<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.55-20141201.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C‑685/15</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62015CC0685</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:201">EU:C:2017:201</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>15</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>15</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P>OPINIA E. SHARPSTON – SPRAWA C-685/15</P><P>ONLINE GAMES I IN.</P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznik Generalnej</HT></P><P><HT TYPE="UC">Eleanor Sharpston</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20170309">9 marca 2017 r.</DATE><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: angielski.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawa C‑685/15</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Online Games Handels GmbH,</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Frank Breuer,</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Nicole Enter,</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Astrid Walden</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">przeciwko</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Landespolizeidirektion Oberösterreich</HT></P><P><HT TYPE="NORMAL">[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Landesverwaltungsgericht Oberösterreich (sąd administracyjny kraju związkowego Górna Austria, Austria)]</HT></P></STI></TITLE><INDEX><KEYWORD>Artykuły 49 i 56 TFUE</KEYWORD><KEYWORD>Gry losowe</KEYWORD><KEYWORD>Monopol państwa członkowskiego na gry</KEYWORD><KEYWORD>Naruszenie</KEYWORD><KEYWORD>Ustawodawstwo krajowe przewidujące badanie przez sąd stanu faktycznego z urzędu (Amtswegigkeitsgrundsatz)</KEYWORD><KEYWORD>Europejska konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 6</KEYWORD><KEYWORD>Karta praw podstawowych Unii Europejskiej</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 47</KEYWORD></INDEX><CONTENTS.CONCLUSION><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Niniejsze odesłanie prejudycjalne wynikło w kontekście Glücksspielgesetz (austriackiej ustawy o grach losowych, zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>ustawą o grach losowych<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>) z dnia <DATE ISO="19891128">28 listopada 1989 r.</DATE> (BGBI. 620/1989), stosowanej między innymi wobec osób fizycznych i prawnych korzystających ze swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE) lub swobody świadczenia usług (art. 56 TFUE) oraz przepisów proceduralnych mających zastosowanie do prowadzenia rozpraw przed sądami administracyjnymi w tym państwie członkowskim. Na tym tle zwrócono się do Trybunału o wykładnię zasad praw podstawowych zawartych w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>kartą<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>) w świetle art. 6 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>EKPC<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>)<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Podpisanej w Rzymie w dniu <DATE ISO="19501104">4 listopada 1950 r.</DATE></P></NOTE>. Konkretną poruszoną kwestią jest prawo oskarżonego do rzetelnego procesu, chronione na podstawie art. 47 karty, w sytuacji gdy sąd nie tylko ma orzec co do istoty sprawy, lecz także przeprowadzać dowody z urzędu.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P>Ramy prawne</P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P>Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Artykuł 49 TFUE, który znajduje się w rozdziale 2 tytułu IV, zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>Prawo przedsiębiorczości<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>, stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>Ograniczenia swobody przedsiębiorczości obywateli jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego są zakazane w ramach poniższych postanowień. Zakaz ten obejmuje również ograniczenia w tworzeniu agencji, oddziałów lub filii przez obywateli danego państwa członkowskiego, ustanowionych na terytorium innego państwa członkowskiego.</P><P>Z zastrzeżeniem postanowień rozdziału dotyczącego kapitału, swoboda przedsiębiorczości obejmuje podejmowanie i wykonywanie działalności prowadzonej na własny rachunek, jak również zakładanie i zarządzanie przedsiębiorstwami, a zwłaszcza spółkami w rozumieniu artykułu 54 akapit drugi, na warunkach określonych przez ustawodawstwo państwa przyjmującego dla własnych obywateli<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</P></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 52 ust. 1 TFUE:</TXT><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>Postanowienia niniejszego rozdziału oraz środki podjęte na ich podstawie nie przesądzają o zastosowaniu przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych przewidujących szczególne traktowanie cudzoziemców, uzasadnione względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Należy wskazać, że prawo dotyczące gier losowych wydaje się dotyczyć ogólnego odstępstwa od prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług. Jako takie, nie przewiduje ono <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>szczególnego traktowania cudzoziemców<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>. Jednak ze względu na to, że przepisy krajowe rozpatrywane w niniejszej sprawie są tożsame z tymi, które były przedmiotem postępowania w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Pfleger i in</HT>. (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:281">EU:C:2014:281</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), i ze względu na to, iż niniejsza sprawa dotyczy kwestii proceduralnych wynikłych z wykładni tych przepisów przez krajowe sądy administracyjne, nie uważam dalszego rozważania tej kwestii za konieczne.</P></NOTE>.</P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 56 TFUE, który znajduje się w rozdziale 3 tytułu IV, zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>Usługi<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>W ramach poniższych postanowień ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Unii są zakazane w odniesieniu do obywateli państw członkowskich mających swe przedsiębiorstwo w państwie członkowskim innym niż państwo odbiorcy świadczenia.</P><P>Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, mogą rozszerzyć korzyści wynikające z postanowień niniejszego rozdziału na obywateli państwa trzeciego świadczących usługi i mających swe przedsiębiorstwa wewnątrz Unii<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>.</P></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Artykuł 62 TFUE stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>Postanowienia artykułów 51–54 mają zastosowanie do spraw uregulowanych w niniejszym rozdziale<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>.</P></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="3"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P>Karta</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Artykuł 47 karty stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>Każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule.</P><P>Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony uprzednio na mocy ustawy. Każdy ma możliwość uzyskania porady prawnej, skorzystania z pomocy obrońcy i przedstawiciela.</P><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>.</P></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">EKPC</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Artykuł 6 ust. 1 EKPC stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>Każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły lub bezstronny sąd ustanowiony ustawą, przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej […]<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>.</P></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Prawo krajowe</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Ustawa o grach losowych ogranicza możliwość organizowania gier losowych na automatach do przedsiębiorców posiadających koncesję.