<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-603/20 PPU</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62020CJ0603</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:231">EU:C:2021:231</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>13</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>13</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">wyrok z dnia <DATE ISO="20210324">24.3.2021 r.</DATE> – sprawa C‑603/20 PPU</HT></P><P>MCP</P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (piąta izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20210324">24 marca 2021 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="STAR" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: angielski.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Pilny tryb prejudycjalny</KEYWORD><KEYWORD>Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości</KEYWORD><KEYWORD>Współpraca sądowa w sprawach cywilnych</KEYWORD><KEYWORD>Rozporządzenie (WE) nr 2201/2003</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 10</KEYWORD><KEYWORD>Jurysdykcja w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej</KEYWORD><KEYWORD>Uprowadzenie dziecka</KEYWORD><KEYWORD>Jurysdykcja sądów państwa członkowskiego</KEYWORD><KEYWORD>Zakres terytorialny</KEYWORD><KEYWORD>Uprowadzenie dziecka do państwa trzeciego</KEYWORD><KEYWORD>Miejsce zwykłego pobytu uzyskane w tym państwie trzecim</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>W sprawie C‑603/20 PPU</P><P>mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez High Court of Justice (England &amp; Wales), Family Division [sąd wyższej instancji (Anglia &amp; Walia), wydział rodzinny, (Zjednoczone Królestwo)] postanowieniem z dnia <DATE ISO="20201106">6 listopada 2020 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20201116">16 listopada 2020 r.</DATE>, w postępowaniu:</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">SS</HT></P></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">MCP,</HT></P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (piąta izba),</P><P>w składzie: E. Regan (sprawozdawca), prezes izby, K. Lenaerts, prezes Trybunału, pełniący funkcję sędziego piątej izby, M. Ilešič, C. Lycourgos i I. Jarukaitis, sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: A. Rantos,</P><P>sekretarz: A. Calot Escobar,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>zważywszy na wniosek sądu odsyłającego z dnia <DATE ISO="20201106">6 listopada 2020 r.</DATE>, który wpłynął do Trybunału w dniu <DATE ISO="20161116">16 listopada 2016 r.</DATE>, o rozpoznanie odesłania prejudycjalnego w trybie pilnym na podstawie art. 107 regulaminu postępowania przed Trybunałem,</VISA><VISA>zważywszy na postanowienie piątej izby z dnia <DATE ISO="20201202">2 grudnia 2020 r.</DATE> o uwzględnieniu tego wniosku,</VISA><VISA>uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu <DATE ISO="20210204">4 lutego 2021 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>rozważywszy uwagi, które przedstawili:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>w imieniu SS – A. Tayo, barrister, upoważniona przez J. Dsouzę, solicitor,</P></ITEM><?PAGE NO="2"?><ITEM><P>w imieniu MCP – A. Metzer, QC, i C. Proudman, barrister, upoważnieni przez H. Choudhery, solicitor,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Komisji Europejskiej – M. Wilderspin, w charakterze pełnomocnika,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu <DATE ISO="20210223">23 lutego 2021 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 10 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia <DATE ISO="20031127">27 listopada 2003 r.</DATE> dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="338" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2003">Dz.U. 2003, L 338, s. 1</REF.DOC.OJ>), zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 2116/2004 z dnia <DATE ISO="20041202">2 grudnia 2004 r.</DATE> (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="367" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2004">Dz.U. 2004, L 367, s. 1</REF.DOC.OJ>) (zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>rozporządzeniem nr 2201/2003<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Wniosek ów został złożony w ramach sporu pomiędzy SS, będącym ojcem małego dziecka, P, a MCP, będącą matką tego dziecka, w przedmiocie powództwa ojca o zarządzenie powrotu dziecka do Zjednoczonego Królestwa oraz o orzeczenie prawa do osobistej styczności z dzieckiem.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo międzynarodowe</HT></HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Konwencja haska z 1980 r.</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, podpisana w dniu <DATE ISO="19801025">25 października 1980 r.</DATE> w ramach Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego (zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>konwencją haską z 1980 r.<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>) weszła w życie w dniu <DATE ISO="19831201">1 grudnia 1983 r.</DATE> Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej są umawiającymi się stronami tej konwencji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Konwencja ta zawiera różne postanowienia dotyczące doprowadzenia do niezwłocznego powrotu dziecka bezprawnie uprowadzonego lub zatrzymanego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Artykuł 16 konwencji haskiej z 1980 r. przewiduje, że po otrzymaniu zawiadomienia o bezprawnym uprowadzeniu lub zatrzymaniu dziecka w rozumieniu art. 3 tej konwencji władze sądowe lub administracyjne umawiającego się państwa, do którego dziecko zostało uprowadzone lub w którym zostało zatrzymane, nie będą mogły decydować merytorycznie o prawie do opieki, dopóki nie zostanie ustalone, że wymogi określone przez rzeczoną konwencję co do zwrotu dziecka nie zostały spełnione, lub jeżeli w stosownym czasie po tym zawiadomieniu nie wpłynął wniosek sporządzony na podstawie tej konwencji.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Konwencja haska z 1996 r.</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Konwencję o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci, sporządzoną w Hadze w dniu <DATE ISO="19961019">19 października 1996 r.