EUROPESE COMMISSIE

Brussel, 12.8.2021

COM(2021) 472 final

2021/0266(NLE)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende de toepassing van de bepalingen van het Schengenacquis met betrekking tot het Schengeninformatiesysteem in de Republiek Cyprus

TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Overeenkomstig artikel 3, leden 1 en 2, van de akte van toetreding tot de Europese Unie van 2003 1 zijn sommige bepalingen van het Schengenacquis reeds vanaf de datum van toetreding toepasselijk in Cyprus, terwijl andere bepalingen slechts van toepassing worden op grond van een daartoe strekkend besluit van de Raad, nadat is geconstateerd dat aan de nodige voorwaarden voor de toepassing van alle onderdelen van dat acquis is voldaan. Die constatering wordt overeenkomstig de toepasselijke Schengenevaluatieprocedures gedaan.

Die Schengenevaluatieprocedures zijn bepaald in Verordening (EU) nr. 1053/2013 van de Raad betreffende de instelling van een evaluatiemechanisme voor de controle van en het toezicht op de toepassing van het Schengenacquis 2 . Op 28 mei 2019 heeft Cyprus zich bereid verklaard en zich ertoe verbonden alle onderdelen van het Schengenacquis toe te passen en te worden onderworpen aan Schengenevaluaties, voor zover mogelijk rekening houdend met de bijzondere omstandigheden van Cyprus zoals erkend in Protocol nr. 10 bij de akte van toetreding van 2003. Overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1053/2013 van de Raad heeft de Commissie op 15 oktober 2019 de jaarlijkse 3 en meerjarige evaluatieprogramma’s 4 gewijzigd om de in 2019 en 2020 uitgevoerde evaluatie van Cyprus erin op te nemen. Het geografische toepassingsgebied van de Schengenevaluaties in Cyprus houdt rekening met de bijzondere omstandigheden van Cyprus.

De Schengenevaluatie met betrekking tot het Schengeninformatiesysteem kan pas plaatsvinden wanneer het Schengeninformatiesysteem in Cyprus in bedrijf is gesteld. Daarom moet de Raad een besluit vaststellen waarbij de bepalingen van het Schengenacquis met betrekking tot het Schengeninformatiesysteem in Cyprus in werking worden gesteld.

De Raad kan een dergelijk besluit pas nemen nadat Cyprus de nodige technische en juridische regelingen heeft getroffen, onder meer met betrekking tot gegevensbescherming, de verwerking van gegevens uit het Schengeninformatiesysteem en de uitwisseling van aanvullende informatie. Daarom is in november 2019 een Schengenevaluatie uitgevoerd om het niveau van gegevensbescherming in Cyprus na te gaan. Nadat het Schengencomité 5 op 5 november 2020 een gunstig advies had uitgebracht, heeft de Commissie, bij uitvoeringsbesluit van de Commissie 6 , het evaluatieverslag goedgekeurd waarin werd bevestigd dat een toereikend niveau van gegevensbescherming is bereikt.

Intussen hebben teams ter plaatse in Cyprus Schengenevaluatiebezoeken uitgevoerd op het gebied van andere onderdelen van het Schengenacquis, met name terugkeer (november 2020), politiële samenwerking (februari 2021) en buitengrenzen (februari 2021).

Daarnaast heeft de Schengeninformatiesysteem II-adviesgroep 7 op 3 december 2020, op basis van de uitkomsten van het samenvattende testverslag (2020-377) dat was opgesteld door het Agentschap van de Europese Unie voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht, bevestigd dat het nationale systeem van Cyprus technisch gereed is voor aansluiting op het Schengeninformatiesysteem en geschikt is voor het beoogde gebruik.

Daarom kan de Raad thans de datum bepalen waarop het Schengenacquis met betrekking tot het Schengeninformatiesysteem in Cyprus van toepassing wordt. De inwerkingtreding van het onderhavige besluit moet de overdracht van gegevens uit het Schengeninformatiesysteem aan Cyprus mogelijk maken. Door het gebruik van die gegevens in Cyprus moet de Commissie zich er, overeenkomstig de Schengenevaluatieprocedures, van kunnen vergewissen of de bepalingen inzake het Schengeninformatiesysteem correct worden toegepast.