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>W wersji obowiązującej w czasie istotnym dla <HT TYPE="ITALIC">pierwszej ze spraw</HT> zawisłych przed sądem odsyłającym w postępowaniu głównym § 50 tej ustawy stanowił, że jurysdykcja w przypadku naruszenia tej ustawy należy do Bezirksverwaltungsbehörden (organów administracji powiatowej), a w drugiej instancji do Unabhängiger Verwaltungssenat (niezależnego sądu administracyjnego, obecnie do Landesverwaltungsgericht, sądu administracyjnego kraju związkowego). Organy odpowiedzialne za egzekwowanie prawa, w tym urzędy skarbowe, zapewniają tym organom wsparcie oraz mają prawo kontroli z urzędu przestrzegania przepisów tej ustawy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Zgodnie z § 52 ust. 1 tejże ustawy mniej poważne naruszenia traktuje się jako wykroczenie administracyjne, za które organy administracji mogą nałożyć grzywnę w kwocie do <FT TYPE="NUMBER">22000</FT> EUR. Na podstawie § 52 ust. 2 postępowanie w sprawie poważniejszych naruszeń powinno być prowadzone w taki sposób, jak postępowanie w przypadku przestępstw określonych w Strafgesetzbuch (kodeksie karnym). Paragraf 53 przyznawał organom administracji uprawnienie do konfiskaty automatów do gry w przypadku podejrzenia naruszenia monopolu w zakresie gier losowych, przysługującego zgodnie z tą ustawą państwu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Po zmianach w ustawie o grach losowych, które weszły w życie w 2014 r., a zatem znajdują zastosowanie <HT TYPE="ITALIC">w drugiej ze spraw</HT> zawisłych przed sądem odsyłającym w postępowaniu głównym, zgodnie z nowym brzmieniem § 52 wszystkie naruszenia podlegają tylko sankcjom administracyjnym.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 90 ust. 2 Bundes-Verfassungsgesetz (konstytucji federalnej) postępowanie w sprawach karnych jest postępowaniem kontradyktoryjnym. W odniesieniu do spraw wniesionych do sądów administracyjnych krajów związkowych o uchylenie decyzji organów administracji, takich jak sąd odsyłający, art. 130 ust. 4 konstytucji federalnej stanowi, że w postępowaniu odwoławczym sądy te samodzielnie rozstrzygają co do istoty sprawy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>Zgodnie z § 46 ust. 1 Verwaltungsgerichtverfahrengesetz (ustawy o postępowaniu sądowo-administracyjnym) do sądu administracyjnego należy zgromadzenie wszystkich dowodów niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Na podstawie § 25 Verwaltungsstrafgesetz (ustawy o karach administracyjnych) sąd administracyjny prowadzi dochodzenie w sprawie przestępstw z urzędu. Jest on zobowiązany brać pod uwagę okoliczności przemawiąjące zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P>Okoliczności faktyczne, postępowanie i pytania prejudycjalne</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy dwóch spraw zawisłych przed sądem odsyłającym. Przedstawię je oddzielnie.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Postępowanie przeciwko Online Games Handels GmbH</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>W wyniku informacji uzyskanej z anonimowego źródła Bundespolizeidirektion Wels (obecnie stanowiąca część Landespolizeidirecktion Oberösterreich, dyrekcji policji kraju związkowego Górna Austria, zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>dyrekcją policji<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>) nakazała Finanzamt Linz (urzędowi skarbowemu w Linzu, zwanemu dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>urzędem skarbowym<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>) inspekcję w barze o nazwie SJ-Bet Sportbar w miejscowości Wels. Inspekcja ta została przeprowadzona w dniu <DATE ISO="20120308">8 marca 2012 r.</DATE> Na miejscu znajdowało się osiem automatów do gry, co zostało uznane za naruszenie federalnego monopolu w zakresie gier losowych wynikającego z ustawy o grach losowych. Urzędnicy skarbowi prowadzący dochodzenie zostali poinformowani, że jeden z tych automatów należał do Online Games Handels GmbH (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>Online Games<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>), spółki z siedzibą w Austrii. Następnie okazało się, że organizatorem gier była spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Brnie w Republice Czeskiej. Wszystkie automaty do gier zostały zajęte i w dniu <DATE ISO="20120417">17 kwietnia 2012 r.</DATE> dyrekcja policji zarządziła ich konfiskatę.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Online Games zaskarżyła tę decyzję do Unabhängiger Verwaltungssenat des Landes Oberösterreich (niezależnego sądu administracyjnego kraju związkowego Górna Austria), który był poprzednikiem sądu odsyłającego. Orzeczeniem z dnia <DATE ISO="20120521">21 maja 2012 r.</DATE> sąd ten oddalił skargę. Online Games odwołała się od tego wyroku do Verwaltungsgerichtshof (naczelnego trybunału administracyjnego, Austria), który uchylił zaskarżone orzeczeniem wyrokiem z dnia <DATE ISO="20151001">1 października 2015 r.</DATE> Obecnie sprawa ponownie znajduje się przed sądem odsyłającym, który w tej chwili nosi nazwę Landesverwaltungsgericht Oberösterreich (sąd administracyjny kraju związkowego Górna Austria). W tym postępowaniu Online Games kwestionuje zgodność ustawy o grach losowych z prawem Unii, w szczególności z postanowieniami traktatu dotyczącymi swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług ustanowionymi, odpowiednio, w art. 49 i 56 TFUE.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Postępowanie przeciwko Frankowi Breuerowi i in.</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>W wyniku informacji otrzymanej od osoby trzeciej urzędnicy skarbowi przeprowadzili w dniu <DATE ISO="20140814">14 sierpnia 2014 r.</DATE> inspekcję w lokalu o nazwie Café Vegas w Linzu. Skonfiskowali osiem automatów do gry, co do których uznali, że użytkowane są one sprzecznie z ustawą o grach losowych. Pracownik przebywający na miejscu poinformował ich, że automaty te należą do Franck Gastro s.r.o., spółki z siedzibą w Republice Czeskiej. Następnie dyrekcja policji nałożyła grzywny w wysokości po <FT TYPE="NUMBER">24000</FT> EUR na F. Breuera i dwóch pozostałych skarżących w postępowaniu przed sądem odsyłającym<?PAGE NO="5"?> za to, że mieli oni organizować w przeszukanych pomieszczeniach gry losowe lub uczestniczyć w ich organizacji. Frank Breuer reprezentuje spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na Słowacji<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Zobacz przypis 19 poniżej.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Każda z tych stron zaskarżyła nałożoną grzywnę przed sądem odsyłającym. Skarżący twierdzą, że federalny monopol w zakresie gier losowych jest sprzeczny z prawem Unii.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Pytanie prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Przy rozstrzyganiu zawisłych przed nim spraw sąd odsyłający bierze pod uwagę orzecznictwo Trybunału dotyczące gier losowych przedstawione w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Pfleger</HT> <HT TYPE="ITALIC">i in.</HT><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:281">EU:C:2014:281</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE><HT TYPE="ITALIC">, a w szczególności zawarte w pkt 50 tego wyroku stwierdzenie dotyczące obowiązków nałożonych na</HT> państwo członkowskie, które zamierza powołać się na cel mający uzasadniać ograniczenia swobody świadczenia usług<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Zobacz także pkt 33 poniżej.</P></NOTE>. Sąd odsyłający uważa, że to stwierdzenie odnosi się również do ograniczeń swobody przedsiębiorczości, gdyż ustawa o grach losowych może być jednocześnie interpretowana jako odstępstwo od tej swobody<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Zobacz pkt 49 i nast. mojej opinii w tej sprawie (<REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:747">EU:C:2013:747</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) co do analizy ograniczeń swobody świadczenia usług wynikających z tej ustawy.</P></NOTE>. W tym kontekście obawia się on, że aktywna rola, jaką austriackie sądy administracyjne zobowiązane są odgrywać w gromadzeniu dowodów w sprawach przez nie rozstrzyganych<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Zobacz m.in. pkt 14 powyżej oraz pkt 40 i pkt 58 i nast. poniżej.</P></NOTE>, oraz odpowiadająca jej stosunkowo bierna rola organów ścigania w tym postępowaniu mogą być sprzeczne z tym orzecznictwem Trybunału.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający postanowił zatem na podstawie 267 TFUE skierować do Trybunału następujące pytanie w trybie prejudycjalnym.</TXT><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>Czy art. 56 TFUE lub art. 49 TFUE i nast. w świetle art. 6 [EKPC] w związku z art. 47 [karty] należy rozumieć w ten sposób, że przepisy te w obliczu orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (w szczególności jeżeli chodzi o jego wyrok [<HT TYPE="ITALIC">Ozerov przeciwko Rosji</HT><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20100518">18 maja 2010 r.</DATE>, CE:ECHR:2010:0518JUD006496201.