ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Βρυξέλλες, 21.3.2024
COM(2024) 127 final
ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
σχετικά με την υλοποίηση και την εφαρμογή της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας
1 Ιανουαρίου – 31 Δεκεμβρίου 2023
Περιεχόμενα
1.Εισαγωγή
2.Θεσμικό πλαίσιο
3.Εργαλεία επιβολής, επίλυση διαφορών και καταγγελίες
3.1.
Εργαλεία επιβολής
3.2.
Επίλυση διαφορών
3.3.
Καταγγελίες
4.Τομεακή εφαρμογή
4.1.
Εμπορευματικές συναλλαγές
4.2.
Υπηρεσίες και επενδύσεις, ψηφιακό εμπόριο, διανοητική ιδιοκτησία, δημόσιες συμβάσεις και μικρομεσαίες επιχειρήσεις
4.3.
Ενέργεια
4.4.
Μεταφορές
4.5.
Αλιεία
4.6.
Συντονισμός της κοινωνικής ασφάλισης
4.7.
Συνεργασία στον τομέα επιβολής του νόμου και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις
4.8.
Σύνδεση του Ηνωμένου Βασιλείου με ορισμένα προγράμματα της ΕΕ
5.Εξελίξεις στη νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου
5.1.
Οριζόντια θέματα
5.2.
Ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για ανοικτό και θεμιτό ανταγωνισμό και βιώσιμη ανάπτυξη
6.Συμπεράσματα
Παράρτημα 1: Συνεδριάσεις των κοινών οργάνων και άλλων δομών που έχουν συσταθεί από τη ΣΕΣ το 2023
Παράρτημα 2: Επισκόπηση των δράσεων προς υλοποίηση που συμφωνήθηκαν από το συμβούλιο εταιρικής σχέσης στις 24 Μαρτίου 2023
Παράρτημα 3: Αποφάσεις και συστάσεις που εκδόθηκαν από το συμβούλιο εταιρικής σχέσης ή τις επιτροπές που έχουν συσταθεί με τη συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας
1.Εισαγωγή
Η σχέση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας (Ηνωμένο Βασίλειο) το 2023 σηματοδοτήθηκε από την έγκριση του πλαισίου του Ουίνδσορ, που άνοιξε τον δρόμο για εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ των μερών, τα οποία δεσμεύτηκαν επίσης από κοινού να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας (ΣΕΣ)
.
Η ΣΕΣ, η οποία εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2021, καλύπτει ευρύ φάσμα τομέων, όπως το εμπόριο, οι μεταφορές, η αλιεία, η ενέργεια, ο συντονισμός της κοινωνικής ασφάλισης, η επιβολή του νόμου και η δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, ενώ εξασφαλίζει ισότιμους όρους ανταγωνισμού για θεμιτό ανταγωνισμό και βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
H παρούσα είναι η τρίτη έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την υλοποίηση της ΣΕΣ, όπως απαιτείται από το άρθρο 2 παράγραφος 4 της απόφασης (ΕΕ) 2021/689 του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2021
. Παρουσιάζει επισκόπηση των κύριων εξελίξεων στη λειτουργία των δομών διακυβέρνησης που θεσπίστηκαν από τη ΣΕΣ (ενότητα 2) και σε σχέση με τα εργαλεία επιβολής, την επίλυση διαφορών και τις καταγγελίες (ενότητα 3). Η έκθεση συνοψίζει επίσης την πρόοδο που έχει σημειωθεί στους τομείς που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ΣΕΣ (ενότητα 4) και περιγράφει τις νομοθετικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο που σχετίζονται με την εφαρμογή της ΣΕΣ (ενότητα 5).
2.Θεσμικό πλαίσιο
Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2023, τα κοινά όργανα και άλλες δομές που έχουν συσταθεί στο πλαίσιο της ΣΕΣ δραστηριοποιήθηκαν σε σχέση με την παρακολούθηση και τη διευκόλυνση της εφαρμογής της. Πραγματοποιήθηκαν τριάντα συνεδριάσεις σε όλους τους τομείς πολιτικής που καλύπτονται από τη ΣΕΣ. Ο αριθμός αυτός ήταν μεγαλύτερος από τον αριθμό συνεδριάσεων με οποιαδήποτε άλλη τρίτη χώρα με την οποία η ΕΕ έχει συγκρίσιμη σχέση όσον αφορά το εμπόριο και τη συνεργασία. Ο κατάλογος των συνεδριάσεων παρουσιάζεται στο παράρτημα 1. Η Επιτροπή δημοσιεύει την ημερήσια διάταξη και τα πρακτικά των συνεδριάσεων των κοινών οργάνων στο διαδίκτυο
.
Το συμβούλιο εταιρικής σχέσης, το κύριο όργανο που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 7 της ΣΕΣ για να εποπτεύει την εφαρμογή της σε πολιτικό επίπεδο, συνεδρίασε στις 24 Μαρτίου 2023. Η ΕΕ, εκπροσωπούμενη από τον αντιπρόεδρο κ. Maroš Šefčovič, και το Ηνωμένο Βασίλειο, εκπροσωπούμενο από τον υπουργό Εξωτερικών κ. James Cleverly, επιβεβαίωσαν την επιθυμία τους να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες της ΣΕΣ. Επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να προωθήσουν τις εργασίες σχετικά με τις ρυθμίσεις για τις συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας και τη σύνδεση του Ηνωμένου Βασιλείου με τα προγράμματα της Ένωσης. Συμφώνησαν επίσης να προωθήσουν τις εργασίες για το μνημόνιο συμφωνίας σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, τη συνεργασία σε θέματα διανοητικής ιδιοκτησίας, τη σύσταση ομάδων εργασίας δυνάμει του άρθρου 9 της ΣΕΣ και την έναρξη διαλόγου για ζητήματα που αφορούν τον κυβερνοχώρο και για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Στο παράρτημα 2 της παρούσας έκθεσης παρατίθεται ο πλήρης κατάλογος των δράσεων που έχουν συμφωνηθεί, καθώς και σύνοψη της προόδου που σημειώθηκε το 2023 για την υλοποίησή τους.
Οι 19 επιτροπές που συστάθηκαν βάσει του άρθρου 8 της ΣΕΣ για την παρακολούθηση της εφαρμογής της σε συγκεκριμένους τομείς πραγματοποίησαν συνεδριάσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους για να συζητήσουν ευρύ φάσμα θεμάτων που εμπίπτουν στο πεδίο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους. Οι συνεδριάσεις αυτές έδωσαν την ευκαιρία να εξεταστεί η πρόοδος όσον αφορά τις δεσμεύσεις που ανελήφθησαν στο πλαίσιο της ΣΕΣ και να διεξαχθούν τεχνικές συζητήσεις για διάφορα θέματα που σχετίζονται με την εφαρμογή τους, συμπεριλαμβανομένων των επικείμενων κανονιστικών εξελίξεων. Εκδόθηκαν διάφορες αποφάσεις και συστάσεις, περίληψη των οποίων παρατίθεται στο παράρτημα 3.
Η κοινοβουλευτική συνέλευση εταιρικής σχέσης (ΚΣΕΣ), η οποία συστάθηκε σύμφωνα με το άρθρο 11 της ΣΕΣ, συνεδρίασε δύο φορές το 2023. Κατά τη συνεδρίαση της 3ης και της 4ης Ιουλίου στις Βρυξέλλες, οι βουλευτές συζήτησαν, μεταξύ άλλων, τη συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου στους τομείς του εμπορίου και της βιομηχανικής πολιτικής. Πέραν του πεδίου εφαρμογής της ΣΕΣ, η ΚΣΕΣ εξέδωσε σύσταση σχετικά με κοινές προσπάθειες για τη στήριξη της Ουκρανίας και τη συνεργασία όσον αφορά τις κυρώσεις. Κατά τη συνεδρίαση της 4ης και της 5ης Δεκεμβρίου στο Λονδίνο, οι βουλευτές συζήτησαν το θέμα του κλίματος και της αλιείας, καθώς και ορισμένα ζητήματα που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ΣΕΣ, όπως η κινητικότητα των προσώπων, για τα οποία η ΚΣΕΣ διατύπωσε σύσταση προς το συμβούλιο εταιρικής σχέσης.
Εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών συνέχισαν να συμμετέχουν στην εφαρμογή της ΣΕΣ. Η εσωτερική συμβουλευτική ομάδα (ΕΣΟ) της ΕΕ, η οποία συστάθηκε σύμφωνα με το άρθρο 13 της ΣΕΣ, συνεδρίασε αρκετές φορές
. Η ΕΣΟ της ΕΕ κατάρτισε θεματολόγιο το οποίο περιλαμβάνει θέματα και συστάσεις που αντικατοπτρίζουν τις απόψεις της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με την εφαρμογή της ΣΕΣ και τις ευρύτερες σχέσεις ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου (κατάλογος παρακολούθησης των θεμάτων που αφορούν τις σχέσεις ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου). Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τη συμβολή αυτή στις αλληλεπιδράσεις της με το Ηνωμένο Βασίλειο για την εφαρμογή της ΣΕΣ.
Επιπλέον, το φόρουμ της κοινωνίας των πολιτών, το οποίο συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 14 της ΣΕΣ για τη διεξαγωγή διαλόγου σχετικά με την εφαρμογή του δεύτερου μέρους της ΣΕΣ, το οποίο καλύπτει το εμπόριο, τις μεταφορές, την αλιεία και άλλες ρυθμίσεις, πραγματοποιήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2023 στο Λονδίνο. Η συνεδρίαση επικεντρώθηκε σε θέματα εφαρμογής που σχετίζονται με το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών, τη ρυθμιστική συνεργασία, τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού, την ενέργεια και το κλίμα
. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις απόψεις που εκφράστηκαν στο φόρουμ της κοινωνίας των πολιτών από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, συνδικαλιστικές οργανώσεις, επιχειρήσεις της ΕΕ και άλλες οργανώσεις εργαζομένων. Η Επιτροπή επιδιώκει να προωθήσει τα συμφέροντά τους στις συζητήσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με την εφαρμογή της ΣΕΣ.
