.

55.      Wat locatie nr. 5 betreft, hadden alle documenten (met name de formulieren van bijlage VII) die in verband kunnen worden gebracht met de vennootschappen Lobbe en Böhme betrekking op de overbrengingen van kunststofafval naar de Poolse ondernemingen Havel (door Lobbe en Böhme) en Recovery (door Böhme) in Chełmek.(70) De andere door de Republiek Polen overgelegde bewijzen(71) tonen inderdaad aan dat op de locatie Sarbia afvalstoffen aanwezig waren die in verband kunnen worden gebracht met de Duitse ondernemingen Lobbe en Böhme en die mogelijk aan hun officiële bestemming zijn onttrokken en rechtstreeks vanuit Duitsland naar Sarbia zijn vervoerd. Deze bewijzen volstaan evenwel niet om aan te tonen dat deze overbrengingen door de betrokken Duitse ondernemingen zijn geregeld of toegestaan of dat die ondernemingen van die overbrengingen op de hoogte waren gesteld. Gelet met name op de vervoersopdrachten die tussen Poolse ondernemingen zijn uitgewisseld en die een „opdracht tot neutralisatie”(72) bevatten, kan namelijk niet worden uitgesloten dat de wijziging van bestemming van dit afval verborgen is gehouden voor deze Duitse ondernemingen en uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van de betrokken Poolse ondernemingen valt.(73) Bovendien kan aan de hand van de door de Republiek Polen aangevoerde bewijzen niet met voldoende nauwkeurigheid worden vastgesteld welke hoeveelheid afvalstoffen door de betrokken Duitse ondernemingen naar de locatie in kwestie zou zijn overgebracht, waar eveneens de aanwezigheid van afvalstoffen uit Polen en uit andere landen is aangetoond. Dergelijke omstandigheden maken het niet mogelijk om de herkomst van de betreffende afvalstoffen vast te stellen en staan aldus in de weg aan de terugname ervan uit hoofde van beweerdelijk illegale overbrengingen.(74)

c)      Locatie nr. 6 (Bzowo)

56.      De Republiek Polen betoogt dat de Poolse autoriteiten tussen april en september 2017 bij controles op locatie nr. 6(75) 600 ton gemengd stedelijk afval(76) hebben aangetroffen dat illegaal was overgebracht(77) door Duitse ondernemingen(78). Volgens haar valt dit afval niet onder de „groene” lijst en is de Poolse onderneming die dat afval ontvangt, niet in het bezit van een vergunning voor de nuttige toepassing ervan.

57.      In dit verband lijkt het mij dat het door de Republiek Polen verstrekte bewijsmateriaal(79) aantoont dat uit Duitsland afkomstig gemengd stedelijk afval waarschijnlijk aanwezig is in de opslagplaats, en voorts dat er geen vergunning voor de nuttige toepassing van dit afval is en evenmin een geschikte inrichting op de locatie in Bzowo.(80)

58.      Er is evenwel geen enkel bewijs waaruit blijkt dat de betreffende Duitse ondernemingen rechtstreeks betrokken zijn bij deze overbrengingen.(81) Meer in het bijzonder worden die overbrengingen niet vermeld in de vervoersdocumenten die in verband kunnen worden gebracht met die ondernemingen.(82) Een van die formulieren van bijlage VII, dat door de onderneming Vorberg Recycling was ingevuld, bevatte weliswaar geen enkele informatie over de inrichting voor nuttige toepassing(83), maar dit element kan mijns inziens op zich niet volstaan om de verantwoordelijkheid van de betrokken onderneming vast te stellen, mede gelet op het feit dat dit document de verzending van kunststofafval (en niet van gemengd stedelijk afval, zoals vastgesteld door de Poolse autoriteiten op de locatie in kwestie) bevestigt, en gelet op het ontbreken van informatie over de aard van het op die locatie aanwezige afval.(84)

4.      Conclusie met betrekking tot de eerste grief

59.      Gelet op het voorgaande geef ik het Hof in overweging, de eerste grief met betrekking tot de vertraging van de Bondsrepubliek Duitsland bij de terugname van het afval betreffende locatie nr. 1 te aanvaarden. Daarentegen geef ik in overweging om deze grief af te wijzen met betrekking tot de verantwoordelijkheid van deze lidstaat voor de terugname van de afvalstoffen die naar de locaties nrs. 2 tot en met 6 zijn overgebracht.

B.      Tweede grief: niet-nakoming van de verplichting om de afvalstoffen te behandelen

60.      De Republiek Polen betoogt dat de Bondsrepubliek Duitsland de verplichting niet is nagekomen om de op de locaties nrs. 3 tot en met 6 aangetroffen afvalstoffen te behandelen als afvalstoffen van bijlage IV bij verordening nr. 1013/2006, ondanks het bestaan van meningsverschillen tussen de bevoegde autoriteiten van verzending en van ontvangst over de indeling ervan. Zij leidt hieruit af dat de Bondsrepubliek Duitsland artikel 28, lid 2, van deze verordening heeft geschonden.

61.      Wat de ontvankelijkheid van de tweede grief betreft, blijkt volgens de bij de Commissie ingediende klacht duidelijk dat de Republiek Polen deze grief enkel met betrekking tot locatie nr. 5 heeft aangevoerd.(85) Derhalve ben ik van mening dat deze grief niet-ontvankelijk is wat de locaties nrs. 3, 4 en 6 betreft.

62.      Zoals ik in de volgende punten van de onderhavige conclusie zal uiteenzetten, is die grief in ieder geval ook ongegrond wat alle locaties betreft die de Republiek Polen in het kader van haar tweede grief heeft genoemd.

63.      Wat de gegrondheid van de tweede grief betreft, herinner ik eraan dat overeenkomstig artikel 28, lid 2, van verordening nr. 1013/2006, indien de bevoegde autoriteiten van verzending en van ontvangst het niet eens kunnen worden over de indeling van de aangemelde afvalstoffen(86) in de „groene” lijst (bijlagen III, III A en III B) of in de lijst van bijlage IV, deze afvalstoffen als afvalstoffen van bijlage IV worden beschouwd.(87)

64.      Allereerst blijkt mijns inziens uit de bewoordingen van deze bepaling dat het meningsverschil in kwestie alleen betrekking kan hebben op de „indeling” van de afvalstoffen en niet op de vraag of er sprake is van een illegale overbrenging van afvalstoffen, waaronder de vraag wie die overbrenging heeft verricht.

65.      Vervolgens blijkt uit de context van deze bepaling dat artikel 28 van verordening nr. 1013/2006, met als opschrift „Geschillen over de indeling”, in de leden 1 tot en met 3 drie specifieke situaties regelt, te weten, ten eerste, een geschil over het onderscheid tussen afval en niet-afval, ten tweede, een geschil, zoals in casu, over de vraag of de aangemelde afvalstoffen als afvalstoffen in de „groene” lijst moeten worden ingedeeld of niet en, ten derde, een geschil over de indeling van de afvalstoffenbehandeling. De vraag of er sprake is van een illegale overbrenging is dus op geen enkel moment aan de orde.

66.      Ten slotte heeft die bepaling mijns inziens tot doel een uitweg te bieden uit een procedurele impasse met betrekking tot de behandeling van het overgedragen materiaal, en is die er niet op gericht de voorafgaande vraag of er sprake is van een dergelijke overbrenging, op te lossen.

67.      Derhalve valt de vraag of er sprake is van een overbrenging – de vraag die ons in casu bezighoudt – onder de algemene regels inzake bewijslevering en bewijsbeoordeling, en niet onder de specifieke vermoedens van artikel 28 van verordening nr. 1013/2006. In dit verband blijkt uit de in punt 17 van de onderhavige conclusie aangehaalde rechtspraak van het Hof dat het in een niet-nakomingsprocedure aan de Commissie of de lidstaat die het beroep heeft ingesteld staat om de gestelde niet-nakoming aan te tonen en de gegevens aan te dragen die het Hof nodig heeft om uit te maken of er sprake is van niet-nakoming, en dat de Commissie of de lidstaat in kwestie zich daarbij niet kan baseren op een of ander vermoeden.