</P></NOTE>], pkt 54), dotyczącego wymogów w zakresie obiektywności oraz bezstronności sądu, stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, zgodnie z którymi dowody, jakie należy przedstawić w ramach postępowania administracyjnego o charakterze karnym, mające uzasadnić chroniony prawem karnym quasi-monopol w ramach krajowego rynku gier losowych, w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w szczególności z uwzględnieniem wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE>Pfleger i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:281">ECLI:EU:C:2014:281</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) nie mają być opisane i określone przez organ karny (albo inny państwowy organ ścigania), w ramach ich funkcji jako przedstawicieli oskarżenia, lecz mają najpierw zostać opisane i określone raczej z własnej inicjatywy i niezależnie od aktywności stron postępowania przez sąd powołany (w postaci tej samej osoby lub funkcji) do rozstrzygnięcia o zgodności z prawem zaskarżonych środków karnych, a następnie przez ten sam sąd dowody te mają zostać w autonomiczny sposób śledczy przeprowadzone i ocenione?<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Uwagi na piśmie przedstawili Online Games, F. Breuer i in., rządy austriacki i belgijski oraz Komisja Europejska. Podczas rozprawy, która odbyła się w dniu <DATE ISO="20161110">10 listopada 2016 r.</DATE>, strony przedstawiły swoje argumenty ustnie i udzieliły odpowiedzi na pytania Trybunału.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="6"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P>Ocena</P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Dopuszczalność</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Rząd austriacki uważa, że niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niedopuszczalny.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Twierdzi on, po pierwsze, że przedstawione pytanie jest hipotetyczne. <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>Przepis krajowy<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>, do którego się ono odnosi, nie istnieje, bowiem jego rozumienie przez sąd odsyłający jest nieprawidłowe, prawidłowa jest natomiast wykładnia dokonana przez rząd austriacki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Przyjęcie stanowiska proponowanego przez rząd austriacki sprowadzałoby się do stwierdzenia, że Trybunał zobowiązany jest uznać twierdzenia rządu krajowego za prawidłową wykładnię prawa krajowego w miejsce sytuacji opisanej przez sąd odsyłający w odesłaniu prejudycjalnym. Stanowisko to jest w sposób oczywisty niesłuszne i jasne jest, że argumentacja rządu austriackiego w tym względzie jest całkowicie bezpodstawna. Nie rozważam jej zatem dalej<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Zobacz także, co do dopuszczalności odesłania prejudycjalnego, w sytuacji różnicy stanowisk pomiędzy sądami krajowymi, dotyczących interpretacji rozstrzygnięcia Trybunału, postanowienie Trybunału z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151015">15 października 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE><HT TYPE="ITALIC">Naderhirn</HT></NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑581/14</NO.CASE>, niepublikowane, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:707">EU:C:2015:707</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Przedłożonego pytania z całą pewnością <HT TYPE="ITALIC">nie</HT> można uznać za hipotetyczne na tej podstawie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Po drugie, rząd austriacki twierdzi, że sąd odsyłający nie przedstawił okoliczności faktycznych i prawnych zawisłego przed nim sporu dostatecznie dokładnie, aby umożliwić Trybunałowi wydanie orzeczenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pytania przedstawione przez sąd krajowy korzystają z domniemania, iż mają one znaczenie dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w trybie prejudycjalnym, o które wnioskował sąd krajowy, jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia, o którą wnioskowano, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem sporu przed sądem krajowym, gdy problem jest natury hipotetycznej bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia przydatnej odpowiedzi na pytania, które zostały mu postawione<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Zobacz m.in. wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100622">22 czerwca 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE><HT TYPE="ITALIC">Melki i Abdeli</HT></NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑188/10 i C‑189/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:363">EU:C:2010:363</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Prawdą jest, że dokładny status ustawy o grach losowych w systemie prawa krajowego jest, przynajmniej w zakresie, w jakim dotyczy to kwestii przedłożonych Trybunałowi, niejasny, i to pomimo pytań zadanych stronom podczas rozprawy. Jednakże moim zdaniem Trybunał dysponuje dostatecznymi informacjami w odniesieniu do okoliczności faktycznych i stanu prawnego w sporze zawisłym przed sądem odsyłającym i zakres przedłożonego pytania jest jasny. Ponadto ani Komisja Europejska, ani żaden z rządów, które przedstawiły uwagi, nie miały trudności ze sformułowaniem swych uwag w oparciu o treść postanowienia odsyłającego<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Zobacz na przykład wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040325">25 marca 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE><HT TYPE="ITALIC">Azienda Agricola Ettore Ribaldi i in</HT></NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑480/00, C‑482/00, C‑484/00, od C‑489/00 do C‑491/00 i od C‑497/00 do C‑499/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2004:179">EU:C:2004:179</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0074">74</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Uważam zatem, że sam wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest dopuszczalny.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="7"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Kwestie wstępne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P>Stosowanie karty i EKPC</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Aby karta miała zastosowanie, państwo członkowskie musi w rozumieniu jej art. 51 <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>stosować prawo Unii<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>. Jak wyjaśniłam w opinii w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Pfleger i in.</HT><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P><REF.DOC.ECR><NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:747">EU:C:2013:747</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE><HT TYPE="ITALIC">, w przypadku gdy</HT> państwo członkowskie przyjmuje środek stanowiący odstępstwo od podstawowej swobody zagwarantowanej przez TFUE, środek ten objęty jest zakresem prawa unijnego. Kompetencja do odstąpienia od podstawowej swobody zagwarantowanej prawem Unii w niektórych okolicznościach stanowi kompetencję, którą państwa członkowskie zachowują, a prawo unijne uznaje; jednakże <HT TYPE="ITALIC">korzystanie</HT> z tej kompetencji jest ograniczone prawem unijnym. Gdy sąd – czy to sąd krajowy, czy też Trybunał – bada, czy uregulowanie krajowe ograniczające korzystanie z takiej podstawowej swobody objęte jest zakresem odstępstwa traktatowego (a zatem jest dopuszczalne), wówczas wspomniane badanie przeprowadzane jest poprzez odwołanie się do prawa Unii oraz na podstawie kryteriów wywodzących się z prawa unijnego, a nie z prawa krajowego. W związku z tym państwo członkowskie należy uznać za <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>stosujące prawo Unii<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/> w rozumieniu art. 51, gdy wprowadza ono odstępstwo od podstawowej swobody. Wynika stąd, że karta znajduje zastosowanie<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Zobacz także w tym względzie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NAME.CASE><HT TYPE="ITALIC">Pfleger i in</HT></NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:281">EU:C:2014:281</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Skoro przepis prawa krajowego stanowiący przedmiot sporów w postępowaniach głównych <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>stosuje<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> prawo unijne, ponieważ mieści się on w zakresie prawa Unii, to należy go interpretować w świetle karty. Okoliczność, że niniejsza sprawa, w przeciwieństwie do sprawy <HT TYPE="ITALIC">Pfleger i in</HT>., dotyczy przepisów proceduralnych, które sąd krajowy musi zastosować przy rozstrzyganiu sprawy, a nie ważności przepisu krajowego stanowiącego odstępstwo, moim zdaniem nie ma znaczenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zwanego dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>ETPC<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>) art. 6 ust. 1 EKPC ma zastosowanie wobec wykroczeń o charakterze administracyjnym i odpowiadającego im postępowania karno-administracyjnego w prawie austriackim<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Zobacz między innymi wyrok z dnia <DATE ISO="20011220">20 grudnia 2001 r.