ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 3.6.2026
COM(2026) 301 final
Σύσταση για
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την έγκριση του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου των Κάτω Χωρών
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 3.6.2026
COM(2026) 301 final
Σύσταση για
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την έγκριση του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου των Κάτω Χωρών
Σύσταση για
ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
για την έγκριση του εθνικού μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου των Κάτω Χωρών
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1263, και ιδίως το άρθρο 17,
Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
(1)Το πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ 1 αποσκοπεί στην προώθηση υγιών και βιώσιμων δημόσιων οικονομικών και βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης και ανθεκτικότητας μέσω μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, καθώς και στην πρόληψη των υπερβολικών δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Προωθεί επίσης την ανάληψη ιδίας ευθύνης σε εθνικό επίπεδο και επικεντρώνεται περισσότερο σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, σε συνδυασμό με πιο αποτελεσματική και συνεκτική επιβολή των κανόνων.
(2)Τα εθνικά μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά σχέδια που υποβάλλουν τα κράτη μέλη στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή βρίσκονται στο επίκεντρο του νέου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης. Τα εν λόγω σχέδια πρέπει να επιτυγχάνουν δύο στόχους: i) να διασφαλίζουν ότι, μεταξύ άλλων, έως το πέρας της περιόδου προσαρμογής, το δημόσιο χρέος βρίσκεται σε αξιόπιστα καθοδική πορεία ή διατηρείται σε συνετά επίπεδα, και ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα οδηγείται και διατηρείται κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, και ii) να διασφαλίζουν την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και να λαμβάνουν υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, κάθε σχέδιο πρέπει να παρουσιάζει μεσοπρόθεσμη δέσμευση για μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών 2 , με την οποία ουσιαστικά θεσπίζεται δημοσιονομικός περιορισμός για τη διάρκεια του σχεδίου, που καλύπτει τέσσερα ή πέντε έτη (ανάλογα με την κανονική διάρκεια της κοινοβουλευτικής περιόδου στο εκάστοτε κράτος μέλος). Επιπλέον, το σχέδιο πρέπει να εξηγεί με ποιον τρόπο το κράτος μέλος θα διασφαλίσει την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, ιδίως στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις [συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΔΜΑ)], καθώς και με ποιον τρόπο το κράτος μέλος προτίθεται να λάβει υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης. Η περίοδος δημοσιονομικής προσαρμογής καλύπτει χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών, το οποίο μπορεί να παραταθεί κατά έως και τρία έτη, αν το κράτος μέλος δεσμευτεί να υλοποιήσει ένα σύνολο σχετικών μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων το οποίο πληροί τα κριτήρια του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(3)Μετά την υποβολή του σχεδίου, η Επιτροπή αξιολογεί κατά πόσον αυτό συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(4)Βάσει σύστασης της Επιτροπής, το Συμβούλιο πρέπει στη συνέχεια να εκδώσει σύσταση με την οποία να καθορίζει τους μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών του οικείου κράτους μέλους μεσοπρόθεσμα και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, να εγκρίνει το σύνολο των μεταρρυθμιστικών και επενδυτικών δεσμεύσεων στις οποίες στηρίζεται παράταση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής.
ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ, ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΣ ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ
(5)Στις 21 Ιανουαρίου 2025 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση για τον καθορισμό της πορείας των καθαρών δαπανών των Κάτω Χωρών 3 . Για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης το 2025, παραμένει επίκαιρος ο μέγιστος ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών που καθορίστηκε με τη σύσταση του Συμβουλίου της 21ης Ιανουαρίου 2025.
(6)Στις 3 Ιουνίου 2026, στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026, η Επιτροπή δημοσίευσε την πλέον πρόσφατη αξιολόγησή της σχετικά με τη συμμόρφωση των Κάτω Χωρών με τους μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών. Με βάση τους υπολογισμούς της Επιτροπής, ο ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών των Κάτω Χωρών το 2025 υπερέβη τον μέγιστο ρυθμό αύξησης που συνέστησε το Συμβούλιο τον Ιανουάριο του 2025 και αντιστοιχεί σε απόκλιση 1,5 % του ΑΕΠ σε ετήσιους όρους. Όσον αφορά το 2024 και το 2025 συνδυαστικά, ο σωρευτικός ρυθμός αύξησης των καθαρών δαπανών επίσης υπερέβη τον συνιστώμενο μέγιστο σωρευτικό ρυθμό αύξησης, με απόκλιση ύψους 1,0 % του ΑΕΠ.