68.      Hieruit volgt dat de Commissie of de verzoekende lidstaat zich niet enkel kan beroepen op het vermoeden van artikel 28, lid 1, van deze verordening, en zich evenmin uitsluitend kan baseren op de vaststelling dat de bevoegde autoriteiten van verzending en van bestemming het niet eens zijn over de vraag of er sprake is van een illegale overbrenging van afvalstoffen, om daaruit af te leiden dat een overbrenging van afvalstoffen onderworpen moet zijn aan de procedure van voorafgaande schriftelijke kennisgeving en toestemming.

69.      Gelet op het voorgaande geef ik het Hof in overweging om de tweede grief af te wijzen.

C.      Derde grief: niet-nakoming van de verplichting tot loyale samenwerking

70.      De Republiek Polen betoogt dat de Bondsrepubliek Duitsland de krachtens artikel 4, lid 3, VEU op haar rustende verplichting tot loyale samenwerking niet is nagekomen door geen maatregelen te nemen die de feiten met betrekking tot de illegale overbrengingen van afvalstoffen naar de betrokken locaties verduidelijken en die dientengevolge de uitvoering van de betrokken bepalingen van verordening nr. 1013/2006 mogelijk maken. Zij verwijt de Bondsrepubliek Duitsland ten eerste dat zij in de correspondentie een louter passieve houding heeft aangenomen, zoals blijkt uit het feit dat de Duitse autoriteiten niet of laat hebben geantwoord op bepaalde brieven van de Poolse autoriteiten, ten tweede dat zij het dossier eenvoudigweg naar de autoriteiten op regionaal niveau heeft terugverwezen toen op de federale autoriteiten een dringend beroep werd gedaan bij het uitblijven van een antwoord van de bevoegde regionale autoriteiten, ten derde dat zij heeft geweigerd deel te nemen aan gezamenlijke inspecties, en ten vierde, dat zij gedurende acht jaar de afvalstoffen met betrekking tot locatie nr. 1 (Tuplice) niet heeft teruggenomen.

71.      Wat de ontvankelijkheid van de derde grief betreft, ten aanzien waarvan de Bondsrepubliek Duitsland een voorbehoud maakt, zal ik mij beperken tot de vaststelling dat de Republiek Polen in haar bij de Commissie ingediende klacht een grief inzake niet-nakoming van de verplichting tot loyale samenwerking heeft aangevoerd, zij het in zeer algemene bewoordingen.

72.      Wat de toepasselijkheid van artikel 4, lid 3, VEU betreft, die door de Bondsrepubliek Duitsland wordt betwist gezien het bestaan van specifieke bepalingen die van toepassing zijn op de procedure voor de overbrenging van afvalstoffen(88), ben ik van mening dat het bestaan van deze specifieke bepalingen inzake samenwerking tussen de betrokken lidstaten in verordening nr. 1013/2006 er niet aan in de weg staat dat het in dat artikel 4, lid 3, verankerde algemene beginsel van loyale samenwerking tussen de lidstaten van toepassing kan zijn op de aspecten die niet uitdrukkelijk in deze verordening worden geregeld.(89)

73.      In dit verband merk ik met betrekking tot locatie nr. 1 (Tuplice) op dat de Republiek Polen met haar derde grief, ontleend aan schending van artikel 4, lid 3, VEU, in wezen dezelfde gedraging aan de kaak stelt als de gedraging die schending oplevert van de in artikel 24, lid 2, tweede alinea, van verordening nr. 1013/2006 vastgestelde termijn voor de terugname van de afvalstoffen. Aangezien die schending in het kader van de eerste grief is aangevoerd en vastgesteld, kan deze lidstaat zich niet eveneens beroepen op schending van artikel 4, lid 3, VEU, dat een bepaling van algemenere strekking is.(90)

74.      Wat de gegrondheid van de derde grief betreft, die ziet op het vermeende gebrek aan medewerking van de Duitse autoriteiten aan de Poolse autoriteiten, stel ik vast dat partijen, ondanks de complexiteit van de dossiers met betrekking tot de betrokken locaties en de diepgaande meningsverschillen tussen partijen over het merendeel van de in de loop van de procedure uitgewisselde informatie en bewijzen, niettemin hebben samengewerkt om tot oplossingen te komen, zonder dat deze pogingen in de meeste gevallen tot een resultaat hebben geleid.

75.      Allereerst komt het mij niet voor dat de Duitse autoriteiten artikel 4, lid 3, VEU hebben geschonden door geen gehoor te geven aan de herhaaldelijk door de Poolse autoriteiten gedane verzoeken tot terugname van de afvalstoffen, in het bijzonder gelet op het feit dat, ten eerste, de Duitse autoriteiten met de Poolse autoriteiten hebben samengewerkt, door onder andere controles uit te voeren op de ondernemingen die volgens deze laatstgenoemde autoriteiten ervan werden verdacht de afvalstoffen illegaal te hebben overgebracht(91), en, ten tweede, het verstrekte bewijsmateriaal niet volstond om de uitvaardiging van terugnamebevelen te rechtvaardigen.(92)

76.      Vervolgens vormt de door de Republiek Polen naar voren gebrachte omstandigheid dat de Duitse federale autoriteiten in bepaalde gevallen het dossier naar de betrokken regionale autoriteiten hebben terugverwezen, op zich geen bewijs voor de niet-nakoming van de verplichting tot samenwerking van eerstgenoemde autoriteiten, gelet op de bevoegdheden van de laatstgenoemde autoriteiten op het gebied van afvalbeheer.(93)

77.      Ten slotte werd het vermeende gebrek aan bereidheid van de Duitse autoriteiten om deel te nemen aan gezamenlijke inspecties met betrekking tot locatie nr. 5 en locatie nr. 6, gerechtvaardigd doordat er geen adequate informatie over de aard en de herkomst van de afvalstoffen was. Deze situatie kan mijns inziens een legitieme verklaring vormen voor een meningsverschil met de Poolse autoriteiten, maar volstaat niet om aan te tonen dat de verplichting tot loyale samenwerking niet is nagekomen.

78.      Concluderend blijkt dat de Duitse autoriteiten hebben gereageerd op de (dringende) verzoeken van de Poolse autoriteiten en hun eigen onderzoek hebben verricht bij de Duitse afvalproducenten die door laatstgenoemde autoriteiten waren aangeduid. Er is weliswaar herhaaldelijk met vertraging gereageerd op hun (dringende) verzoeken, maar deze vertragingen betroffen beide partijen, zodat niet uitsluitend aan de Bondsrepubliek Duitsland kan worden verweten dat zij een „passieve” houding heeft aangenomen.

79.      Gelet op het voorgaande geef ik het Hof in overweging om de derde grief af te wijzen.

VI.    Conclusie

80.      Gelet op een en ander geef ik het Hof in overweging om:

–        de eerste grief van het beroep met betrekking tot locatie nr. 1 (Tuplice) toe te wijzen, en

–        het beroep te verwerpen voor het overige.

1      Oorspronkelijke taal: Frans.

2      Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2006 betreffende de overbrenging van afvalstoffen (PB 2006, L 190, blz. 1).

3      Meer bepaald gaat het om artikel 24, lid 2, eerste en tweede alinea, en artikel 28, lid 2, van verordening nr. 1013/2006, alsmede om artikel 4, lid 3, VEU. Volgens het verzoekschrift had de klacht ook betrekking op de overbrenging van afvalstoffen naar locatie nr. 7 (Babin), waarop het onderhavige beroep wegens niet-nakoming geen betrekking heeft.

4      Artikel 24, lid 2, eerste en tweede alinea, gelezen in samenhang met artikel 2, punt 35, onder e) en onder g), iii), van verordening nr. 1013/2006.

5      Artikel 24, lid 2, eerste en tweede alinea, gelezen in samenhang met artikel 2, punt 35, onder g), iii), van verordening nr. 1013/2006.

6      De Commissie ondersteunt de conclusies van het verzoekschrift, voor zover deze betrekking hebben op de schendingen die zijn genoemd in haar met redenen omkleed advies.