</DATE> (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>konwencją haską z 1996 r.<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>) ratyfikowały lub do niej przystąpiły wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Konwencja ta ustanawia zasady mające na celu wzmocnienie ochrony dzieci w sytuacjach o charakterze międzynarodowym oraz unikanie konfliktów pomiędzy systemami prawnymi państw sygnatariuszy dotyczących jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania środków ochrony dzieci.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>W odniesieniu do uprowadzenia dziecka art. 7 rzeczonej konwencji stanowi w ust. 1 lit. a) i b):</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>W razie bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania dziecka organy Umawiającego się Państwa, w którym dziecko bezpośrednio przed uprowadzeniem lub zatrzymaniem miało zwykły pobyt, zachowują swoją jurysdykcję do chwili, gdy dziecko uzyska zwykły pobyt w innym państwie, oraz:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>każda osoba, organ lub inna jednostka uprawniona do pieczy zezwoliła na uprowadzenie lub zatrzymanie; lub</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>dziecko przebywało w tym innym państwie co najmniej rok po tym, jak osoba, organ lub inna jednostka uprawniona do pieczy znała lub powinna była znać miejsce jego pobytu, żaden wniosek o powrót zgłoszony w tym okresie nie jest już rozpatrywany, a dziecko zaadaptowało się do nowych warunków<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 52 ust. 2 i 3 owej konwencji:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="052.002"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>2.</NO.PARAG><ALINEA>Niniejsza konwencja nie narusza możliwości zawierania przez jedno lub więcej Umawiających się Państw porozumień obejmujących postanowienia w dziedzinach uregulowanych w niniejszej konwencji a dotyczących dzieci mających zwykły pobyt w jednym z państw będących stroną takiego porozumienia.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="052.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Porozumienia zawierane przez jedno lub więcej Umawiających się Państw w dziedzinach uregulowanych w niniejszej konwencji nie naruszają stosowania postanowień niniejszej konwencji w stosunkach między tymi państwami a innymi Umawiającymi się Państwami<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>Motywy 12 i 33 rozporządzenia nr 2201/2003 stanowią:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>(12)</NO.P><TXT>Podstawy jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej ustanowione w niniejszym rozporządzeniu ukształtowane są zgodnie z zasadą dobra dziecka, w szczególności według kryterium bliskości. Oznacza to, że jurysdykcja powinna należeć w pierwszej kolejności do sądów państw członkowskich zwykłego pobytu dziecka, z wyjątkiem niektórych przypadków zmiany miejsca pobytu dziecka lub w następstwie porozumienia zawartego między podmiotami odpowiedzialności rodzicielskiej.</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(33)</NO.P><TXT>Niniejsze rozporządzenie uznaje prawa podstawowe i jest zgodne z zasadami przyjętymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. W szczególności zmierza do zapewnienia przestrzegania podstawowych praw dziecka określonych w art. 24 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej […]<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</TXT></NP></CONSID></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>Artykuł 1 ust. 1 i 2 tego rozporządzania, który to artykuł jest zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>Zakres stosowania<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>, ma następujące brzmienie:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="001.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>1.</NO.PARAG><ALINEA><P>Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie, bez względu na rodzaj sądu, w sprawach cywilnych dotyczących:</P><P>[…]</P><?PAGE NO="4"?><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>przyznawania, wykonywania, przekazywania, pełnego lub częściowego pozbawienia odpowiedzialności rodzicielskiej.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="001.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Sprawy, o których mowa w ust. 1 lit. b), dotyczą w szczególności:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>pieczy nad dzieckiem i prawa do osobistej styczności z dzieckiem;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>.</P></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>Artykuł 2 rzeczonego rozporządzenia, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>Definicje<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>, przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>Na użytek niniejszego rozporządzenia:</P><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>7)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>odpowiedzialność rodzicielska<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="00AB" ID="QE0011"/> oznacza ogół praw i obowiązków, które zostały przyznane osobie fizycznej lub prawnej orzeczeniem, z mocy prawa lub poprzez prawnie wiążące porozumienie, dotyczących osoby lub majątku dziecka. Pojęcie to obejmuje w szczególności pieczę na dzieckiem oraz prawo do osobistej styczności z dzieckiem;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>11)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>bezprawne uprowadzenie albo zatrzymanie dziecka<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="00AB" ID="QE0012"/> oznacza uprowadzenie lub zatrzymanie dziecka, jeżeli:</TXT><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>narusza to prawo do pieczy nad dzieckiem, które na mocy orzeczenia, z mocy prawa lub poprzez prawnie wiążące porozumienie przysługuje zgodnie z prawem państwa członkowskiego, w którym dziecko bezpośrednio przed uprowadzeniem lub zatrzymaniem miało zwykły pobyt;</TXT><P>oraz</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>pod warunkiem że prawo pieczy nad dzieckiem było, wspólnie lub samemu, faktycznie wykonywane w czasie uprowadzenia lub zatrzymania dziecka lub byłoby wykonywane, gdyby uprowadzenie lub zatrzymanie nie nastąpiło. Za wspólne wykonywanie pieczy nad dzieckiem uznaje się sytuację, gdy jeden podmiot odpowiedzialności rodzicielskiej na mocy orzeczenia lub z mocy prawa nie może stanowić o miejscu pobytu dziecka bez zgody innego podmiotu odpowiedzialności rodzicielskiej<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Rozdział II tego rozporządzenia, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>Jurysdykcja<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>, zawiera w sekcji 2, zatytułowanej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>Odpowiedzialność rodzicielska<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>, art. 8, który zaś nosi tytuł <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>Jurysdykcja ogólna<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/> i stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="008.