114/8061980J01140009.0001896190510CJΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 26. 3. 1981 — ΥΠΟΘΕΣΗ 114/80RITTER / OBERFINANZDIREKTION HAMBURG<TI><P><IE/></P></TI>

Στην υπόθεση 114/80

πού 'έχει ὡς ἀντικείμενο αίτηση τοῦ Bundesfinanzhof πρός τό Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή τοῦ ἄρθρου 177 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, μέ τήν ὀποία ζητείται, στό πλαίσιο τῆς ἐκκρεμοῦς ενώπιον τοῦ δικαστηρίου αὐτοῦ διαφορᾶς μεταξύ

Dr. Ritter GmbH & Co., εδρεύουσας στην Κολωνία-DEUTZ,

καί

Oberfinanzdirektion ('Ανώτερης Διευθύνσεως οικονομικῶν) Hamburg,

ή έκδοση προδικαστικής ἀποφάσεως ὡς πρός τήν ερμηνεία τῶν κλάσεων 21.06 καί 22.02 τοῦ κοινοῦ δασμολογίου,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα)

συγκείμενο ἀπό τους Ρ. Pescatore, πρόεδρο τμήματος, Α. Touffait καί Ο. Due, δικαστές,

γενικός εἰσαγγελεύς: G. Reischl

γραμματεύς: Α. Van Houtte

εκδίδει τήν ἀκόλουθη<TI><P>ΑΠΟΦΑΣΗ</P></TI><TI><P>Περιστατικά</P></TI>

Τά πραγματικά περιστατικά τῆς υποθέσεως, ἡ ἐξέλιξη τῆς διαδικασίας καί οἱ παρατηρήσεις πού κατατέθηκαν, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ Πρωτοκόλλου περί τοῦ 'Οργανισμού τοῦ Δικαστηρίου τῆς ΕΟΚ, ἔχουν συνοπτικά ὡς έξης:

<TI><NP><NO.P>Ι —</NO.P><TXT>Πραγματικά περιστατικά καί έγγραφη διαδικασία</TXT></NP></TI>

Στίς 24 Ἀπριλίου 1978, ἡ ἑταιρεία Dr. Ritter GmbH & Co, εδρεύουσα στην Κολωνία-Deutz, ζήτησε ἀπό την Oberfinanzdirektion τοῦ Μονάχου, σύμφωνα μέ τό άρθρο 23 τοῦ γερμανικοῦ τελωνειακοῦ νόμου τῆς 14ης 'Ιουνίου 1961, δεσμευτική γνωμάτευση περί τῆς δασμολογικῆς κατατάξεως (verbindliche. Zolltarifauskunft) ἑνός προϊόντος πού χαρακτηριζόταν ὡς πλήρης ζύμη, υγρή ζυθοζύμη (Voll-Hefe, flüssige Bierhefe).

Πρόκειται περί ἑνός προϊόντος σέ υγρή κατάσταση, πού διατίθεται σέ φιαλίδια των 500 ml καί αποτελείται κατά 80,5 ο/ο ἀπό ζυθοζύμη (ἀδρανή), κατά 3,9 % ἀπό φυσικό χυμό ἑσπεριδοειδῶν καί κατά 16,6 % ἀπό νερό. Ή περιεκτικότητα σέ νερό ἀντιστοιχεί στή φυσική περιεκτικότητα τῆς ζυθοζύμης σέ νερό. Ή περιεκτικότητα τοῦ προϊόντος σέ πρωτεΐνες, σέ λιπαρές ουσίες καί σέ ὑδατάνθρακες ανέρχεται ἀντίστοιχα σέ 9 %, 1 % καί 7,5 %. Σύμφωνα μέ τίς ενδείξεις ἐπί τῆς συσκευασίας, τό προϊόν ἀποτελεί διαιτητικό συμπλήρωμα, περιέχει βιταμίνη Β πού βοηθᾶ τό μεταβολισμό καί συντελεί στή διατήρηση τῆς φυσικής Ικανότητας πρός εργασία, καθώς καί στην ὑγεία τοῦ δέρματος. Λαμβάνεται τρεις φορές ημερησίως, ἀπό μία ἕως δύο κουταλιές τῆς σούπας (50 έως 70 ml περίπου). Τό προϊόν παρασκευάζεται μέ τόν έξῆς τρόπο: ή ζυθοζύμη ἀφήνεται νά φουσκώσει εντός χυμοῦ εσπεριδοειδών, ἀκολούθως δέ θερμαίνεται, ώστε νά καταστεί δυνατή ή ἐπί μακρόν διατήρηση του. Ό προστιθέμενος χυμός τῶν εσπεριδοειδών χρησιμεύει, κατά τή διαδικασία τῆς παρασκευής, ὡς καταλύτης καί σταθεροποιητής τῶν κυττάρων τῆς ζύμης.