(7)Στις 8 Ιουλίου 2025 το Συμβούλιο απηύθυνε στις Κάτω Χώρες σειρά ειδικών ανά χώρα συστάσεων (στο εξής: CSR) στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 4 .
(8)Στις 3 Ιουνίου 2026, στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης μέτρων του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026 και βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι Κάτω Χώρες δεν αντιμετωπίζουν πλέον ανισορροπίες. Συγκεκριμένα, ευπάθειες που σχετίζονται με τα υψηλά επίπεδα χρέους των νοικοκυριών, τη στεγαστική αγορά και το μεγάλο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών υπήρχαν διαχρονικά, αλλά πρόσφατα μειώθηκαν 5 .
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ-ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΧΩΡΩΝ
(9)Σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2 του κανονισμού 2024/1263, στην περίπτωση νεοδιορισθείσας κυβέρνησης, ένα κράτος μέλος μπορεί να υποβάλει αναθεωρημένο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο. Μετά τις γενικές εκλογές του Οκτωβρίου του 2025, σχηματίστηκε νέα κυβέρνηση στις 23 Φεβρουαρίου 2026. Στις 14 Απριλίου 2026 οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν αναθεωρημένο εθνικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο (στο εξής: «σχέδιο» ή «σχέδιο του Απριλίου του 2026») στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή. Το σχέδιο καλύπτει χρονικό ορίζοντα πέντε ετών (2026-2030) αντί της συνήθους περιόδου των τεσσάρων ετών, λόγω του κατ’ εξαίρεση σχηματισμού της κυβέρνησης τον Φεβρουάριο του 2026. Ως εκ τούτου, η παρούσα κυβέρνηση θα είναι υπεύθυνη για την κατάρτιση πέντε προϋπολογισμών αντί τεσσάρων.
Διαδικασία πριν από την υποβολή του σχεδίου του Απριλίου του 2026
(10)Πριν από την υποβολή του σχεδίου τους, οι Κάτω Χώρες ζήτησαν τεχνικές πληροφορίες 6 . Στις 26 Φεβρουαρίου 2026 η Επιτροπή υπέβαλε τεχνικές πληροφορίες, σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, τις οποίες δημοσίευσε στις 21 Απριλίου 2026 7 . Στις τεχνικές πληροφορίες αναφέρεται το επίπεδο του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου το 2029 που είναι αναγκαίο για να διασφαλιστεί ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα διατηρείται κάτω από το 3 % του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα και ότι το δημόσιο χρέος παραμένει κάτω από το 60 % του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα, ελλείψει περαιτέρω δημοσιονομικών μέτρων πέραν της τετραετούς περιόδου προσαρμογής. Ως μεσοπρόθεσμος ορίζοντας ορίζεται η δεκαετής περίοδος μετά το πέρας της περιόδου προσαρμογής. Οι τεχνικές πληροφορίες καταρτίστηκαν και διαβιβάστηκαν στο κράτος μέλος με βάση δύο σενάρια: ένα σενάριο που περιλαμβάνει τη συνέπεια με τη συνθήκη διασφάλισης της ανθεκτικότητας του ελλείμματος 8 , σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, και ένα σενάριο χωρίς την εν λόγω συνθήκη διασφάλισης.
(11)Στις τεχνικές πληροφορίες για τις Κάτω Χώρες ορίζεται ότι για την τήρηση των ισχυόντων δημοσιονομικών κανόνων κατά την τετραετή περίοδο προσαρμογής, και με βάση τις παραδοχές της Επιτροπής, το διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο θα πρέπει να ανέρχεται τουλάχιστον στο 0,1 % του ΑΕΠ στο τέλος της περιόδου προσαρμογής (2029· σενάριο χωρίς τη συνθήκη διασφάλισης της ανθεκτικότητας του ελλείμματος), σύμφωνα με τον πίνακα 1. Προς ενημέρωση, λαμβανομένης επίσης υπόψη της συνθήκης διασφάλισης της ανθεκτικότητας του ελλείμματος, το διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο θα πρέπει να είναι το ίδιο, δηλαδή να ανέρχεται τουλάχιστον στο 0,1 % του ΑΕΠ στο τέλος της περιόδου προσαρμογής (2029). Ωστόσο, η συνθήκη διασφάλισης της ανθεκτικότητας του ελλείμματος, η οποία εφαρμόζεται στις πορείες αναφοράς, δεν συνιστά απαίτηση για τις Κάτω Χώρες, οι οποίες είναι επιλέξιμες μόνο να λαμβάνουν τεχνικές πληροφορίες.