7      Artikel 24, lid 2, eerste en tweede alinea, gelezen in samenhang met artikel 2, punt 35, onder a), b) en e) en onder) g), i) en iii), van verordening nr. 1013/2006.

8      Artikel 28, lid 2, van verordening nr. 1013/2006.

9      Artikel 4, lid 3, VEU.

10      Artikel 24, lid 2, eerste en tweede alinea, gelezen in samenhang met artikel 2, punt 35, onder a), b) en e) en onder g), i) en iii), van die verordening.

11      Meer in het bijzonder stimuleert de wetgeving van de Unie, volgens het beginsel dat milieuaantastingen aan de bron dienen te worden bestreden of het nabijheidsbeginsel, dat afvalstoffen zo dicht mogelijk bij de plaats waar ze zijn geproduceerd worden verwijderd of nuttig worden toegepast, waarbij de regels inzake de overbrenging van afvalstoffen in dit verband een uitzondering vormen en een strikte uitlegging vereisen. Zie met name artikel 16, lid 3, van richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 november 2008 betreffende afvalstoffen en tot intrekking van een aantal richtlijnen (PB 2008, L 312, blz. 3), en overweging 20 van verordening nr. 1013/2006. Zie ook naar analogie arrest van 4 maart 2010, Commissie/Italië (C‑297/08, EU:C:2010:115, punten 64‑66 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

12      Overweging 7 van verordening nr. 1013/2006 geeft aan dat het toezicht en de controle op de overbrenging van afvalstoffen moet worden georganiseerd en gereguleerd op een wijze die rekening houdt met de noodzaak de kwaliteit van het milieu en de gezondheid van de mens in stand te houden, te beschermen en te verbeteren (zie arrest van 9 juni 2016, Nutrivet, C‑69/15, EU:C:2016:425, punt 32).

13      Zie arrest van 23 oktober 2025, Naturvårdsverket (Verwerking van afval na terugname) (C‑221/24 en C‑222/24, EU:C:2025:818, punt 49 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

14      De lijst van afvalstoffen die zijn onderworpen aan de algemene informatieverplichtingen van artikel 18 van verordening nr. 1013/2006, wordt in bijlage III bij die verordening de „‚groene’ lijst van afvalstoffen” genoemd.

15      Overeenkomstig artikel 3, punt 15, van richtlijn 2008/98 wordt onder „nuttige toepassing” verstaan „elke handeling met als voornaamste resultaat dat afvalstoffen een nuttig doel dienen door hetzij in de betrokken installatie, hetzij in de ruimere economie andere materialen te vervangen die anders voor een specifieke functie zouden zijn gebruikt, of waardoor de afvalstof voor die functie wordt klaargemaakt”. Bijlage II bij deze richtlijn bevat een niet-uitputtende lijst van nuttige toepassingen, waaronder R 5 („Recycling/terugwinning van andere anorganische materialen”) en R 13 [„Opslag van afvalstoffen bestemd voor een van de onder R 1 tot en met R 12 genoemde handelingen (met uitsluiting van tijdelijke opslag voorafgaande aan inzameling op de plaats van productie)”].

16      In wezen definieert deze bepaling een „illegale overbrenging” met name als elke overbrenging van afvalstoffen waarbij de procedure van voorafgaande schriftelijke kennisgeving en toestemming niet is toegepast [de onder a) en b) bedoelde gevallen], hetgeen resulteert in een nuttige toepassing of verwijdering in strijd met de relevante regelgeving [het onder e) bedoelde geval], of die is onderworpen aan de informatieprocedure met betrekking tot afvalstoffen die niet zijn opgenomen in de bijlagen III, III A of III B, of die is geschied op een wijze die niet in het formulier van bijlage VII is gespecificeerd [de onder g), i) en iii) bedoelde gevallen].

17      Zie met name het arrest van 14 maart 2019, Commissie/Tsjechië (C‑399/17, EU:C:2019:200, punt 51 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

18      Zie onder meer in dit verband Prete, L., Infringement Proceedings in EU Law, Wolters Kluwer, Alphen aan de Rijn, 2017, blz. 191.

19      Zie met name het arrest van 18 december 2025, Hamoudi/Frontex (C‑136/24 P, EU:C:2025:977, punt 114 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

20      In de zin van artikel 2, punt 35, onder e) en onder g), iii), van verordening nr. 1013/2006.

21      De door de Duitse vennootschap Befesa Zinc Freiberg GmbH geproduceerde afvalstoffen zijn in de periode tussen november 2013 en juni 2015 door een andere Duitse vennootschap, namelijk Mineral Projekt Gesellschaft für Planung und Konstruktion GmbH, onder code 10 05 01 naar Polen verzonden om te worden onderworpen aan de nuttigetoepassingshandelingen R 13 en R 5. Deze afvalstoffen zijn verzonden naar de Poolse vennootschap POO RYNIED S.C., die in het formulier van bijlage VII bij verordening nr. 1013/2006 was aangewezen als ontvanger van die afvalstoffen met het oog op de nuttige toepassing ervan. Zij beschikte evenwel niet over een vergunning voor deze nuttige toepassing en heeft vervolgens de afvalstoffen naar de vennootschap EURO-TOR RECYCLING sp. z o.o overgebracht. Deze laatstgenoemde vennootschap beschikte enkel over een vergunning voor de nuttige toepassing van een deel van de overgebrachte afvalstoffen en was bovendien niet vermeld in het formulier van bijlage VII.

22      De Duitse autoriteiten hadden aanvankelijk de terugname van de afvalstoffen opgelegd aan de met de organisatie van de overbrenging belaste vennootschap, maar zij hebben vervolgens, na het faillissement van deze vennootschap, de producent van de afvalstoffen verzocht om de kosten van de terugname van de afvalstoffen voor zijn rekening te nemen.

23      Zie de conclusie van advocaat-generaal Pikamäe in de zaak Tsjechië/Polen (Mijn in Turów) (C‑121/21, EU:C:2022:74, punt 49). De situatie verschilt namelijk van die van een krachtens artikel 258 VWEU ingesteld beroep wegens niet-nakoming, waarvoor volgens vaste rechtspraak van het Hof het bestaan van een niet-nakoming moet worden beoordeeld aan de hand van de situatie waarin de betrokken lidstaat zich bevond aan het einde van de in het met redenen omkleed advies gestelde termijn, zonder dat het Hof met sedertdien opgetreden wijzigingen rekening kan houden [zie arrest van 5 november 2019, Commissie/Polen (Onafhankelijkheid van de gewone rechterlijke instanties) (C‑192/18, EU:C:2019:924, punt 45 en aldaar aangehaalde rechtspraak)].

24      Ter aanvulling merk ik op dat deze termijn ook zou zijn overschreden indien de datum van het met redenen omkleed advies van de Commissie als begindatum was genomen, zoals de Commissie in haar schriftelijke opmerkingen stelt.

25      Overigens voorzag de regelgeving die van kracht was vóór verordening nr. 1013/2006, te weten verordening (EEG) nr. 259/93 van de Raad van 1 februari 1993 betreffende toezicht en controle op de overbrenging van afvalstoffen binnen, naar en uit de Europese Gemeenschap (PB 1993, L 30, blz. 1), in artikel 26, lid 2 ervan in dezelfde termijn, waarbij vrijwel identieke bewoordingen zijn gebruikt, namelijk „binnen 30 dagen te rekenen vanaf het tijdstip waarop de bevoegde autoriteit in kennis is gesteld van de sluikhandel of binnen een andere, door de betrokken bevoegde autoriteiten overeen te komen termijn” [zie ook, in een zeer vergelijkbare formulering, artikel 14, lid 2, van het voorstel van de Commissie voor een verordening (EEG) van de Raad betreffende toezicht en controle op de overbrenging van afvalstoffen zowel binnen als naar en uit de Gemeenschap, van 10 oktober 1990, COM(90) 415 def.].