Het gebruik van het Schengeninformatiesysteem in Cyprus zal aan bepaalde beperkingen onderworpen zijn totdat de Raad een besluit heeft genomen over de volledige toepassing van het Schengenacquis in Cyprus en over de afschaffing van controles aan de binnengrenzen. Dat besluit kan pas worden genomen wanneer overeenkomstig artikel 3, lid 2, van de akte van toetreding is geconstateerd dat in Cyprus aan de nodige voorwaarden voor de toepassing van alle onderdelen van het betrokken acquis is voldaan.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag

Artikel 3, lid 2, van de akte van toetreding tot de Europese Unie van 2003.

•Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)

Krachtens artikel 3, lid 2, van de akte van toetreding van 2003 zijn de bepalingen van het Schengenacquis welke niet in artikel 3, lid 1, van die akte bedoeld worden, in Cyprus slechts toepasselijk op grond van een daartoe strekkend besluit van de Raad.

•Evenredigheid

Artikel 15, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1053/2013 van de Raad is in overeenstemming met de specifieke bevoegdheden die de Raad heeft op het gebied van de wederzijdse evaluatie van de uitvoering van het Uniebeleid in het kader van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht.

3.EVALUATIE, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING

•Evaluatie van bestaande wetgeving en controle van de resultaatgerichtheid ervan

•Raadpleging van belanghebbenden

Overeenkomstig artikel 14, lid 5, en artikel 21, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1053/2013 van de Raad hebben de lidstaten in het Schengencomité op 9 juli 2020 een gunstig advies uitgebracht over het evaluatieverslag met betrekking tot gegevensbescherming. Het verslag is op 5 november 2020 aangenomen.

•Bijeenbrengen en gebruik van expertise

•Effectbeoordeling

•Resultaatgerichtheid en vereenvoudiging

•Grondrechten

4.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

5.OVERIGE ELEMENTEN

Niet van toepassing

2021/0266 (NLE)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende de toepassing van de bepalingen van het Schengenacquis met betrekking tot het Schengeninformatiesysteem in de Republiek Cyprus

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien de akte van toetreding van 2003, en met name artikel 3, lid 2,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Gezien het advies van het Europees Parlement 8 ,

Overwegende hetgeen volgt:

(1)Krachtens artikel 3, lid 2, van de akte van toetreding van 2003 zijn de bepalingen van het Schengenacquis welke niet in artikel 3, lid 1, bedoeld worden, in Cyprus slechts toepasselijk op grond van een daartoe strekkend besluit van de Raad, nadat overeenkomstig de toepasselijke Schengenevaluatieprocedures is geconstateerd dat in Cyprus aan de nodige voorwaarden voor de toepassing van alle onderdelen van het betreffende acquis is voldaan, inclusief de effectieve toepassing van alle Schengenvoorschriften overeenkomstig de overeengekomen gemeenschappelijke normen en de grondbeginselen.

(2)De toepasselijke Schengenevaluatieprocedures zijn vastgesteld in Verordening (EU) nr. 1053/2013 van de Raad 9 . Bij een dergelijke evaluatie moet echter rekening worden gehouden met de bijzondere omstandigheden van Cyprus, zoals erkend in Protocol nr. 10 bij de akte van toetreding van 2003. Voorts heeft Cyprus in zijn verklaring van gereedheid opnieuw toegezegd om, zodra de evaluatie is afgerond, regelmatig aan aanvullende Schengenevaluaties te worden onderworpen met betrekking tot de aspecten van het Schengenacquis die tegen die tijd op grond van een daartoe strekkend besluit van de Raad van toepassing zullen worden.

(3)De Schengenevaluatie met betrekking tot gegevensbescherming in Cyprus is in november 2019 uitgevoerd. In het evaluatieverslag dat bij Uitvoeringsbesluit C(2020) 8150 van de Commissie is aangenomen overeenkomstig artikel 14, lid 5, van Verordening (EU) nr. 1053/2013 van 7 oktober 2013, is bevestigd dat in Cyprus aan de noodzakelijke voorwaarden voor de toepassing van het Schengenacquis met betrekking tot gegevensbescherming is voldaan.

(4)Overeenkomstig artikel 1, lid 1, van Uitvoeringsbesluit (EU) 2015/450 van de Commissie 10 is geconstateerd dat het nationale systeem van Cyprus technisch gereed is voor aansluiting op het Schengeninformatiesysteem.

(5)Aangezien Cyprus zodoende de nodige technische en juridische regelingen heeft getroffen om gegevens uit het Schengeninformatiesysteem te verwerken en aanvullende informatie uit te wisselen, kan de Raad thans de datum bepalen waarop het Schengenacquis met betrekking tot het Schengeninformatiesysteem in Cyprus van toepassing zal worden.