3.Εργαλεία επιβολής, επίλυση διαφορών και καταγγελίες
Η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή μηχανισμούς για την επιβολή των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο της ΣΕΣ, για την επίλυση των διαφορών που ενδέχεται να ανακύψουν και για την εξέταση καταγγελιών που υποβάλλονται από ενδιαφερόμενα μέρη στην ΕΕ.
3.1.Εργαλεία επιβολής
Το 2023 εκδόθηκαν δύο κανονισμοί που παρέχουν στην ΕΕ τη δυνατότητα να ασκεί αποτελεσματικά και έγκαιρα τα δικαιώματά της κατά την εφαρμογή και την επιβολή των συμφωνιών που έχουν συναφθεί με το Ηνωμένο Βασίλειο. Πρόκειται για τον κανονισμό που καλύπτει τη συμφωνία αποχώρησης και τη ΣΕΣ όσον αφορά τα θέματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και τον κανονισμό που καλύπτει τη ΣΕΣ όσον αφορά τα θέματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Συνθήκης Ευρατόμ.
Οι εν λόγω κανονισμοί παρέχουν στην Επιτροπή τη νομική βάση για τη θέσπιση μονομερών μέτρων και μέτρων επιβολής κατά τα οριζόμενα στη ΣΕΣ και στη συμφωνία αποχώρησης. Ειδικότερα, η Επιτροπή θα μπορεί να αναστείλει τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τη ΣΕΣ εάν το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμορφώνεται με απόφαση του διαιτητικού δικαστηρίου που έχει συσταθεί βάσει της ΣΕΣ ή της συμφωνίας αποχώρησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η Επιτροπή θα μπορεί να ενεργεί μονομερώς για την προστασία των συμφερόντων της ΕΕ χωρίς να προσφεύγει σε διαιτησία, για παράδειγμα, εάν μια επιδότηση στο Ηνωμένο Βασίλειο ενέχει τον κίνδυνο σημαντικών αρνητικών επιπτώσεων στο εμπόριο ή στις επενδύσεις μεταξύ των δύο μερών.
3.2.Επίλυση διαφορών
Παρότι ο κατάλογος διαιτητών που καταρτίστηκε βάσει του άρθρου 752 της ΣΕΣ εγκρίθηκε το 2022, το 2023 συνεχίστηκαν οι εργασίες σχετικά με τον κατάλογο των μελών της ομάδας εμπειρογνωμόνων για την αξιολόγηση ζητημάτων ισότιμων όρων ανταγωνισμού σύμφωνα με το άρθρο 409 παράγραφος 3 της ΣΕΣ. Στις 23 Μαρτίου 2023 η ΕΕ πρότεινε επισήμως στο Ηνωμένο Βασίλειο κατάλογο ατόμων που είναι πρόθυμα και ικανά να εκτελέσουν χρέη μέλους και προέδρου της ομάδας εμπειρογνωμόνων. Το Ηνωμένο Βασίλειο διαβίβασε την πρότασή του στην ΕΕ στις 13 Ιουλίου 2023. Με βάση τις εν λόγω αντίστοιχες προτάσεις, η ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή ισότιμων όρων ανταγωνισμού για ανοικτό και θεμιτό ανταγωνισμό και βιώσιμη ανάπτυξη πρέπει να καταρτίσει κατάλογο τουλάχιστον 15 ατόμων. Προβλέπεται ότι ο κατάλογος αυτός θα ολοκληρωθεί κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024.
3.3.Καταγγελίες
Το 2023 υποβλήθηκαν έξι καταγγελίες μέσω των κεντρικών εργαλείων που δημιούργησε η Επιτροπή
. Μία από αυτές τις υποβληθείσες καταγγελίες κρίθηκε μη επιλέξιμη, δεδομένου ότι είχε υποβληθεί από οντότητα του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι υπόλοιπες πέντε υποβληθείσες καταγγελίες αφορούσαν ζητήματα που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ΣΕΣ. Παραπέμφθηκαν στις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής για απάντηση.
4.Τομεακή εφαρμογή
Η τομεακή εφαρμογή της ΣΕΣ λειτούργησε ικανοποιητικά. Όλες οι δεσμεύσεις προς υλοποίηση που είχαν προβλεφθεί για το 2023 ή τις αρχές του 2024 ολοκληρώθηκαν ή βρίσκονταν σε καλό δρόμο.
Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται τα κύρια επιτεύγματα, καθώς και οι βασικές εξελίξεις πολιτικής στο Ηνωμένο Βασίλειο στους διάφορους τομείς. Επίσης, προσδιορίζονται ποσοτικά, όπου είναι δυνατόν, οι εμπορικές ροές μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου.
4.1.Εμπορευματικές συναλλαγές
Συνολικά, οι σχετικές με το εμπόριο ρυθμίσεις που προβλέπονται στη ΣΕΣ λειτούργησαν πολύ καλά.
Σύμφωνα με το άρθρο 31 της ΣΕΣ, η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο αντάλλαξαν στατιστικά στοιχεία σχετικά με τις εισαγωγές το 2023. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι τα ποσοστά χρησιμοποίησης προτιμήσεων παραμένουν υψηλά και είναι συγκρίσιμα με εκείνα του προηγούμενου έτους: το 88,4 % των επιλέξιμων για προτιμήσεις εμπορευμάτων της ΕΕ που εξήχθησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο και το 81,2 % των επιλέξιμων για προτιμήσεις εμπορευμάτων που εισήχθησαν από το Ηνωμένο Βασίλειο έκαναν χρήση των προτιμήσεων στο πλαίσιο της ΣΕΣ. Τα ποσοστά αυτά είναι μεταξύ των υψηλότερων σε σύγκριση με τα ποσοστά χρησιμοποίησης προτιμήσεων στο πλαίσιο των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών της ΕΕ με άλλους εταίρους.
Οι δεσμεύσεις στο πλαίσιο της ΣΕΣ που έπρεπε να ολοκληρωθούν εκπληρώθηκαν ικανοποιητικά και εγκαίρως για το εμπόριο βιολογικών προϊόντων. Η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο ολοκλήρωσαν την επαναξιολόγηση της αμοιβαίας αναγνώρισης της ισοδυναμίας της νομοθεσίας τους σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 3 του παραρτήματος 14 της ΣΕΣ. Μετά την επαναξιολόγηση, στις 6 Δεκεμβρίου 2023 η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση με την οποία επιβεβαιώνει την αναγνώριση της ισοδυναμίας, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο α) της απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη της ΣΕΣ. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η αναγνώριση της ισοδυναμίας της ΕΕ επιβεβαιώθηκε με υπουργική απόφαση που εκδόθηκε την ίδια ημέρα. Το επιγραμμικό μητρώο στο Ηνωμένο Βασίλειο αντικατοπτρίζει τη συνεχιζόμενη αναγνώριση της ΕΕ. Ως αποτέλεσμα της επαναξιολόγησης, το εμπόριο βιολογικών προϊόντων που καλύπτονται από τη ΣΕΣ μπορεί να συνεχιστεί αδιάλειπτα μετά το 2023.
Κατά τη συνεδρίασή της τον Οκτώβριο του 2023, η ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή τεχνικών εμποδίων στο εμπόριο ολοκλήρωσε την εξέταση περαιτέρω μέτρων για τη διευκόλυνση του εμπορίου οίνου, η οποία έπρεπε να ολοκληρωθεί εντός 3 ετών από την έναρξη ισχύος της ΣΕΣ, σύμφωνα με το άρθρο 7 του παραρτήματος 15.
Για να διευκολυνθεί η συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου όσον αφορά τον φόρο προστιθέμενης αξίας και τις απαιτήσεις που αφορούν φόρους και δασμούς, η αρμόδια επιτροπή εξέδωσε τις απαραίτητες αποφάσεις για την πλήρη εφαρμογή του πρωτοκόλλου για τη διοικητική συνεργασία και την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του φόρου προστιθέμενης αξίας και την αμοιβαία συνδρομή για την είσπραξη απαιτήσεων σχετικών με φόρους και δασμούς (στο εξής: πρωτόκολλο για τον ΦΠΑ) που αναφέρεται στο άρθρο 120 της ΣΕΣ. Ως εκ τούτου, το πρωτόκολλο για τον ΦΠΑ μπορεί να εφαρμοστεί πλήρως μόλις τεθούν σε λειτουργία τα απαραίτητα ηλεκτρονικά συστήματα, κάτι που αναμένεται εντός του 2024. Αυτό θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να επιβάλλουν καλύτερα τους κανόνες της ΕΕ για τον ΦΠΑ, καθώς και να ανακτούν φόρους και τελωνειακούς δασμούς από επιχειρήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο που προμηθεύουν πελάτες στην ΕΕ.