26      Overigens bepaalt artikel 32, lid 2, onder c), van richtlijn 2014/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten en tot intrekking van richtlijn 2004/18/EG (PB 2014, L 94, blz. 65) dat de onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande bekendmaking voor overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten kan worden gevolgd „in strikt noodzakelijke gevallen waarin het vanwege dwingende spoed als gevolg van gebeurtenissen die door de aanbestedende dienst niet konden worden voorzien het onmogelijk is de gestelde termijnen voor openbare procedures, niet-openbare procedures en procedures door onderhandelingen met voorafgaande oproep tot mededinging in acht te nemen”.

27      Ik wijs erop dat een dergelijke overeenkomst volgens artikel 24, lid 2, van verordening nr. 1013/2006 niet is onderworpen aan een specifieke formaliteit.

28      Het betreft uittreksels uit een brief van 19 januari 2021 (bijlage B.6) en uit een e-mail van 2 mei 2023 (bijlage B.7), die de Poolse autoriteiten aan de Duitse autoriteiten hebben verzonden. In de brief staat te lezen: „Please inform the Chief Inspector of Environmental Protection what measures have been taken and whether the approximate date of return the waste to Germany is already known.” [Vrije vertaling: Gelieve de hoofdinspecteur Milieubescherming te informeren over de genomen maatregelen en hem te laten weten of al bekend is op welke datum (bij benadering) de afvalstoffen naar Duitsland worden teruggezonden.]. De e-mail is als volgt geformuleerd: „[...] [C]ould you provide current stage of the case? Has the court already issued a ruling on the case?” [Vrije vertaling: Kunt u aangeven hoe het nu met deze zaak staat? Heeft de rechtbank al uitspraak gedaan?]. In dit verband dient het Hof een feitelijke beoordeling te verrichten, waarbij het beginsel van de vrije beoordeling van het bewijs geldt overeenkomstig de in punt 17 van de onderhavige conclusie in herinnering gebrachte beginselen.

29      De terugname van deze afvalstoffen in de zin van artikel 24, lid 2, van verordening nr. 1013/2006 zou in bepaalde gevallen vereist zijn omdat de Duitse ondernemingen die afvalstoffen hebben overgebracht als afvalstoffen van de „groene” lijst (zie voetnoot 14 van de onderhavige conclusie) en daarbij de informatieprocedure hebben gevolgd, terwijl die afvalstoffen, die niet onder deze lijst vallen, volgens de procedure van voorafgaande schriftelijke kennisgeving en toestemming hadden moeten worden overgebracht (zie punt 13 van de onderhavige conclusie). In andere gevallen zou deze terugname noodzakelijk zijn omdat de Poolse ondernemingen die de afvalstoffen ontvangen, niet in het bezit waren van de voor de verwerking van die afvalstoffen vereiste vergunningen.

30      Volgens de Bondsrepubliek Duitsland is niet aangetoond dat illegale overbrengingen hebben plaatsgevonden, en evenmin dat eventuele illegale overbrengingen aan de betrokken Duitse ondernemingen kunnen worden toegeschreven. De Commissie sluit zich aan bij dit standpunt, met uitzondering van een deel van de overbrengingen met betrekking tot locatie nr. 2.

31      Zie respectievelijk bijlagen A.14 en A.29 (verslagen van de controles die de Poolse autoriteiten op deze locaties hebben uitgevoerd).

32      Met betrekking tot locatie nr. 3 vermeldt de Republiek Polen in haar verzoekschrift een hoeveelheid van 3 360 ton en in haar memorie van repliek een hoeveelheid van 1 039 ton (zie bijlage C.2). Ter terechtzitting heeft zij verduidelijkt dat het om een ruwe schatting ging.

33      In de zin van artikel 2, punt 35, onder e) en onder g), iii), van verordening nr. 1013/2006 voor zover het locatie nr. 2 betreft, en in de zin van artikel 2, punt 35, onder a), b) en e) en onder g), i) en iii), van deze verordening voor zover het locatie nr. 3 betreft.

34      De volgende vennootschappen zouden bij de overbrengingen van afvalstoffen naar locatie nr. 2 betrokken zijn: enerzijds de Duitse producenten of expediteurs ALBA Niedersachsen-Anhalt GmbH (gevestigd te Braunschweig, Duitsland), ALBA Niedersachsen-Anhalt GmbH (gevestigd te Seehausen, Duitsland; hierna: „ALBA Seehausen”), Altmärkische Entsorgung und Transport GmbH (hierna: „Altmärkische”), Schutt-Karl GmbH, Parentin GmbH, Drekopf Recyclingzentrum Leipzig GmbH (hierna: „Drekopf”), alsmede Recom Entsorgung (hierna: „Recom”), en anderzijds de Poolse ontvanger Bravet sp. z o.o. De vennootschappen die bij de overbrengingen van afvalstoffen naar locatie nr. 3 betrokken zouden zijn, waren de Duitse expediteur Parentin en de Poolse ontvanger PPH LWN sp. z o.o.

35      In het kader van de onderhavige conclusie verwijs ik naar de Europese Afvalcatalogus (EAC) en de daarbij vastgestelde indeling, zoals bedoeld in beschikking 2000/532/EG van de Commissie van 3 mei 2000 tot vervanging van beschikking 94/3/EG houdende vaststelling van een lijst van afvalstoffen overeenkomstig artikel 1, onder a), van richtlijn 75/442/EEG van de Raad betreffende afvalstoffen en beschikking 94/904/EG van de Raad tot vaststelling van een lijst van gevaarlijke afvalstoffen overeenkomstig artikel 1, lid 4, van richtlijn 91/689/EEG van de Raad betreffende gevaarlijke afvalstoffen (PB 2000, L 226, blz. 3). Die beschikking is laatstelijk gewijzigd bij besluit 2014/955/EU van de Commissie van 18 december 2014 (PB 2014, L 370, blz. 44).

36      Meer bepaald gaat het om afval dat onder code 17 08 02 valt, namelijk „gipshoudend bouwmateriaal niet onder 17 08 01 vallend” (waarbij deze laatstgenoemde code betrekking heeft op „gipshoudend bouwmateriaal dat met gevaarlijke stoffen is verontreinigd”).

37      De Poolse onderneming Bravet, de ontvanger van de naar locatie nr. 2 overgebrachte afvalstoffen, beschikte over een vergunning voor de nuttige toepassing (handelingen R 5) van betonafval en voor de inzameling ervan, maar niet voor de nuttige toepassing van gipsafval. De Poolse onderneming PPH LWN, de ontvanger van de naar locatie nr. 3 overgebrachte afvalstoffen, beschikte daarentegen niet over een vergunning voor de inzameling of de nuttige toepassing (handelingen R 5) van dit afval, althans niet op de percelen waar het is gestort.

38      De betrokken Duitse ondernemingen, die zich ervan bewust waren dat een vergunning ontbrak, zouden dus verantwoordelijk zijn voor deze illegale overbrengingen.

39      Dit is ten eerste het geval voor alle overbrengingen van afvalstoffen die de Republiek Polen aan de ondernemingen ALBA Niedersachsen-Anhalt en Schutt-Karl heeft toegeschreven, en ten tweede voor een deel van de overbrengingen van afvalstoffen die deze lidstaat aan de ondernemingen ALBA Seehausen, Altmärkische, Parentin, Drekopf en Recom heeft toegeschreven.

40      Zie e-mail van 11 januari 2019 (bijlage A.24) en brief van 5 maart 2019 (bijlage A.25). In dit verband heeft de Republiek Polen in haar memorie van repliek geen aanvullende opmerkingen gemaakt.

41      Anders dan de Republiek Polen stelt, kan bovendien op basis van het enkele feit dat op locatie nr. 2 gipsafval is aangetroffen, niet rechtens genoegzaam worden aangetoond dat dit afval afkomstig was van de Duitse expediteur Parentin.