</DATE> w sprawie Baischer przeciwko Austrii, CE:ECHR:2001:1220JUD003238196, § 22.</P></NOTE>. Z powyższego wynika, że wykroczenia takie dla celów tego przepisu należy traktować jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>karne<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Zobacz orzeczenie ETPC z dnia <DATE ISO="20020704">4 lipca 2002 r.</DATE> w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Weh i Weh przeciwko</HT> Austrii, CE:ECHR:2002:0704DEC003854497.</P></NOTE>, a zatem także w sposób nieunikniony, podlegające art. 47 karty.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P>Wyrok w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Pfleger i in.</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Pytanie przedstawione Trybunałowi w niniejszej sprawie powstało na tle wyroku <HT TYPE="ITALIC">Pfleger i in.</HT><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:281">EU:C:2014:281</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE><HT TYPE="ITALIC">. W tamtej sprawie Trybunał został poproszony o udzielenie odpowiedzi na pytania skierowane do niego przez</HT> Unabhängiger Verwaltungssenat des Landes Oberösterreich, (niezależny sąd administracyjny kraju związkowego Górna Austria) będący poprzednikiem sądu odsyłającego w niniejszej sprawie, dotyczące w istocie ważności ustawy o grach losowych w świetle zasady proporcjonalności, stosowanej w kontekście swobody świadczenia usług z art. 56 TFUE. Trybunał stwierdził, że art. 56 TFUE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on obowiązywaniu przepisów krajowych takich jak ustawa o grach losowych, <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>w sytuacji gdy przepisy te nie dążą w rzeczywistości do realizacji celu w postaci ochrony graczy lub zwalczania przestępczości i nie są one rzeczywiście podyktowane troską o ograniczenie okazji do gry lub chęcią zwalczania przestępczości związanej z takimi grami w sposób spójny i systematyczny<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Zobacz pkt 56 oraz sentencja wyroku.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Trybunał, dochodząc do tego wniosku, przedstawił swoje rozumowanie następująco:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>43</NO.P><TXT>[…] [N]ależy przypomnieć, że ograniczenia ustanawiane przez państwa członkowskie muszą spełniać przesłanki w zakresie proporcjonalności i niedyskryminacji wynikające z orzecznictwa Trybunału. W ten sposób prawo krajowe jest właściwe do zapewnienia realizacji wskazanego celu, tylko jeśli rzeczywiście odzwierciedla ono troskę o realizację tego celu w sposób spójny i systematyczny […].</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>44</NO.P><TXT>Sama okoliczność, iż dane państwo wybiera odmienny system ochrony niż przyjęty przez inne państwo członkowskie, nie może mieć wpływu na ocenę proporcjonalnego charakteru przepisów przyjętych w tej dziedzinie. Przepisy te powinny być jedynie oceniane z uwzględnieniem celów zakładanych przez właściwe organy zainteresowanego państwa członkowskiego oraz poziomu ochrony, jaki zamierzają one zapewnić […].</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P>47</NO.P><TXT>[…] [U]stalenie celów, jakie są w rzeczywistości realizowane przez ustawodawstwo krajowe, należy w ramach sprawy przedstawionej Trybunałowi w trybie art. 267 TFUE do właściwości sądu odsyłającego […].</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>48</NO.P><TXT>Ponadto do sądu odsyłającego należy również zbadanie, z uwzględnieniem wyjaśnień udzielonych przez Trybunał, czy nałożone przez państwo członkowskie ograniczenia odpowiadają wymogom wynikającym z orzecznictwa Trybunału jeśli chodzi o ich proporcjonalność […].</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>49</NO.P><TXT>W szczególności do właściwości tego sądu należy zapewnienie, między innymi w świetle konkretnych zasad stosowania danych przepisów przewidujących ograniczenia, że są one rzeczywiście podyktowane troską o ograniczenie okazji do gry i działalności w tej dziedzinie oraz chęcią zwalczania przestępczości związanej z takimi grami w sposób spójny i systematyczny […].</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>50</NO.P><TXT>W tym względzie Trybunał orzekł już, że jeżeli państwo członkowskie zamierza powołać się na cel odpowiedni do uzasadnienia ograniczenia swobody świadczenia usług, na tym państwie ciąży obowiązek przedstawienia sądowi, który ma rozstrzygnąć tę kwestię, wszystkich dowodów, które mogłyby temu sądowi pozwolić na ustalenie, że rzeczony środek spełnia wszystkie wymogi wynikające z zasady proporcjonalności […].</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P>52</NO.P><TXT>[…] sąd krajowy powinien dokonać ogólnej oceny okoliczności, w których przyjęto i wdrożono przepisy zawierające ograniczenia, takie jak będące przedmiotem postępowań głównych<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Trybunał w tej sprawie odnosił się do podstawowej swobody świadczenia usług ustanowionej w art. 56 TFUE. W niniejszej sprawie przedłożone pytanie dotyczy nie tylko tej swobody, ale także swobody przedsiębiorczości określonej w art. 49 TFUE<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Konkretny związek pomiędzy stanem faktycznym w niniejszej sprawie a swobodą przedsiębiorczości nie wynika w sposób całkiem jasny z odesłania prejudycjalnego. Przyjmuję jednakże, że dotyczy on zaangażowania spółki słowackiej, o której mowa w pkt 18 powyżej.</P></NOTE>. Jednakże ze względu na to, że przepisy pozwalające państwu członkowskiemu na odstępstwo od drugiej z tych swobód zawarte w art. 51–54 TFUE znajdują również zastosowanie wobec swobody świadczenia usług zgodnie z art. 62 TFUE, moim zdaniem zasady określone w wyroku <HT TYPE="ITALIC">Pfleger i in.</HT><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:281">EU:C:2014:281</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE><HT TYPE="ITALIC">stosuje się jednakowo wobec obu tych swobód</HT>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="9"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P>Rola sądu odsyłającego i charakter naruszeń zarzucanych skarżącym w postępowaniu głównym</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający jest częścią austriackiego systemu prawa administracyjnego. Technicznie powinien zastać zaklasyfikowany jako sąd apelacyjny drugiej instancji, gdyż wykroczenia administracyjne rozpatrywane są w pierwszej instancji przez organy administracji<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Zobacz, w odniesieniu do Unabhängiger Verwaltungssenat (niezależnego sądu administracyjnego), jako poprzednika obecnego Landesverwaltungsgericht (sądu administracyjnego kraju związkowego), orzeczenie ETPC z dnia <DATE ISO="20020704">4 lipca 2002 r.</DATE> w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Weh i Weh</HT> <HT TYPE="ITALIC">przeciwko</HT> Austrii, CE:ECHR:2002:0704DEC003854497. Rząd austriacki podczas rozprawy potwierdził, że Landesverwaltungsgericht zajmuje podobną pozycję.</P></NOTE>. Odwołania od jego wyroków wnosi się do Verwaltungsgerichtshof (wyższego sądu administracyjnego).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Wykroczenia, o popełnienie których zostali oskarżeni skarżący w postępowaniu głównym, stanowią według prawa krajowego wykroczenia administracyjne i procedura, jaka ma zastosowanie w takich sprawach, to procedura administracyjna. Procedura ta wymaga, aby sąd rozstrzygający sprawę wykroczenia działał z urzędu<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Zobacz pkt 14 powyżej.</P></NOTE>. W przypadku wniesienia apelacji do sądu takiego jak sąd odsyłający organ administracji, który nałożył karę administracyjną, przyjmuje rolę organu oskarżającego<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Takie jest przynajmniej stanowisko przedstawione w pisemnych uwagach przez rząd austriacki. Co do Unabhängiger Verwaltungssenat (niezależnego sądu administracyjnego) jako poprzednika obecnego Landesverwaltungsgericht (sądu administracyjnego kraju związkowego), zob. orzeczenie ETPC z dnia <DATE ISO="20020704">4 lipca 2002 r.