Όσον αφορά τους κανόνες καταγωγής, στις 21 Δεκεμβρίου 2023 το συμβούλιο εταιρικής σχέσης εξέδωσε απόφαση για την παράταση των ισχυόντων ειδικών κανόνων καταγωγής ανά προϊόν για μπαταρίες και ηλεκτρικά οχήματα κατά 3 έτη έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Το συμβούλιο εταιρικής σχέσης τόνισε ότι πρόκειται για έκτακτο μέτρο. Για να αποφύγουν τους δασμούς μετά την ημερομηνία αυτή, τα ενδιαφερόμενα μέρη πρέπει να χρησιμοποιήσουν τα επιπλέον 3 έτη για να προσαρμόσουν τις αλυσίδες εφοδιασμού, ώστε τα οχήματα που προορίζονται για εξαγωγή στο άλλο μέρος να είναι εξοπλισμένα με μπαταρίες που συμμορφώνονται με τους κανόνες καταγωγής που ορίζονται στη ΣΕΣ. Για να διασφαλιστεί ο έκτακτος χαρακτήρας αυτής της παράτασης, το συμβούλιο εταιρικής σχέσης περιόρισε επίσης τις μελλοντικές εξουσίες του για την εκ νέου τροποποίηση των εν λόγω ειδικών κανόνων ανά προϊόν.
Όσον αφορά τις εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, στις 5 Απριλίου 2023 ανακοινώθηκε νέα προσέγγιση για τους ελέγχους ασφάλειας των εμπορευμάτων από την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών απαιτήσεων, η οποία επρόκειτο να εισαχθεί σταδιακά από τον Οκτώβριο του 2023. Ωστόσο, στις 29 Αυγούστου, με τη δημοσίευση του μοντέλου-στόχου για τη λειτουργία των συνόρων, το Ηνωμένο Βασίλειο αποφάσισε να εφαρμόσει σταδιακά πλήρεις συνοριακούς ελέγχους για τις εισαγωγές από την ΕΕ κατά τη διάρκεια του 2024.
Η καθυστερημένη δημοσίευση του τελικού μοντέλου-στόχου για τη λειτουργία των συνόρων και η έλλειψη λεπτομερειών σχετικά με πολλές από τις διατάξεις του, σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις στην καθιέρωση της ηλεκτρονικής πιστοποίησης από το Ηνωμένο Βασίλειο, προκάλεσαν σημαντικές ανησυχίες στην ΕΕ σχετικά με τις ακριβείς απαιτήσεις και διαδικασίες που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι εξαγωγές της ΕΕ. Επιπλέον, οι πρόσθετες διοικητικές απαιτήσεις, το κόστος και οι πιθανές μεγάλες καθυστερήσεις στα σύνορα θα μπορούσαν να έχουν αποτρεπτικό αποτέλεσμα στην εξαγωγή αγροδιατροφικών προϊόντων στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Μολονότι η ευθύνη για την ανάπτυξη και την εφαρμογή ενός λειτουργικού καθεστώτος εισαγωγών εναπόκειται στο Ηνωμένο Βασίλειο, προκειμένου να βοηθηθούν τα ενδιαφερόμενα μέρη της ΕΕ να προετοιμαστούν για τις νέες απαιτήσεις όσον αφορά τις εισαγωγές, η Επιτροπή ζήτησε τις αναγκαίες διευκρινίσεις από τις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου μέσω των διαύλων που δημιουργήθηκαν δυνάμει της ΣΕΣ, όπως είναι οι ειδικές σε θέματα εμπορίου επιτροπές για τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα και για την τελωνειακή συνεργασία και τους κανόνες καταγωγής. Η Επιτροπή χρησιμοποίησε δομές όπως η εσωτερική συμβουλευτική ομάδα και η συμβουλευτική επιτροπή για την πρόσβαση στην αγορά για να έρθει σε επαφή με τα ενδιαφερόμενα μέρη στην ΕΕ.
Την 1η Αυγούστου 2023 το Υπουργείο Επιχειρήσεων και Εμπορίου ανακοίνωσε την επ’ αόριστον παράταση της χρήσης της σήμανσης CE για 18 κατηγορίες προϊόντων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του. Αυτό σημαίνει ότι οι ενωσιακοί κατασκευαστές των εν λόγω κατηγοριών προϊόντων δεν υποχρεούνται να επιθέτουν τη σήμανση αξιολόγησης της συμμόρφωσης του Ηνωμένου Βασιλείου (UKCA) για τη διάθεση προϊόντων στην αγορά της Μεγάλης Βρετανίας, αλλά μπορούν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τη σήμανση CE για να επιβεβαιώνουν ότι τα προϊόντα πληρούν τις απαιτήσεις ασφάλειας, υγείας και περιβαλλοντικής προστασίας. Επίσης, δεν είναι αναγκαίο να υποβληθούν σε αξιολόγηση της συμμόρφωσης από τρίτους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Δεν είναι ακόμη σαφές αν άλλες κρατικές υπηρεσίες στο Ηνωμένο Βασίλειο θα επιτρέψουν τη συνέχιση της χρήσης της σήμανσης CE για άλλες κατηγορίες προϊόντων.
Οι εμπορικές ροές μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου εξελίχθηκαν ως εξής το 2023.
Κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2023 η ΕΕ εξήγαγε στο Ηνωμένο Βασίλειο εμπορεύματα αξίας 251 δισ. EUR, ποσό που αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 2,8 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2022 και κατά 3,5 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2019. Η αξία των εισαγωγών της ΕΕ από το Ηνωμένο Βασίλειο κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2023 ανήλθε σε 139 δισ. EUR, ποσό που αντιπροσωπεύει μείωση κατά 15,7 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2022 και πτώση κατά 4,2 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2019. Το 2023 η ΕΕ εμφάνισε σημαντικό εμπορικό πλεόνασμα με το Ηνωμένο Βασίλειο που ανήλθε σε 112 δισ. EUR.
Από τη σύγκριση μεταξύ των συναλλαγών της ΕΕ με το Ηνωμένο Βασίλειο και των συναλλαγών της ΕΕ με τον υπόλοιπο κόσμο κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2023, προκύπτει ότι οι εξαγωγές της ΕΕ προς άλλες τρίτες χώρες αυξήθηκαν κατά 0,5 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2022 και κατά 23,5 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2019. Οι εισαγωγές της ΕΕ από άλλες τρίτες χώρες μειώθηκαν κατά 15,2 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2022 και αυξήθηκαν κατά 35,1 % σε σύγκριση με το 2019.
Διάγραμμα 1: Εμπορευματικές συναλλαγές της ΕΕ με το Ηνωμένο Βασίλειο σε σύγκριση με τις συναλλαγές της ΕΕ με τον υπόλοιπο κόσμο, κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2019, του 2022 και του 2023, σε δισ. EUR. Πηγή: Eurostat
Κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2023 οι συνολικές εμπορευματικές συναλλαγές με το Ηνωμένο Βασίλειο αντιστοιχούσαν στο 10,2 % των εμπορικών συναλλαγών της ΕΕ με τους διεθνείς εταίρους της, ποσοστό που αντιπροσωπεύει ελαφρά αύξηση από 9,9 % το 2022 και μείωση από 12,7 % το 2019.
Το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν η χώρα προορισμού του 13,2 % των εξαγωγών της ΕΕ (έναντι 12,9 % το 2022 και 15,3 % το 2019), στη δεύτερη θέση μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες (19,5 %). Το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν η χώρα καταγωγής του 7,3 % των εισαγωγών της ΕΕ (έναντι 7,3 % το 2022 και 10,00 % το 2019), στην τρίτη θέση μετά την Κίνα (20,4 %) και τις Ηνωμένες Πολιτείες (13,5 %).
Διάγραμμα 2: Εμπορευματικές συναλλαγές της ΕΕ με τους τρεις κορυφαίους διεθνείς εταίρους της, κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2019, του 2022 και του 2023 (%). Πηγή: Eurostat
Οι τομείς στους οποίους οι εξαγωγές της ΕΕ προς το Ηνωμένο Βασίλειο σημείωσαν τη μεγαλύτερη αύξηση το 2023 σε σύγκριση με το 2022 ήταν τα μηχανήματα και ο εξοπλισμός μεταφορών (+ 14 %), καθώς και τα τρόφιμα, τα ποτά και ο καπνός (+ 11 %). Οι εισαγωγές της ΕΕ από το Ηνωμένο Βασίλειο το 2023 αυξήθηκαν μόνο για τα μηχανήματα και τον εξοπλισμό μεταφορών (+ 15 %), καθώς και για τα τρόφιμα, τα ποτά και τον καπνό (+ 4 %), ενώ μειώθηκαν για όλες τις άλλες κατηγορίες προϊόντων.
Διάγραμμα 3: Εμπορευματικές συναλλαγές της ΕΕ με το Ηνωμένο Βασίλειο βάσει της Τυποποιημένης Ταξινόμησης για το Διεθνές Εμπόριο όσον αφορά τα εμπορεύματα, κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2019, του 2022 και του 2023, σε δισ. EUR. Πηγή: Eurostat
4.2.Υπηρεσίες και επενδύσεις, ψηφιακό εμπόριο, διανοητική ιδιοκτησία, δημόσιες συμβάσεις και μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Δεν υπήρξαν σημαντικά προβλήματα εφαρμογής στους τομείς των υπηρεσιών και των επενδύσεων, του ψηφιακού εμπορίου, της διανοητικής ιδιοκτησίας, των δημόσιων συμβάσεων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Κατά τη συνεδρίασή της τον Οκτώβριο του 2023, η ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή για τις υπηρεσίες, τις επενδύσεις και το ψηφιακό εμπόριο ολοκλήρωσε την επανεξέταση της εφαρμογής της διάταξης σχετικά με τις διασυνοριακές ροές δεδομένων, η οποία έπρεπε να ολοκληρωθεί εντός 3 ετών από την έναρξη ισχύος της ΣΕΣ, σύμφωνα με το άρθρο 201 παράγραφος 2.
Όσον αφορά την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων, η Επιτροπή αξιολόγησε την κοινή σύσταση που υποβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2022 από το Architects’ Council of Europe (Συμβούλιο Αρχιτεκτόνων της Ευρώπης) και το Architects Registration Board (Επιμελητήριο Αρχιτεκτόνων) στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με το άρθρο 158 παράγραφος 3 της ΣΕΣ, καθώς και σχέδιο συμφωνίας αμοιβαίας αναγνώρισης.
