–

ο A, εκπροσωπούμενος από τον J. Kaulo, luvan saanut oikeudenkäyntiavustaja,

–

ο B, εκπροσωπούμενος από τον M. Jakobsson, asianajaja,

–

η Φινλανδική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον S. Hartikainen,

–

η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τους É. Gippini Fournier και I. Koskinen,

1

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 5, παράγραφος 1, της οδηγίας 2008/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2008, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων (ΕΕ 2008, L 299, σ. 25), σε συνδυασμό με το άρθρο 5, παράγραφος 3, στοιχεία βʹ και γʹ, της οδηγίας αυτής.

2

Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ των A και B σχετικά με αγωγικές αξιώσεις κατά του B προβληθείσες στο πλαίσιο δίκης λόγω προσβολής σήματος.

Το νομικό πλαίσιο

Το δίκαιο της Ένωσης

3

Το άρθρο 5 της οδηγίας 2008/95, το οποίο φέρει τον τίτλο «Δικαιώματα που παρέχει το σήμα», ορίζει τα ακόλουθα:

Το φινλανδικό δίκαιο

4

Κατά το άρθρο 4, παράγραφος 1, του tavaramerkkilaki (7/1964) [νόμου περί σημάτων (7/1964)], όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της κύριας δίκης, το δικαίωμα επί του σημείου συνεπάγεται ότι, στις συναλλαγές, κανείς άλλος εκτός του δικαιούχου ενός σήματος δεν μπορεί να χρησιμοποιεί σημείο ικανό να προκαλέσει σύγχυση με το εν λόγω σήμα για ένα προϊόν, επί της συσκευασίας του, σε διαφήμιση, σε εμπορικά έγγραφα ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, ακόμη και προφορικά.

5

Η διάταξη αυτή έχει εφαρμογή ανεξάρτητα από το αν τα προϊόντα διατίθενται στο εμπόριο ή προορίζονται να διατεθούν στο εμπόριο στη Φινλανδία ή στην αλλοδαπή, ή αν εισάγονται στη φινλανδική επικράτεια με σκοπό τη χρησιμοποίησή τους στις εμπορικές συναλλαγές ή προκειμένου να φυλαχτούν εκεί, να αποθηκευτούν ή να επανεξαχθούν σε τρίτη χώρα.

Η διαφορά της κύριας δίκης και τα προδικαστικά ερωτήματα

6

Στις 4 Απριλίου 2011 ο B, φυσικό πρόσωπο κάτοικος Φινλανδίας, παρέλαβε από την Κίνα μια παρτίδα με 150 ένσφαιρους τριβείς, συνολικής μάζας 710 kg, που χρησιμοποιούνταν ως ανταλλακτικά σε μηχανισμούς μετάδοσης της κίνησης, σε γεννήτριες και σε κινητήρες, καθώς και στην κατασκευή γεφυρών και τροχιοδρόμων. Στους εν λόγω τριβείς είχε τεθεί ένα σημείο που αντιστοιχεί στο διεθνές λεκτικό σήμα INA, δικαιούχος του οποίου είναι ο A, μεταξύ άλλων για τα προϊόντα «τριβείς».

7

Μετά τον εκτελωνισμό τους στο όνομα του B, ο τελευταίος παρέλαβε την ως άνω παρτίδα στις 12 Απριλίου 2011 από την αποθήκη τελωνειακής αποταμίευσης του αεροδρομίου Ελσίνκι-Vantaa (Φινλανδία) στην οποία αυτή είχε εναποτεθεί και τη μετέφερε στην κατοικία του.

8

Μερικές εβδομάδες αργότερα, οι τριβείς παραδόθηκαν σε τρίτον για να εξαχθούν στη Ρωσία.

9

Ως αντάλλαγμα για τις υπηρεσίες αυτές, ο B έλαβε μια κούτα τσιγάρα και μια φιάλη κονιάκ.

10

Στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας που κινήθηκε λόγω προσβολής σήματος κατά του B ενώπιον του Helsingin käräjäoikeus (πρωτοβάθμιου δικαστηρίου του Ελσίνκι, Φινλανδία), στην οποία ο A μετέσχε ως πολιτικώς ενάγων, το ως άνω δικαστήριο απάλλαξε τον B, με το σκεπτικό ότι δεν μπορούσε να αποδειχθεί ότι αυτός είχε τελέσει αξιόποινη πράξη από πρόθεση. Εντούτοις, το εν λόγω δικαστήριο απαγόρευσε στον B να συνεχίσει ή να επαναλάβει τέτοιες ενέργειες και τον υποχρέωσε να αποκαταστήσει τη ζημία που υπέστη ο A.