Όταν ἡ Oberfinanzdirektion τοῦ Μονάχου διαβίβασε τήν αίτηση στην Oberfinanzdirektion τοῦ 'Αμβούργου, ἡ τελευταία αυτή, μετά ἀπό ἀνάλυση τῶν δειγμάτων ἀπό τό Zolltechnische Prüfungs- und Lehranstalt ('Ιδρυμα ερευνών καί εκπαιδεύσεως ἐπί τῆς δασμολογικής τεχνικής) τοῦ 'Αμβούργου, κατέταξε τό προϊόν, μέ δεσμευτική γνωμάτευση τῆς 14ης 'Ιουνίου 1978, στή διάκριση 22.02 Α τοῦ κοινοῦ δασμολογίου — Λεμο-νάδες, ἀεριούχα ύδατα ἀρωματισμένα (συμπεριλαμβανομένων τῶν μεταλλικών υδάτων ούτω κατεργασθέντων) καί έτερα μή ἀλκοολούχα ποτά, εξαιρέσει τῶν χυμών ὀπωρῶν καί λαχανικών τῆς κλάσεως 20.07 μή περιέχοντα γάλα ἡ λιπαράς ὕλας προερχομένας ἐκ τοῦ γάλακτος. Τά υπαγόμενα στή διάκριση αυτή προϊόντα υπόκεινται σέ αυτόνομο δασμό 20% καί σέ συμβατικό δασμό 15 %.

Στίς 28 'Ιουνίου 1978, ἡ Dr. Ritter ὑπέβαλε στην Oberfinanzdirektion τοῦ 'Αμβούργου ἔνσταση κατά τῆς παραπάνω γνωματεύσεως.

Προς στήριξη τῆς ενστάσεως τῆς ισχυρίσθηκε ὅτι τό επίδικο προϊόν υπάγεται στή διάκριση 21.06 Β ΙΙ τοῦ κοινοῦ δασμολογίου — Ζῦμαι φυσικαῦ ἀδρανείς, εἰς δισκία, κύβους ἤ παρόμοιας μορφάς ἡ καί εἰς ἀμεσους συσκευασίας καθαροῦ περιεχομένου 1 χγρ. ἤ ὀλιγώτερον, ἕτεραι. Γιά τή διάκριση αυτή προβλέπονται αυτόνομος δασμός 10 % καί συμβατικός δασμός 8 %.

Ἡ Oberfinanzdirektion τοῦ 'Αμβούργου ἀπέρριψε τήν ένσταση αυτή μέ ἀπόφαση τῆς 6ης Δεκεμβρίου 1978, μέ τήν όποια εξέθεσε ὅτι τό προϊόν έπρεπε νά υπαχθεί στό κεφάλαιο 22 τοῦ κοινοῦ δασμολογίου. Τήν ἀπόφαση αυτή προσέβαλε ἡ εταιρεία Dr. Ritter ενώπιον τοῦ Bundesfinanzhof.

Μέ διάταξη τοῦ VΙΙ τμήματος τῆς 1ης 'Απριλίου 1980, τό Bundesfinanzhof ἀνέβαλε τή δίκη, κατ' εφαρμογή τοῦ ἄρθρου 177 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, μέχρι τῆς ἐκδόσεως προδικαστικής ἀποφάσεως ἀπό τό Δικαστήριο ἐπί τῶν ακόλουθων ερωτημάτων:

1)Πρέπει ὁ ὅρός έτερα μή ἀλκοολοῦχα ποτά πού ἀναφέρεται στην κλάση 22.02 τοῦ κοινοῦ δασμολογίου νά ερμηνευθεί ὑπό τήν έννοια ὅτι περιλαμβάνει τό προϊόν τό ὁποῖο ἀποτελείται ἀπό ζυθοζύμη (μαγιά μπύρας), ἀπό νερό καί σέ ποσοστό 3,9% ἀπό χυμό εσπεριδοειδών, εἶναι υγρό, πόσιμο καί προορίζεται νά λαμβάνεται σέ μικρές ποσότητες πολλές φορές τήν ήμερα γιά τήν επίτευξη ευεργετικών ἀποτελεσμάτων ἐπί τῆς υγείας;2)Σέ περίπτωση ἀρνητικής ἀπαντήσεως στό πρώτο ερώτημα: Πρέπει ἡ κλάση 21.06 σέ συνδυασμό μέ τό άρθρο 36 τῶν γενικών κανόνων ἑρμηνείας τοῦ κοινοῦ δασμολογίου νά ἑρμηνευθεί ὑπό τήν έννοια ὅτι περιλαμβάνει τό προϊόν πού περιγράφηκε παραπάνω;

Ἡ διάταξη τοῦ Bundesfinanzhof πρωτοκολλήθηκε στη γραμματεία τοῦ Δικαστηρίου στίς 2 Μαΐου 1980.

Σύμφωνα μέ τό άρθρο 20 τοῦ Πρωτοκόλλου περί τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Δικαστηρίου τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις στίς 8 'Ιουλίου 1980 μέν ἡ 'Επιτροπή τῶν Ευρωπαϊκῶν Κοινοτήτων, ἐκπροσωπούμενη ἀπό τόν Manfred Beschel, μέλος τῆς νομικής υπηρεσίας της, στίς 9 'Ιουλίου 1980 δέ ή ἑταιρεία Dr. Ritter, προσφεύγουσα στην κυρία δίκη, εκπροσωπούμενη ἀπό τόν Fritz Modest, δικηγόρο 'Αμβούργου.

Τό Δικαστήριο ἀποφάσισε, κατόπιν εκθέσεως τοῦ εισηγητή δικαστή καί ἀφοῦ άκουσε τό γενικό εισαγγελέα, τήν ἔναρξη της προφορικής διαδικασίας χωρίς προηγούμενη διεξαγωγή ἀποδείξεων.

Μέ διάταξη τῆς 16ης Σεπτεμβρίου 1980 τό Δικαστήριο ἀποφάσισε, κατ' εφαρμογή τοῦ άρθρου 95 παράγραφοι 1 καί 2 τοῦ κανονισμού διαδικασίας, νά ἀναθέσει τήν εκδίκαση τῆς υποθέσεως στό δεύτερο τμήμα.