</DATE> w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Weh i Weh</HT> <HT TYPE="ITALIC">przeciwko</HT> Austrii, CE:ECHR:2002:0704DEC003854497. W swoich uwagach dotyczących tamtej sprawy sąd odsyłający wskazuje, że § 51d Verwaltungsstrafgesetz (ustawy o karach administracyjnych), na którym ETPC oparł swoją analizę, został uchylony bez zastąpienia innym przepisem. Zwracam jednak uwagę, że w protokole sprawy zawisłej przed sądem odsyłającym w postępowaniu Online Games, który stanowi część akt przedłożonych Trybunałowi, znajdują się odniesienia do dyrekcji policji jako strony pozwanej (<HT TYPE="ITALIC">belangte Behörde</HT>), przy czym przedstawiciel tego organu nie brał udziału w rozprawie i nie podano przyczyn tej nieobecności.</P></NOTE>. Jak wspomniałam w pkt 31 powyżej, naruszenia, o jakich popełnienie oskarża się skarżących w postępowaniu głównym, są klasyfikowane jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>karne<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/> w rozumieniu art. 6 EKPC.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Co do istoty</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>W swoim pytaniu sąd odsyłający zwraca się w zasadzie o wskazówki dotyczące stosowania art. 6 EKPC i art. 47 karty w postępowaniu sądowym dotyczącym zarzucanego naruszenia przepisu krajowego, który aby został uznany za ważny, musi spełniać warunki dotyczące odstępstw od swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług, o których mowa, odpowiednio, w art. 49 i 56 TFUE, i stosowane w orzecznictwie Trybunału, w szczególności zaś w wyroku Pfleger i in.<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:281">EU:C:2014:281</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Zgodnie z procedurą określaną zazwyczaj jako kontradyktoryjna<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Używam tego terminu na określenie procedury, w której strony przygotowują i przedstawiają swoją argumentację oraz zbierają i przedstawiają dowody, tym samym przy zachowaniu pewnych zasad kontrolując postępowanie. Ustalenie stanu faktycznego należy do sędziego lub do ławy przysięgłych, którzy w czasie postępowania pozostają neutralni. Nie używam tego pojęcia w szerszym sensie, jaki czasem nadaje mu ETPC, dla określenia procedury zapewniającej zasadę równości stron w postępowaniu (zob. na przykład wyrok z dnia <DATE ISO="20000216">16 lutego 2000 r.</DATE> w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Rowe i Davis przeciwko Zjednoczonemu Królestwu</HT>, CE:ECHR:2000:0216JUD002890195, § 60).</P></NOTE> zadania oskarżyciela i sądu są, przynajmniej teoretycznie, jednoznacznie oddzielone. Do tego pierwszego należy zebranie i przedstawienie materiału, na jakim opiera się on dla uzasadnienia swoich twierdzeń w sprawie, natomiast obowiązkiem tego drugiego jest wydanie orzeczenia w sprawie tego materiału, w świetle między innymi twierdzeń przedstawionych przez obronę. Gdyby sąd w tej procedurze miał wykonywać funkcje należące do oskarżyciela, stanowiłoby to niedopuszczalne odstępstwo od jego funkcji sądowniczej i wydany w taki sposób wyrok z prawie całkowitą pewnością zostałby uchylony w apelacji.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>W postępowaniu przed sądem odsyłającym sąd zobowiązany jest do badania dostępnego mu materiału dowodowego z urzędu<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Zobacz pkt 14 i 36 powyżej.</P></NOTE>. Procedura taka, która wiąże się z całkowicie innym rozkładem zadań pomiędzy oskarżeniem a sądem, tradycyjnie określana jest jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>inkwizycyjna<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Chociaż określenie to użyte zostało w odesłaniu prejudycjalnym i pojawia się także w pisemnych uwagach rządu austriackiego, podczas rozprawy pełnomocnik rządu austriackiego wydawał się ostrożnie podchodzić do jego stosowności w kontekście systemu austriackiego, który jest przedmiotem postępowania głównego. Podkreślam zatem, że używam go w sposób opisowy, nie zaś jako technicznego terminu prawniczego.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Zwracano już uwagę, że obecnie trudno byłoby znaleźć system prawny, który byłby w pełni kontradyktoryjny lub w pełni inkwizycyjny<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Zobacz T. Armenta-Deu, Beyond Accusatorial or Inquisitorial Systems: a Matter of Deliberation and Balance, w: <HT TYPE="ITALIC">Visions of Justice</HT>, ed. B. Ackerman, K. Ambos, H. Sikirić, Duncker &amp; Humboldt, Berlin 2016, s. 57–75.</P></NOTE>. Zgodnie z opisem przedstawionym przez rząd austriacki w jego pisemnych uwagach podstawowe elementy systemu, jaki stosuje się w postępowaniu przed sądem odsyłającym, są następujące: po pierwsze, sąd musi z urzędu badać prawdziwość stanu faktycznego w kontekście zarzucanego wykroczenia, gromadząc wszelkie niezbędne dowody, przy czym stanowiska stron nie mają w tym zakresie znaczenia. W postępowaniu tym sąd zobowiązany jest uczynić wszystko, co możliwe, w celu ustalenia prawdy materialnej. Musi on zatem wykorzystać wszystkie dostępne źródła dowodowe, a w szczególności zgromadzić wszelkie dowody mogące mieć znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie przed nim zawisłej. Musi zbadać cały materiał, jaki potencjalnie może mieć wpływ na wynik sprawy, bez ograniczeń, i jest zobowiązany zrobić to w pełni samodzielnie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Rozumowanie sądu odsyłającego przedstawione w odesłaniu prejudycjalnym częściowo sugeruje, że Trybunał powinien stwierdzić, iż procedura inkwizycyjna jest z samej swej natury sprzeczna z wymogami art. 6 EKPC i art. 47 karty.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Na poparcie swojego stanowiska sąd odsyłający przywołuje kilka wyroków ETPC<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Są to między innymi wyroki: z dnia <DATE ISO="20051215">15 grudnia 2005 r.</DATE> w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Kyprianou przeciwko</HT> Cyprowi, CE:ECHR:2005:1215JUD007379701, §§ 118, 121, 126–128; z dnia <DATE ISO="20100518">18 maja 2010 r.</DATE> w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Ozerov przeciwko Rosji</HT>, CE:ECHR:2010:0518JUD006496201, §§ 51–54; z dnia <DATE ISO="20160920">20 września 2016 r.</DATE> w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Karelin przeciwko Rosji</HT>, CE:ECHR:2016:0920JUD000092608. Ostatni z tych wyroków został wydany już po skierowaniu odesłania prejudycjalnego; odniesienie do niego zostało przedłożone przez sąd odsyłający oddzielnie.</P></NOTE>, dwie opinie rzeczników generalnych Trybunału<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Są to opinie rzecznika generalnego D. Ruiza-Jaraba Colomera w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE><HT TYPE="ITALIC">Kaba</HT></NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑466/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2002:447">EU:C:2002:447</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0090">90</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast., i rzecznika generalnego P. Cruza Villalóna w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>X</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑507/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:682">EU:C:2011:682</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast.</P></NOTE> oraz opinię wydaną przez Radę Konsultacyjną Sędziów Europejskich i Radę Konsultacyjną Prokuratorów Europejskich (zwaną dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>opinią CCJE/CCPE<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>)<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Zobacz opinia Rady Konsultacyjnej Sędziów Europejskich nr 12(2009) i opinia nr 4(2009) Rady Konsultacyjnej Prokuratorów Europejskich (<QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>deklaracja z Bordeaux<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>), pkt 3 i 7. Opinia dostępna jest pod adresem http://www.coe.int/t/dghl/cooperation/ccje/textes/avis_EN.asp.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Prawdą jest, że w każdym z tych dokumentów można znaleźć komentarze i uwagi kładące nacisk na znaczenie bezstronności sądu. Wyroki ETPC i opinia CCJE/CCPE także podkreślają, że istnieje potrzeba rozróżnienia pomiędzy funkcją oskarżyciela i sądu, aby wykluczyć ich mylenie<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Zobacz w szczególności wyrok ETPC z dnia <DATE ISO="20051215">15 grudnia 2005 r.</DATE> w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Kyprianou przeciwko</HT> Cyprowi, CE:ECHR:2005:1215JUD007379701, § 126.</P></NOTE>. Jednak nic nie wskazuje na to, aby system inkwizycyjny miał lub mógł sam w sobie zostać uznany za niebezpieczny.