11

Ο B άσκησε έφεση κατά της εις βάρος του αποφάσεως ενώπιον του Helsingin hovioikeus (δευτεροβάθμιου δικαστηρίου του Ελσίνκι, Φινλανδία).

12

Το δικαστήριο αυτό, αναφερόμενο στην απόφαση του Δικαστηρίου της 16ης Ιουλίου 2015, TOP Logistics κ.λπ. (C‑379/14, EU:C:2015:497), έκρινε, αφενός, ότι η δραστηριότητα του B ισοδυναμούσε, σε ορισμένο βαθμό, με δραστηριότητα αποθηκεύσεως και διαμετακομίσεως και ότι ο ενδιαφερόμενος δεν είχε ως σκοπό να αποκομίσει από αυτήν οποιοδήποτε οικονομικό πλεονέκτημα και, αφετέρου, ότι η αμοιβή που έλαβε με την ευκαιρία αυτή δεν στηριζόταν στην οικονομική εκμετάλλευση εμπορευμάτων στο πλαίσιο εμπορικής δραστηριότητας, αλλά αποτελούσε μόνον το αντάλλαγμα για την αποθήκευση των εμπορευμάτων για λογαριασμό τρίτου.

13

Λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία αυτά, το Helsingin hovioikeus (δευτεροβάθμιο δικαστήριο του Ελσίνκι) θεώρησε ότι ο B δεν είχε χρησιμοποιήσει στις συναλλαγές σημείο παρεμφερές προς το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης καταχωρισμένο σήμα και, κατά συνέπεια, έκρινε ότι το αίτημα αποζημιώσεως του A δεν ήταν βάσιμο.

14

Ο A άσκησε αναίρεση κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Korkein oikeus (Ανώτατου Δικαστηρίου, Φινλανδία).

15

Το Korkein oikeus (Ανώτατο Δικαστήριο) εκτιμά ότι δεν προκύπτει σαφώς από τη νομολογία του Δικαστηρίου αν το ύψος του οικονομικού πλεονεκτήματος που αποκομίζει ιδιώτης λόγω προβαλλόμενης προσβολής σήματος ασκεί επιρροή προκειμένου να προσδιοριστεί αν υφίσταται ή όχι χρησιμοποίηση σήματος στις συναλλαγές.

16

Επιπλέον, καίτοι είναι πρόδηλο ότι το άρθρο 5 της οδηγίας 2008/95 έχει εφαρμογή όταν ο εμπλεκόμενος χρησιμοποιεί το σήμα στο πλαίσιο της δικής του οικονομικής δραστηριότητας, τούτο είναι αμφίβολο όταν αυτός χρησιμοποιεί το σήμα προς όφελος τρίτου.

17

Το Korkein oikeus (Ανώτατο Δικαστήριο) εκτιμά ότι, με την απόφαση της 16ης Ιουλίου 2015, TOP Logistics κ.λπ. (C‑379/14, EU:C:2015:497), κρίθηκε ότι ο ιδιοκτήτης φορολογικής αποθήκης και αποθήκης τελωνειακής αποταμίευσης ο οποίος περιορίζεται στην αποθήκευση για λογαριασμό τρίτου προϊόντων που φέρουν σημείο πανομοιότυπο ή παρόμοιο με σήμα δεν χρησιμοποιεί το σημείο αυτό. Διερωτάται αν η λύση που δόθηκε με την ως άνω νομολογία μπορεί να εφαρμοσθεί κατ’ αναλογία σε υπόθεση, όπως αυτή της κύριας δίκης, στην οποία, με αντάλλαγμα μια φιάλη κονιάκ και μια κούτα τσιγάρων, ένα πρόσωπο εισήγαγε εμπορεύματα για λογαριασμό τρίτου και επίσης τα φύλαξε και τα αποθήκευσε, πριν αυτά αναληφθούν για να επανεξαχθούν σε τρίτο κράτος.