<TI><NP><NO.P>II —</NO.P><TXT>Γραπτές παρατηρήσεις πού κατατέθηκαν ενώπιον τοῦ Δικαστηρίου</TXT></NP></TI>

Ή εταιρεία Dr. Ritter GmbH & Co., προσφεύγουσα στην κύρια δίκη, υποστηρίζει ὅτι τό επίδικο προϊόν υπάγεται στό κεφάλαιο 21 τοῦ κοινοῦ δασμολογίου.

<TI><P>Ἐπί τῶν πραγματικών περιστατικῶν</P></TI>

Τό επίδικο προϊόν παρασκευάζεται ἀπό αδρανή ζυθοζύμη, τήν ὁποία παραδίδει μία ζυθοποιία. 'Η ζυθοζύμη αυτή ἐκπλύνεται πολλές φορές, ὁπότε παρασύρεται ἕνα μέρος τῶν πικρῶν οὐσιών καί τά συστατικά ἀπό λυκίσκο πού ἔχουν ἀπομείνει. Κατόπιν ἡ ζύμη συμπιέζεται, ώστε νά εἶναι έτοιμη πρός ἀποστολή. Κατά τή συμπίεση ἀποβάλλονται τά υπολείμματα τῆς μπύρας. Τήν ἀπώλεια αυτή υγρασίας ἀντισταθμίζει ή ἑταιρεία Ritter μέ ἀνάμειξη τῆς ζυθοζύμης μέ φυσικό χυμό εσπεριδοειδών καί προσθήκη νερού. Στή ζύμη προστίθεται χυμός εσπεριδοειδών σέ ποσοστό 3,9 %. Κατόπιν ή ζύμη παστεριώνεται σέ θερμοκρασία άνω τῶν 60 καί έτσι καθίσταται δυνατή ἡ ἐπί μακρόν διατήρηση της. Ή προσθήκη τοῦ φυσικού χυμού 'έχει ὡς ἀποτέλεσμα — χωρίς χρήση χημικών οὐσιών — νά ἀποφεύγεται ή διάσπαση ἡ ἡ πλασμόλυση τῶν κυττάρων της ζύμης, τά όποια διατηρούν τή φυσική μορφή τους, πού εἶναι πλήρης ἀερίων καί πλάσματος καί στην όποια φαίνονται καθαρά τά κενοτόπια καί τά νουκλεοπρω-τεϊδικά σωματίδια. Οἱ ενεργές ουσίες συνεπώς τοῦ κυττάρου τῆς ζύμης διατηροῦνται λόγω τῆς επιτεύξεως ευνοϊκής τιμής τοῦ pH. 'Επιπλέον ὁ χυμός φρούτων, λόγω τοῦ ἀσκορβικοῦ ὀξέος πού περιέχει, καθαρίζει τά κύτταρα ἀπό τό κόμμι τῆς ζύμης πού περιέχουν καί ἀπό τά ενδεχομένως υφιστάμενα ἀκόμη ρητινοειδή συστατικά τοῦ λυκίσκου. Τό τελικό προϊόν ἀποτελεί φυσική πλήρη ζύμη ἐπί μακρόν διατηρήσιμη, χωρίς βακτήρια, στην ὁποία έχει προστεθεί ἐλάχιστη ποσότητα χυμοῦ εσπεριδοειδών. Ό χυμός αυτός έχει επίσης ὡς ἀποτέλεσμα τό μετριασμό τῆς φυσικής γεύσεως τῆς ζύμης, τήν ὁποία πολλοί βρίσκουν δυσάρεστη.

<TI><P>Ἐπί τῆς δασμολογικῆς κατατάξεως τοῦ ἐπί-δικου προϊόντος</P></TI>α)'Από τή νομολογία τοῦ Δικαστηρίου προκύπτει ὅτι ἡ κατάταξη ενός προϊόντος σέ ὁρισμένη κλάση δέν επηρεάζεται ἀπό τήν ενδεχόμενη μεταποίηση του, εφόσον τό προϊόν τῆς μεταποιήσεως περιέχει ουσιώδη συστατικά τοῦ ἀρχικοῦ προϊόντος καί οἱ ἑκατοστιαίες ἀναλογίες τους δέν ἔχουν μεταβληθεί σημαντικά μετά τή μεταποίηση.

Οἱ προϋποθέσεις αυτές πληρούνται στην προκειμένη υπόθεση. Τά ουσιώδη συστατικά τοῦ ἀρχικοῦ προϊόντος καί οἱ ἑκατοστιαίες ἀναλογίες τους δέ μεταβάλλονται σημαντικά ἀπό τή διαδικασία ἐπεξεργασίας ἡ μεταποιήσεως καί ἀπό τήν ελάχιστη προσθήκη χυμοῦ εσπεριδοειδών σέ ποσοστό 3,9 %.

Τό προϊόν πού ἡ προσφεύγουσα στην κύρια δίκη παράγει καί διαθέτει στό εμπόριο είναι πλήρης ζύμη ὄχι μόνο κατά την έννοια τοῦ ἀγορονομικοῦ δικαίου, άλλά καί κατά την έννοια τοῦ δασμολογικοῦ δικαίου, καί επομένως υπάγεται στην κλάση 21.06.