Κατά την άποψη της Επιτροπής, η πρόταση δεν ήταν ισορροπημένη και ήταν επιζήμια για τους αρχιτέκτονες της ΕΕ, καθώς θα παρείχε στους αρχιτέκτονες που έχουν αποκτήσει τα προσόντα τους στο Ηνωμένο Βασίλειο επίπεδο αναγνώρισης παρόμοιο με εκείνο που είχαν όταν το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν κράτος μέλος, ενώ οι αρχιτέκτονες που έχουν αποκτήσει τα προσόντα τους σε κράτος μέλος της ΕΕ θα έπρεπε να υποβληθούν σε ειδικές επαγγελματικές εξετάσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η ασυμμετρία αυτή δεν δικαιολογείται από κανέναν από τους πιθανούς λόγους για τη λήψη αντισταθμιστικών μέτρων που ορίζονται στη ΣΕΣ. Οι επαγγελματικοί φορείς υπέβαλαν αναθεωρημένη έκδοση της κοινής σύστασης και σχέδιο συμφωνίας αμοιβαίας αναγνώρισης, τα οποία δεν αντιμετωπίζουν αυτήν την ασυμμετρία. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα έγγραφα αυτά δεν αποτελούν επαρκή βάση για την έναρξη διαπραγματεύσεων.
Συνεχίστηκαν οι συζητήσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τους παγκόσμιους κανόνες του για την κινητικότητα των επιχειρήσεων και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ενωσιακοί οικονομικοί φορείς, ιδίως τις επαχθείς απαιτήσεις πρόσληψης τις οποίες πρέπει να πληρούν οι πάροχοι υπηρεσιών της ΕΕ για να παράσχουν κάποια υπηρεσία στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να αναζητεί λύση.
Στον τομέα της διανοητικής ιδιοκτησίας, ξεκίνησαν συζητήσεις μεταξύ του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της ΕΕ και του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τη βελτίωση της συνεργασίας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 273 της ΣΕΣ, μέσω μνημονίου συνεννόησης.
Οι εμπορικές ροές μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου εξελίχθηκαν ως εξής το 2023.
Κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2023 η ΕΕ εξήγαγε στο Ηνωμένο Βασίλειο υπηρεσίες αξίας 197 δισ. EUR, ποσό που αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 5,2 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2022 και αύξηση κατά 18,2 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2019. Η αξία των εισαγωγών της ΕΕ από το Ηνωμένο Βασίλειο ανήλθε σε 152 δισ. EUR, ποσό που αντιπροσωπεύει αύξηση κατά 4,6 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2022 και αύξηση κατά 17,9 % σε σύγκριση με το 2019. Το 2023 η ΕΕ εμφάνισε εμπορικό πλεόνασμα με το Ηνωμένο Βασίλειο που ανήλθε σε 45 δισ. EUR.
Από τη σύγκριση μεταξύ των συναλλαγών της ΕΕ με το Ηνωμένο Βασίλειο και των συναλλαγών της ΕΕ με τον υπόλοιπο κόσμο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2023, προκύπτει ότι οι εξαγωγές της ΕΕ προς άλλες τρίτες χώρες μειώθηκαν οριακά κατά 0,4 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2022 και αυξήθηκαν κατά 28,7 % σε σύγκριση με το 2019. Οι εισαγωγές της ΕΕ από άλλες τρίτες χώρες αυξήθηκαν κατά 4,9 % σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2022 και κατά 28,8 % σε σύγκριση με το 2019.
Διάγραμμα 4: Συναλλαγές της ΕΕ στον τομέα των υπηρεσιών με το Ηνωμένο Βασίλειο σε σύγκριση με τις συναλλαγές της ΕΕ με τον υπόλοιπο κόσμο, κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2019, του 2022 και του 2023, σε δισ. EUR. Πηγή: Eurostat
Κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2023 οι συνολικές συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών με το Ηνωμένο Βασίλειο αντιστοιχούσαν στο 19,1 % των συνολικών εμπορικών συναλλαγών της ΕΕ με τους διεθνείς εταίρους της, ποσοστό που αντιπροσωπεύει ελαφρά αύξηση από το 2022 (18,7 %) και μείωση σε σύγκριση με το 2019 (20,5 %).
Το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν η χώρα προορισμού του 20,1 % των εξαγωγών της ΕΕ το 2023 (έναντι 19,2 % το 2022 και 21,5 % το 2019), στη δεύτερη θέση μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες (21,7 %). Το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν η χώρα καταγωγής του 18,0 % των εισαγωγών της ΕΕ (έναντι 18,0 % το 2022 και 19,3 % το 2019), στη δεύτερη θέση μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες (33,6 %).
Διάγραμμα 5: Συναλλαγές της ΕΕ στον τομέα των υπηρεσιών με τους τρεις κορυφαίους διεθνείς εταίρους της, κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2019, του 2022 και του 2023 (%). Πηγή: Eurostat
Στους τομείς στους οποίους οι εξαγωγές της ΕΕ προς το Ηνωμένο Βασίλειο σημείωσαν τη μεγαλύτερη αύξηση το 2023 σε σύγκριση με το 2022 περιλαμβάνονταν τα ταξίδια (+ 19,2 %) και οι ασφαλιστικές και συνταξιοδοτικές υπηρεσίες (+ 12,4 %). Τα ταξίδια σημείωσαν επίσης τη μεγαλύτερη αύξηση για τις εισαγωγές της ΕΕ από το Ηνωμένο Βασίλειο (+ 19,3 %), ακολουθούμενα από τις υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών και ηλεκτρονικών υπολογιστών (+ 8,8 %).
Διάγραμμα 6: Συναλλαγές της ΕΕ στον τομέα των υπηρεσιών με το Ηνωμένο Βασίλειο κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2023 σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2022 και του 2019, ανά είδος υπηρεσίας, σε δισ. EUR. Πηγή: Eurostat
4.3.Ενέργεια
Λαμβανομένου υπόψη του τρέχοντος γεωπολιτικού πλαισίου, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ενισχυθεί η συνεργασία στον τομέα της ενέργειας μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου. Η σημασία της συνεργασίας στον τομέα αυτόν υπογραμμίστηκε κατά τη δεύτερη συνεδρίαση του συμβουλίου εταιρικής σχέσης. Ωστόσο, η πλήρης εφαρμογή των ενεργειακών διατάξεων της ΣΕΣ εξακολούθησε να αποτελεί πρόκληση λόγω της πολυπλοκότητας του φακέλου.
Σημειώθηκε πρόοδος μόνον εν μέρει όσον αφορά την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων για τις συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας που προβλέπονται στο άρθρο 312 και στο παράρτημα 29 της ΣΕΣ. Μετά τη σύσταση της ειδικής επιτροπής ενέργειας της 7ης Φεβρουαρίου 2023, οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς από την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλαν πρόσθετες πληροφορίες. Οι πληροφορίες αυτές δεν προσδιόρισαν μια σαφή μελλοντική πορεία για την έγκριση των νέων ρυθμίσεων, καθώς εξακολούθησαν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με το πόσο ισχυρές και ανθεκτικές στον χρόνο θα είναι οι πιθανές λύσεις. Η ειδική επιτροπή ενέργειας εξακολουθεί να διερευνά επιλογές και τρόπους αντιμετώπισης αυτών των ανησυχιών.
Στο πλαίσιο των προσπαθειών διαφοροποίησης του εφοδιασμού με πηγές εκτός από τα ρωσικά καύσιμα, η συνεργασία βάσει του άρθρου 315 της ΣΕΣ για την ασφάλεια του εφοδιασμού εξακολούθησε να έχει μεγάλη σημασία. Το 2023 ο εφοδιασμός της ΕΕ με αέριο από το Ηνωμένο Βασίλειο παρέμεινε υψηλός. Αυτό συνέβαλε στην ασφάλεια του εφοδιασμού της ΕΕ και στη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας. Εν αναμονή του χειμώνα του 2023-2024, πραγματοποιήθηκαν τεχνικές ανταλλαγές σχετικά με την ετοιμότητα για το αέριο και την ηλεκτρική ενέργεια, καθώς και σχετικά με την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων εκμετάλλευσης.
Σύμφωνα με το άρθρο 319 της ΣΕΣ για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση, η ΕΕ ενημέρωσε το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τους πιο φιλόδοξους στόχους της που απορρέουν από την αναθεωρημένη οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την οδηγία για την ενεργειακή απόδοση.
Η συνεργασία για την ανάπτυξη υπεράκτιας ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σημείωσε πρόοδο, σύμφωνα με το άρθρο 321 της ΣΕΣ, και στο πλαίσιο του μνημονίου συνεννόησης για τη συνεργασία στον τομέα της υπεράκτιας ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μεταξύ των συμμετεχόντων στην Ενεργειακή Συνεργασία των Βορείων Θαλασσών και του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο έλαβαν επίσης μέτρα για να διευκολύνουν τη συνεργασία μεταξύ των οικείων διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς και ρυθμιστικών αρχών, όπως προβλέπεται στα άρθρα 317 και 318 της ΣΕΣ. Αναμένεται ότι το 2024 θα τεθούν σε εφαρμογή ρυθμίσεις συνεργασίας μεταξύ των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και των ρυθμιστικών αρχών αμφοτέρων των μερών.
4.4.Μεταφορές
Η εφαρμογή της ΣΕΣ στον τομέα των μεταφορών δεν ενείχε προβλήματα και επικεντρώθηκε στην αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων που παραχωρήθηκαν αμοιβαία από τα μέρη.