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>W sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej jurysdykcję mają sądy państwa członkowskiego, w którym w chwili wniesienia pozwu lub wniosku dziecko ma zwykły pobyt.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="008.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>[Ustęp] 1 ma zastosowanie z zastrzeżeniem przepisów art. 9, 10 i 12<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003, zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>Jurysdykcja w przypadkach uprowadzenia dziecka<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>W przypadku bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania dziecka jurysdykcja sądów państwa członkowskiego, w którym dziecko bezpośrednio przed bezprawnym uprowadzeniem lub zatrzymaniem miało zwykły pobyt, zostaje utrzymana do chwili uzyskania przez dziecko zwykłego pobytu w innym państwie członkowskim oraz:</P><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>każda z osób, instytucji lub innych jednostek sprawujących pieczę nad dzieckiem przyzwoliła na uprowadzenie lub zatrzymanie;</TXT><P>lub</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>dziecko przebywało w tym innym państwie członkowskim przez co najmniej rok od chwili, w której osoba, instytucja lub inna jednostka sprawująca pieczę nad dzieckiem dowiedziała się lub powinna była się dowiedzieć o miejscu jego pobytu, dziecko zadomowiło się w swoim nowym otoczeniu oraz spełniony jest jeden z następujących warunków:</TXT><P><LIST TYPE="roman"><ITEM><NP><NO.P>i)</NO.P><TXT>w ciągu roku od chwili, w której sprawujący pieczę nad dzieckiem dowiedział się lub powinien był się dowiedzieć o miejscu pobytu dziecka, nie został złożony żaden pozew lub wniosek o powrót dziecka do właściwych organów państwa członkowskiego, do którego dziecko zostało uprowadzone lub w którym jest zatrzymane;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>ii)</NO.P><TXT>pozew lub wniosek o powrót wniesiony przez sprawującego pieczę nad dzieckiem został cofnięty, a żaden nowy wniosek nie został złożony w terminie określonym w ppkt (i);</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>iii)</NO.P><TXT>postępowanie przed sądem w państwie członkowskim, w którym dziecko miało zwykły pobyt bezpośrednio przed bezprawnym uprowadzeniem lub zatrzymaniem, zostało zakończone zgodnie z art. 11 ust. 7;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>iv)</NO.P><TXT>sądy państwa członkowskiego, w którym dziecko miało zwykły pobyt bezpośrednio przed bezprawnym uprowadzeniem lub zatrzymaniem, wydały orzeczenie o prawie do pieczy nad dzieckiem, w którym nie zarządziły powrotu dziecka<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>Artykuł 12 tego rozporządzenia, dotyczący prorogacji jurysdykcji, ma następujące brzmienie:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="012.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Sądy państwa członkowskiego mające jurysdykcję w przypadku pozwu lub wniosku o rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa na podstawie art. 3 mają jurysdykcję w każdej sprawie dotyczącej odpowiedzialności rodzicielskiej związanej z pozwem lub wnioskiem, jeżeli:</ALINEA><ALINEA><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>na co najmniej jednym z małżonków spoczywa odpowiedzialność rodzicielska w odniesieniu do dziecka;</TXT><P>oraz</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>jurysdykcja tych sądów została wyraźnie lub w inny jednoznaczny sposób uznana przez małżonków lub podmioty odpowiedzialności rodzicielskiej w chwili wszczęcia postępowania oraz jest zgodna z dobrem dziecka.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA><ALINEA>[…]</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="012.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA>Sądy państwa członkowskiego mają również jurysdykcję w odniesieniu do odpowiedzialności rodzicielskiej w postępowaniach innych niż te, o których mowa w ust. 1, jeżeli:</ALINEA><ALINEA><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>dziecko ma istotny związek z tym państwem członkowskim, w szczególności z uwagi na fakt, że jeden z podmiotów odpowiedzialności rodzicielskiej ma zwykły pobyt w tym państwie członkowskim lub dziecko posiada obywatelstwo tego państwa członkowskiego</TXT><?PAGE NO="6"?><P>oraz</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>jurysdykcja sądów została wyraźnie lub w inny jednoznaczny sposób uznana przez wszystkie strony postępowania w chwili wszczęcia postępowania oraz jest zgodna z dobrem dziecka.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="012.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>Jeżeli dziecko ma zwykły pobyt w państwie trzecim, które nie jest stroną [konwencji haskiej z 1996 r.], należy uznać jurysdykcję na podstawie niniejszego artykułu za zgodną z dobrem dziecka, w szczególności jeśli przeprowadzenie postępowania w danym państwie trzecim okazuje się niemożliwe<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>Artykuł 14 rzeczonego rozporządzenia, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>Pozostałe jurysdykcje<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>, przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>Jeżeli żaden sąd państwa członkowskiego nie ma jurysdykcji zgodnie z art. 8–13, jurysdykcję określa się w każdym państwie członkowskim według prawa tego państwa<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>Artykuł 60 tego rozporządzenia, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>Stosunek do określonych konwencji wielostronnych<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/>, stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>W stosunkach między państwami członkowskimi niniejsze rozporządzenie ma pierwszeństwo przed poniższymi konwencjami w zakresie, w jakim dotyczą one spraw uregulowanych w niniejszym rozporządzeniu:</P><P>[…]</P><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>e)</NO.P><TXT>[konwencją haską z 1980 r.]