β)Ό γενικός ερμηνευτικός κανόνας τῆς ὀνοματολογίας τοῦ κοινού δασμολογίου 36, ὁ όποιος άφορᾶ προϊόντα πού ενδεχομένως δύνανται νά υπαχθούν σέ δύο ή περισσότερες κλάσεις, δέν εφαρμόζεται στην προκειμένη υπόθεση. Τότε μόνο θά ἐτίθετο θέμα εφαρμογῆς του, ἄν ἡ προσθήκη τοῦ φυσικού χυμοῦ ήταν τόσο σημαντική, ώστε νά μήν μπορεί πλέον νά υποστηριχθεί ὅτι τό τελικό προϊόν περιέχει, έστω καί κατά προσέγγιση, τά ουσιώδη συστατικά τοῦ ἀρχικού — στην προκειμένη περίπτωση τῆς ζύμης — στίς 'ίδιες περίπου ἀναλογίες.γ)Ἄν τό επίδικο προϊόν δέν μπορεί, λόγω τῆς προσθήκης τοῦ 3,9 % τοῦ χυμού ἑσπεριδοειδών, νά υπαχθεί στή δασμολογική κλάση 21.06, τότε πρέπει νά θεωρηθεί ὡς παρασκεύασμα διατροφής κατά τήν ἔννοια τῆς κλάσεως 21.07.δ)Ή υπαγωγή του στην κλάση 22.02 ἀποκλείεται, διότι στην κλάση αυτή υπάγονται μόνο ποτά, τά όποια κατασβένουν τή δίψα ή καταναλώνονται χάρη γευστικής ἀπολαύ-σεως.ε)Σύμφωνα βέβαια μέ τίς επεξηγηματικές σημειώσεις γιά τήν κλάση 21.07, τά κατευθείαν πόσιμα τονωτικά, ἀκόμη καί ἄν λαμβάνονται σέ μικρές ποσότητες, σέ κουταλιές παραδείγματος χάρη, δέν υπάγονται στην κλάση αυτή, άλλά στό κεφάλαιο 22, σύμφωνα μέ τίς γενικές σκέψεις γιά τό κεφάλαιο αυτό.

'Εδώ ὅμως πρέπει νά τονισθεί ὅτι τό επίδικο προϊόν δέν ἀποτελεί τονωτικό, ἐν πάση δέ περιπτώσει οἱ επεξηγηματικές σημειώσεις γιά τά τονωτικά εἶναι εσφαλμένες, δέν εἶναι δεσμευτικές καί δέν καλύπτονται ἀπό τίς σχετικές δασμολογικές κλάσεις. Μόνο τά τονωτικά σάν τό Schweppes tonic water υπάγονται στην κλάση 22.02 τοῦ κοινού δασμολογίου.

στ)Τά ερωτήματα πού ὑπέβαλε τό Bundesfinanzhof πρέπει συνεπώς νά ἀπαντηθοῦν ὡς έξῆς:

1)Τό προϊόν πού ἀποτελείται ἀπό ζυθο-ζύμη (μαγιά μπύρας), στην ὁποία 'έχει προστεθεί φυσικός χυμός ἑσπεριδοειδών σέ ποσοστό 3,9 ο/ο, χωρίς σημαντική μεταβολή τῶν ουσιωδών συστατικών τῆς 'ίδιας τῆς ζυθοζύμης ἡ τῆς ποσοστιαίας ἀναλογίας τους, υπάγεται στην κλάση 21.06 καί ὄχι στήν κλάση 22.02 τοῦ κοινοῦ δασμολογίου.2)'Επικουρικά, σέ περίπτωση πού τό Δικαστήριο δέ δεχθεί τήν υπαγωγή τοῦ προϊόντος στή διάκριση 21.06: Τό προϊόν πού ἀποτελείται ἀπό ζυθοζύμη, στό όποιο προστίθεται, έκτός ἀπό νερό, φυσικός χυμός εσπεριδοειδών σέ ποσοστό 3,9 %, πρέπει νά θεωρηθεί ὡς παρασκεύασμα διατροφής πού υπάγεται στην κλάση 21.07 τοῦ κοινού δασμολογίου.

Ή 'Επιτροπή παρατηρεί ὅτι τό παραπέμπον δικαστήριο ζητᾶ διευκρινίσεις ἐπί τοῦ περιεχομένου καί τῆς ὁριοθετήσεως τῶν διακρίσεων 22.02 Α, 21.06 Β ΙΙ καί 21.07 Ζ Ι α τοῦ κοινοῦ δασμολογίου. 'Από τήν άποψη αυτή, ὡς ἀφετηρία πρέπει πρώτα νά ληφθεί ή διατύπωση, ὁ σκοπός καί ἡ συστηματική διάρθρωση αυτού τοῦ 'ίδιου τοῦ κοινοῦ δασμολογίου, καί συμπληρωματικά νά ληφθοῦν υπόψη ὡς βασικά κριτήρια οἱ επεξηγηματικές σημειώσεις καί οἱ δασμολογικές γνωμοδοτήσεις, τοῦ Συμβουλίου τελωνειακής συνεργασίας, καί ὡς σημαντικό ἐρμηνευτικό βοήθημα οι επεξηγηματικές σημειώσεις ἐπί τοῦ δασμολογίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

α)Ἀφοῦ πρόκειται γιά προϊόν κατευθείαν πόσιμο, καί προορισμένο πρός πόση, στην προκειμένη υπόθεση τίθεται τό ζήτημα αν ἕνα προϊόν μέ τίς ιδιότητες αυτές πρέπει επιπρόσθετα πάντοτε καί ἀναγκαία νά είναι προορισμένο νά σβήνει τή δίψα, γιά νά μπορεί νά θεωρηθεί ὡς ποτό κατά την ἔννοια τῆς κλάσεως 22.02 τοῦ κοινοῦ δασμολογίου. Στό ζήτημα αυτό πρέπει νά δοθεί ἀρνητική ἀπάντηση.