Πίνακας 1: Τεχνικές πληροφορίες που παρείχε η Επιτροπή στις Κάτω Χώρες
|
Τελευταίο έτος της περιόδου προσαρμογής |
2029 |
|
Ελάχιστη τιμή του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου (% του ΑΕΠ), σενάριο χωρίς τη συνθήκη διασφάλισης της ανθεκτικότητας του ελλείμματος |
0,1 % |
|
Προς ενημέρωση μόνο: Ελάχιστη τιμή του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου (% του ΑΕΠ), σενάριο με τη συνθήκη διασφάλισης της ανθεκτικότητας του ελλείμματος |
0,1 % |
|
Πηγή: Υπολογισμοί της Επιτροπής. |
|
(12)Σύμφωνα με το άρθρο 12 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, τον Μάρτιο του 2026 οι Κάτω Χώρες και η Επιτροπή διεξήγαγαν τεχνικό διάλογο. Ο τεχνικός διάλογος επικεντρώθηκε στους προβλεπόμενους από τις Κάτω Χώρες μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών και στις υποκείμενες παραδοχές τους, ιδίως όσον αφορά τον αποπληθωριστή του ΑΕΠ, καθώς και στην προβλεπόμενη υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και στις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης για δίκαιη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα, ενεργειακή ασφάλεια και ανάπτυξη αμυντικών δυνατοτήτων.
(13)Τον Απρίλιο του 2026, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, βάσει των πληροφοριών που παρείχαν οι Κάτω Χώρες στο σχέδιό τους, οι αρχές συμμετείχαν σε διαδικασία διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους και το γνωμοδοτικό τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας, το οποίο είναι ένα από τα ανεξάρτητα δημοσιονομικά όργανα των Κάτω Χωρών που είναι επιφορτισμένα με την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τους δημοσιονομικούς κανόνες.
(14)Το γνωμοδοτικό τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας εξέδωσε γνώμη σχετικά με τις μακροοικονομικές προβλέψεις και τις μακροοικονομικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται η πορεία των καθαρών δαπανών στο σχέδιο. Το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν έλαβε θέση σχετικά με τη συνολική ευλογοφάνεια των εν λόγω προβλέψεων και παραδοχών, αλλά επισήμανε ότι διαφέρουν από εκείνες του Γραφείου Αναλύσεων Οικονομικής Πολιτικής των Κάτω Χωρών (στο εξής: CPB), στις οποίες πρέπει να στηρίζονται οι εκτιμήσεις του ισοζυγίου της κυβέρνησης και του δημόσιου χρέους σύμφωνα με το εθνικό δημοσιονομικό πλαίσιο. Το Συμβούλιο της Επικρατείας επισήμανε επίσης ότι, σύμφωνα με τις μεσοπρόθεσμες προβολές του CPB έως το 2039, θα σημειωθεί μικρή υπέρβαση των τιμών αναφοράς για τους λόγους του δημόσιου ελλείμματος και του δημόσιου χρέους (έλλειμμα στο 3,1 % του ΑΕΠ από το 2034 και χρέος στο 62 % του ΑΕΠ το 2039), κάτι το οποίο δεν θα συμβεί σύμφωνα με τις προβολές του μεσοπρόθεσμου σχεδίου. Το Συμβούλιο της Επικρατείας ανέφερε ότι ο κύριος λόγος αυτής της διαφοράς είναι αναμφίβολα το γεγονός ότι οι προβλέψεις του CPB περιλαμβάνουν εκτίμηση του αντικτύπου των εξαγγελθεισών πολιτικών κατά τα επόμενα έτη (συμπεριλαμβανομένου του αντικτύπου τους μετά το 2029 και έως το 2034), ενώ η Επιτροπή, κατά την αξιολόγηση των μεσοπρόθεσμων σχεδίων, χρησιμοποιεί παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής μετά την περίοδο προσαρμογής.
(15)Το σχέδιο υποβλήθηκε στο εθνικό κοινοβούλιο στις 13 Απριλίου 2026.
ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
(16)Σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, η Επιτροπή αξιολόγησε το σχέδιο του Απριλίου του 2026 ως εξής:
Πλαίσιο: μακροοικονομική και δημοσιονομική κατάσταση και προοπτικές
(17)Το πραγματικό ΑΕΠ στις Κάτω Χώρες αυξήθηκε κατά 1,8 % το 2025 λόγω της σταθερής εγχώριας ζήτησης, παρά την παγκόσμια αβεβαιότητα που επηρεάζει το εμπόριο. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 1,0 % το 2026, καθώς η αύξηση της παγκόσμιας αβεβαιότητας, η οποία επιδεινώνεται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, περιορίζει την κατανάλωση, τις επενδύσεις και το εμπόριο. Το 2027 το πραγματικό ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,1 %, καθώς η οικονομία αντιμετωπίζει τις παρατεταμένες επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Η συμβολή της κατανάλωσης των νοικοκυριών και των επενδύσεων προβλέπεται να είναι περιορισμένη, ενώ οι εισαγωγές προβλέπεται να υπερβούν τις εξαγωγές, με αποτέλεσμα αρνητική καθαρή συμβολή του εμπορίου στην ανάπτυξη. Εντός του χρονικού ορίζοντα των προβλέψεων (δηλαδή την περίοδο 2026-2027), η αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ στις Κάτω Χώρες αναμένεται να συνεχίσει την πτωτική της τάση, από 2,0 % το 2023 σε 1,3 % έως το 2027, κυρίως λόγω της χαμηλότερης αύξησης του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας και της μείωσης του συντελεστή επενδύσεων. Το ποσοστό ανεργίας βρισκόταν στο 3,9 % το 2025 και, σύμφωνα με τις προβολές της Επιτροπής, θα ανέλθει σε 4,2 % το 2026 και σε 4,4 % το 2027. Ο πληθωρισμός (αποπληθωριστής του ΑΕΠ) προβλέπεται να μειωθεί από 3,3 % το 2025 σε 3,2 % το 2026 και να φτάσει στο 2,5 % το 2027.
(18)Όσον αφορά τις δημοσιονομικές εξελίξεις, το 2025 το δημοσιονομικό έλλειμμα ανήλθε σε 1,6 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 2,5 % του ΑΕΠ το 2026 και να μειωθεί σε 1,9 % του ΑΕΠ το 2027. Οι εαρινές προβλέψεις 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής λαμβάνουν υπόψη το σχέδιο προϋπολογισμού των Κάτω Χωρών για το 2026. Το δημόσιο χρέος ανήλθε στο 44,4 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2025. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο λόγος του χρέους αναμένεται να αυξηθεί στο 46,9 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2026. Προβλέπεται να σταθεροποιηθεί περίπου στο 47,0 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2027. Οι δημοσιονομικές προβλέψεις της Επιτροπής δεν λαμβάνουν υπόψη τις δεσμεύσεις πολιτικής στα μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά σχέδια αυτές καθαυτές έως ότου υποστηριχθούν από εύλογα και επαρκώς καθορισμένα απτά μέτρα πολιτικής.
Μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών και κύριες μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου του Απριλίου του 2026
(19)Το σχέδιο καλύπτει την περίοδο 2026-2030 και προβλέπει δημοσιονομική προσαρμογή σε χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών.
(20)Το σχέδιο περιέχει όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται από το άρθρο 13 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
(21)Στο σχέδιο αναλαμβάνεται η δέσμευση για τους μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών που αναγράφονται στον παρακάτω πίνακα 2, οι οποίοι αντιστοιχούν σε μέση ετήσια αύξηση των καθαρών δαπανών κατά 3,7 %, τόσο κατά την περίοδο προσαρμογής (2026-2029) όσο και κατά την περίοδο που καλύπτεται από το σχέδιο (2026-2030). Οι τεχνικές πληροφορίες (με την παραδοχή γραμμικής πορείας προσαρμογής) συνάδουν με μέση αύξηση των καθαρών δαπανών κατά 3,3 %, τόσο κατά την περίοδο προσαρμογής (2026-2029) όσο και κατά τα έτη 2026-2030.