42      De Poolse autoriteiten hebben in het kader van hun mededelingen aan de Duitse autoriteiten met betrekking tot deze overbrengingen in hun in het Engels opgestelde e-mail van 11 januari 2019 (bijlage A.24) het volgende aangegeven: „Normally in this situation we would request for take back but the waste has been mixed together with other plasterboard waste that was already deposited on the land. Therefore it is impossible to distinguish which waste came from which company. I do not know whether take-back in this situation is possible.” [Vrije vertaling: Gewoonlijk verzoeken wij in dit soort situaties om terugname van de afvalstoffen, maar deze afvalstoffen zijn vermengd met ander afval van gipsplaten dat reeds op het terrein was gestort. Het is dus onmogelijk om te bepalen welk afval van welke onderneming afkomstig is. Ik weet niet of terugname in dit geval mogelijk is.]. Deze autoriteiten hebben hun gesprekspartners ook gevraagd hoe zij over deze situatie denken („Please let me know your views on this”) [Vrije vertaling: Laat me weten wat u hiervan vindt] en hen verzocht de betrokken Duitse vennootschappen (te weten Drekopf en Recom) ervan in kennis te stellen dat de Poolse vennootschap Bravet, de ontvanger, geen afvalstoffen onder code 17 08 02 kon verwerken en dat verdere overbrengingen van deze afvalstoffen moesten worden stopgezet. In de door deze autoriteiten opgestelde Engelse vertaling van de brief van 5 maart 2019 (bijlage A.25) werd herhaald dat de overbrengingen in kwestie „were mixed with each other and with the waste already on the site, which made it impossible to distinguish between them and take-back was not possible” [Vrije vertaling: met elkaar en met het reeds op het terrein aanwezige afval waren vermengd, waardoor het onmogelijk was om ze van elkaar te onderscheiden en terugname niet mogelijk was]. De Republiek Polen heeft in haar memorie van repliek verduidelijkt dat het afval op locatie nr. 2 met een bulldozer is gestort en over die locatie is verspreid.

43      Deze overbrengingen, die in de formulieren van bijlage VII als overbrengingen van gipsafval waren aangegeven, waren namelijk niet vermeld in het eerste verzoek om terugname van de afvalstoffen dat door de Poolse autoriteiten was verzonden (bijlage A.35), en evenmin in de daaropvolgende correspondentie (bijlagen A.36‑A.44). De Republiek Polen heeft in haar memorie van repliek verduidelijkt dat deze omstandigheid was aangevoerd om aan te tonen dat de Duitse expediteur Parentin, anders dan hij beweert, niet alleen betonafval maar ook gipsafval verzond. Ter terechtzitting heeft zij verwezen naar de e-mail van 11 januari 2024 (bijlage A.24) (zie voetnoot 42 van de onderhavige conclusie).

44      Meer in het bijzonder blijkt uit het aan het Hof overgelegde dossier dat de Poolse onderneming Bravet, de ontvanger van de afvalstoffen die naar locatie nr. 2 zijn overgebracht, beschikte over een vergunning voor de inzameling en nuttige toepassing (nuttigetoepassingshandeling R 5) van betonafval en voor de inzameling van gipsafval, maar niet voor de nuttige toepassing ervan (zie bijlagen A.15, A.17 en B.12.), en dat de Poolse onderneming PPH LWN, de ontvanger van de afvalstoffen die naar locatie nr. 3 zijn overgebracht, beschikte over een vergunning voor de inzameling van betonafval (op bepaalde percelen), maar niet voor de nuttige toepassing van die afvalstoffen (bijlage A.30).

45      Voor de toepassing van deze bepaling wordt „inzameling” gedefinieerd als „het verzamelen van afvalstoffen, inclusief de voorlopige sortering en de voorlopige opslag van afvalstoffen, om deze daarna te vervoeren naar een afvalverwerkingsinstallatie”. In overweging 15 van richtlijn 2008/98 wordt benadrukt dat „[e]r [...] een onderscheid [moet] worden gemaakt tussen de voorlopige opslag van afvalstoffen voorafgaand aan inzameling, de inzameling van afvalstoffen en de opslag van afvalstoffen voorafgaand aan verwerking” en dat „[i]nrichtingen of ondernemingen waarvan de activiteiten afvalstoffen voortbrengen, [...] niet [dienen] te worden beschouwd als zijnde actief in afvalbeheer noch als vergunningplichtig voor de opslag van afvalstoffen voorafgaand aan inzameling”. Overweging 16 van die richtlijn verduidelijkt met name dat „[v]oorlopige opslag van afval in de zin van de definitie van inzameling is te beschouwen als opslag in afwachting van de inzameling in voorzieningen waar afvalstoffen worden uitgeladen ter voorbereiding van verder transport voor nuttige toepassing of verwijdering elders”. In deze overweging wordt daaraan toegevoegd dat „[g]elet op het oogmerk van deze richtlijn, [...] een onderscheid [moet] worden gemaakt tussen de voorlopige opslag van afvalstoffen voorafgaand aan inzameling en de opslag van afvalstoffen voorafgaand aan verwerking, naargelang van het soort afvalstoffen, de omvang en de duur van de opslag en het doel van de inzameling”.

46      Bijlage II bij richtlijn 2008/98 omschrijft „nuttigetoepassingshandeling R 13” als de „[o]pslag van afvalstoffen bestemd voor een van de onder R 1 tot en met R 12 genoemde handelingen (met uitsluiting van tijdelijke opslag voorafgaande aan inzameling op de plaats van productie)”. Voorts wordt in de voetnoot bij deze definitie verduidelijkt dat „[t]ijdelijke opslag [...] voorlopige opslag [betekent] overeenkomstig artikel 3, punt 10” van die richtlijn (zie voetnoot 45 van de onderhavige conclusie). In het onderhavige geval blijkt dat de vergunning die aan de Poolse onderneming Bravet, de ontvanger van de afvalstoffen, is verleend voor de „inzameling” van afvalstoffen (bijlagen A.17 en B.12) geen melding maakt van nuttigetoepassingshandeling R 13 en, in ieder geval, de inzamelingsmethode in punt 2, 3) a) omschrijft als een handeling waarbij het afval met name „gedurende een bepaalde tijd wordt opgeslagen totdat voldoende hoeveelheden zijn ingezameld, en vervolgens met vervoermiddelen wordt overgebracht naar een andere houder van afvalstoffen die over de passende vergunning voor afvalbeheer beschikt”. Deze definitie komt mijns inziens overeen met de definitie van „inzameling” in de zin van artikel 3, punt 10, van richtlijn 2008/98, en wijkt af van de definitie van „opslag” zoals bedoeld in het kader van nuttigetoepassingshandeling R 13.

47      De vraag rijst dus hoe het risico moet worden verdeeld tussen enerzijds de ondernemingen die afvalstoffen produceren of het vervoer ervan regelen en anderzijds de ondernemingen die deze afvalstoffen ontvangen, indien de informatie die in het formulier van bijlage VII of in de andere documenten betreffende de overbrenging ervan is vermeld, onjuist is.

48      Zie voetnoot 11 van de onderhavige conclusie.

49      In dit verband ben ik het niet volledig eens met het standpunt van de Commissie in haar met redenen omkleed advies dat degenen die de overbrenging regelen in wezen enkel verantwoordelijk zijn wanneer zij op het moment van het invullen van het formulier van bijlage VII „gemakkelijk toegang” hebben tot de informatie met betrekking tot de vergunningen. Deze benadering is mijns inziens namelijk te vaag en te beperkt wat de verantwoordelijkheid betreft van de producent of de expediteur van afvalstoffen die, hoewel hij niet verplicht is om de echtheid van de vereiste documenten te controleren (een eventuele vervalsing van deze documenten valt uiteraard uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van de onderneming die ze heeft verstrekt), zich niet mag beperken tot de verklaringen van de ontvanger, maar een proactieve aanpak moet hanteren die er op zijn minst in bestaat een kopie te vragen van de vergunning waarover de ontvanger beschikt (tenzij een dergelijke kopie hem bijvoorbeeld bij eerdere overbrengingen reeds is verstrekt). Verder heeft de Commissie ter terechtzitting niet kunnen verduidelijken in welke concrete situaties een onderneming „gemakkelijk toegang” heeft tot informatie met betrekking tot vergunningen, hetgeen afhangt van de feitelijke omstandigheden waarop deze onderneming vaak geen invloed heeft en die dus niet doorslaggevend zijn voor de beoordeling van de zorgvuldigheid van die onderneming. Deze relatief strikte benadering ten aanzien van de producent of de expediteur van afvalstoffen vindt mijns inziens ook haar grondslag in, ten eerste, artikel 15, lid 2, van richtlijn 2008/98, dat bepaalt dat indien het afval van de eerste producent of houder voor voorafgaande behandeling wordt overgebracht naar een handelaar, een inrichting of een onderneming die afvalverwerkingshandelingen verricht of een inzamelaar van afvalstoffen, in de regel geen ontheffing wordt verleend voor de verantwoordelijkheid voor de nuttige toepassing of verwijdering in haar geheel, en ten tweede in overweging 18 van verordening nr. 1013/2006, waarin staat te lezen dat, aangezien afvalproducenten verantwoordelijk zijn voor een milieuhygiënisch afvalbeheer, de kennisgevings‐ en vervoersdocumenten voor overbrenging van afvalstoffen waar mogelijk door de afvalproducenten moeten worden ingevuld. Zie in die zin en naar analogie ook het arrest van 3 oktober 2013, Brady (C‑113/12, EU:C:2013:627, punt 78).