Ή διάκριση 22.09 Γ υποδεικνύει ὅτι καί τά οινοπνευματώδη ποτά υπάγονται στην κατηγορία ποτά. Τά ποτά αυτά, ὅπως τό ρούμι, τό τζίν, τό ουίσκι, ἡ βότκα, ὁπωσδήποτε δέν προορίζονται γιά τήν κατάσβεση τῆς δίψας. 'Ομοίως, καί διάφοροι άλλοι χυμοί λαχανικών, ὅπως ὁ χυμός σέλινου ή λάχανου τουρσί, δέν ἀποτελούν ἀναψυκτικά, άλλα εξυπηρετοῦν ἄλλους σκοπούς, παραδείγματος χάρη τήν πρόσληψη βιταμινών. 'Αν καί στην καθημερινή γλώσσα ως μή οινοπνευματώδη ποτά νοούνται κατ' εξοχήν τά ἀναψυκτικά, εντούτοις δέν ἀποκλείονται καί άλλα ποτά.

Είναι συνεπές καί ἀνταποκρίνεται πρός τά πράγματα επομένως τό ὅτι οἱ επεξηγηματικές σημειώσεις γιά τήν κλάση 21.07 καί οἱ σημειώσεις γιά τίς κλάσεις 22.02 καί 30.03 τοῦ κοινοῦ δασμολογίου χρησιμοποιοῦν ὡς κριτήριο τό ἄν ὁρισμένο προϊόν πού προορίζεται πρός βρώση εἶναι κατευθείαν πόσιμο, ἀνεξάρτητα ἀπό τήν ποσότητα, τό σκοπό καί τή συχνότητα τῆς λήψεως του. Οἱ ἐπεξηγηματικές σημειώσεις ἀνταποκρίνονται ἐν προκειμένω καί στην ἀρχή τῆς ἀσφάλειας τοῦ δικαίου, ἀφοῦ στηρίζονται σέ ἀντικειμενικά κριτήρια πού ἀφορούν τή σύσταση τοῦ προϊόντος καί στίς πρακτικές ἀνάγκες τῆς δασμολογικής κατατάξεως.

β)Δέν υπάρχει δυνατότητα ὑπαγωγής τοῦ επίδικου προϊόντος στην κλάση 21.06.

Μέ τήν προσθήκη τοῦ χυμοῦ ἑσπεριδοειδών καί τή σχετική διεργασία δημιουργείται ἀπό τή ζύμη νέο προϊόν μέ ἴδιες ιδιότητες καί προορισμό χρησιμοποιήσεως: στή συμπιεσμένη ζυθοζύμη προστίθενται νερό καί χυμός εσπεριδοειδῶν καί τό μείγμα θερμαίνεται σέ θερμοκρασία άνω των 60o, ώστε νά καταστεί δυνατή ἡ ἐπί μακρόν διατήρηση του. Χωρίς τήν προσθήκη αυτή καί τή διαδικασία τῆς θερμάνσεως δέ θά μποροῦσε νά παραχθεί τό προϊόν αυτό μέ τήν τελική του μορφή. Δέ θά ήταν — τουλάχιστον στον 'ίδιο βαθμό — κατάλληλο πρός κατανάλωση ἀπό τήν άποψη τῆς ὀσμής καί τῆς γεύσεως καί δέ θά εμφανιζόταν ὡς υγρό καί πόσιμο, ιδιότητες βασικές γιά τή χρησιμοποίηση του. 'Ενα τέτοιο προϊόν δέν εμπίπτει στό γράμμα τῆς κλάσεως 21.06, τό όποιο, σύμφωνα μέ τό γενικό κανόνα ἑρμηνείας 1, ἀποτελεί τό κριτήριο τῆς δασμολογικής κατατάξεως. 'Επομένως οἱ κανόνες ερμηνείας 26 καί 36 δέν μποροῦν νά ἐφαρμο-σθοῦν: οἱ διατάξεις αυτές τότε μόνο θά μποροῦσαν νά ἐφαρμοσθοῦν, ἄν ὑπηρχε ζήτημα υπαγωγής σέ περισσότερες κλάσεις εντός τοῦ πλαισίου πού καθορίζει τό γράμμα τῆς σχετικής διατάξεως. 'Εξάλλου, σύμφωνα μέ τή ρητή διατύπωση των επεξηγηματικῶν σημειώσεων γιά τό γενικό κανόνα ἑρμηνείας 26 τῆς ὀνοματολογίας τοῦ Συμβουλίου τελωνειακής συνεργασίας, ὁ κανόνας αυτός δέν διευρύνει πάντως τό πεδίο εφαρμογής τῶν κλάσεων πού άφορᾶ μέχρις τοῦ σημείου τῆς δυνατότητος υπαγωγής εμπορευμάτων πού δέν ἀνταποκρίνονται, ὅπως ἀπαιτεί ὁ κανόνας 1, στό γράμμα τῶν κλάσεων αυτών.