Πίνακας 2: Μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών και κύριες παραδοχές στο σχέδιο των Κάτω Χωρών
|
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
Μέσος όρος της περιόδου ισχύος του σχεδίου 2026-2030 |
Μέσος όρος της περιόδου προσαρμογής 2026-2029 |
|
|
Αύξηση των καθαρών δαπανών
|
4,7 |
3,5 |
3,1 |
3,5 |
3,7 |
3,7 |
3,7 |
|
Αύξηση των καθαρών δαπανών
|
4,7 |
8,4 |
11,7 |
15,6 |
19,9 |
ά.α. |
ά.α. |
|
Αύξηση του δυνητικού ΑΕΠ (%) |
1,4 |
1,3 |
1,2 |
1,1 |
1,1 |
1,2. |
1,2 |
|
Πληθωρισμός (αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ) (%) |
3,3 |
2,5 |
2,4 |
2,4 |
2,4 |
2,6 |
2,6 |
|
Πηγή: Μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο των Κάτω Χωρών (Απρίλιος 2026) και υπολογισμοί της Επιτροπής. |
|||||||
(22)Η πορεία των καθαρών δαπανών, για την οποία αναλήφθηκε δέσμευση στο σχέδιο, αναφέρεται ότι θα οδηγήσει σε διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο ύψους 0,0 % του ΑΕΠ στο τέλος της περιόδου προσαρμογής (2029). Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από το ελάχιστο επίπεδο διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου ύψους 0,1 % του ΑΕΠ το 2029 που υπέβαλε η Επιτροπή στις τεχνικές πληροφορίες της 26ης Φεβρουαρίου 2026 9 . Το σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή ότι το δυνητικό ΑΕΠ θα μειωθεί σε 1,4 % το 2026 (από 1,7 % το 2025) και ότι, στη συνέχεια, θα μειωθεί περαιτέρω σε 1,1 % το 2030. Επιπλέον, σύμφωνα με το σχέδιο, ο ρυθμός αύξησης του αποπληθωριστή του ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σε 2,5 % το 2027 (από 3,2 % το 2025), και στη συνέχεια να μειωθεί περαιτέρω σε 2,4 % το 2030.
Επιπτώσεις των δεσμεύσεων του σχεδίου για τις καθαρές δαπάνες στο ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης
(23)Με βάση τους μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών και τις παραδοχές του σχεδίου, το 2026 το δημοσιονομικό έλλειμμα πρώτα θα αυξηθεί σε 2,4 % του ΑΕΠ και σταδιακά θα μειωθεί σε 1,2 % του ΑΕΠ στο τέλος της περιόδου προσαρμογής. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το σχέδιο, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης δεν θα υπερβαίνει την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ στο τέλος της περιόδου προσαρμογής (2029). Επιπλέον, κατά τη δεκαετία που έπεται της περιόδου προσαρμογής (δηλαδή έως το 2039), το δημοσιονομικό έλλειμμα δεν θα υπερβαίνει το 3 % του ΑΕΠ.
Ως εκ τούτου, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, η πορεία των καθαρών δαπανών που προτείνεται στο σχέδιο συνάδει με την απαίτηση για το έλλειμμα, όπως ορίζεται στο άρθρο 16 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
Επιπτώσεις των δεσμεύσεων του σχεδίου για τις καθαρές δαπάνες στο δημόσιο χρέος
(24)Εάν οι μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών για τους οποίους αναλήφθηκε δέσμευση στο σχέδιο και οι υποκείμενες παραδοχές υλοποιηθούν, το δημόσιο χρέος θα μειωθεί σταδιακά, σύμφωνα με το σχέδιο, από 46,8 % το 2026 σε 45,6 % του ΑΕΠ στο τέλος της περιόδου προσαρμογής (2029), όπως φαίνεται στον πίνακα 3. Κατά τη δεκαετία που έπεται της περιόδου προσαρμογής, το δημόσιο χρέος αναμένεται να παραμείνει σε καθοδική πορεία έως το 2032 και στη συνέχεια να αυξηθεί σταδιακά σε 51,2 % του ΑΕΠ το 2039. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το σχέδιο, το δημόσιο χρέος θα παραμείνει κάτω από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη μεσοπρόθεσμα.
Ως εκ τούτου, με βάση τις δεσμεύσεις πολιτικής και τις μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου, οι μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών που προτείνονται στο σχέδιο συνάδουν με την απαίτηση για το χρέος, όπως ορίζεται στο άρθρο 16 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
Πίνακας 3: Εξέλιξη του δημόσιου χρέους και του ισοζυγίου στο σχέδιο των Κάτω Χωρών
|
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
2039 |
|
|
Δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) |
46,8 |
46,5 |
46,1 |
45,6 |
45,2 |
51,2 |
|
Ισοζύγιο της κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) |
-2,4 |
-1,5 |
-1,3 |
-1,2 |
-1,2 |
-3,0 |
|
Πηγή: Μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο των Κάτω Χωρών (Απρίλιος 2026) |
||||||
Μακροοικονομικές παραδοχές του σχεδίου
(25)Το σχέδιο βασίζεται σε σειρά παραδοχών που διαφέρουν από τις παραδοχές της Επιτροπής, οι οποίες διαβιβάστηκαν στις Κάτω Χώρες στις 26 Φεβρουαρίου 2026. Ειδικότερα, στο σχέδιο χρησιμοποιούνται διαφορετικές παραδοχές για το σημείο εκκίνησης του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου και την αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ. Το δημόσιο χρέος και η αύξηση του ΑΕΠ για το 2025 επικαιροποιήθηκαν σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας των Κάτω Χωρών.
Απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση αυτών των διαφορών στις παραδοχές, ιδίως δεδομένου ότι η μέση μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών στο σχέδιο είναι υψηλότερη από αυτή που υποδήλωναν οι τεχνικές πληροφορίες.
Οι διαφορές στις παραδοχές με τον σημαντικότερο αντίκτυπο στη μέση μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών παρατίθενται και αξιολογούνται κατωτέρω.
·Το σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή ότι το σημείο εκκίνησης του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου είναι – 0,4 % του ΑΕΠ, αντί της παραδοχής του – 0,6 % του ΑΕΠ των τεχνικών πληροφοριών της Επιτροπής, οι οποίες βασίστηκαν στις φθινοπωρινές προβλέψεις 2025 της Επιτροπής. Αυτό συμβάλλει σε υψηλότερη μέση μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών κατά την περίοδο προσαρμογής του σχεδίου απ’ ό,τι σύμφωνα με τις παραδοχές της Επιτροπής. Η τιμή του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου στο σχέδιο βασίζεται στις τελευταίες προβλέψεις του Γραφείου Αναλύσεων Οικονομικής Πολιτικής των Κάτω Χωρών (CPB) τον Μάρτιο του 2026 και συνάδει με τα απολογιστικά στοιχεία για το έλλειμμα. Κατά συνέπεια, η παραδοχή αυτή θεωρείται δεόντως αιτιολογημένη.
·Το σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή ότι ο αποπληθωριστής του ΑΕΠ θα ανέλθει σε 2,5 % το 2027, αντί του 2,1 % που υποθέτει η Επιτροπή στις τεχνικές πληροφορίες της. Αυτό συμβάλλει σε υψηλότερη μέση μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών κατά την περίοδο προσαρμογής του σχεδίου απ’ ό,τι σύμφωνα με τις παραδοχές της Επιτροπής. Η πρόβλεψη υψηλότερου αποπληθωριστή εξηγείται από τις οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η οποία αναμένεται να αυξήσει τον αποπληθωριστή λόγω της μετακύλισης των υψηλότερων τιμών της εισαγόμενης ενέργειας στις εγχώριες τιμές. Κατά συνέπεια, η παραδοχή αυτή θεωρείται δεόντως αιτιολογημένη. Μετά το 2027 ο αποπληθωριστής του ΑΕΠ υποτίθεται ότι θα συγκλίνει γραμμικά στο 2,3 % το 2035, σύμφωνα με τη μεθοδολογία ανάλυσης της βιωσιμότητας του χρέους.
Οι εναπομένουσες διαφορές στις παραδοχές δεν έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη μέση μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών σε σύγκριση με τις τεχνικές πληροφορίες της Επιτροπής.
Αυτό σημαίνει ότι η διαφορά μεταξύ των μέγιστων ρυθμών αύξησης των καθαρών δαπανών στο σχέδιο και στις τεχνικές πληροφορίες εξηγείται από τις διαφορές στις παραδοχές που μπορούν να γίνουν συνολικά αποδεκτές, σύμφωνα με το άρθρο 13 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263. Συνολικά, αν ληφθούν από κοινού υπόψη, οι διαφορές στις παραδοχές οδηγούν σε μέση μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών η οποία είναι υψηλότερη από τη μέση μέγιστη αύξηση των καθαρών δαπανών που συνάγεται από τις τεχνικές πληροφορίες.
Η Επιτροπή θα λάβει υπόψη την ανωτέρω αξιολόγηση των παραδοχών του σχεδίου σε μελλοντικές αξιολογήσεις της συμμόρφωσης με τους μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών.
Δημοσιονομική στρατηγική του σχεδίου
(26)Σύμφωνα με την ενδεικτική δημοσιονομική στρατηγική του σχεδίου, οι δεσμεύσεις για τις καθαρές δαπάνες θα υλοποιηθούν κυρίως μέσω της αύξησης των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων που συνάδουν με περαιτέρω αυξήσεις των δημόσιων δαπανών. Το σχέδιο βασίζεται στην παραδοχή της αύξησης της φορολογίας εισοδήματος των νοικοκυριών και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης για τους εργοδότες, μεταξύ άλλων μέτρων στο σκέλος των εσόδων, καθώς και της αύξησης των αμυντικών δαπανών, από 1,7 % του ΑΕΠ το 2025 σε 2,7 % του ΑΕΠ το 2030.