Στον τομέα της αεροπορικής ασφάλειας, από τις 18 αιτήσεις για επικύρωση των πιστοποιητικών που εξέδωσε η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας του Ηνωμένου Βασιλείου, εγκρίθηκε μία από τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ασφάλεια της Αεροπορίας (EASA) βάσει του άρθρου 446 σε συνδυασμό με το παράρτημα 30 της ΣΕΣ. Με την υποστήριξη του EASA, οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου επικύρωσαν 4 από τα 5 έργα που υποβλήθηκαν από αιτούντες της ΕΕ. Τα στοιχεία αυτά εμπίπτουν στο αναμενόμενο εύρος δραστηριοτήτων όσον αφορά την επικύρωση.
Στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών, έως τα τέλη του 2023 υπήρχαν 23 διμερείς συμφωνίες για υπηρεσίες αποκλειστικής μεταφοράς φορτίου μεταξύ κράτους μέλους της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου, σύμφωνα με τα άρθρα 419 παράγραφοι 4 και 9 της ΣΕΣ. Δύο από τις εν λόγω συμφωνίες (με την Κροατία και τη Σλοβενία) συνήφθησαν το 2023.
Στον τομέα των οδικών μεταφορών, η ειδική επιτροπή οδικών μεταφορών εξέδωσε απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 468 παράγραφος 5 και το άρθρο 2 παράγραφος 2 του μέρους Β τμήμα 4 του παραρτήματος 31 της ΣΕΣ, για την προσαρμογή των τεχνικών προδιαγραφών του έξυπνου ταχογράφου 2, όπως ορίζονται στο δίκαιο της ΕΕ. Ως εκ τούτου, οι οδικοί εμπορευματικοί μεταφορείς που είναι εγκατεστημένοι στο Ηνωμένο Βασίλειο υποχρεούνται να εξοπλίζουν τα οχήματά τους με έξυπνους ταχογράφους που πληρούν τις εν λόγω τεχνικές προδιαγραφές όταν εκτελούν διαδρομές σύμφωνα με το άρθρο 462 της ΣΕΣ.
Χάριν πληρότητας, επισημαίνεται ότι στον τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών, ο οποίος δεν καλύπτεται από τη ΣΕΣ, στις 20 Ιουνίου 2023 η Επιτροπή εξέδωσε πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την εξουσιοδότηση της Γαλλικής Δημοκρατίας να διαπραγματευθεί, να υπογράψει και να συνάψει διεθνή συμφωνία σχετικά με τις απαιτήσεις ασφάλειας και διαλειτουργικότητας για τη σταθερή σύνδεση της Μάγχης.
Όσον αφορά τις εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, τροποποιήθηκε η νομοθεσία για τις ενδομεταφορές, με αποτέλεσμα την ανάκληση του δικαιώματος των ενωσιακών οικονομικών φορέων να ασκούν το συγκεκριμένο είδος δραστηριότητας μετά τη διαδρομή χωρίς φορτίο ή σε συνδυασμό με μεταφορικές δραστηριότητες στο Ηνωμένο Βασίλειο. Επίσης, καταργήθηκε το δικαίωμα των ενωσιακών οικονομικών φορέων να ασκούν μεταφορικές δραστηριότητες μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλων τρίτων χωρών. Σύμφωνα με το Ηνωμένο Βασίλειο, σκοπός των αλλαγών αυτών ήταν να ευθυγραμμιστεί το επίπεδο ανοίγματος της αγοράς του με τις υποχρεώσεις που υπέχει βάσει της ΣΕΣ.
4.5.Αλιεία
Η εφαρμογή των διατάξεων της ΣΕΣ σχετικά με την αλιεία σημείωσε ικανοποιητική πρόοδο.
Για τη βελτίωση της βιώσιμης διαχείρισης των κοινών αλιευτικών αποθεμάτων, η ειδική επιτροπή αλιείας εξέδωσε διάφορες αποφάσεις και συστάσεις το 2023, συμπεριλαμβανομένων κοινών κατευθυντήριων γραμμών για την κοινοποίηση μέτρων διαχείρισης στο άλλο μέρος.
Η Επιτροπή συνέχισε επίσης τις συζητήσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με μέτρα διαχείρισης που κοινοποιήθηκαν βάσει του άρθρου 496 παράγραφος 3 της ΣΕΣ, τα οποία ενδέχεται να επηρεάσουν τα σκάφη αμφότερων των μερών.
Η Επιτροπή και οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου, του Τζέρζι και του Γκέρνζι άρχισαν να εφαρμόζουν τις ρυθμίσεις για το είδος και τους όρους των αλιευτικών δραστηριοτήτων που ασκούν τα αλιευτικά σκάφη της ΕΕ στα ύδατα του Τζέρζι και του Γκέρνζι, όπως προβλέπεται στο άρθρο 502 της ΣΕΣ.
Τον Δεκέμβριο η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο ολοκλήρωσαν τις ετήσιες διαβουλεύσεις τους για τον καθορισμό των συνολικών επιτρεπόμενων αλιευμάτων για τα κοινά αποθέματα το 2024 σύμφωνα με το άρθρο 498 της ΣΕΣ. Τα μέρη κατέληξαν σε συνολική συμφωνία που καλύπτει όλα τα αποθέματα, εξασφαλίζοντας έτσι αλιευτικές δυνατότητες άνω των 388 000 τόνων για τον στόλο της ΕΕ, η αξία των οποίων εκτιμάται σε περίπου 1 δισ. EUR με βάση τις ιστορικές τιμές εκφόρτωσης, προσαρμοσμένες βάσει του πληθωρισμού.
Τέλος, στις επαφές της με το Ηνωμένο Βασίλειο καθ’ όλη τη διάρκεια του 2023, η ΕΕ τόνισε τη σημασία της θέσπισης ρυθμίσεων για την αμοιβαία πρόσβαση στα ύδατα από τον Ιούλιο του 2026 και μετά.
4.6.Συντονισμός της κοινωνικής ασφάλισης
Η συνεργασία σε αυτόν τον τομέα ήταν εποικοδομητική, με αμφότερα τα μέρη να έχουν δεσμευτεί να επιλύσουν τυχόν ζητήματα που ενδέχεται να προκύψουν κατά την εφαρμογή του πρωτοκόλλου για τον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης της ΣΕΣ (στο εξής: πρωτόκολλο).
Για να διευκολυνθεί η διαβίβαση δεδομένων και να αποσαφηνιστούν ορισμένες οικονομικές πτυχές, η ειδική επιτροπή για τον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης εξέδωσε δύο αποφάσεις.
Επιπλέον, η ειδική επιτροπή για τον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης διεξήγαγε τεχνικές εργασίες σε θέματα όπως οι πρόσθετες ελάχιστες αλλαγές στα δομημένα ηλεκτρονικά έγγραφα και οι πιθανές ελάχιστες αλλαγές στα φορητά έγγραφα, οι διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται για την επιστροφή των εξόδων για παροχές ασθένειας και η μεταφορά των σχετικών αποφάσεων της διοικητικής επιτροπής για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στο δίκαιο του Ηνωμένου Βασιλείου.
4.7.Συνεργασία στον τομέα επιβολής του νόμου και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις
Η εφαρμογή της ΣΕΣ σε σχέση με τη συνεργασία στον τομέα επιβολής του νόμου και τη δικαστική συνεργασία λειτούργησε ομαλά.
Στον τομέα των ανταλλαγών προφίλ DNA και δακτυλικών αποτυπωμάτων, έως τα τέλη του 2023, 19 κράτη μέλη και το Ηνωμένο Βασίλειο είχαν χορηγήσει αμοιβαία πρόσβαση στις εθνικές τους βάσεις δεδομένων DNA για αυτοματοποιημένη αναζήτηση, σύμφωνα με το άρθρο 530 της ΣΕΣ. Αντίστοιχη πρόσβαση χορήγησαν 12 κράτη μέλη και το Ηνωμένο Βασίλειο όσον αφορά τα δακτυλικά αποτυπώματα, σύμφωνα με το άρθρο 534 της ΣΕΣ.
Όσον αφορά τη διαβίβαση δεδομένων από τις καταστάσεις ονομάτων επιβατών (PNR) από τους αερομεταφορείς στο Ηνωμένο Βασίλειο για πτήσεις μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου, σύμφωνα με το άρθρο 552 παράγραφος 15 της ΣΕΣ, η μεταβατική περίοδος έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2023
. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 το Ηνωμένο Βασίλειο οφείλει να διαγράφει τα δεδομένα PNR των επιβατών μετά την αναχώρησή τους από το Ηνωμένο Βασίλειο, εκτός εάν από εκτίμηση κινδύνου προκύπτει ανάγκη διατήρησης των εν λόγω δεδομένων.
Για να διευκολυνθεί η συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, η ειδική επιτροπή για τη συνεργασία στον τομέα επιβολής του νόμου και για τη δικαστική συνεργασία ενέκρινε τυποποιημένο έντυπο για τις αιτήσεις αμοιβαίας συνδρομής σε ποινικές υποθέσεις, όπως αναφέρεται στο άρθρο 635 της ΣΕΣ. Οι αρμόδιες αρχές υποχρεούνται να χρησιμοποιούν το εν λόγω έντυπο από την 1η Σεπτεμβρίου 2023. Περιέχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την υποβολή αίτησης αμοιβαίας συνδρομής.
4.8.Σύνδεση του Ηνωμένου Βασιλείου με ορισμένα προγράμματα της ΕΕ
Ένα σημαντικό βήμα στην εφαρμογή της ΣΕΣ επιτεύχθηκε με τη σύνδεση του Ηνωμένου Βασιλείου με ορισμένα προγράμματα σύμφωνα με το πέμπτο μέρος της ΣΕΣ, με αποτέλεσμα την παροχή περισσότερων ευκαιριών συνεργασίας στους τομείς της επιστήμης, της έρευνας και της καινοτομίας.