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Nie sądzę także, aby istniały dobre podstawy dla przyjęcia stanowiska sądu odsyłającego<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Muszę podkreślić, że wbrew temu, co twierdził podczas rozprawy pełnomocnik Online Games, w mojej opinii w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Pfleger i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:747">EU:C:2013:747</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, <HT TYPE="ITALIC">nie</HT> twierdziłam, aby system inkwizycyjny był sprzeczny czy to z EKPC czy z prawem Unii.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Moim zdaniem prawdą jest, że zarówno system kontradyktoryjny, jak i system inkwizycyjny mogą, w przypadku gdy nie zostanie dotrzymana odpowiednia staranność, powodować trudności dotyczące zgodności z art. 6 EKPC i art. 47 karty. W przypadku systemu kontradyktoryjnego słaba reprezentacja oskarżonego może prowadzić do nierówności stron. W przypadku systemu omawianego w niniejszej<?PAGE NO="11"?> sprawie brak właściwego odróżnienia zadań oskarżyciela i sędziego może prowadzić do rozmycia się obu funkcji, co również będzie niekorzystne dla oskarżonego. Jednak stosowane prawidłowo, oba te systemy prowadzą do ustalenia prawdy, tyle że prowadzą do tego w różny sposób. Do funkcji oskarżyciela w postępowaniu inkwizycyjnym powrócę w dalszej części niniejszej opinii<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Zobacz pkt 63 i nast. poniżej.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Odrzucam zatem twierdzenie, jakoby system inkwizycyjny z samej swojej natury miał być sprzeczny z wymogami art. 6 EKPC i art. 47 karty.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Nie oznacza to jednakże, aby sądowi odsyłającemu nie można było udzielić użytecznych wskazówek w odpowiedzi na jego pytanie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Pozostaje w szczególności kwestia stosowania wyroku w sprawie Pfleger i in.<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:281">EU:C:2014:281</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> w kontekście systemu krajowego takiego jak opisany w pkt 40 powyżej.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P>Punkt 50 wyroku Pfleger i in.</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>W tym względzie rząd austriacki proponuje interpretację, która moim zdaniem zasadniczo pomija pkt 50. Koncentruje się natomiast na pkt 48, 49 i 52. Trybunał przedstawia w nich swą interpretację obowiązków sądu, który został wezwany do rozstrzygnięcia w sprawie ważności przepisów określonych jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>przepisy zawierające ograniczenia<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Zobacz pkt 52 wyroku.</P></NOTE>. Jeśli czytać te fragmenty poza ich kontekstem, można odnieść wrażenie, że wątpliwości sądu odsyłającego są nieuzasadnione. Państwo członkowskie i jego organy nie mają do odegrania żadnej roli. Zasadnicza rola należy do sądu krajowego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Oznacza to jednak pozostawienie pkt 50 wyroku poza nawiasem, a zatem zlekceważenie znacznej części analizy przeprowadzonej przez Trybunał. Nie uważam, aby było to właściwe. Należy także mieć na uwadze, że rozumowanie Trybunału przedstawione w tym punkcie stanowi odzwierciedlenie orzecznictwa Trybunału dotyczącego omawianej kwestii<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>Zobacz wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100908">8 września 2010 r.</DATE> <NAME.CASE><HT TYPE="ITALIC">Stoß i in</HT></NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑316/07, od C‑358/07 do C‑360/07, C‑409/07 i C‑410/07</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:504">EU:C:2010:504</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0071">71</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110915">15 września 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE><HT TYPE="ITALIC">Dickinger i Ömer</HT></NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑347/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:582">EU:C:2011:582</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0054">54</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150611">11 czerwca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE><HT TYPE="ITALIC">Berlington Hungary i in</HT></NAME.CASE>., <NO.CASE>C‑98/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:386">EU:C:2015:386</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0065">65</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Zobacz także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080313">13 marca 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE><HT TYPE="ITALIC">Komisja/Belgia</HT></NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑227/06</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:160">EU:C:2008:160</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0063">63</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>Wymóg nałożony w pkt 50 na państwa członkowskie jest istotny i obciążający. W przypadku każdego odstępstwa od podstawowych swobód państwo członkowskie zobowiązane jest przedstawić jasne i przekonujące powody na jego uzasadnienie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Z samej swojej natury powody te będą prawdopodobnie złożone, wymagające w większości przypadków, o ile nie zawsze, szczególnej wiedzy związanej z państwem członkowskim zamierzającym wprowadzić odstępstwo. W prawie wszystkich przypadkach ich podstawą będą konkretne realia społeczne i ekonomiczne oraz konkretna polityka społeczna i ekonomiczna danego państwa członkowskiego. Można oczekiwać, że owo państwo członkowskie uważnie rozważyło powód czy powody uzasadniające dany środek przed jego przyjęciem. W takim kontekście należy moim zdaniem odczytywać odniesienie Trybunału w pkt 47 wyroku Pfleger i in.<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:281">EU:C:2014:281</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>celów, <HT TYPE="ITALIC">jakie są w rzeczywistości realizowane przez ustawodawstwo krajowe</HT><QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Wyróżnienie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Zadanie przedstawienia takiego uzasadnienia może moim zdaniem zostać zrealizowane jedynie przez dane państwo członkowskie<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Muszę wyjaśnić, że odnosząc się tutaj do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>państwa członkowskiego<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>, nie mam na myśli, że to rząd tego państwa członkowskiego powinien przedstawić niezbędne uzasadnienie. Uzasadnienie to jednak musi zostać przedstawione przez stronę reprezentująca państwo członkowskie albo posiadającą do tego upoważnienie.</P></NOTE>. Nie należy to do innych stron uczestniczących w postępowaniu, w tym do sądu krajowego czy strony kwestionującej ważność środka wprowadzającego dane odstępstwo. Innymi słowy, nie można oczekiwać, że będą oni <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>odgadywać<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/> powody, dla których państwo członkowskie przyjęło dany środek.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Jeżeli tego rodzaju obowiązek nie wynika już z samego systemu prawnego danego państwa członkowskiego – i w zakresie, w jakim tak się dzieje – będzie on nakładał się na przepisy proceduralne, które w innym przypadku miałyby zastosowanie. Nie może to oczywiście wprowadzać odstępstwa od prawa do obrony, lecz w istocie powinno je wzmacniać poprzez zapewnienie szybszego i pełniejszego dostępu do rozumowania, jakie prowadziło do przyjęcia przez państwo członkowskie danego odstępstwa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Zadaniem sądu krajowego pozostają oczywiście ocena i wydanie orzeczenia w sprawie materiału przedstawionego przez państwo członkowskie. Jest tak niezależnie od tego, czy postępowanie przed sądem krajowym oparte jest na modelu kontradyktoryjnym czy inkwizycyjnym. W tym drugim przypadku sąd krajowy będzie (lub może być) także zobowiązany z urzędu do przeprowadzenia własnego dochodzenia i wymóg ten będzie miał zastosowanie w każdym przypadku. Materiał przedłożony przez państwo członkowskie będzie funkcjonował jako uzupełnienie tego dochodzenia, z zastrzeżeniem kwestii, którą omówię poniżej<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Zobacz pkt 68 poniżej.</P></NOTE>, lecz nie będzie go zastępował.