(6)Dit besluit moet de overdracht van gegevens uit het Schengeninformatiesysteem aan Cyprus mogelijk maken. Door het concrete gebruik van die gegevens moet de Commissie zich ervan kunnen vergewissen of de bepalingen van het Schengenacquis met betrekking tot het Schengeninformatiesysteem in Cyprus correct worden toegepast. Nadat is geconstateerd dat in Cyprus aan de nodige voorwaarden voor de toepassing van alle onderdelen van het Schengenacquis is voldaan, moet de Raad een besluit nemen over de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen.

(7)De datum voor de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen met Cyprus moet bij afzonderlijk besluit van de Raad worden vastgesteld. Tot de in dat besluit vastgestelde datum moeten aan het gebruik van het Schengeninformatiesysteem in Cyprus bepaalde beperkingen worden gesteld.

(8)Wat IJsland en Noorwegen betreft, houdt dit besluit een ontwikkeling in van de bepalingen van het Schengenacquis in de zin van de door de Raad van de Europese Unie en de Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen gesloten overeenkomst inzake de wijze waarop deze twee staten worden betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis 11 , die vallen onder het gebied dat in artikel 1, punt G, van Besluit 1999/437/EG van de Raad 12 is bedoeld.

(9)Wat Zwitserland betreft, houdt dit besluit een ontwikkeling in van de bepalingen van het Schengenacquis in de zin van de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis 13 , die vallen onder het gebied dat is bedoeld in artikel 1, punt G, van Besluit 1999/437/EG, in samenhang met artikel 3 van Besluit 2008/146/EG van de Raad 14 en artikel 3 van Besluit 2008/149/JBZ van de Raad 15 .

(10)Wat Liechtenstein betreft, vormt dit besluit een ontwikkeling van de bepalingen van het Schengenacquis in de zin van het Protocol tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap, de Zwitserse Bondsstaat en het Vorstendom Liechtenstein betreffende de toetreding van het Vorstendom Liechtenstein tot de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis 16 die vallen onder het gebied bedoeld in artikel 1, punt G, van Besluit 1999/437/EG van de Raad, in samenhang met artikel 3 van Besluit 2011/349/EU van de Raad 17 en artikel 3 van Besluit 2011/350/EU van de Raad 18 ,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

1.Onder de in dit artikel vermelde voorwaarden zijn de bepalingen van het Schengenacquis met betrekking tot het Schengeninformatiesysteem vervat in de bijlage bij dit besluit, met ingang van […]* [datum in te vullen door de Raad] toepasselijk in de Republiek Cyprus in zijn betrekkingen met:

(a)het Koninkrijk België, de Republiek Bulgarije, de Republiek Kroatië, de Tsjechische Republiek, het Koninkrijk Denemarken, de Bondsrepubliek Duitsland, de Republiek Estland, de Helleense Republiek, het Koninkrijk Spanje, de Franse Republiek, de Italiaanse Republiek, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen, het Groothertogdom Luxemburg, Hongarije, de Republiek Malta, het Koninkrijk der Nederlanden, de Republiek Oostenrijk, de Republiek Polen, de Portugese Republiek, Roemenië, de Republiek Slovenië, de Slowaakse Republiek, de Republiek Finland en het Koninkrijk Zweden;

(b)Ierland, met betrekking tot de bepalingen als bedoeld in Besluit 2007/533/JBZ van de Raad 19 ;

(c)de Republiek IJsland, het Koninkrijk Noorwegen, de Zwitserse Bondsstaat en het Vorstendom Liechtenstein.

2.Met ingang van […]* [datum in te vullen door de Raad] kunnen overeenkomstig Besluit 2007/533/JBZ en Verordening (EG) nr. 1987/2006 van het Europees Parlement en de Raad 20 de onderstaande signaleringen, aanvullende informatie en extra gegevens ter beschikking worden gesteld van Cyprus:

(a)signaleringen in de zin van artikel 3, lid 1, punt a), van dat besluit en in de zin van artikel 3, punt a), van die verordening;

(b)aanvullende informatie en extra gegevens in de zin van artikel 3, lid 1, punten b) en c), van dat besluit en artikel 3, punten b) en c), van die verordening, die gerelateerd zijn aan die signaleringen.

3.Met ingang van [...]* [datum in te vullen door de Raad] kan Cyprus signaleringen en extra gegevens in het Schengeninformatiesysteem opnemen, gegevens uit het Schengeninformatiesysteem gebruiken en aanvullende informatie uitwisselen, onder voorbehoud van de bepalingen van lid 4.