γ)Μετά τίς διάφορες διεργασίες ἡ ἀρχική ζύμη δίνει ἕνα παρασκεύασμα, τό όποιο — ἄν δέν υπήρχε ἡ ἄν δέν εφαρμοζόταν ή κλάση 22.02 — θά ἔπρεπε νά ὑπαχθεί στην κλάση 21.07 τοῦ κοινοῦ δασμολογίου. Αὐτό δέν ἀναιρεῖται ἀπό τό γεγονός ὅτι τό έπίδικο προϊόν ἀποτελεῖται κυρίως ἀπό μία μόνο πρώτη ὕλη, ἡ ὁποία εἶναι κατά κάποιο τρόπο χαρακτηριστική γιά τό προϊόν αυτό. Κατά συνέπεια τό επίδικο προϊόν στην κύρια δίκη δέν εἶναι ζύμη, ἀλλά παρασκεύασμα ζύμης, γι' αυτό άλλωστε ἡ ἴδια ἡ προσφεύγουσα τό χαρακτηρίζει ὡς παρασκεύασμα ζύμης.δ)Ή ἀπάντηση συνεπώς στό δεύτερο προδικαστικό ερώτημα παρέλκει, ἐνῶ στό πρῶτο ἐρώτημα πρέπει νά έχει ὡς έξῆς:

Ό ὅρος έτερα μή ἀλκοολούχα ποτά τῆς κλάσεως 22.02 τοῦ κοινοῦ δασμολογίου πρέπει νά ερμηνευθεί ὑπό τήν έννοια ὅτι περιλαμβάνει τό προϊόν τό ὁποῖο ἀποτελείται ἀπό ζυθοζύμη (μαγιά μπύρας), ἀπό νερό καί σέ ποσοστό 3,9 % ἀπό χυμό ἑσπεριδοειδῶν, εἶναι ὑγρό, πόσιμο καί προορίζεται νά λαμβάνεται σέ μικρές ποσότητες πολλές φορές τήν ήμερα μέ τό σκοπό επιτεύξεως ευεργετικών ἀποτελεσμάτων γιά τήν υγεία.

<TI><NP><NO.P>III —</NO.P><TXT>Προφορική διαδικασία</TXT></NP></TI>

Ή εταιρεία Dr. Ritter, προσφεύγουσα στην κύρια δίκη, εκπροσωπούμενη ἀπό τό δικηγόρο Modest, καί ἡ Ἑπιτροπή, ἐκπροσωπούμενη ἀπό τόν Beschel, ἀνέπτυξαν τίς παρατηρήσεις τους προφορικά κατά τή συνεδρίαση τῆς 29ης 'Ιανουαρίου 1981.

Ό γενικός εισαγγελέας ἀνέπτυξε τίς προτάσεις του κατά τή συνεδρίαση τῆς 12ης Μαρτίου 1981.

<TI><P>Σκεπτικό</P></TI>1Μέ διάταξη τῆς 1ης 'Απριλίου 1980, πού περιῆλθε στό Δικαστήριο στίς 2 Μαΐου 1980, τό Bundesfinanzhof υπέβαλε, κατ' εφαρμογή τοῦ ἄρθρου 177 τῆς συνθήκης ΕΟΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ὡς πρός τήν ἑρμηνεία τῆς κλάσεως 22.02 καί, ἐπικουρικά, τῆς κλάσεως 21.06 τοῦ κοινοῦ δασμολογίου.2Ἀπό τά στοιχεία τῆς δικογραφίας συνάγεται ὅτι ἡ προσφεύγουσα τῆς κύριας δίκης ζήτησε ἀπό τή Διεύθυνση οικονομικῶν δεσμευτική γνωμάτευση περί τῆς δασμολογικῆς κατατάξεως ενός προϊόντος πού χαρακτηριζόταν ὡς πλήρης ζύμη καί πού περιγράφεται ὡς έξῆς στή διάταξη περί παραπομπής: Τό προϊόν ἀποτελείται ἀπό (ἀδρανή) ζυθοζύμη, ἀπό νερό καί κατά 3,9 % ἀπό φυσικό χυμό ἑσπεριδοειδών. Εἶναι υγρό καί κατευθείαν πόσιμο. Σύμφωνα μέ τίς ενδείξεις ἐπί τῆς συσκευασίας, χρησιμεύει ὡς διαιτητικό συμπλήρωμα καί συντελεί στή διατήρηση τῆς φυσικής ικανότητας πρός εργασία, καθώς καί στην υγεία τοῦ δέρματος. Λαμβάνεται τρεις φορές ημερησίως, ἀπό μία ἕως δύο κουταλιές της σούπας.3Ή Διεύθυνση οικονομικών θεωρεί ὅτι, επειδή τό επίδικο προϊόν εἶναι κατευθείαν πόσιμο, υπάγεται στά ποτά τῆς κλάσεως 22.02 καί δέν έχει κατά τά ἄλλα σημασία ἡ σύνθεση του, ὁ τρόπος καί ὁ σκοπός τῆς λήψεως του. Ή προσφεύγουσα θεωρεί, ἀντίθετα, ότι τό ἐν λόγω προϊόν, τό χαρακτηριστικό συστατικό τοῦ οποίου εἶναι ἡ ζυθοζύμη, πρέπει νά καταταχθεί στίς ζύμες τῆς κλάσεως 21.06.4Τό Bundesfinanzhof θεωρεί ὅτι ἡ ἀπόφαση του εξαρτᾶται ἀπό τήν ἑρμηνεία τοῦ ὅρου ποτά τῆς κλάσεως 22.02, καί συγκεκριμένα ἀπό τό ἄν μέ τή λέξη αὐτή νοο̰νται ὅλα τά υγρά πού προορίζονται πρός κατανάλωση ή, σύμφωνα μέ τήν έννοια πού έχει στην καθημερινή γλώσσα, μόνο τά προϊόντα πού σβήνουν τή δίψα. 'Αν συμβαίνει τό τελευταίο αυτό, τότε τό υγρό πού — ὅπως στην προκειμένη υπόθεση — λαμβάνεται γιά λόγους υγείας δέν μπορεί νά χαρακτηρισθεί ὡς ποτό.5Πρός επίλυση τοῦ προβλήματος αὐτοῦ τό Bundesfinanzhof υπέβαλε τά ἀκόλουθα ερωτήματα:

1)Πρέπει ὁ ὅρός έτερα μή ἀλκοολούχα ποτά πού ἀναφέρεται στην κλάση 22.02 τοῦ κοινοί) δασμολογίου νά ερμηνευθεί ὑπό τήν έννοια ὅτι περιλαμβάνει τό προϊόν τό όποιο ἀποτελείται ἀπό ζυθοζύμη (μαγιά μπύρας), ἀπό νερό καί σέ ποσοστό 3,9 % ἀπό χυμό εσπεριδοειδῶν, εἶναι υγρό, πόσιμο καί προορίζεται νά λαμβάνεται σέ μικρές ποσότητες πολλές φορές τήν ήμερα μέ τό σκοπό επιτεύξεως ευεργετικών ἀποτελεσμάτων γιά τήν υγεία;2)Σέ περίπτωση ἀρνητικής ἀπαντήσεως στό πρώτο ερώτημα: Πρέπει ἡ κλάση 21.06 σέ συνδυασμό μέ τό άρθρο 36 τῶν γενικών κανόνων ἑρμηνείας τοῦ κοινοῦ δασμολογίου νά ερμηνευθεί ὑπό τήν έννοια ὅτι περιλαμβάνει τό προϊόν πού περιγράφηκε παραπάνω;

6Οἱ κλάσεις πού ἀναφέρονται στά ερωτήματα ἀνήκουν στό κεφάλαιο 21 διάφορα παρασκευάσματα διατροφής καί στό κεφάλαιο 22 ποτά, ἀλκοολούχα υγρά καί οξος τοῦ κοινοῦ δασμολογίου. Οἱ κλάσεις αυτές, κατά τό μέρος πού ενδιαφέρουν τή δίκη, εἶναι διατυπωμένες ὡς έξης:

21.06Ζῦμαι φυσικαί ἀδρανείς ... ἕτεραι.22.02Λεμονάδες, ἀεριούχα ύδατα ἀρωματισμένα (συμπεριλαμβανομένων τῶν μεταλλικών υδάτων οὕτω κατεργασθέντων) καί έτερα μή ἀλκοολοῦχα ποτά, ἐξαιρέσει τῶν χυμών ὀπωρῶν καί λαχανικών τῆς κλάσεως 20.07.