Τα πρωτόκολλα I και II, που εγκρίθηκαν στις 4 Δεκεμβρίου 2023 από την ειδική επιτροπή για τη συμμετοχή σε προγράμματα της Ένωσης, καλύπτουν τους ειδικούς όρους και τις προϋποθέσεις για τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στο πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» και στη συνιστώσα Copernicus του διαστημικού προγράμματος (πρωτόκολλο I), καθώς και την πρόσβαση σε υπηρεσίες της συνιστώσας επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος στην ΕΕ του διαστημικού προγράμματος (πρωτόκολλο II) στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2021-2027. Το Ηνωμένο Βασίλειο επέλεξε να μη συμμετάσχει στο πρόγραμμα έρευνας και κατάρτισης της Ευρατόμ και στην κοινή επιχείρηση «Σύντηξη για ενέργεια».
Η σύνδεση του Ηνωμένου Βασιλείου με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2024, επιτρέποντας σε οντότητες από το Ηνωμένο Βασίλειο να υπογράφουν συμφωνίες επιχορήγησης και να λαμβάνουν χρηματοδότηση στο πλαίσιο των σχετικών προγραμμάτων από το τέταρτο έτος του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Έως τότε, οι μεταβατικές ρυθμίσεις της Επιτροπής για τις χώρες που βρίσκονται σε διαδικασία σύνδεσης με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» επέτρεπαν την αξιολόγηση των οντοτήτων από το Ηνωμένο Βασίλειο με τους ίδιους όρους που ισχύουν για τις οντότητες των χωρών που ήταν ήδη συνδεδεμένες.
5.Εξελίξεις στη νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου
Η Επιτροπή συνέχισε να παρακολουθεί στενά τις νομοθετικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, ιδίως όσον αφορά τον αντίκτυπό τους στις δεσμεύσεις στο πλαίσιο της ΣΕΣ.
Στην παρούσα ενότητα συνοψίζονται οι εξελίξεις στη σχετική νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου που έχουν οριζόντιο χαρακτήρα (ενότητα 5.1) και εκείνες που σχετίζονται με τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού (ενότητα 5.2), όπου εξετάζονται οι σημαντικότερες νομοθετικές προτάσεις (νομοσχέδια) και η θεσπισθείσα νομοθεσία (νόμοι). Στις περιπτώσεις που έχει θεσπιστεί νομοθεσία, η έκθεση επισημαίνει τη συνάφειά της με τη ΣΕΣ. Δεν καλύπτονται οι ανακοινώσεις προθέσεων πολιτικής ούτε οι δημόσιες διαβουλεύσεις. Παρότι αυτές μπορεί να υποδεικνύουν μια κατεύθυνση πολιτικής, θα ήταν πρόωρο να εξαχθούν συμπεράσματα όσον αφορά τη συνάφειά τους με τη ΣΕΣ.
5.1.Οριζόντια θέματα
Το 2023 ψηφίστηκαν δύο σημαντικοί νόμοι και κατατέθηκαν δύο νομοσχέδια που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον τρόπο λειτουργίας της ΣΕΣ σε πολλούς τομείς. Ένα νομοσχέδιο που ήγειρε σημαντικές ανησυχίες σχετικά με τη συμβατότητά του με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποσύρθηκε.
Ο νόμος σχετικά με τη διατηρούμενη νομοθεσία της ΕΕ (ανάκληση και μεταρρύθμιση) ψηφίστηκε στις 29 Ιουνίου 2023. Ο νόμος ανακαλεί ορισμένες διατηρούμενες νομοθετικές πράξεις της ΕΕ έως τα τέλη του 2023 και καταργεί το ειδικό καθεστώς του συνόλου της διατηρούμενης νομοθεσίας της ΕΕ στην έννομη τάξη του Ηνωμένου Βασιλείου. Επιπλέον, ο νόμος αναθέτει σημαντικές εξουσίες στις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου να ανακαλούν, να τροποποιούν ή να μεταβάλλουν τις διατηρούμενες νομοθετικές πράξεις της ΕΕ.
Η Επιτροπή παρακολούθησε στενά τις εξελίξεις όσον αφορά τη θέσπιση της εν λόγω νομοθεσίας και τη συμβατότητά της με τις δεσμεύσεις του Ηνωμένου Βασιλείου στο πλαίσιο της ΣΕΣ. Στην επίσημη απάντησή τους στον αντιπρόεδρο κ. Šefčovič και σε σειρά τεχνικών συνεδριάσεων, οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι στόχος του νόμου δεν είναι η μείωση των επιπέδων προστασίας σε θέματα που σχετίζονται με την εργασία, το περιβάλλον και το κλίμα στο πλαίσιο της ΣΕΣ. Ωστόσο, θα χρειαστεί περαιτέρω παρακολούθηση για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης λαμβανομένων υπόψη, αφενός, της ευρείας εξουσιοδότησης που παρέχεται στις αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου να τροποποιούν τη διατηρούμενη νομοθεσία της ΕΕ και, αφετέρου, του ρόλου των δικαστηρίων του Ηνωμένου Βασιλείου όσον αφορά την ερμηνεία της διατηρούμενης νομοθεσίας της ΕΕ.
Στις 20 Ιουλίου 2023 ψηφίστηκε ο νόμος για την παράνομη μετανάστευση (Illegal Immigration Act), σύμφωνα με τον οποίο τα άτομα που εισέρχονται παράνομα στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα επιτρέπεται να παραμείνουν, αλλά θα τίθενται υπό κράτηση και θα απομακρύνονται αμέσως, είτε στη χώρα καταγωγής τους είτε σε άλλη χώρα. Επιπλέον, στις 7 Δεκεμβρίου 2023 κατατέθηκε το νομοσχέδιο σχετικά με την ασφάλεια της Ρουάντας (άσυλο και μετανάστευση), το οποίο κηρύσσει τη Ρουάντα ασφαλή χώρα, στην οποία μπορούν να αποστέλλονται πρόσωπα που απομακρύνονται από το Ηνωμένο Βασίλειο. Στη δήλωσή του δυνάμει του άρθρου 19 παράγραφος 1 στοιχείο β) του νόμου του Ηνωμένου Βασιλείου για τα ανθρώπινα δικαιώματα (Human Rights Act), ο υπουργός Εσωτερικών ανέφερε ότι δεν ήταν «[...] σε θέση να δηλώσει ότι [...] οι διατάξεις του νομοσχεδίου σχετικά με την ασφάλεια της Ρουάντας (άσυλο και μετανάστευση) είναι συμβατές με τα δικαιώματα της Σύμβασης, αλλά η κυβέρνηση επιθυμεί παρ’ όλα αυτά να προχωρήσει το νομοσχέδιο στη Βουλή». Η Επιτροπή επισημαίνει αυτές τις εξελίξεις με ανησυχία και αναμένει από το Ηνωμένο Βασίλειο να τηρήσει τις διεθνείς υποχρεώσεις του, ιδίως εκείνες που απορρέουν από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία αποτελεί τη βάση για τη συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου και της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις στο πλαίσιο της ΣΕΣ.
Τον Μάρτιο του 2023 η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου κατέθεσε νέα έκδοση του νομοσχεδίου για την προστασία των δεδομένων και για τις ψηφιακές πληροφορίες (αριθ. 2). Στόχος του νομοσχεδίου είναι η μεταρρύθμιση του πλαισίου προστασίας των δεδομένων στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο οποίο έχουν βασιστεί οι αποφάσεις της Επιτροπής σχετικά με την επάρκεια του επιπέδου προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Το νομοσχέδιο επιδιώκει να επιφέρει αλλαγές σε διάφορους τομείς, ιδίως όσον αφορά τους νομικούς λόγους επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, την άσκηση των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων, τους κανόνες για τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε άλλες χώρες και τη σύσταση και λειτουργία της ανεξάρτητης εποπτικής αρχής προστασίας δεδομένων. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τη νομοθετική διαδικασία.
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου υπέβαλε το νομοσχέδιο για τις ψηφιακές αγορές, τον ανταγωνισμό και τους καταναλωτές τον Απρίλιο του 2023. Το νομοσχέδιο προβλέπει τη ρύθμιση του ανταγωνισμού στις ψηφιακές αγορές και τον ορισμό επιχειρήσεων με στρατηγική θέση στην αγορά. Επιδιώκει επίσης τη μεταρρύθμιση ορισμένων πτυχών του δικαίου του ανταγωνισμού και δημιουργεί δύο χωριστά καθεστώτα για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών σε αστικές υποθέσεις: ένα καθεστώς επιβολής από τα δικαστήρια και ένα καθεστώς άμεσης επιβολής υπό τη διαχείριση της Αρχής Ανταγωνισμού και Αγορών του Ηνωμένου Βασιλείου. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τη νομοθετική διαδικασία.
Τέλος, το νομοσχέδιο για τη διακήρυξη των δικαιωμάτων που είχε κατατεθεί το 2022 αποσύρθηκε στις 27 Ιουνίου 2023.
5.2.Ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για ανοικτό και θεμιτό ανταγωνισμό και βιώσιμη ανάπτυξη
Η Επιτροπή παρακολουθεί προσεκτικά τις κανονιστικές εξελίξεις στον τομέα αυτόν και ζητεί διευκρινίσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο όπου απαιτείται.