50      Zie punt 35 van de onderhavige conclusie.

51      Zie punt 37 van de onderhavige conclusie.

52      Het is juist dat het formulier van bijlage VII verwijst naar de instructies in bijlage I C bij verordening nr. 1013/2006 en dat punt 21 van deze bijlage met name verduidelijkt dat met betrekking tot het vak betreffende de inrichting voor nuttige toepassing „ook de informatie over de inrichting of inrichtingen waar later de handeling of handelingen als bedoeld onder [...] R 12/R 13 [...] plaatsvindt of plaatsvinden, zal of zullen plaatsvinden of kan of kunnen plaatsvinden, [...] [dient te] worden bijgevoegd”. Ik wijs er evenwel ten eerste op dat deze instructies betrekking hebben op kennisgevingsdocumenten en enkel incidenteel van toepassing zijn op de documenten van de kennisgevingsprocedure. Het vereiste dat erin bestaat de inrichting te vermelden waar handelingen tot definitieve nuttige toepassing zijn gepland, is enkel opgenomen in artikel 15, onder a), van deze verordening, dat deel uitmaakt van hoofdstuk I ervan, dat van toepassing is de op de procedure van voorafgaande schriftelijke kennisgeving en toestemming en niet op de informatieprocedure (de betreffende bepaling bepaalt dat „indien een transport van afvalstoffen bestemd is voor voorlopige nuttige toepassing of verwijdering, [...] in het kennisgevingsdocument naast de vermelding van de oorspronkelijke voorlopige nuttige toepassing of verwijdering, alle inrichtingen [worden] vermeld waar vervolgens handelingen tot voorlopige en definitieve nuttige toepassing of verwijdering zijn gepland”). Ten tweede wijs ik erop dat de instructies met betrekking tot de informatieprocedure niet de precisering bevatten die is opgenomen in punt 5, tweede alinea, van bijlage II bij genoemde verordening, betreffende de informatie met betrekking tot de kennisgeving, waarin staat dat „[i]ndien het afval bestemd is voor voorlopige nuttige toepassing of verwijdering, [...] soortgelijke informatie [dient] te worden verstrekt over alle inrichtingen waar later voorlopige en niet-voorlopige nuttige toepassing of verwijdering plaatsheeft”. Uit het feit dat die verduidelijking in de instructies betreffende de informatieprocedure ontbreekt, leid ik af dat de vereisten met betrekking tot die procedure minder strikt zijn dan die met betrekking tot de procedure van voorafgaande schriftelijke kennisgeving en toestemming wat de vermelding van de inrichtingen voor nuttige toepassing betreft.

53      Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 11 april 2024 betreffende de overbrenging van afvalstoffen, tot wijziging van de verordeningen (EU) nr. 1257/2013 en (EU) 2020/1056 en tot intrekking van [verordening nr. 1013/2006] (PB 2024, L 1157). Artikel 18, lid 7, van deze nieuwe verordening bepaalt, voor het eerst en uitdrukkelijk, dat „[i]ndien een overbrenging bestemd is voor voorlopige nuttige toepassing, [...] naast de oorspronkelijke voorlopige nuttige toepassing ook de inrichting waar de voorlopige of niet-voorlopige nuttige toepassing onmiddellijk na de oorspronkelijke voorlopige nuttige toepassing gepland is en de R-codes van die handelingen [worden] vermeld in het [formulier van bijlage VII], alsook, indien uitvoerbaar, de inrichtingen waar aansluitend voorlopige of niet-voorlopige nuttige toepassing gepland is en de R-codes van de daarmee verband houdende handelingen tot nuttige toepassing”. Uit deze bepaling volgt mijns inziens niet noodzakelijkerwijs dat de vermelding van latere inrichtingen, wanneer een overbrenging bestemd is voor voorlopige nuttige toepassing („indien uitvoerbaar”), niet verplicht is vóór de inwerkingtreding van deze verordening op 21 mei 2026. Aangezien er in de overwegingen of de voorbereidende werkzaamheden die tot de vaststelling van deze verordening hebben geleid, geen enkele aanwijzing in die zin te vinden is, zou deze bepaling kunnen worden uitgelegd als een verduidelijking van een verplichting die reeds, zij het niet expliciet, was opgenomen in verordening nr. 1013/2006.

54      Zie voetnoot 11 en punt 45 van de onderhavige conclusie.

55      Overigens vraag ik mij af, zelfs louter feitelijk gezien, hoe de expediteur, die zich normaliter tot een externe vervoersonderneming wendt om het vervoer naar de inrichting voor nuttige toepassing uit te voeren, enige controle zou kunnen hebben over, of zelfs maar op de hoogte zou kunnen zijn van de precieze plaats binnen de inrichting voor nuttige toepassing waar de afvalstoffen worden gestort.

56      Zie respectievelijk bijlagen A.48 en A.61 (verslagen van de controles die de Poolse autoriteiten op deze locaties hebben uitgevoerd).

57      In de zin van artikel 2, punt 35, onder a), b) en e) en onder g), i) en iii), van verordening nr. 1013/2006.

58      De volgende vennootschappen zouden bij de overbrengingen van afvalstoffen naar locatie nr. 4 betrokken zijn: enerzijds de Duitse producent Wurzer Wertstoff GmbH (hierna: „Wurzer”), de Duitse exporteur Trade & Service GmbH, en anderzijds de Poolse intermediairs Inter-Nicco sp. z o.o. sp.k. en F.H.U. Marko (hierna: „Marko”) en de Poolse ontvangers Ekobiopell Invest sp. z o.o. (hierna: „Ekobiopell”) en A&P sp. z o.o. De volgende vennootschappen zouden bij de overbrengingen van afvalstoffen naar locatie nr. 5 betrokken zijn: enerzijds de Duitse expediteurs Böhme GmbH en Lobbe RSW GmbH (hierna: „Lobbe”) en anderzijds de Poolse ontvangers Havel Investment sp. z o.o. (hierna: „Havel”) en Recovery Green Recycling sp. z o.o. (hierna: „Recovery”), op de terreinen van RS Robert Szymkowicz. De Republiek Polen vermeldt in haar verzoekschrift de code van een andere Duitse onderneming waarvan de identiteit niet werd gepreciseerd, maar concludeert enkel ten aanzien van Lobbe en Böhme tot terugname van de afvalstoffen. Zij verwijst, eveneens in de memorie van repliek, naar de beweerdelijk illegale overbrengingen van afvalstoffen door de Duitse vennootschappen PB Solutions GmbH, Borchers Kreislaufwirtschaft GmbH en ALBA Recycling GmbH, zonder evenwel voldoende bewijs te leveren waaruit blijkt dat deze vennootschappen bij de overbrenging van afvalstoffen naar locatie nr. 5 betrokken waren. Overigens worden de afvaloverbrengingen die aan die vennootschappen zouden zijn toe te schrijven, zelfs niet genoemd in bijlage C.2, die een samenvatting bevat van de in de klacht vervatte informatie en bewijzen betreffende de vermeende illegale afvaloverbrengingen, waaronder die naar locatie nr. 4.