<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 61 rozporządzenia nr 2201/2003, który dotyczy stosunku do konwencji haskiej z 1996 r.:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>W stosunku do [konwencji haskiej z 1996 r.] niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie:</ALINEA><ALINEA><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>jeżeli dane dziecko ma zwykły pobyt na terytorium państwa członkowskiego;</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Spór w postępowaniu głównym i pytanie prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>SS i MCP, oboje będący obywatelami Indii posiadającymi zezwolenie na pobyt w Zjednoczonym Królestwie, byli parą niepozostającą w prawnym związku małżeńskim, gdy w 2017 r. narodziło się ich dziecko P, będące obywatelem brytyjskim.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>Nazwisko ojca figuruje w akcie urodzenia, co oznacza, że zgodnie z ustaleniami sądu odsyłającego jest on podmiotem, na którym spoczywa odpowiedzialność rodzicielska w stosunku do P.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>W październiku 2018 r. matka, MCP, wyjechała z dzieckiem do Indii. Po kilku miesiącach matka wróciła do Zjednoczonego Królestwa bez dziecka.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>Z wyjątkiem krótkiego pobytu w Zjednoczonym Królestwie w kwietniu 2019 r. dziecko pozostawało w Indiach, gdzie żyje pod opieką swojej babki ze strony matki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>Według sądu odsyłającego prawdopodobne jest, że zachowanie matki jest równoznaczne z bezprawnym uprowadzeniem lub zatrzymaniem dziecka w Indiach.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>Ojciec chciałby, aby P mieszkała z nim w Zjednoczonym Królestwie lub, pomocniczo, aby miał z nią kontakt w ramach prawa do osobistej styczności z dzieckiem.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>W tym względzie w dniu <DATE ISO="20200826">26 sierpnia 2020 r.</DATE> ojciec wniósł do sądu odsyłającego powództwo zmierzające, po pierwsze, do zarządzenia powrotu dziecka do Zjednoczonego Królestwa, oraz po drugie, do orzeczenia prawa do osobistej styczności z dzieckiem.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>Według tego sądu matka zakwestionowała jurysdykcję sądów Anglii i Walii, jako że dziecko nie ma miejsca zwykłego pobytu w Zjednoczonym Królestwie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>Przed rozstrzygnięciem tego sporu sąd odsyłający uznaje za stosowane zbadanie swojej jurysdykcji na podstawie rozporządzenia nr 2201/2003. W tym względzie ustalił on, że w momencie wniesienia sprawy do sądu, po pierwsze, dziecko miało miejsce zwykłego pobytu w Indiach oraz było całkowicie zintegrowane ze środowiskiem społecznym i rodzinnym w Indiach, a konkretne, rzeczywiste powiązania dziecka ze Zjednoczonym Królestwem, poza obywatelstwem, nie istniały, oraz po drugie, matka nigdy nie przyznała w sposób jednoznaczny, że sądy Anglii i Walii mają jurysdykcję do rozpoznania kwestii dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej względem P. W następstwie tego ustalenia sąd odsyłający postanowił, że podstawą jego jurysdykcji nie może być art. 8 ani art. 12 ust. 3 tego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>W odniesieniu do art. 10 rzeczonego rozporządzenia, który ustanawia reguły jurysdykcyjne w przypadkach bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania dziecka, sąd odsyłający powziął wątpliwości, w szczególności, co do kwestii, czy przepis ów może mieć zastosowanie do konfliktu jurysdykcyjnego pomiędzy sądami państwa członkowskiego a sądami państwa trzeciego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>W tym względzie uważa on, iż z brzmienia tego przepisu oraz z wykładni wskazanej w pkt 4.2.1.1 opublikowanego przez Komisję Europejską Praktycznego przewodnika dotyczącego stosowania rozporządzenia nr 2201/2003 wyraźnie wynika, że reguła ustanowiona w art. 10 tego rozporządzenia dotyczy jedynie konfliktów jurysdykcyjnych pomiędzy państwami członkowskimi, a nie takich konfliktów pomiędzy państwem członkowskim a państwem trzecim. Zdaniem sądu odsyłającego Trybunał potwierdził już tę wykładnię w pkt 33 wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181017">17 października 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>UD</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑393/18 PPU</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:835">EU:C:2018:835</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), podążając w tym względzie za opinią rzecznika generalnego H. Saugmandsgaarda Øe z dnia <DATE ISO="20180920">20 września 2018 r.</DATE> w tej samej sprawie (<REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑393/18 PPU</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:749">EU:C:2018:749</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Część krajowego orzecznictwa przyznaje temu przepisowi jednak szerszy zakres terytorialny.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>W tych okolicznościach High Court of Justice (England and Wales), Family Division [sąd wyższej instancji (Anglia &amp; Walia), wydział rodzinny (Zjednoczone Królestwo)] postanowił zawiesić postępowanie i przedstawić Trybunałowi następujące pytanie prejudycjalne:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>Czy art. 10 [rozporządzenia nr 2201/2003] utrzymuje bezterminową jurysdykcję państwa członkowskiego, jeżeli dziecko mające miejsce zwykłego pobytu w tym państwie członkowskim zostało bezprawnie uprowadzone do państwa trzeciego (lub zatrzymane w nim), w którym po uprowadzeniu (lub zatrzymaniu) uzyskało później miejsce zwykłego pobytu?