4.Totdat de controles aan de binnengrenzen met Cyprus zijn opgeheven:

(a)is Cyprus niet verplicht de toegang tot of het verblijf op zijn grondgebied te weigeren aan onderdanen van derde landen over wie door een andere lidstaat een signalering is opgenomen met het oog op weigering van toegang of verblijf overeenkomstig artikel 24 van Verordening (EG) nr. 1987/2006;

(b)neemt Cyprus in het Schengeninformatiesysteem geen signaleringen en extra gegevens op en wisselt het evenmin aanvullende informatie uit over onderdanen van derde landen met het oog op weigering van toegang of verblijf overeenkomstig artikel 24 van Verordening (EG) nr. 1987/2006.

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 3

Dit besluit is gericht tot de lidstaten overeenkomstig de Verdragen.

Gedaan te Brussel,

(1)    PB L 236 van 23.9.2003, blz. 33.

(2)    PB L 295 van 6.11.2013, blz. 27.

(3)    C(2019) 7326.

(4)    C(2019) 7278.

(5)    Comité opgericht bij artikel 21 van Verordening (EU) nr. 1053/2013 van de Raad.

(6)    C(2020) 8150.

(7)    De Schengeninformatiesysteem II-adviesgroep is opgericht om de raad van bestuur van het Agentschap van de Europese Unie voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (eu-LISA) deskundigheid te verschaffen met betrekking tot het centrale Schengeninformatiesysteem II-systeem. De adviesgroep bestaat uit vertegenwoordigers van de lidstaten en de Commissie. De procedures voor de werking van en de samenwerking tussen de adviesgroepen zijn door de raad van bestuur van eu-LISA vastgelegd in het reglement van orde van het agentschap.

(8)    PB C [xx] van [xx], blz. [XX].

(9)    Verordening (EU) nr. 1053/2013 van de Raad van 7 oktober 2013 betreffende de instelling van een evaluatiemechanisme voor de controle van en het toezicht op de toepassing van het Schengenacquis en houdende intrekking van het Besluit van 16 september 1998 tot oprichting van de Permanente Schengenbeoordelings- en toepassingscommissie (PB L 295 van 6.11.2013, blz. 27).

(10)    Uitvoeringsbesluit (EU) 2015/450 van de Commissie van 16 maart 2015 tot vaststelling van de testvoorschriften voor lidstaten die zich op het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) aansluiten of hun daar rechtstreeks voor bedoelde nationale systeem substantieel wijzigen (PB L 74 van 18.3.2015, blz. 31).

(11)    PB L 176 van 10.7.1999, blz. 36.

(12)    Besluit 1999/437/EG van de Raad van 17 mei 1999 inzake bepaalde toepassingsbepalingen van de door de Raad van de Europese Unie, de Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen gesloten overeenkomst inzake de wijze waarop deze twee staten worden betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis (PB L 176 van 10.7.1999, blz. 31).

(13)    PB L 53 van 27.2.2008, blz. 52.

(14)    Besluit 2008/146/EG van de Raad van 28 januari 2008 betreffende de sluiting namens de Europese Gemeenschap van de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis (PB L 53 van 27.2.2008, blz. 1).

(15)    Besluit 2008/149/JBZ van de Raad van 28 januari 2008 betreffende de sluiting namens de Europese Unie van de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis (PB L 53 van 27.2.2008, blz. 50).

(16)    PB L 160 van 18.6.2011, blz. 21.

(17)    Besluit 2011/349/EU van de Raad van 7 maart 2011 betreffende de sluiting namens de Europese Unie van het Protocol tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap, de Zwitserse Bondsstaat en het Vorstendom Liechtenstein betreffende de toetreding van het Vorstendom Liechtenstein tot de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis, met name betreffende de justitiële samenwerking in strafzaken en de politiële samenwerking (PB L 160 van 18.6.2011, blz. 1).

(18)    Besluit 2011/350/EU van de Raad van 7 maart 2011 betreffende de sluiting namens de Europese Unie van het Protocol tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap, de Zwitserse Bondsstaat en het Vorstendom Liechtenstein betreffende de toetreding van het Vorstendom Liechtenstein tot de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis betreffende de afschaffing van controles aan de binnengrenzen en het verkeer van personen (PB L 160 van 18.6.2011, blz. 19).

(19)    Besluit 2007/533/JBZ van de Raad van 12 juni 2007 betreffende de instelling, de werking en het gebruik van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) (PB L 205 van 7.8.2007, blz. 63).

(20)    Verordening (EG) nr. 1987/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 betreffende de instelling, de werking en het gebruik van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) (PB L 381 van 28.12.2006, blz. 4).