18

Διερωτάται, τέλος, αν είναι δυνατόν να θεωρηθεί ότι αποτελεί εισαγωγή προϊόντων, κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2008/95, το γεγονός ότι ένα πρόσωπο γνωστοποιεί τη διεύθυνσή του σε μεταπωλητή εμπορευμάτων, τα παραλαμβάνει, χωρίς τα εμπορεύματα αυτά να έχουν αποσταλεί με δική του πρωτοβουλία, και δεν έχει κανέναν άλλον ενεργό ρόλο.

19

Συναφώς, το δικαστήριο αυτό υπογραμμίζει ότι, στην απόφαση της 18ης Οκτωβρίου 2005, Class International (C‑405/03, EU:C:2005:616), το Δικαστήριο έκρινε ότι η διάθεση προϊόντων στο εμπόριο εξαρτάται από τη θέση τους σε ελεύθερη κυκλοφορία κατά την έννοια του άρθρου 29 ΣΛΕΕ, πράγμα το οποίο προϋποθέτει ότι έχουν εισπραχθεί οι επιβαλλόμενοι δασμοί και φόροι ισοδυνάμου αποτελέσματος στο κράτος μέλος αυτό. Εκτιμά ότι υπάρχει αβεβαιότητα περί του αν μπορεί να θεωρηθεί ότι υφίσταται εισαγωγή όταν ο ενδιαφερόμενος περιορίζεται στην παραλαβή των αποστελλόμενων στη διεύθυνσή του εμπορευμάτων χωρίς η αποστολή αυτή να έχει πραγματοποιηθεί με δική του πρωτοβουλία και όταν δεν υπάρχει άλλη ενεργός συμμετοχή του εν λόγω προσώπου στην αποστολή των εμπορευμάτων στη χώρα.

20

Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των στοιχείων αυτών, το Korkein oikeus (Ανώτατο Δικαστήριο) αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

Επί των προδικαστικών ερωτημάτων

21

Με τα τέσσερα προδικαστικά ερωτήματα, που πρέπει να εξεταστούν από κοινού, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί, κατ’ ουσίαν, αν το άρθρο 5, παράγραφος 1, της οδηγίας 2008/95, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 5, παράγραφος 3, στοιχεία βʹ και γʹ, της οδηγίας αυτής, έχει την έννοια ότι πρόσωπο που δεν ασκεί εμπορική δραστηριότητα ως επαγγελματίας και παραλαμβάνει, θέτει σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός κράτους μέλους και φυλάσσει προϊόντα προδήλως μη προοριζόμενα για ιδιωτική χρήση, τα οποία απεστάλησαν στη διεύθυνσή του από τρίτη χώρα και στα οποία έχει τεθεί σήμα χωρίς τη συγκατάθεση του δικαιούχου, πρέπει να θεωρείται ότι χρησιμοποιεί το σήμα στις συναλλαγές, κατά την έννοια της πρώτης από τις εν λόγω διατάξεις.

22

Εισαγωγικώς, επισημαίνεται ότι το αν πληρούνται οι προϋποθέσεις τις οποίες προβλέπει το άρθρο 5, παράγραφος 1, της οδηγίας 2008/95 πρέπει να κριθεί βάσει αντικειμενικών και μόνο στοιχείων.

23

Συναφώς, η περιλαμβανόμενη στη διάταξη αυτή φράση «να χρησιμοποιεί στις συναλλαγές» σημαίνει ότι ο δικαιούχος σήματος μπορεί καταρχήν να προβάλλει τα αποκλειστικά δικαιώματα που παρέχει το σήμα μόνον έναντι των επιχειρηματιών και, κατά συνέπεια, μόνο στο πλαίσιο εμπορικής δραστηριότητας (πρβλ. απόφαση της 12ης Ιουλίου 2011, L’Oréal κ.λπ., C‑324/09, EU:C:2011:474, σκέψη 54). Επιπλέον, αν οι πραγματοποιούμενες πράξεις υπερβαίνουν, λόγω του όγκου, της συχνότητας ή άλλων χαρακτηριστικών γνωρισμάτων τους, τα όρια της ιδιωτικής δραστηριότητας, ο προβαίνων στις πράξεις αυτές δραστηριοποιείται στο πλαίσιο των συναλλαγών (απόφαση της 12ης Ιουλίου 2011, L’Oréal κ.λπ., C‑324/09, EU:C:2011:474 σκέψη 55).