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>To, jak konkretnie sąd krajowy prowadzi swoje postępowanie dowodowe, w bardzo dużej mierze zależy od tego sądu, pod warunkiem że owo postępowanie jest zgodne z wymogami określonymi w EKPC i w prawie Unii, w szczególności z zasadami równoważności i skuteczności<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Zobacz w tym względzie między innymi wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150122">22 stycznia 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE><HT TYPE="ITALIC">Stanley International Betting i Stanleybet Malta</HT></NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑463/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:25">EU:C:2015:25</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, oraz – w stosownych przypadkach – w karcie. Charakter tego zadania będzie w sposób nieunikniony różnił się (w niektórych sytuacjach znacznie) w poszczególnych sprawach i w poszczególnych sądach, a do Trybunału nie należy wkraczanie w obszary, które pozostają wyłącznie w zakresie prawa krajowego<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Zgodnie z orzecznictwem Trybunału w braku przepisów Unii w danej dziedzinie do wewnętrznego porządku prawnego każdego państwa członkowskiego należy określenie zasad proceduralnych dotyczących środków prawnych, które mają zapewnić ochronę uprawnień, jakie podmioty prawa wywodzą z prawa Unii (zob. tak między innymi wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100318">18 marca 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE><HT TYPE="ITALIC">Alassini i in</HT></NAME.CASE>., od <NO.CASE>C‑317/08 do C‑320/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:146">EU:C:2010:146</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Warto jednak odnieść się do dwóch szczególnych kwestii, które zostały poruszone w odesłaniu prejudycjalnym i uwagach przedłożonych Trybunałowi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Po pierwsze, obowiązki sądów w zakresie prowadzenia dochodzenia zgodnie z opisem rządu austriackiego są niemałe, aby nie rzec wręcz: herkulesowe<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Zobacz pkt 40 powyżej.</P></NOTE>. Jakimi środkami dysponują sądy krajowe podejmujące te obowiązki w zakresie prowadzenia dochodzenia? W prostych sprawach, dotyczących kwestii znanych sądowi krajowemu, pytanie to jest bardziej teoretyczne niż rzeczywiście istotne. Lecz w sprawach takich jak niniejsza, które mogą dotyczyć skomplikowanych kwestii analizy naukowej i statystycznej, zadanie to moim zdaniem w sposób oczywisty nie jest możliwe do wykonania jedynie przez sąd, działający bez wsparcia. Kluczowym elementem tego zadania staje się materiał pochodzący od ekspertów.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>W niniejszym odesłaniu prejudycjalnym sąd odsyłający wskazuje, że rejonowe sądy administracyjne w Austrii nie mają własnych niezależnych biegłych i że muszą zwracać się przede wszystkim do biegłych przy jednej z krajowych służb administracyjnych (istnieje prawdopodobieństwo, że mogą oni należeć do tej samej instytucji, która jest stroną postępowania przed sądem krajowym).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Gdyby tak było<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Zapytany o to podczas rozprawy, pełnomocnik rządu austriackiego, nie zaprzeczając, że taka sytuacja występuje, wolał skupić się na obowiązku zbadania przez sąd odsyłający wszystkich istotnych okoliczności sprawy.</P></NOTE>, moim zdaniem taka sytuacja budziłaby poważne wątpliwości co do zgodności z art. 6 EKPC i, w dalszej kolejności, z art. 47 karty. Artykuł 6 ust. 1 EKPC wymaga, aby oskarżony przy rozstrzyganiu o zasadności oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej miał prawo do rozpatrzenia jego sprawy <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/>. Biorąc pod uwagę, iż krajowe sądy administracyjne w Austrii działają z urzędu przy dokonywaniu ocen, istnieje prawdopodobieństwo, że – przynajmniej w bardziej skomplikowanych sprawach – sądy te będą musiały zwrócić się do jednego lub kilku biegłych, aby być w stanie wyrobić sobie ostateczny pogląd. Moim zdaniem jest jasne, że biegli ci muszą również być niezależni i bezstronni. Muszą oni także posiadać odpowiednie kwalifikacje, aby być w stanie dokonać oceny i analizy sprzecznych stanowisk. Ich rolą jest bowiem udzielenie pomocy sądowi w wykonywaniu jego obowiązków. Dokonując oceny bezstronności, ETPC podkreślił, że wymóg ten zawiera elementy subiektywne i obiektywne<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Zobacz między innymi wyrok z dnia <DATE ISO="20051215">15 grudnia 2005 r.</DATE> w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Kyprianou przeciwko</HT> Cyprowi, CE:ECHR:2005:1215JUD007379701, §§118, 119. Dla uniknięcia wątpliwości muszę podkreślić, że w niniejszej sprawie nic nie wskazuje na wystąpienie jakiegokolwiek subiektywnego elementu tej analizy.</P></NOTE>. Moim zdaniem musi istnieć przynajmniej ryzyko, że biegli wywodzący się z krajowej służby administracji nie będą w stanie spełnić pierwszego z nich, oraz prawie pewność co do drugiego z nich. Wynika z tego, że sądy krajowe muszą mieć dostęp do usług biegłych, którzy są rzeczywiście niezależni i bezstronni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Druga kwestia dotyczy możliwości oparcia się przez sąd krajowy na dokumentach wyjaśniających<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Po niemiecku <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/><HT TYPE="ITALIC">Erläuterungen</HT><QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>.</P></NOTE> do kwestionowanych krajowych aktów prawnych oraz na protokołach z posiedzeń parlamentu, na których przyjęto te akty prawne. Rząd austriacki sugeruje, że sąd może odwołać się do tych pierwszych, zaś rząd belgijski – że do tych drugich. Czy sąd krajowy może oprzeć się na jednym lub na obu z tych źródeł, które znajdują się już w domenie publicznej, eliminując w ten sposób potrzebę przedstawienia przez państwo członkowskie uzasadnienia zgodnie z pkt 50 wyroku Pfleger i in.<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:281">EU:C:2014:281</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Rozwiązanie takie wydaje się nadmiernie uproszczone. Podczas gdy właściwe organy krajowe niewątpliwie będą pragnęły oprzeć się na takich dokumentach w swoich stanowiskach przedstawianych sądowi krajowemu, wszelkie zastrzeżenia będą prawdopodobnie dotyczyć jednego lub kilku szczególnych aspektów danego aktu prawnego. Na państwie członkowskim spoczywa ciężar wskazania sądowi krajowemu, na których elementach jego szerszego uzasadnienia sąd ten powinien się skupić przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Państwo członkowskie może chcieć (i mieć potrzebę) przedstawienia dalszych i pełniejszych informacji na poparcie uzasadnienia, na którym opiera ono swoje twierdzenia. Ponadto źródeł tych z definicji nie można uznać za pełne i wiarygodne w sytuacji takiej, jaka miała miejsce w odniesieniu do ustawy o grach losowych, gdy Trybunał wyraźnie wskazał, że ten akt prawny może nie spełniać wymogów prawa Unii<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE> <NAME.CASE>Pfleger i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:281">EU:C:2014:281</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i sentencja.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P>Obecność oskarżyciela podczas rozpraw</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający wyraża wątpliwość co do tego, że oskarżenie nie pełni jasnej roli w toczącym się przed nim postępowaniu. Sąd ten wskazuje w szczególności, że w postępowaniu takim jak postępowanie główne oskarżenie jest obecne jedynie wyjątkowo. Miejsce oskarżenia zajmuje natomiast przedstawiciel władz wykonawczych, który ponadto pozostaje w postępowaniu całkowicie bierny<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Zobacz także przypis 23 in fine.</P></NOTE>.<?PAGE NO="14"?> Główną obawą sądu odsyłającego wydaje się rozmycie rozróżnienia pomiędzy rolami sądu i oskarżenia, co w konsekwencji może mieć wpływ na niezależność i bezstronność sądu. Sąd ten powołuje się w tym zakresie na trzy wyroki ETPC. Pierwszy z nich to wyrok <HT TYPE="ITALIC">Kyprianou przeciwko</HT> Cyprowi<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20051215">15 grudnia 2005 r.</DATE>, CE:ECHR:2005:1215JUD007379701.</P></NOTE>. Sprawa ta dotyczyła postępowania o obrazę sądu prowadzonego w trybie doraźnym przez tych samych sędziów, których skarżący krytykował na posiedzeniu jawnym. Oskarżycielami byli sami sędziowie. ETPC stwierdził, że pomieszanie funkcji może w sposób oczywisty powodować obiektywnie uzasadnioną obawę co do bezstronności sądu prowadzącego postępowanie<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Paragrafy 127 i 128 wyroku.