59      Meer in het bijzonder, afvalstoffen die onder de code 19 12 12 vallen, te weten „overig, niet onder 19 12 11 vallend afval (inclusief mengsels van materialen) van mechanische afvalverwerking [deze laatstgenoemde code heeft betrekking op ‚overig afval (met inbegrip van mengsels van materialen) van mechanische afvalverwerking dat gevaarlijke stoffen bevat’]”.

60      Wurzer zou de afvalstoffen hebben overgebracht via organisator Trade & Service, die een overeenkomst voor de overbrenging van afvalstoffen zou hebben gesloten met Inter-Nicco. Laatstgenoemde zou die afvalstoffen vervolgens op basis van een bemiddelingsovereenkomst met Marko naar een inrichting in Gliwice hebben vervoerd, die werd geëxploiteerd door de ondernemingen Ekobiopell en A&P, waarmee Marko overeenkomsten voor de overbrenging van afvalstoffen had gesloten.

61      Dit kunststofafval zou namelijk verontreinigd zijn met andere materialen, zodat het niet onder de code voor kunststofafval valt.

62      Wat de betrokkenheid van andere ondernemingen betreft, waarnaar de Republiek Polen verwijst, zie voetnoot 58 van de onderhavige conclusie.

63      Zodra de transporten het Poolse grondgebied binnengekomen waren, zouden de oorspronkelijke formulieren van bijlage VII zijn vervangen door nieuwe formulieren van bijlage VII, waarin „Spółdzielnia Socjalna PLUS Żagań” als onderneming belast met de overbrenging, en „Sarbia 36” als ontvanger zijn vermeld. Daarnaast zouden op de transportopdrachten en ‑facturen de Duitse plaatsen van vestiging van Lobbe en Böhme zijn vermeld als plaats waar de afvalstoffen worden geladen, en Sarbia als plaats waar de afvalstoffen worden gelost.

64      De afvalstoffen in kwestie zouden eerst naar deze onderneming in Jawiszowice zijn overgebracht en vervolgens naar andere ontvangers in Gliwice.

65      Voorts zouden deze afvalstoffen niet zijn vervoerd naar de in de vervoersdocumenten en de formulieren van bijlage VII vermelde inrichting voor nuttige toepassing, maar rechtstreeks naar Sarbia, waar geen enkele inrichting voor nuttige toepassing bestond. Bovendien werd daarbij gebruikgemaakt van vervalste overbrengingsdocumenten.

66      Zie bijlage B.20.

67      Zie bijlage A.59 (documenten inzake de levering van afvalstoffen vanuit Duitsland naar Gliwice).

68      Volgens de door de Republiek Polen overgelegde documenten [zoals facturen, vervoersopdrachten, CMR-documenten, weegbrieven en formulieren van bijlage VII (zie in dit verband bijlage A.59)] is het namelijk waarschijnlijk dat bepaalde overbrengingen van afval rechtstreeks vanuit Duitsland naar Gliwice hebben plaatsgevonden.

69      Meer bepaald de getuigenverklaringen van de chauffeurs die in het kader van een strafrechtelijk onderzoek zijn afgenomen (bijlage A.58) en de verklaring van de vertegenwoordiger van Marko (bijlage A.56). Evenzo volstaan de tijdens de controle genomen foto’s, waarop afval van Duitse (en Oostenrijkse) producten te zien is, op zichzelf niet om de verantwoordelijkheid voor dit afval bij de betrokken Duitse ondernemingen neer te leggen (bijlage A.48). Voorts kan het feit dat de ondernemingen A&P en Ekobiopell niet over een vergunning voor afvalverwerking beschikken, niet ertoe leiden dat de Duitse ondernemingen die deze afvalstoffen hebben geproduceerd, verantwoordelijk zijn, aangezien er geen rechtstreeks verband bestaat tussen de betrokken Poolse en Duitse ondernemingen.

70      In de door de twee betrokken Duitse ondernemingen ingevulde formulieren van bijlage VII zijn de afvalstoffen ingedeeld als kunststofafval van de „groene” lijst, en zijn ten eerste Lobbe als organisator van de overbrenging en Havel in Chełmek als ontvanger en inrichting voor nuttige toepassing vermeld, en ten tweede Böhme als organisator van de overbrenging, Recovery als ontvanger, en Havel als inrichting voor nuttige toepassing.

71      Met name moet worden gewezen op de door de Poolse autoriteiten verrichte inspectie (bijlage A.61) en de conclusies die zijn getrokken in het kader van een onderzoek door het regionaal parket van Tarnów (bijlage A.67).

72      Deze „opdracht tot neutralisatie” zou in wezen hebben bestaan in het vervangen van de oorspronkelijke documenten (met name de formulieren van bijlage VII) door vervalste documenten. De Republiek Polen wijst bijvoorbeeld op een aanvullende vermelding in de vervoersovereenkomst tussen de Poolse ondernemingen Karol en Hunters Investment, waarin staat dat „het van essentieel belang is dat de chauffeur bij het laden van de goederen niet vermeldt wat de bestemming van deze goederen is” (zie bijlage A.66).

73      Er is immers geen enkel bewijs waaruit blijkt dat de Duitse ondernemingen op de hoogte konden zijn van deze wijziging van bestemming, die hoofdzakelijk onder de verantwoordelijkheid van de Poolse vennootschappen valt. In dit verband beroept de Republiek Polen zich op een formulier van bijlage VII (bijlage A.70) waarin zou blijken dat er sprake is van een samenwerking tussen Lobbe en Logistics Hunters, de onderneming die wordt geacht belast te zijn met het vervoer van de afvalstoffen rechtstreeks vanuit Duitsland naar Sarbia. Dit document heeft evenwel, net als de andere beschikbare formulieren van bijlage VII, in werkelijkheid betrekking op een overbrenging van afvalstoffen naar de installatie van Havel in Chełmek. In die omstandigheden is de vraag in hoeverre de betreffende afvalstoffen konden worden ingedeeld onder code 19 12 04 [overeenkomend met code B 3010 van het Verdrag van Bazel inzake de beheersing van de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen en de verwijdering ervan, ondertekend op 22 maart 1989 en goedgekeurd namens de Europese Economische Gemeenschap bij besluit 93/98/EEG van de Raad van 1 februari 1993 (PB 1993, L 39, blz. 1)], gezien het gehalte aan onzuiverheden ervan, niet doorslaggevend. Het staat mijns inziens in ieder geval niet vast dat deze afvalstoffen het gehalte aan onzuiverheden hebben overschreden dat is toegestaan volgens de definitie van code B 3010 van het verdrag van Bazel, zoals uitgelegd in het licht van het document van de Commissie, met als opschrift „Frequently Asked Questions (FAQs) on Regulation (EC) 1013/2006 on shipments of waste”, dat in het Engels kan worden geraadpleegd op het volgende adres: https://ec.europa.eu/environment/pdf/waste/shipments/faq.pdf.

74      In dit verband beperkt de Republiek Polen zich in haar memorie van repliek ertoe te herhalen dat de hoeveelheid afval in Sarbia werd geschat op ongeveer 8 700 ton, waarvan het grootste deel van Duitse herkomst zou zijn.

75      Zie bijlagen A.72 (verslag van de controle die de Poolse autoriteiten op de locatie hebben uitgevoerd) en A.73 (foto’s die op deze locatie zijn genomen).

76      Gemengd stedelijk afval, dat onder code 19 12 12 valt (ongeveer 70 % van dat afval), verontreinigd met organische stoffen, en ander kunststofafval, dat onder code 19 12 04 valt (ongeveer 30 % van dat afval) en minerale verontreinigingen bevat.

77      In de zin van artikel 2, punt 35, onder a), b) en, e) en onder g), i) en iii), van verordening nr. 1013/2006.

78      De ondernemingen die betrokken zijn bij de overbrengingen van afval naar de betreffende locatie zijn enerzijds de Duitse ondernemingen Lobbe, Vorberg Recycling GmbH, WAZ Werstoff-Aufbereitungs-Zentrum GmbH en TAK GmbH, en anderzijds de Poolse onderneming Ecomed Adam Macech, die huurder is van een opslagplaats in Bzowo.