(27)Ο προσδιορισμός των μέτρων πολιτικής προς έγκριση πρέπει να επιβεβαιώνεται ή να προσαρμόζεται και να προσδιορίζεται ποσοτικά στους ετήσιους προϋπολογισμούς. Στο πλαίσιο αυτό, οι Κάτω Χώρες θα πρέπει να εξετάσουν τον αντίκτυπο των εξαγγελθεισών πολιτικών στις μεσοπρόθεσμες προβολές όπως εκτιμάται από το Γραφείο Αναλύσεων Οικονομικής Πολιτικής των Κάτω Χωρών (CPB).
Μεταρρυθμιστικές και επενδυτικές προθέσεις στο σχέδιο που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και λαμβάνουν υπόψη τις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης
(28)Το σχέδιο περιγράφει τις προθέσεις μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ανταποκρίνονται στις κύριες προκλήσεις οι οποίες προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, όπως καθορίζονται ιδίως στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις (CSR) του 2025 10 , συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών, και σύμφωνα με τις προτεραιότητες της ανακοίνωσης με τίτλο «Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας για την ΕΕ» 11 . Το σχέδιο περιλαμβάνει περίπου 85 μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις, εκ των οποίων 10 λαμβάνουν χρηματοδοτική στήριξη από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ). Οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις του σχεδίου βασίζονται στη συμφωνία συνασπισμού, καθώς και σε άλλες εν εξελίξει πρωτοβουλίες.
(29)Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της δίκαιης πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, συμπεριλαμβανομένων των κλιματικών στόχων που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119, το σχέδιο περιλαμβάνει πάνω από 20 μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις όπως η δέσμη επενδύσεων για τη βιώσιμη γεωργία και τη διαχείριση του αζώτου, το ταμείο για το κλίμα και την ενέργεια και το πρόγραμμα επιτάχυνσης των μέτρων για τη βιωσιμότητα του δομημένου περιβάλλοντος. Το σχέδιο περιγράφει επίσης μέτρα στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (στο εξής: ΣΑΑ) για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, όπως η συνέχιση της επιδότησης επενδύσεων για βιώσιμη ενέργεια και εξοικονόμηση ενέργειας (ISDE + + +). Οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο αποσκοπούν στην υλοποίηση των CSR που εκδόθηκαν το 2025 για την αύξηση των δαπανών Ε&Α, την αντιμετώπιση του χρηματοδοτικού κενού για τις νεοφυείς και τις επεκτεινόμενες επιχειρήσεις, τη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, τη μείωση της συμφόρησης του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας και την αντιμετώπιση της υπερβολικής εναπόθεσης αζώτου και της υποβάθμισης της ποιότητας των υδάτων.
(30)Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της κοινωνικής και οικονομικής ανθεκτικότητας, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, το σχέδιο περιλαμβάνει εκτενή κατάλογο άνω των 50 μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ομαδοποιούνται σε διάφορους τομείς πολιτικής, όπως η στεγαστική αγορά, η εκπαίδευση, η υγειονομική περίθαλψη, η αγορά εργασίας και η φορολογία. Ορισμένες από αυτές τις επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνονται στο ΣΑΑ, όπως τα μέτρα για την αντιμετώπιση της ψευδούς αυτοαπασχόλησης, η στήριξη της οικονομικά προσιτής στέγασης και η επέκταση της εντατικής θεραπείας. Αυτές οι 50 μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο αποσκοπούν στην υλοποίηση των CSR που εκδόθηκαν το 2025 για την αντιμετώπιση της αναμενόμενης αύξησης των δαπανών μακροχρόνιας φροντίδας που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού, για τη μείωση των κινήτρων υπέρ της χρήσης ευέλικτων συμβάσεων ή συμβάσεων ορισμένου χρόνου, την αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, τη βελτίωση των βασικών δεξιοτήτων και την τόνωση της συμμετοχής σε προγράμματα φυσικών επιστημών, τεχνολογίας, μηχανικής και μαθηματικών (STEM). Επιπλέον, το σχέδιο περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στη στεγαστική αγορά οι οποίες είναι σημαντικές για τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών και αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των CSR για την ευθυγράμμιση της φορολογίας των διαφόρων ειδών εισοδήματος από πλούτο, τη στήριξη της ανάπτυξης ενός οικονομικά προσιτού ιδιωτικού τομέα ενοικίασης και την άρση των εμποδίων για την κατασκευή κατοικιών.