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Drugi przytoczony wyrok to <HT TYPE="ITALIC">Ozerov przeciwko</HT> Rosji<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20100518">18 maja 2010 r.</DATE>, CE:ECHR:2010:0518JUD006496201.</P></NOTE>. W tej sprawie skarżący został skazany za popełnienie przestępstwa przez sąd pierwszej instancji. W ciągu całego postępowania nie był obecny przedstawiciel oskarżenia, chociaż nakazano uczestnictwo państwowej prokuratury. Postępowanie w tej sprawie było kontradyktoryjne i zgodnie z obowiązującym w tamtym czasie prawem krajowym prokurator miał obowiązek uczestnictwa w postępowaniu, jeśli wydano takie zarządzenie. Gdyby prokurator był obecny, brałby udział w badaniu materiału dowodowego i przedstawiał swoje stanowisko. ETPC stwierdził, że sąd krajowy dopuścił do pomieszania ról oskarżyciela i sędziego, tym samym dając powody do uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Zobacz §§ 52–55 wyroku.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Trzeci z powołanych wyroków zapadł w sprawie <HT TYPE="ITALIC">Karelin</HT> <HT TYPE="ITALIC">przeciwko</HT> Rosji<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20160920">20 września 2016 r.</DATE>, CE:ECHR:2016:0920JUD000092608. Jak wskazałam w przypisie 29 powyżej, wyrok ten został powołany przez sąd odsyłający oddzielnie.</P></NOTE>. Skarżący w tej sprawie został skazany za popełnienie wykroczenia administracyjnego i odwołał się od tego orzeczenia. Ani w postępowaniu w pierwszej instancji, ani w odwoławczym nie był obecny przedstawiciel oskarżenia. Podczas rozprawy sąd rozpoznający sprawę dokonał zmiany zarzutów stawianych oskarżonemu. ETPC zauważył, że przy nieobecności prokuratora sąd rozpoznający sprawę nie miał innej możliwości niż samodzielnie nie tylko przedstawić, lecz również popierać w trakcie przewodu sądowego akt oskarżenia przeciwko skarżącemu. Stwierdził przy tym, że brak oskarżyciela w postępowaniu w obu instancjach narusza wymóg bezstronności<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Zobacz § 84 wyroku.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Dochodząc do tego wniosku, ETPC dokonał przeglądu swojego orzecznictwa dotyczącego obawy o stronniczość, jaka może powstać w sytuacji braku oskarżyciela publicznego podczas rozpraw sądowych. Przegląd ten przeprowadzony został bez rozróżnienia pomiędzy procedurą kontradyktoryjną a inkwizycyjną<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>Zobacz § 53 i nast. odnośnego wyroku.</P></NOTE>. ETPC brał także pod uwagę kwestie, które mogą wyniknąć w związku z tym, że postępowanie toczy się w postępowaniu odwoławczym, a nie w pierwszej instancji. Stwierdził on, że w postępowaniu odwoławczym sytuacja może być inna, w szczególności wtedy, gdy badane są tylko kwestie prawne, i że rola prokuratora może wtedy zostać uznana za <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>mniej niezbędną<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/>. Dodał jednak, że pomimo to wymóg bezstronności musi być zachowany także na tym etapie<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>Zobacz §§ 81 i 83 wyroku.</P></NOTE>. ETPC stwierdził także, że w sytuacjach, gdy przeprowadzenie rozprawy uznawane jest za właściwe dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej zarzutów karnych przeciwko oskarżonemu, obecność przedstawiciela organu oskarżającego <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>jest co do zasady właściwa w celu uniknięcia uzasadnionych wątpliwości, jakie w przeciwnym wypadku mogłyby powstać co do bezstronności sądu<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>Zobacz § 76 wyroku.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Nie widzę tutaj żadnego wspólnego motywu dla tych wszystkich twierdzeń – poza nadrzędnym wymogiem, aby organ sądowy powołany do stwierdzenia winy oskarżonego, zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji, działał w sposób obiektywnie niezależny i bezstronny. Innymi słowy, nie widzę, aby mogły tu zostać ustalone sztywne reguły dotyczące obecności oskarżyciela w postępowaniach obu typów, oprócz stwierdzenia ETPC, że jest to co do zasady <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>właściwe<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/>. Chociaż stwierdzenie to padło<?PAGE NO="15"?> w kontekście rozprawy w pierwszej instancji, a postępowanie przed sądem takim jak sąd odsyłający w niniejszej sprawie zostało zaliczone do postępowań apelacyjnych, charakter tego postępowania zgodnie z prawem krajowym powoduje, że stanowi ono pierwszą okazję do dokonania przez sąd pełnej oceny sprawy. Ponadto powodem przeprowadzenia rozprawy jest umożliwienie dialogu pomiędzy stronami postępowania i, w drodze tego dialogu, zapewnienie odpowiednich informacji sądowi. Jeżeli oskarżyciel nie jest obecny, dialog taki nie może się toczyć w ogóle lub nie może się toczyć w sposób pełny<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P>Rząd austriacki w swoich pisemnych uwagach dużą wagę przywiązuje do faktu, że w sprawach takich jak w postępowaniu głównym funkcję oskarżyciela przejmuje organ administracji, który nałożył karę administracyjną (zob. pkt 36 powyżej). Nie ma zatem pomieszania ról oskarżenia i sądu. Pragnę zauważyć, że przy ocenie trafności tej uwagi należy wskazać, iż istnieje niewątpliwie wzajemny związek pomiędzy stopniem, w jakim organ ten pełni rolę aktywną w postępowaniu w przeciwieństwie do roli całkowicie biernej.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Należy dodać, że ze względu na nadrzędny wymóg niezależności i bezstronności w przypadku jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie sąd krajowy mający wydać rozstrzygnięcie musi przede wszystkim zapewnić spełnienie tego wymogu. Gdyby w danym przypadku miało to oznaczać, że sąd krajowy zmuszony jest powstrzymać się od podniesienia kwestii, która byłaby korzystna dla oskarżenia i niekorzystna dla oskarżonego, to tak powinno się stać. Podkreślam tutaj również, że w żadnym przypadku nie może być obowiązkiem sądu w sytuacji takiej jak sytuacja sądu odsyłającego zastępowanie państwa członkowskiego w przedstawianiu uzasadnienia, które w świetle pkt 50 wyroku Pfleger i in.<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140430">30 kwietnia 2014 r.</DATE>, <NO.CASE>C‑390/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:281">EU:C:2014:281</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>. Zobacz pkt 51 i nast. powyżej.</P></NOTE> państwo to ma podać. Gdyby uzasadnienie takie nie zostało przedstawione (tak jak jest to w każdym innym przypadku, gdy oskarżenie poprzez swoją nieobecność, bierność lub w inny sposób nie wykonuje ciążących na nim obowiązków), sąd krajowy może wyciągnąć z tego nieprzedstawienia wszelkie właściwe wnioski.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P>Wnioski</P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Proponuję zatem, aby Trybunał udzielił następującej odpowiedzi na pytanie przedstawione przez Landesverwaltungsgericht Oberösterreich (sąd administracyjny kraju związkowego Górna Austria):</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P>W sytuacji gdy ustawodawstwo państwa członkowskiego ma wprowadzić odstępstwo od podstawowej swobody Unii Europejskiej, w tym swobody świadczenia usług ustanowionej w art. 56 TFUE i swobody przedsiębiorczości ustanowionej w art. 49 TFUE, ani art. 6 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ani art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej nie stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, zgodnie z którymi w ramach postępowania karno-administracyjnego sąd posiadający jurysdykcję w zakresie oceny ważności tego odstępstwa w świetle prawa Unii zobowiązany jest przeprowadzić dochodzenie z urzędu. Jednakże do państwa członkowskiego, które zamierza powołać się na to odstępstwo, należy przedstawienie uzasadnienia dla danego środka prawnego w taki sposób, aby oskarżony o popełnienie wykroczenia był świadomy jego charakteru, a odnośny sąd był w stanie dokonać jego oceny i wydać rozstrzygnięcie. W tym kontekście znaczenie mogą mieć następujące dodatkowe względy:</P><P><LIST TYPE="DASH"><ITEM><P>przy podejmowaniu decyzji dotyczącej rozstrzygnięcia w sprawie sąd ten ma prawo zwrócić się do niezależnych i bezstronnych biegłych;</P></ITEM><ITEM><P>chociaż nie istnieje ogólna zasada wymagająca obecności przedstawiciela organu oskarżającego w postępowaniu przed odnośnym sądem, obecność taka jest co do zasady właściwa w celu uniknięcia uzasadnionych wątpliwości, jakie w przeciwnym wypadku mogłyby powstać co do bezstronności sądu.</P></ITEM></LIST></P></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>