5.2.1.Έλεγχος επιδοτήσεων και φορολογία
Τον Ιανουάριο του 2023 εγκρίθηκαν τρία είδη επιδοτήσεων που απαλλάσσονται κατά κατηγορία, οι «εξορθολογισμένες διαδρομές». Οι τρεις εξορθολογισμένες διαδρομές καλύπτουν: i) την έρευνα, την ανάπτυξη και την καινοτομία· ii) τη χρήση ενέργειας και iii) την τοπική ανάπτυξη, και αναμένεται να απαλλάξουν τις δημόσιες αρχές από την αξιολόγηση των μέτρων επιδότησης με βάση τις αρχές για τις επιδοτήσεις.
Η Επιτροπή συνέχισε να παρακολουθεί την εφαρμογή της νομοθεσίας που είχε θεσπιστεί στο παρελθόν και άρχισε να ισχύει το 2023, όπως το νέο καθεστώς ελέγχου των επιδοτήσεων βάσει του νόμου του 2022 για τον έλεγχο των επιδοτήσεων. Ζήτησε επίσης διευκρινίσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με δέσμη μέτρων για το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, καθώς και ενημέρωση σχετικά με τις επενδυτικές ζώνες και τους ελεύθερους λιμένες.
5.2.2.Εργασιακά και κοινωνικά πρότυπα, περιβάλλον και κλίμα
Στον τομέα των εργασιακών και κοινωνικών προτύπων, η Επιτροπή παρακολούθησε τις εξελίξεις σχετικά με την έγκριση και την εφαρμογή του νόμου για τις απεργίες (ελάχιστα επίπεδα υπηρεσιών) του 2023, ο οποίος εξουσιοδοτεί την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις υπηρεσιών κατά τη διάρκεια απεργιών σε ορισμένους τομείς δημόσιων υπηρεσιών.
Μετά την υποβολή εγγράφου από την Trades Union Congress (Συνομοσπονδία Συνδικαλιστικών Οργανώσεων) στη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) σχετικά με εικαζόμενες παραβιάσεις του δικαιώματος απεργίας των εργαζομένων, στις 17 Ιουλίου 2023 η επιτροπή της ΔΟΕ για την εφαρμογή των προτύπων παρότρυνε την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να διευκολύνει τον διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους και να διασφαλίσει ότι κάθε υφιστάμενη ή νέα νομοθεσία συμμορφώνεται με τους διεθνείς κανόνες για την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι. Απομένει να διαπιστωθεί ο τρόπος με τον οποίο θα εφαρμοστούν οι εν λόγω συστάσεις.
Επιπλέον, στις 13 Ιουλίου 2023 το Ανώτατο Δικαστήριο (High Court) του Ηνωμένου Βασιλείου ακύρωσε τη νομοθετική πράξη που επιτρέπει στα γραφεία εύρεσης εργασίας να παρέχουν εν γνώσει τους σε εργοδότη προσωρινά απασχολούμενους για την άσκηση των καθηκόντων των εργαζομένων που συμμετέχουν σε απεργία.
Στον τομέα του περιβάλλοντος και του κλίματος, το Ηνωμένο Βασίλειο ψήφισε παράγωγο δίκαιο για τη μείωση του αριθμού των δικαιωμάτων στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ΣΕΔΕ) που θα τίθενται σε πλειστηριασμό από το 2024 και έπειτα, προκειμένου να ενισχύσει τους στόχους του για την απανθρακοποίηση. Η Επιτροπή παρακολούθησε τις αλλαγές αυτές παράλληλα με άλλες εξελίξεις, όπως η πτώση των τιμών του ΣΕΔΕ του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία δημιούργησε χάσμα με εκείνες του ΣΕΔΕ της ΕΕ, και η έγκριση από την επιτροπή για την κλιματική αλλαγή της έκθεσης του 2023 προς το Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόοδο όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών και την αξιολόγηση των ανακοινώσεων και των εξελίξεων όσον αφορά τις μηδενικές καθαρές εκπομπές στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Επιτροπή παρακολούθησε επίσης την ανάπτυξη πολιτικής για τα χημικά προϊόντα στο Ηνωμένο Βασίλειο (UK REACH) και την απόκλισή της από την πολιτική της ΕΕ (EU REACH).
6.Συμπεράσματα
Η ΣΕΣ δεν αποτελεί, και δεν μπορεί να αποτελέσει, υποκατάστατο της ιδιότητας μέλους της ΕΕ. Το να βρίσκεται μια χώρα εκτός της ενιαίας αγοράς της ΕΕ και των πολιτικών της έχει αναπόφευκτες επιπτώσεις στο εμπόριο, στην πρόσβαση στην αγορά και στην έκταση της συνεργασίας.
Ωστόσο, όπως έχει επισημανθεί στο παρελθόν, η ΣΕΣ είναι μια πολύ καλή συμφωνία για την ΕΕ. Επιτυγχάνει καλή ισορροπία μεταξύ δικαιωμάτων και υποχρεώσεων για αμφότερα τα μέρη και προβλέπει ευρεία πρόσβαση στην αγορά και εκτεταμένη συνεργασία.
Η Επιτροπή παραμένει πλήρως προσηλωμένη στην προώθηση της εφαρμογής της ΣΕΣ και στη συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο με συνεργατικό και εποικοδομητικό τρόπο για τον σκοπό αυτόν.
Παράρτημα 1: Συνεδριάσεις των κοινών οργάνων και άλλων δομών που έχουν συσταθεί από τη ΣΕΣ το 2023
|
Ημερομηνία
|
Κοινό όργανο / δομή
|
|
7-9 Μαρτίου
|
Αλιεία (ομάδα εργασίας): 4η συνεδρίαση
|
|
9 Μαρτίου
|
Εσωτερική συμβουλευτική ομάδα της ΕΕ: 6η συνεδρίαση
|
|
24 Μαρτίου
|
Συμβούλιο εταιρικής σχέσης: 2η συνεδρίαση
|
|
18-20 Απριλίου
|
Αλιεία (ομάδα εργασίας): 5η συνεδρίαση
|
|
1 Ιουνίου
|
Αεροπορικές μεταφορές (ειδική επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
19 Ιουνίου
|
Συνεργασία στον τομέα επιβολής του νόμου και δικαστική συνεργασία (ειδική επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
21 Ιουνίου
|
Εσωτερική συμβουλευτική ομάδα της ΕΕ: 7η συνεδρίαση
|
|
27 Ιουνίου
|
Αλιεία (ειδική επιτροπή): 6η συνεδρίαση
|
|
28 Ιουνίου
|
Συντονισμός της κοινωνικής ασφάλισης (ειδική επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
3-4 Ιουλίου
|
Κοινοβουλευτική συνέλευση εταιρικής σχέσης: 3η συνεδρίαση
|
|
26 Ιουλίου
|
Αλιεία (ομάδα εργασίας): 6η συνεδρίαση
|
|
22 Σεπτεμβρίου
|
Αλιεία (ειδική επιτροπή): 7η συνεδρίαση
|
|
27 Σεπτεμβρίου
|
Τελωνειακή συνεργασία και κανόνες καταγωγής (ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
4 Οκτωβρίου
|
Ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για ανοικτό και θεμιτό ανταγωνισμό και βιώσιμη ανάπτυξη (ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
9 Οκτωβρίου
|
Υπηρεσίες, επενδύσεις και ψηφιακό εμπόριο (ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
11 Οκτωβρίου
|
Υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά μέτρα (ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
13 Οκτωβρίου
|
Εσωτερική συμβουλευτική ομάδα της ΕΕ: 8η συνεδρίαση
|
|
18 Οκτωβρίου
|
Τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο (ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
19 Οκτωβρίου
|
Διοικητική συνεργασία σε θέματα ΦΠΑ και είσπραξης φόρων και δασμών (ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
23 Οκτωβρίου
|
Διανοητική ιδιοκτησία (ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
6 Νοεμβρίου
|
Ρυθμιστική συνεργασία (ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
7 Νοεμβρίου
|
Φόρουμ της κοινωνίας των πολιτών: 2η συνεδρίαση
|
|
8 Νοεμβρίου
|
Εμπορεύματα (ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
9 Νοεμβρίου
|
Ενέργεια (ειδική επιτροπή): 4η συνεδρίαση
|
|
16 Νοεμβρίου
|
Δημόσιες συμβάσεις (ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
23 Νοεμβρίου
|
Οδικές μεταφορές (ειδική επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
30 Νοεμβρίου
|
Αεροπορική ασφάλεια (ειδική επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
4-5 Δεκεμβρίου
|
Κοινοβουλευτική συνέλευση εταιρικής σχέσης: 4η συνεδρίαση
|
|
4 Δεκεμβρίου
|
Συμμετοχή σε προγράμματα της Ένωσης (ειδική επιτροπή): 3η συνεδρίαση
|
|
7 Δεκεμβρίου
|
Επιτροπή εμπορικής εταιρικής σχέσης: 3η συνεδρίαση
|
Παράρτημα 2: Επισκόπηση των δράσεων προς υλοποίηση που συμφωνήθηκαν από το συμβούλιο εταιρικής σχέσης στις 24 Μαρτίου 2023
|
Θέμα
|
Τρέχουσα κατάσταση
|
|
Σύνδεση του Ηνωμένου Βασιλείου με προγράμματα της Ένωσης
|
ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΕ: Σύνδεση με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» και το Copernicus από την 1η Ιανουαρίου 2024. Τα πρωτόκολλα της ΣΕΣ εγκρίθηκαν από την ειδική επιτροπή για τη συμμετοχή σε προγράμματα της Ένωσης στις 4 Δεκεμβρίου 2023.
|
|
Νέες ρυθμίσεις για τις συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας και συνεργασία των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας
|
Στις 10 Ιουλίου ελήφθησαν πρόσθετες τεχνικές πληροφορίες από τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς. Ο φάκελος βρίσκεται υπό αξιολόγηση, ενώ παράλληλα διεξάγονται περαιτέρω συζητήσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο σε τακτική βάση.