<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wniosek o zastosowanie pilnego trybu prejudycjalnego</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>Sąd odsyłający wniósł o rozpoznanie tego odesłania prejudycjalnego w pilnym trybie prejudycjalnym przewidzianym w art. 107 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>W tym względzie bezsporne jest, po pierwsze, że odesłanie prejudycjalne dotyczy wykładni rozporządzenia nr 2201/2003, przyjętego w szczególności na podstawie art. 61 lit. c) WE, obecnie art. 67 TFUE, który znajduje się w tytule V części trzeciej traktatu FUE, dotyczącym przestrzeni<?PAGE NO="8"?> wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, co oznacza, że to odesłanie prejudycjalne wchodzi w zakres stosowania pilnego trybu prejudycjalnego określonego w art. 107 regulaminu postępowania, oraz po drugie, że odpowiedź na pytanie prejudycjalne ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym, ponieważ zależy od niej jurysdykcja sądu rozpoznającego sprawę w świetle prawa Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>W odniesieniu do kryterium pilnego charakteru, ze względu na to, iż małe dziecko mieszka od października 2018 r., z wyjątkiem krótkiego pobytu w Zjednoczonym Królestwie, na stałe w Indiach, istnieje ryzyko, że przedłużanie tej sytuacji szkodzi poważnie, jeśli nie nieodwracalnie, relacjom między dzieckiem a jego ojcem, a nawet między dzieckiem a obojgiem jego rodziców. Sytuacja ta może spowodować nieodwracalną szkodę w jego rozwoju emocjonalnym i, ogólnie, psychologicznym, zważywszy w szczególności na fakt, że dziecko znajduje się w ważnym dla jego rozwoju wieku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Ponadto ponieważ integracja w rodzinie i społeczeństwie dziecka jest już zaawansowana w państwie trzecim, w którym, zgodnie z ustaleniami sądu odsyłającego, ma ono obecnie miejsce zwykłego pobytu, przedłużanie tej sytuacji może jeszcze bardziej zagrozić integracji dziecka w jego środowisku rodzinnym i społecznym w przypadku ewentualnego powrotu do Zjednoczonego Królestwa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>W tych okolicznościach w dniu <DATE ISO="20201202">2 grudnia 2020 r.</DATE> piąta izba Trybunału postanowiła, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, uwzględnić wniosek sądu odsyłającego dotyczący rozpoznania tego odesłania prejudycjalnego w pilnym trybie prejudycjalnym.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie pytania prejudycjalnego</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>Poprzez swoje pytanie prejudycjalne sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003 należy interpretować w ten sposób, że jeżeli zostanie stwierdzone, że w dniu złożenia pozwu lub wniosku dotyczącego odpowiedzialności rodzicielskiej dziecko uzyskało miejsce zwykłego pobytu w państwie trzecim w następstwie uprowadzenia do tego państwa, sądy państwa członkowskiego, w którym dziecko miało miejsce zwykłego pobytu bezpośrednio przed jego uprowadzeniem, bezterminowo utrzymują jurysdykcję.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem do celów dokonywania wykładni przepisu prawa Unii należy wziąć pod uwagę nie tylko jego brzmienie, ale także kontekst, w jaki się wpisuje, oraz cele regulacji, której część stanowi (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20201006">6 października 2020 r.</DATE>, <NAME.CASE>Jobcenter Krefeld</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑181/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:794">EU:C:2020:794</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0061">61</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo). Geneza przepisu prawa Unii również może dostarczyć informacji istotnych dla jego wykładni (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171220">20 grudnia 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Acacia i D’Amato</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑397/16 i C‑435/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:992">EU:C:2017:992</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>W pierwszej kolejności, w odniesieniu do brzmienia art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003, należy stwierdzić, iż przepis ów przewiduje w zakresie jurysdykcji w przypadkach uprowadzenia dziecka, że ta jurysdykcja sądów państwa członkowskiego, w którym dziecko bezpośrednio przed bezprawnym uprowadzeniem lub zatrzymaniem miało zwykły pobyt, zostaje utrzymana, przy czym jurysdykcja ta zostaje przekazana sądom innego państwa członkowskiego, w momencie gdy dziecko uzyskało miejsce zwykłego pobytu w tym ostatnim państwie członkowskim oraz gdy, ponadto, spełniony jest jeden z alternatywnych warunków ustanowionych w owym art. 10.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>Z brzmienia art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003 wynika tym samym, że kryteria przyjęte w tym przepisie do celu przyznania jurysdykcji w przypadkach uprowadzenia dziecka dotyczą sytuacji, która ogranicza się do terytorium państw członkowskich. Jurysdykcję przyznaje się bowiem, co do zasady, sądom państwa członkowskiego, w którym dziecko miało miejsce zwykłego pobytu zanim zostało bezprawnie uprowadzone do innego państwa członkowskiego lub w nim bezprawnie zatrzymane,<?PAGE NO="9"?> z zastrzeżeniem możliwości przekazania owej jurysdykcji, jeśli spełnione zostaną określone warunki, sądom państwa członkowskiego, w którym dziecko to uzyskało nowe miejsce zwykłego pobytu w następstwie bezprawnego uprowadzenia lub zatrzymania dziecka.