(31)Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα της ενεργειακής ασφάλειας, το σχέδιο περιλαμβάνει τη δέσμη μέτρων για τη μεταρρύθμιση της αγοράς ενέργειας (που περιλαμβάνεται στο ΣΑΑ), ώστε να καταστεί δυνατή η ευέλικτη χρήση του δικτύου όταν παρουσιάζει συμφόρηση, να θεσπιστεί το πλαίσιο επενδύσεων στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας από τους διαχειριστές συστημάτων, να δημιουργηθούν έργα υποδομών που σχετίζονται με την επέκταση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας και να εισαχθούν αλλαγές στις διαδικασίες αδειοδότησης για το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας. Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης τον νόμο για την κρίση συμφόρησης του δικτύου με σκοπό την επιτάχυνση των διαδικασιών για έργα ενεργειακών υποδομών. Επιπλέον, το σχέδιο περιλαμβάνει νομοθεσία για τη διαχείριση κρίσεων στον τομέα του αερίου, την αναθεώρηση των απαιτήσεων για τη δημιουργία αποθεμάτων πετρελαίου, την ενίσχυση της κυβερνοανθεκτικότητας και της φυσικής ανθεκτικότητας των ενεργειακών υποδομών μέσω οδηγιών της ΕΕ, καθώς και επενδύσεις στην παραγωγή υδρογόνου και διαφοροποιημένες στρατηγικές εισαγωγών για τη μείωση των κινδύνων εξάρτησης.
(32)Όσον αφορά την κοινή προτεραιότητα των αμυντικών δυνατοτήτων, το σχέδιο περιλαμβάνει ένα σύνολο επενδύσεων που πρόκειται να υλοποιηθούν μεταξύ του 2024 και του 2028 και συνίστανται στην απόκτηση εξοπλισμού, στην ανανέωση των υποδομών ακινήτων, μεταξύ άλλων για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους, και στον εκσυγχρονισμό και την αντικατάσταση τακτικών υποδομών ΤΠ. Το σχέδιο περιλαμβάνει αναφορά στη γενική αύξηση των αμυντικών δαπανών, από 1,7 % του ΑΕΠ το 2025 σε 2,7 % του ΑΕΠ το 2030.
(33)Το σχέδιο παρέχει πληροφορίες σχετικά με τη συνέπεια και, κατά περίπτωση, τη συμπληρωματικότητα με το ΣΑΑ των Κάτω Χωρών. Οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που περιγράφονται στο σχέδιο συμπληρώνουν διάφορες δράσεις που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του ΣΑΑ, οι οποίες συμβάλλουν επίσης στις κοινές προτεραιότητες της ΕΕ. Οι νέες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις του σχεδίου συνάδουν με τα μέτρα στο πλαίσιο του ΣΑΑ.
(34)Το σχέδιο δεν παρέχει επισκόπηση των αναγκών των Κάτω Χωρών για δημόσιες επενδύσεις που σχετίζονται με τις κοινές προτεραιότητες της Ένωσης.
Συμπέρασμα της αξιολόγησης της Επιτροπής
(35)Συνολικά, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο των Κάτω Χωρών του Απριλίου του 2026 πληροί τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263.
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
(36)Η παρούσα σύσταση αντικαθιστά τη σύσταση της 21ης Ιανουαρίου 2025.
(37)Σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1263, το Συμβούλιο θα πρέπει να συστήσει στις Κάτω Χώρες τους μέγιστους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών για τους οποίους αναλήφθηκε δέσμευση στο σχέδιο του Απριλίου του 2026,
ΣΥΝΙΣΤΑ στις ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ:
1)Να διασφαλίσουν ότι η αύξηση των καθαρών δαπανών δεν υπερβαίνει τα μέγιστα όρια που καθορίζονται στο παράρτημα I της παρούσας σύστασης.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I
Μέγιστοι ρυθμοί αύξησης των καθαρών δαπανών
(ετήσιοι και σωρευτικοί ρυθμοί αύξησης, σε ονομαστικούς όρους)
Κάτω Χώρες
|
Έτη |
2026 |
2027 |
2028 |
2029 |
2030 |
|
|
Ρυθμοί αύξησης (%) |
Ετήσιοι |
4,7 |
3,5 |
3,1 |
3,5 |
3,7 |
|
Σωρευτικοί (*) |
4,7 |
8,4 |
11,7 |
15,6 |
19,9 |
|
|
(*) Οι σωρευτικοί ρυθμοί αύξησης υπολογίζονται με βάση το 2025 ως έτος αναφοράς. Οι σωρευτικοί ρυθμοί αύξησης χρησιμοποιούνται στην ετήσια παρακολούθηση της εκ των υστέρων συμμόρφωσης στον λογαριασμό ελέγχου. |
||||||
Βρυξέλλες,
Για το Συμβούλιο
Ο/Η Πρόεδρος