79      Met name de door de Poolse autoriteiten verrichte inspectie en de conclusies die zijn getrokken in het kader van een strafrechtelijk onderzoek door het regionaal parket van Tarnów (zie bijlage A.74, brief van laatstgenoemde).

80      Zie de aan de onderneming Ecomed Adam Macech verleende vergunning voor de inzameling van kunststofafval (bijlage A.72, blz. 3042).

81      De foto’s die zijn genomen op locatie nr. 6 (bijlagen A.72 en A.73), waarop afval te zien is met etiketten met het identificatienummer van Lobbe (10999), bewijzen bijvoorbeeld weliswaar dat er afval van deze onderneming op die locatie aanwezig was, maar kunnen niet rechtens genoegzaam aantonen dat die onderneming bij het vervoer ervan betrokken was. Ofschoon niet kan worden uitgesloten dat zij op de hoogte is gesteld van het vervoer, is het ook mogelijk dat de betrokken Poolse ondernemingen de illegale overbrengingen hebben geregeld zonder dat die onderneming daarbij betrokken was.

82      Zo hadden de gegevens in de formulieren van bijlage VII die in verband kunnen worden gebracht met de onderneming Lobbe bijvoorbeeld enkel betrekking op de overbrenging van onder code 19 12 04 vallend kunststofafval naar Havel in Chełmek (zie bijlage B.33).

83      Zie bijlage A.74 (documenten van het parket van Tarnów), meer bepaald blz. 3146.

84      Overigens is het arrest van 9 juni 2016, Nutrivet (C‑69/15, EU:C:2016:425, punten 37 en 38), mijns inziens niet relevant, in tegenstelling tot hetgeen de Republiek Polen betoogt. In die zaak stond namelijk vast dat de in het betreffende hoofdgeding aan de orde zijnde begeleidende documenten een andere onderneming vermeldden dan de onderneming waarnaar de in geding zijnde afvalstoffen daadwerkelijk zijn overgebracht, die in een andere lidstaat was gevestigd en die als inrichting voor nuttige toepassing was vermeld, hoewel zij zich niet in het in die documenten vermelde land van bestemming bevond.

85      Zie punt 214 van de klacht (bijlagen A.81 en B.5). Om die reden is deze grief volgens de Bondsrepubliek Duitsland niet-ontvankelijk, voor zover die grief is aangevoerd met betrekking tot de locaties nrs. 3, 4 en 6. De Republiek Polen erkent dat haar klacht enkel betrekking had op locatie nr. 5, maar betoogt dat de vermelding in het verzoekschrift van de locaties nrs. 3, 4 en 6 geen uitbreiding van de tweede grief vormt, maar slechts een verduidelijking daarvan is. Zie in die zin Prete, L., Infringement Proceedings in EU Law, Wolters Kluwer, Alphen aan de Rijn, 2017, blz. 203.

86      Ofschoon in de bewoordingen van artikel 28, lid 2, van verordening nr. 1013/2006 de uitdrukking „‚aangemelde’ afvalstoffen” wordt gebruikt, geldt deze uitdrukking mijns inziens ook voor afvalstoffen die aanvankelijk aan de informatieprocedure zijn onderworpen. Een andere uitlegging zou namelijk tot het paradoxale resultaat leiden dat deze bepaling slechts van toepassing is (en dus een kennisgevingsplicht in het leven roept) wanneer de afvalstoffen reeds zijn aangemeld. De door mij voorgestelde uitlegging is daarentegen in overeenstemming met de context van deze bepaling, die valt onder hoofdstuk 5 van deze verordening, met als opschrift „Algemene administratieve bepalingen”, en met het doel ervan, dat er juist in bestaat de meningsverschillen tussen de autoriteiten met betrekking tot de toepassing van artikel 3 van die verordening op te lossen.

87      Met andere woorden, artikel 28, lid 2, van verordening nr. 1013/2006 voorziet in een subsidiaire indeling van afvalstoffen in geval van meningsverschillen tussen de betrokken autoriteiten, hetgeen leidt tot de toepassing van de procedure van voorafgaande schriftelijke kennisgeving en toestemming van artikel 3, lid 1, van die verordening. Deze benadering is in overeenstemming met het voorzorgsbeginsel en het beginsel van preventief handelen, aangezien zij het hoogste niveau van toezicht en controle op grond van die verordening waarborgt. Hieruit volgt dat de procedure van voorafgaande schriftelijke kennisgeving en toestemming moet worden beschouwd als de standaardprocedure om een optimaal toezicht op en controle van de overbrenging van afvalstoffen binnen de Unie te waarborgen ter bescherming van het milieu en de menselijke gezondheid. De informatieprocedure daarentegen is alleen geschikt voor afvalstoffen waarvoor minder toezicht en controle nodig is.

88      Deze lidstaat betwist de toepasselijkheid van artikel 4, lid 3, VEU in casu op grond dat verordening nr. 1013/2006 specifieke bepalingen inzake samenwerking tussen de lidstaten bevat en dus een lex specialis vormt.

89      Uit de rechtspraak van het Hof blijkt namelijk dat niet-nakoming van de uit artikel 4, lid 3, VEU voortvloeiende algemene verplichting tot loyale samenwerking zich onderscheidt van niet-nakoming van de specifieke verplichtingen waarin die algemene plicht tot uitdrukking komt. Eerstbedoelde niet-nakoming kan dus slechts worden vastgesteld voor zover zij betrekking heeft op andere gedragingen dan die welke schending van deze specifieke verplichtingen inhouden [arrest van 17 december 2020, Commissie/Slovenië (Archief van de ECB) (C‑316/19, EU:C:2020:1030, punt 121 en aldaar aangehaalde rechtspraak)].

90      Zie de rechtspraak die is aangehaald in de voorgaande voetnoot van de onderhavige conclusie. Zie ook het arrest van 30 april 2024, Letland/Zweden (Depositogarantiestelsels) (C‑822/21, EU:C:2024:373, punten 99 en 100 en aldaar aangehaalde rechtspraak).

91      Het Hof heeft namelijk in het kader van beroepen wegens niet-nakoming op grond van artikel 258 VWEU verduidelijkt dat de Commissie, die ter zake niet over eigen onderzoeksbevoegdheden beschikt, grotendeels is aangewezen op de gegevens die worden verstrekt door eventuele klagers, door op het grondgebied van de betrokken lidstaat werkzame particuliere of openbare instanties, en door die lidstaat zelf, en dat het in dergelijke omstandigheden primair de taak van de nationale autoriteiten is, het nodige onderzoek ter plaatse uit te voeren in een geest van loyale samenwerking, overeenkomstig de plicht van iedere lidstaat, de vervulling van de algemene taak van de Commissie te vergemakkelijken [zie in die zin arrest van 16 juli 2015, Commissie/Slovenië (C‑140/14, EU:C:2015:501, punten 40‑43 en aldaar aangehaalde rechtspraak)]. Datzelfde beginsel geldt naar analogie in het kader van een beroep wegens niet-nakoming op grond van artikel 259 VWEU.

92      Zie mijn analyse in het kader van de eerste grief met betrekking tot de locaties nrs. 2 tot en met 6.

93      Het Hof heeft namelijk weliswaar meermaals geoordeeld dat een lidstaat zich niet op nationale bepalingen, praktijken of situaties, met inbegrip van zijn federale structuur, kan beroepen ter rechtvaardiging van de niet-nakoming van door het Unierecht voorgeschreven verplichtingen of termijnen [zie in die zin arrest van 14 mei 2002, Commissie/Duitsland (C‑383/00, EU:C:2002:289, punt 20)], maar het enige geval dat de Poolse autoriteiten in dit verband hebben aangevoerd, met betrekking tot locatie nr. 3, is na verschillende uitwisselingen (bijlagen A.37, A.39 en A.40) afgesloten met een afwijzend antwoord van de bevoegde autoriteiten (bijlage A.44).