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>Okoliczność, że omawiany przepis używa wyrażenia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>państwo członkowskie<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/>, a nie określeń <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>państwo<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/> lub <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>państwo trzecie<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>, oraz że uzależnia on przyznanie jurysdykcji od aktualnego lub poprzedniego miejsca zwykłego pobytu <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>w państwie członkowskim<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/>, nie odnosząc się do możliwości uzyskania miejsca pobytu na terytorium państwa trzeciego, oznacza również, że przepis ów reguluje jedynie jurysdykcję w przypadkach uprowadzenia dziecka pomiędzy państwami członkowskimi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>Należy dodać, iż w ramach postępowania dotyczącego wykładni art. 8 rozporządzania nr 2201/2003 Trybunał orzekł już, że brzmienie art. 10 owego rozporządzenia musi oznaczać, że zastosowanie tego przepisu zależy od potencjalnego konfliktu jurysdykcyjnego pomiędzy sądami różnych państw członkowskich (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181017">17 października 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>UD</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑393/18 PPU</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:835">EU:C:2018:835</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0033">33</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42</NO.P><TXT>Ponadto należy zauważyć, jak uczyniła to Komisja podczas rozprawy, że art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003 składa się z pojedynczego zdania, tak że już z jego struktury wynika, iż stanowi on nierozerwalną całość. W konsekwencji przepisu tego nie można interpretować jako składającego się z dwóch odrębnych części, z których jedna pozwala w sposób autonomiczny uzasadnić bezterminowe utrzymanie co do zasady jurysdykcji sądów państwa członkowskiego w przypadku uprowadzenia dziecka do państwa trzeciego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43</NO.P><TXT>W drugiej kolejności, w odniesieniu do kontekstu, w jaki wpisuje się art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003, należy stwierdzić, że przepis ów stanowi szczególną regułę jurysdykcyjną w stosunku do ogólnej reguły ustanowionej w art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia, zgodnie z którą w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej jurysdykcję mają, co do zasady, sądy państwa członkowskiego, w którym dziecko ma zwykły pobyt.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 8 ust. 2 rzeczonego rozporządzenia ustęp 1 tego art. 8 ma bowiem zastosowanie z zastrzeżeniem przepisów art. 9, 10 i 12.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45</NO.P><TXT>W tym względzie należy podkreślić, po pierwsze, że szczególna reguła jurysdykcyjna przewidziana w art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003 neutralizuje skutek, jaki w przypadku uprowadzenia dziecka wywołałoby zastosowanie ogólnej reguły jurysdykcyjnej ustanowionej w art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia, a mianowicie przeniesienia jurysdykcji na państwo członkowskie, w którym w następstwie uprowadzenia dziecko uzyskało nowe miejsce pobytu. Jako że to przeniesienie jurysdykcji może dawać sprawcy bezprawnego czynu przewagę procesową, art. 10 owego rozporządzenia przewiduje, jak wskazano w pkt 39 niniejszego wyroku, iż jurysdykcja sądów państwa członkowskiego, w którym dziecko przed bezprawnym uprowadzeniem lub zatrzymaniem miało zwykły pobyt, zostaje jednak utrzymana, chyba że spełnione zostaną pewne warunki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46</NO.P><TXT>Niemniej gdy dziecko uzyskało miejsce zwykłego pobytu poza Unią Europejską po jego bezprawnym uprowadzeniu do państwa trzeciego lub po jego bezprawnym zatrzymaniu w państwie trzecim, art. 8 ust. 1 tego rozporządzenia nie znajduje zastosowania ze względu na brak miejsca zwykłego pobytu w państwie członkowskim. Przepis ów nie dotyczy bowiem takiej sytuacji. Wynika stąd, że w tych okolicznościach reguła ustanowiona w art. 10 owego rozporządzenia, która pozwala na odstąpienie od jurysdykcji, do której sądy państw członkowskich nowego miejsca zwykłego pobytu mogłyby być uprawnione na podstawie ogólnej reguły, traci rację bytu, a zatem nie powinna mieć zastosowania. W konsekwencji omawiany art. 10 nie uzasadnia bezterminowego utrzymania jurysdykcji państwa członkowskiego, w którym dziecko miało miejsce zwykłego pobytu przed jego bezprawnym uprowadzeniem lub zatrzymaniem, jeżeli dziecko to zostało uprowadzone do państwa trzeciego.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47</NO.P><TXT>Po drugie, należy przypomnieć, że szczególna reguła jurysdykcyjna podlega ścisłej wykładni, a zatem nie dopuszcza interpretacji wykraczającej poza sytuacje wyraźnie przewidziane w odnośnym rozporządzeniu (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131003">3 października 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Pinckney</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑170/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:635">EU:C:2013:635</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140116">16 stycznia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kainz</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑45/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:7">EU:C:2014:7</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180125">25 stycznia 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Schrems</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑498/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:37">EU:C:2018:37</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48</NO.P><TXT>W konsekwencji nie można dokonać wykładni takiej reguły przy uwzględnieniu jedynie części jej brzmienia w celu zastosowania tej części w sposób autonomiczny. Tak zaś byłoby, gdyby wykładnię art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003 oprzeć wyłącznie na jednym elemencie pierwszej części tego artykułu, aby dojść do wniosku, że w przypadku uprowadzenia dziecka do państwa trzeciego sądy państwa członkowskiego, w którym dziecko to miało poprzednie miejsce zwykłego pobytu, co do zasady i bezterminowo utrzymują jurysdykcję, skoro inny warunek przewidziany w tym przepisie, który dotyczy uzyskania miejsca zwykłego pobytu w innym państwie członkowskim, nie może zostać spełniony.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49</NO.P><TXT>Po trzecie, wykładnia taka prowadziłaby do objęcia zakresem stosowania omawianego art. 10 sytuacji – a mianowicie uprowadzenia dziecka do państwa trzeciego – której prawodawca Unii nie zamierzał uwzględnić.