|
|
Μνημόνιο συμφωνίας σχετικά με τη ρυθμιστική συνεργασία στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών
|
ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΕ: Το μνημόνιο συμφωνίας υπεγράφη στις 27 Ιουνίου 2023 και έχει τεθεί σε εφαρμογή.
|
|
Μνημόνιο συμφωνίας για τη συνεργασία σε θέματα διανοητικής ιδιοκτησίας μεταξύ του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) και του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKIPO)
|
Οι συζητήσεις μεταξύ του EUIPO και του UKIPO προχωρούν.
|
|
Ηνωμένο Βασίλειο: Retained EU Law Act (νόμος σχετικά με τη διατηρούμενη νομοθεσία της ΕΕ)
|
ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΕ: Στις 2 Ιουλίου 2023 πραγματοποιήθηκε τεχνική συνεδρίαση μεταξύ των υπηρεσιών της Επιτροπής και του Ηνωμένου Βασιλείου. Το Ηνωμένο Βασίλειο έδωσε εξηγήσεις σχετικά με το περιεχόμενο του νόμου.
|
|
Ηνωμένο Βασίλειο: Bill of Rights Bill (νομοσχέδιο για τη διακήρυξη των δικαιωμάτων)
|
ΑΝΕΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ: Το Ηνωμένο Βασίλειο απέσυρε το νομοσχέδιο.
|
|
Υπόδειγμα εσωτερικού κανονισμού για τις ομάδες εργασίας που συγκροτούνται στο πλαίσιο της ΣΕΣ
|
ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΕ: Ο εσωτερικός κανονισμός συμφωνήθηκε με το Ηνωμένο Βασίλειο σε τεχνικό επίπεδο. Στις 28 Σεπτεμβρίου το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφασή του, σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ, σχετικά με τη θέση που πρέπει να λάβει η ΕΕ επί του εν λόγω θέματος. Αυτό καθιστά δυνατή την έναρξη λειτουργίας των ομάδων εργασίας για τα βιολογικά προϊόντα, τα μηχανοκίνητα οχήματα και τα εξαρτήματα, τα φάρμακα και τον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης.
|
|
Διάλογος για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας
|
ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΕ: Ο διάλογος πραγματοποιήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024.
|
|
Διάλογος για ζητήματα που αφορούν τον κυβερνοχώρο
|
ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΕ: Ο διάλογος πραγματοποιήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 2023.
|
|
Παροχή πληροφοριών από την ΕΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τα μέτρα που εφαρμόζει η ΕΕ στις εισαγωγές ζώντων δίθυρων μαλακίων και σπόρων γεωμήλων προς φύτευση
|
ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΕ: Παρασχέθηκαν πληροφορίες στις 3 Απριλίου 2023.
|
|
Ενεργοποίηση του πρωτοκόλλου για τον ΦΠΑ στο πλαίσιο της ΣΕΣ
|
ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΕ: Στις 19 Οκτωβρίου 2023 εκδόθηκαν από την ειδική σε θέματα εμπορίου επιτροπή διοικητικής συνεργασίας σε θέματα ΦΠΑ και είσπραξης φόρων και δασμών οι σχετικές τέσσερις αποφάσεις που είναι απαραίτητες για την ενεργοποίηση του πρωτοκόλλου για τον ΦΠΑ .
|
Παράρτημα 3: Αποφάσεις και συστάσεις που εκδόθηκαν από το συμβούλιο εταιρικής σχέσης ή τις επιτροπές που έχουν συσταθεί με τη συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας
Σύσταση αριθ. 1/2023 της ειδικής επιτροπής ενέργειας που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 1 στοιχείο ιβ) της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 7ης Φεβρουαρίου 2023, προς κάθε μέρος σχετικά με τα αιτήματά του προς τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας με σκοπό την κατάρτιση τεχνικών διαδικασιών για την αποδοτική χρήση των γραμμών διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Απόφαση αριθ. 1/2023 της ειδικής επιτροπής που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 1 στοιχείο ιη) της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 19ης Ιουνίου 2023, για την καθιέρωση τυποποιημένου εντύπου για τις αιτήσεις αμοιβαίας συνδρομής.
Απόφαση αριθ. 1/2023 της ειδικής επιτροπής για τον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης που συγκροτήθηκε δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 1 στοιχείο ιστ) της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 10ης Μαρτίου 2023, όσον αφορά τη χρήση της ηλεκτρονικής ανταλλαγής πληροφοριών για την κοινωνική ασφάλιση με σκοπό τη διαβίβαση δεδομένων μεταξύ φορέων ή οργανισμών σύνδεσης.
Απόφαση αριθ. 2/2023 της ειδικής επιτροπής συντονισμού της κοινωνικής ασφάλισης που θεσπίζεται με το άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχείο ιστ) της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 28ης Ιουνίου 2023, όσον αφορά τον ορισμό χρηματοπιστωτικού ιδρύματος αναφοράς για τον καθορισμό του επιτοκίου υπερημερίας και της συναλλαγματικής ισοτιμίας για τη μετατροπή νομισμάτων, καθώς και της ημερομηνίας που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό της συναλλαγματικής ισοτιμίας.
Απόφαση αριθ. 1/2023 της ειδικής επιτροπής αλιείας που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 1 στοιχείο ιζ) της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 24ης Ιουλίου 2023, όσον αφορά τον μηχανισμό για προαιρετικές εντός του έτους μεταφορές αλιευτικών δυνατοτήτων.
Σύσταση αριθ. 1/2023 της ειδικής επιτροπής αλιείας που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 1 στοιχείο ιζ) της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 24ης Ιουλίου 2023, όσον αφορά τις κατευθυντήριες γραμμές για τις κοινοποιήσεις δυνάμει του άρθρου 496 παράγραφος 3 της συμφωνίας.
Σύσταση αριθ. 2/2023 της ειδικής επιτροπής αλιείας που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 1 στοιχείο ιζ) της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 24ης Ιουλίου 2023, όσον αφορά την ευθυγράμμιση των περιοχών διαχείρισης για τη λεμονόγλωσσα, το καλκάνι (Glyptocephalus cynoglossus), το καλκάνι (Scophthalmus maximus) και το πησσί.
Σύσταση αριθ. 3/2023 της ειδικής επιτροπής αλιείας που συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 1 στοιχείο ιζ) της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 1ης Δεκεμβρίου 2023, όσον αφορά την ευθυγράμμιση των περιοχών διαχείρισης για την ευρωπαϊκή χωματίδα και το νταούκι Ατλαντικού.
Απόφαση αριθ. 1/2023 της ειδικής σε θέματα εμπορίου επιτροπής διοικητικής συνεργασίας σε θέματα ΦΠΑ και είσπραξης φόρων και δασμών που συστάθηκε με τη συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 19ης Οκτωβρίου 2023, για τη διαδικασία σύναψης συμφωνίας επιπέδου υπηρεσιών.
Απόφαση αριθ. 2/2023 της ειδικής σε θέματα εμπορίου επιτροπής διοικητικής συνεργασίας σε θέματα ΦΠΑ και είσπραξης φόρων και δασμών που συστάθηκε με τη συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 19ης Οκτωβρίου 2023, για το ύψος και τις λεπτομέρειες της χρηματοδοτικής συνεισφοράς του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης όσον αφορά το κόστος που προκύπτει από τη συμμετοχή του στα ευρωπαϊκά συστήματα πληροφοριών.
Απόφαση αριθ. 3/2023 της ειδικής σε θέματα εμπορίου επιτροπής διοικητικής συνεργασίας σε θέματα ΦΠΑ και είσπραξης φόρων και δασμών που συστάθηκε με τη συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 19ης Οκτωβρίου 2023, για τη θέσπιση εκτελεστικών κανόνων για διατάξεις που σχετίζονται με τη συνδρομή για είσπραξη του πρωτοκόλλου για τη διοικητική συνεργασία και την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του φόρου προστιθέμενης αξίας και για την αμοιβαία συνδρομή για την είσπραξη απαιτήσεων.
Απόφαση αριθ. 4/2023 της ειδικής σε θέματα εμπορίου επιτροπής διοικητικής συνεργασίας σε θέματα ΦΠΑ και είσπραξης φόρων και δασμών που συστάθηκε με τη συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 19ης Οκτωβρίου 2023, σχετικά με τυποποιημένα έντυπα για την κοινοποίηση πληροφοριών και στατιστικών δεδομένων, τη διαβίβαση πληροφοριών μέσω του κοινού δικτύου επικοινωνιών και τις πρακτικές ρυθμίσεις σχετικά με την οργάνωση των επαφών μεταξύ των κεντρικών υπηρεσιών διασύνδεσης και των υπηρεσιών διασύνδεσης.
Απόφαση αριθ. 1/2023 της ειδικής επιτροπής οδικών μεταφορών η οποία συγκροτήθηκε με τη συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 23ης Νοεμβρίου 2023, όσον αφορά την προσαρμογή των τεχνικών προδιαγραφών του έξυπνου ταχογράφου 2.
Απόφαση αριθ. 1/2023 της ειδικής επιτροπής για τη συμμετοχή σε προγράμματα της Ένωσης η οποία συγκροτήθηκε με βάση το άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχείο ιθ) της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 4ης Δεκεμβρίου 2023, για την έγκριση των πρωτοκόλλων I και II και την τροποποίηση του παραρτήματος 47 της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας.
Απόφαση αριθ. 1/2023 του συμβουλίου εταιρικής σχέσης που συστάθηκε με τη συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενεργείας, αφενός, και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, αφετέρου, της 21ης Δεκεμβρίου 2023, όσον αφορά τους μεταβατικούς ειδικούς κανόνες καταγωγής ανά προϊόν για τους ηλεκτρικούς συσσωρευτές και τα ηλεκτρικά οχήματα.