7Σύμφωνα μέ τό σύστημα τοῦ δασμολογίου, ἡ ἔκφραση έτερα ποτά τῆς κλάσεως 22.02 λαμβάνεται ὡς έννοια γένους, πού συμπεριλαμβάνει ὅλα τά ὑγρά πού προορίζονται πρός κατανάλωση, εφόσον δέν ἀποτελούν ἀντικείμενο ἄλλης ειδικότερης κατατάξεως.8Τό περιεχόμενο τῆς έννοιας αὐτῆς πρέπει νά προσδιοριστεί βάσει ἀντικειμενικών κριτηρίων, δεκτικῶν έλεγχου. 'Επομένως, τό πεδίο ἐφαρμογῆς τῆς δέν μπορεί νά εξαρτάται ἀπό καθαρά υποκειμενικούς καί μεταβλητούς παράγοντες, ὅπως ἀπό τόν τρόπο ἤ τό σκοπό τῆς λήψεως ενός προϊόντος, ἀνάλογα μέ τό ἄν επιδιώκονται παραδείγματος χάρη τό σβήσιμο τῆς δίψας, ευεργετικά ἀποτελέσματα γιά την υγεία ἡ άλλα ἀποτελέσματα. Ὡς ποτά κατά τήν έννοια τῆς διατάξεως αὐτής νοούνται συνεπῶς ὅλα τά υγρά, τά όποια εἶναι κατάλληλα καί προορίζονται γιά κατανάλωση, ἀνεξάρτητα ἀπό τή λαμβανόμενη ποσότητα ἡ τους ειδικότερους σκοπούς πού εἶναι δυνατό νά εξυπηρετοῦν τά διάφορα εἴδη τῶν καταναλώσιμων υγρών.9Ή κατάταξη ενός προϊόντος ὡς ποτοῦ κατά τήν έννοια τῆς κλάσεως 22.02 δέν μπορεί επίσης νά εξαρτᾶται ἀπό τίς χρησιμοποιηθείσες πρώτες ύλες. Τό ιδιαίτερο κριτήριο τῆς παραπάνω διακρίσεως εἶναι ἡ υγρή κατάσταση τῶν σχετικών προϊόντων καί ὁ προορισμός τους πρός κατανάλωση. Παρόλο ὅτι τό επίδικο προϊόν παρασκευάζεται μέ βάση τή ζύμη, ἡ ὁποία υπάγεται στην κλάση 21.06, ή χαρακτηριστική του ιδιότητα, ἀπό τήν άποψη τοῦ συστήματος τοῦ δασμολογίου, εἶναι ἡ υγρή του κατάσταση, πού επιτυγχάνεται κυρίως μέ τήν προσθήκη νεροῦ, καί ὄχι ἡ χρησιμοποιηθείσα πρώτη ύλη.10Υπέρ τοῦ επιχειρήματος αὐτοῦ συνηγορεί καί ἡ 'ίδια ἡ διατύπωση τῆς επίμαχης κλάσεως, στην ὁποία, ἀφοῦ γίνει ἀρχικά λόγος γιά τά ποτά ἐν γένει, εξαιροῦνται κατόπιν ρητά ἀπό τά ποτά οἱ χυμοί φρούτων καί λαχανικών, οἱ όποιοι ὑπάγονται στην κλάση 20.07 τοῦ κεφαλαίου 20, τό ὁποῖο περιλαμβάνει παρασκευάσματα λαχανικών, φυτών εδωδίμων, ὀπωρῶν καί ἑτερων φυτών ἡ μερών φυτών. Ή παραπομπή αὐτή ἀποτελεί ένδειξη τοῦ ὅτι ἄν δέν υπήρχε ἡ ρητή αυτή εξαίρεση καί οἱ χυμοί ἐκείνοι θά υπάγονταν στό κεφάλαιο τῶν ποτών καί ὄχι στό κεφάλαιο τῶν ἀντίστοιχων πρώτων υλών.11Μία ένδειξη πρός τήν 'ίδια κατεύθυνση μπορεί νά συναχθεί καί ἀπό τίς επεξηγηματικές σημειώσεις τοῦ κοινοῦ δασμολογίου, οἱ όποιες εξαίρουν ἀπό την κλάση 21.07 (ή ὁποία ἀνήκει, ὅπως καί οἱ ζύμες, στό κεφάλαιο παρασκευάσματα διατροφής) τά τονωτικά, εφόσον εμφανίζονται ὡς κατευθείαν πόσιμα υγρά. Ό συλλογισμός στον όποιο στηρίζεται ἡ επεξηγηματική αυτή σημείωση μπορεί νά επεκταθεί κατ' ἀναλογία καί σέ ἕνα υδατικό διάλυμα ζύμης, ὅπως τό διάλυμα της προκειμένης υποθέσεως.12Κατά συνέπεια, στό πρῶτο ερώτημα πρέπει νά δοθεί ἡ έξῆς ἀπάντηση: ὁ όρος ἕτερα μή ἀλκοολούχα ποτά πού ἀναφέρεται στην κλάση 22.02 τοῦ κοινοῦ δασμολογίου πρέπει νά ερμηνευθεί ὑπό τήν ἔννοια ὅτι περιλαμβάνει τό προϊόν τό όποιο ἀποτελείται ἀπό ζυθοζύμη (μαγιά μπύρας), ἀπό νερό καί σέ ποσοστό 3,9 ο/ο ἀπό χυμό ἑσπεριδοειδῶν, εἶναι υγρό, πόσιμο καί προορίζεται νά λαμβάνεται σέ μικρές ποσότητες πολλές φορές τήν ημέρα γιά τήν επίτευξη ευεργετικών ἀποτελεσμάτων ἐπί τῆς υγείας.13Συνεπώς παρέλκει ἡ ἀπάντηση στό δεύτερο ερώτημα.<TI><P>Ἐπί τῶν δικαστικών εξόδων</P></TI>14Τά έξοδα στά όποια υποβλήθηκε ἡ 'Επιτροπή τῶν Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ή ὁποία κατέθεσε παρατηρήσεις στό Δικαστήριο, δέν ἀποδίδονται. Δεδομένου ὅτι ή παρούσα διαδικασία ἔχει ὡς πρός τους διαδίκους τῆς κύριας δίκης τό χαρακτήρα παρεμπίπτοντος πού ἀνέκυψε ενώπιον τοῦ ἐθνικοῦ δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται νά ἀποφανθεί ἐπί τῶν δικαστικών εξόδων.

Διά ταῦτα

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα)

κρίνοντας ἐπί τῶν ερωτημάτων πού τοῦ υπέβαλε μέ διάταξη τῆς 1ης 'Απριλίου 1980 τό Bundesfinanzhof ἀποφαίνεται:

Ό ὅρος έτερα μή ἀλκοολοῦχα ποτά πού ἀναφέρεται στην κλάση 22.02 τοῦ κοινοῦ δασμολογίου πρέπει νά ερμηνευθεί ὑπό τήν έννοια ὅτι περιλαμβάνει τό προϊόν τό όποιο ἀποτελείται ἀπό ζυθοζύμη (μαγιά μπύρας), ἀπό νερό καί σέ ποσοστό 3,9 % ἀπό χυμό ἑσπεριδοειδῶν, εἶναι υγρό, πόσιμο καί προορίζεται νά λαμβάνεται σέ μικρές ποσότητες πολλές φορές τήν ήμερα γιά τήν ἐπίτευξη ευεργετικῶν ἀποτελεσμάτων ἐπί τῆς υγείας.

Pescatore

Touffait

Due

Δημοσιεύτηκε σέ δημόσια συνεδρίαση στό Λουξεμβοῦργο στίς 26 Μαρτίου 1981.

Ό γραμματεύς

Α. Van Houtte

Ό πρόεδρος τοῦ δευτέρου τμήματος

Ρ. Pescatore