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50</NO.P><TXT>W tym względzie z genezy rozporządzenia nr 2201/2003 wynika, że prawodawca Unii chciał ustanowić surowe uregulowanie w odniesieniu do uprowadzania dzieci w ramach Unii, ale nie zamierzał objąć tym uregulowaniem uprowadzania dzieci do państw trzecich, ponieważ uprowadzania takie powinny podlegać w szczególności konwencjom międzynarodowym, takim jakim konwencja haska z 1980 r., która obowiązywała już we wszystkich państwach członkowskich w dniu złożenia wniosku w sprawie rozporządzenia Rady dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 44/2001 w odniesieniu do kwestii alimentacyjnych, przedstawionego przez Komisję w dniu <DATE ISO="20020503">3 maja 2002 r.</DATE> [COM(2002) 222 wersja ostateczna, <REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="203E" PAGE.FIRST="155" DATE.PUB="2002">Dz.U. 2002, C 203 E, s. 155</REF.DOC.OJ>] (zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0030" REF.END="QE0030"/>wnioskiem w sprawie rozporządzenia<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/>), leżącego u podstaw rozporządzenia nr 2201/2003, i konwencja haska z 1996 r., której szereg państw członkowskich nie mógł jeszcze do tego dnia ratyfikować.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51</NO.P><TXT>Ustalenie to wynika wyraźnie z uzasadnienia dotyczącego tego wniosku w sprawie rozporządzenia, który wskazuje, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0031" REF.END="QE0031"/>w celu uwzględnienia sytuacji o charakterze międzynarodowym Komisja przedstawiła […] wniosek w sprawie decyzji Rady upoważniającej państwa członkowskie do podpisania konwencji haskiej z 1996 r.<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/> [COM(2002) 222 wersja ostateczna/2, s. 3].</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52</NO.P><TXT>Zamiar prawodawcy Unii, aby zapewnić współistnienie uregulowania Unii dotyczącego uprowadzania dzieci z uregulowaniem ustanowionym w konwencjach międzynarodowych został przypomniany w uzasadnieniu do sprawozdania komisji ds. wolności obywatelskich, sprawiedliwości i spraw wewnętrznych Parlamentu Europejskiego z dnia <DATE ISO="20021107">7 listopada 2002 r.</DATE> dotyczącego wniosku w sprawie rozporządzenia (wersja ostateczna A5‑0385/2002, s. 19), w którym wskazano, że rzeczony wniosek, przewidujący jasne i spójne uregulowanie prawne w przypadkach uprowadzenia dziecka w obrębie Unii, stanowi <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0032" REF.END="QE0032"/>instrument, który może zapewnić bardziej zintegrowane ramy w Unii Europejskiej i być stosowany równolegle z konwencjami haskimi z 1980 i 1996 r. w stosunkach międzynarodowych<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53</NO.P><TXT>Wskazana wykładnia art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003, zgodnie z którą państwo członkowskie poprzedniego miejsca zwykłego pobytu dziecka bezterminowo utrzymywałoby jurysdykcję w przypadku uprowadzenia dziecka do państwa trzeciego, powodowałaby – gdyby w następstwie uprowadzenia dziecko uzyskało miejsce zwykłego pobytu w państwie trzecim, które jest umawiającą się stroną konwencji haskiej z 1996 r. – pozbawienie skuteczności art. 7 ust. 1 i art. 52 ust. 3 tej konwencji.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54</NO.P><TXT>Artykuł 7 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r. przewiduje bowiem, podobnie jak art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003, przeniesienie jurysdykcji na sądy państwa, w którym dziecko ma nowe miejsce zwykłego pobytu, jeżeli spełnione są określone warunki. Warunki te są związane między innymi z upływem czasu w połączeniu z przyzwoleniem lub biernością podmiotu, któremu przysługuje prawo do pieczy nad dzieckiem, gdy dziecko zadomowiło się w nowym środowisku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55</NO.P><TXT>Ta możliwość przeniesienia jurysdykcji byłaby jednak definitywnie wykluczona, gdyby na podstawie omawianego art. 10 sądy państwa członkowskiego miały bezterminowo utrzymać jurysdykcję. W związku z tym takie utrzymanie jurysdykcji byłoby również sprzeczne z art. 52 ust. 3 konwencji haskiej z 1996 r., który zakazuje tego, aby uregulowanie zawarte między szeregiem umawiających się państw w dziedzinach uregulowanych w tej konwencji – takie jak to przewidziane w rozporządzeniu nr 2201/2003 – naruszało stosowanie postanowień rzeczonej konwencji w stosunkach między tymi państwami a innymi umawiającymi się państwami. Skoro zaś jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej nie można by przenieść na te sądy umawiających się państw, stosunki te byłyby ewidentnie naruszone.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56</NO.P><TXT>Oznaczałoby to, że państwa członkowskie, które, wszystkie, ratyfikowały konwencję haską z 1996 r. lub do niej przystąpiły, byłyby zobowiązane, na mocy prawa Unii, do działania wbrew swoim zobowiązaniom międzynarodowym.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57</NO.P><TXT>Z rozważań tych wynika, że szczególne uregulowanie, które prawodawca Unii zamierzał ustanowić, przyjmując rozporządzenie nr 2201/2003, dotyczy przypadków uprowadzenia dziecka z jednego państwa członkowskiego do drugiego. Wynika stąd, że odnośnej reguły jurysdykcyjnej, tej wynikającej z art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003, nie można interpretować w ten sposób, że ma ona zastosowanie do przypadku uprowadzenia dziecka do państwa trzeciego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58</NO.P><TXT>W trzeciej kolejności należy stwierdzić, że wykładnia art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003, która skutkowałaby utrzymaniem jurysdykcji bez ograniczeń czasowych, nie byłaby zgodna z jednym z podstawowych celów realizowanych przez to rozporządzenie, czyli z działaniem zgodnie z zasadą dobra dziecka poprzez uwzględnienie w tym celu na pierwszym miejscu kryterium bliskości (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170215">15 lutego 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>W i V</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑499/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:118">EU:C:2017:118</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181017">17 października 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>UD</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑393/18 