24

Εν προκειμένω, από την ενώπιον του Δικαστηρίου δικογραφία προκύπτει ότι τα επίμαχα στην κύρια δίκη προϊόντα είναι ένσφαιροι τριβείς, συνολικού βάρους 710 kg, οι οποίοι χρησιμοποιούνται γενικά στη βαρειά βιομηχανία.

25

Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι τα προϊόντα αυτά, λαμβανομένης υπόψη της φύσεως και του όγκου τους, είναι πρόδηλο ότι δεν προορίζονται για ιδιωτική χρήση, οι σχετικές πράξεις πρέπει να θεωρηθούν ως εμπίπτουσες στο πλαίσιο εμπορικής δραστηριότητας, πράγμα το οποίο εναπόκειται ωστόσο στο αιτούν δικαστήριο να εξακριβώσει.

26

Εξάλλου, πρόσωπο που γνωστοποιεί τη διεύθυνσή του ως τόπο αποστολής των σχετικών προϊόντων, που προβαίνει, το ίδιο ή μέσω τρίτου, σε εκτελωνισμό των προϊόντων αυτών και που τα θέτει σε ελεύθερη κυκλοφορία προβαίνει σε εισαγωγή κατά την έννοια του άρθρου 5, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, της οδηγίας 2008/95.

27

Όσον αφορά το αν μπορεί να θεωρηθεί ότι ο ενδιαφερόμενος χρησιμοποίησε ο ίδιος σημείο ταυτόσημο προς σήμα ενώ ενεργούσε προς το οικονομικό συμφέρον τρίτου, πρέπει να σημειωθεί ότι, προκειμένου να διαπιστωθεί χρήση στις συναλλαγές, δεν ασκεί επιρροή η κυριότητα των προϊόντων στα οποία έχει τεθεί το σήμα. Πράγματι, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι το γεγονός ότι ένας επιχειρηματίας χρησιμοποιεί σημείο που αντιστοιχεί σε σήμα για προϊόντα που δεν είναι δικά του, υπό την έννοια ότι δεν διαθέτει συναφώς τίτλο επ’ αυτών, δεν αποτελεί αφεαυτού εμπόδιο στο να εμπίπτει η εν λόγω χρήση στο άρθρο 5, παράγραφος 1, της οδηγίας 2008/95 (πρβλ. απόφαση της 12ης Ιουλίου 2011, L’Oréal κ.λπ., C‑324/09, EU:C:2011:474, σκέψη 91).

28

Το γεγονός ότι ένα πρόσωπο εισήγαγε και έθεσε σε ελεύθερη κυκλοφορία τέτοια προϊόντα αρκεί για να διαπιστωθεί ότι ενήργησε στο πλαίσιο των συναλλαγών, χωρίς να απαιτείται να εξεταστεί η μεταγενέστερη μεταχείριση των εν λόγω προϊόντων, ιδίως αν αποθηκεύθηκαν από τον εισαγωγέα ή αν διατέθηκαν στο εμπόριο εντός της Ένωσης ή εξήχθησαν σε τρίτες χώρες.

29

Τέλος, το ύψος της αμοιβής την οποία έλαβε ο εισαγωγέας ως αντάλλαγμα για τη δραστηριότητά του είναι επίσης άνευ σημασίας.

30

Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω σκέψεων, στα υποβληθέντα προδικαστικά ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 5, παράγραφος 1, της οδηγίας 2008/95, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το άρθρο 5, παράγραφος 3, στοιχεία βʹ και γʹ, της οδηγίας αυτής, έχει την έννοια ότι πρόσωπο που δεν ασκεί εμπορική δραστηριότητα ως επαγγελματίας και παραλαμβάνει, θέτει σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός κράτους μέλους και φυλάσσει προϊόντα προδήλως μη προοριζόμενα για ιδιωτική χρήση, τα οποία απεστάλησαν στη διεύθυνσή του από τρίτη χώρα και στα οποία έχει τεθεί σήμα χωρίς τη συγκατάθεση του δικαιούχου, πρέπει να θεωρείται ότι χρησιμοποιεί το σήμα στις συναλλαγές, κατά την έννοια της πρώτης από τις εν λόγω διατάξεις.

Επί των δικαστικών εξόδων

31

Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.