PPU</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:835">EU:C:2018:835</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59</NO.P><TXT>Zgodnie z uzasadnieniem wniosku w sprawie rozporządzenia [COM(2002) 222 wersja ostateczna/2, s. 12] prawodawca Unii chciał bowiem ustanowić równowagę, konkretnie w odniesieniu do przyznania jurysdykcji w przypadku uprowadzenia dziecka, między z jednej strony koniecznością uniemożliwienia sprawcy uprowadzenia czerpania korzyści z jego bezprawnego czynu (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100701">1 lipca 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Povse</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑211/10 PPU</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:400">EU:C:2010:400</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) a z drugiej strony celowością pozwolenia sądowi, który jest najbliżej dziecka, na rozpatrywanie powództw dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60</NO.P><TXT>Tymczasem bezwarunkowe i bezterminowe utrzymanie jurysdykcji sądów państwa członkowskiego pochodzenia, niezależnie od tego, że uprowadzenie do państwa trzeciego mogło w międzyczasie być, w szczególności, przedmiotem przyzwolenia każdej osoby, instytucji lub innej jednostki sprawującej pieczę nad dzieckiem, oraz bez jakiegokolwiek warunku pozwalającego uwzględnić szczególne okoliczności charakteryzujące sytuację danego dziecka lub zapewnić działanie zgodnie z zasadą dobra tego dziecka, uniemożliwiłoby sądowi, który jest uważany za najbardziej właściwy do oceny środków, jakie należy przyjąć zgodnie z zasadą dobra dziecka, rozpatrzenie wniosków dotyczących tych środków. Skutek taki byłby sprzeczny z celem realizowanym przez rozporządzenie nr 2201/2003, które należy interpretować, jak wynika z motywu 33 tego rozporządzenia, w świetle art. 24 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61</NO.P><TXT>Ponadto taka wykładnia art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003, która skutkowałaby utrzymaniem jurysdykcji bez ograniczeń czasowych, naruszałaby również logikę ustanowionego w konwencji haskiej z 1980 r. mechanizmu niezwłocznego powrotu lub zatrzymania. Jeśli zgodnie z art. 16 wskazanej konwencji ustalono bowiem, że wymogi przez nią określone co do zwrotu dziecka nie zostały spełnione, lub jeśli w stosownym czasie nie wpłynął wniosek sporządzony na podstawie tej konwencji, organy państwa, do którego dziecko zostało uprowadzone lub w którym zostało zatrzymane, stają się organami miejsca zwykłego pobytu dziecka i powinny, jako sądy położone geograficznie najbliżej tego miejsca zwykłego pobytu, mieć możliwość wykonywania jurysdykcji w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej. Konwencja ta nadal ma zastosowanie w szczególności w stosunkach między państwami członkowskimi a innymi umawiającymi się stronami tej konwencji zgodnie z art. 60 lit. e) tego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62</NO.P><TXT>Z powyższych rozważań wynika, że wykładnia art. 10 rzeczonego rozporządzenia, która skutkowałaby bezterminowym utrzymaniem jurysdykcji państwa członkowskiego pochodzenia w przypadku uprowadzenia dziecka do państwa trzeciego, nie może znaleźć uzasadnienia ani w brzmieniu omawianego artykułu, ani kontekście, w jaki się wpisuje, ani w pracach przygotowawczych, ani w celach realizowanych przez to rozporządzenie. Wykładnia ta pozbawiłaby również skuteczności postanowienia konwencji haskiej z 1996 r. w przypadku uprowadzenia dziecka do państwa trzeciego będącego umawiającą się stroną tej konwencji i byłaby sprzeczna z logiką konwencji haskiej z 1980 r.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63</NO.P><TXT>Wynika z tego, że w przypadku gdy dziecko zostało uprowadzone do państwa trzeciego, w którym w następstwie tego uprowadzenia uzyskało miejsce zwykłego pobytu, a sąd państwa członkowskiego rozpoznający powództwo o ustalenie odpowiedzialności rodzicielskiej stwierdza, że w braku porozumienia między stronami postępowania w przedmiocie jurysdykcji nie może oprzeć swojej jurysdykcji na art. 12 rozporządzenia nr 2201/2003, tak jak ma to miejsce w sprawie w postępowaniu głównym, sąd danego państwa członkowskiego powinien ustalić swoją jurysdykcję na podstawie mogących mieć zastosowanie dwustronnych lub wielostronnych konwencji międzynarodowych lub, w przypadku braku takiej konwencji międzynarodowej, na podstawie przepisów krajowych, zgodnie z art. 14 tego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64</NO.P><TXT>W świetle całości powyższych rozważań na przedstawione pytanie należy odpowiedzieć, że art. 10 rozporządzenia nr 2201/2003 należy interpretować w ten sposób, że nie ma on zastosowania w przypadku, w którym stwierdzono, że w dniu złożenia pozwu lub wniosku dotyczącego odpowiedzialności rodzicielskiej dziecko uzyskało miejsce zwykłego pobytu w państwie trzecim w następstwie uprowadzenia do tego państwa. W takim przypadku jurysdykcję sądu rozpatrującego sprawę należy ustalić zgodnie z mającymi zastosowanie konwencjami międzynarodowymi lub, w braku takiej międzynarodowej konwencji, zgodnie z art. 14 tego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65</NO.P><TXT>Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (piąta izba) orzeka, co następuje:</INTRO><P><HT TYPE="BOLD">Artykuł 10 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia <DATE ISO="20031127">27 listopada 2003 r.</DATE> dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000, zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 2116/2004 z dnia <DATE ISO="20041202">2 grudnia 2004 r.</DATE>, należy interpretować w ten sposób, że nie ma on zastosowania w przypadku, w którym stwierdzono, że w dniu złożenia pozwu lub wniosku dotyczącego odpowiedzialności rodzicielskiej dziecko<?PAGE NO="13"?> uzyskało miejsce zwykłego pobytu w państwie trzecim w następstwie uprowadzenia do tego państwa. W takim przypadku jurysdykcję sądu rozpatrującego sprawę należy ustalić zgodnie z mającymi zastosowanie konwencjami międzynarodowymi lub, w braku takiej międzynarodowej konwencji, zgodnie z art. 14 tego rozporządzenia.</HT></P></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Podpisy</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>