KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 30.7.2024
COM(2024) 346 final
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
z wykonania uprawnień przekazanych Komisji na podstawie rozporządzenia (UE) nr 609/2013 w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
z wykonania uprawnień przekazanych Komisji na podstawie rozporządzenia (UE) nr 609/2013 w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała
1.Wprowadzenie
Niniejsze sprawozdanie sporządzono w celu wypełnienia obowiązku nałożonego na Komisję na mocy art. 18 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 609/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup”). W rozporządzeniu w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup ustanowiono wymogi dotyczące składu i informacji w odniesieniu do a) preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt, b) przetworzonej żywności na bazie zbóż i żywności dla dzieci, c) żywności specjalnego przeznaczenia medycznego oraz d) środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała. W rozporządzeniu ustanowiono również unijny wykaz substancji, które można dodawać do co najmniej jednej z tych kategorii żywności, oraz ustanowiono przepisy mające zastosowanie do aktualizacji tego wykazu.
Art. 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup zawiera wymóg, aby Komisja przedstawiała Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z wykonania uprawnień przekazanych Komisji na mocy tego rozporządzenia. Zgodnie z art. 18 ust. 2 uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych zostały powierzone Komisji na początkowy okres 5 lat, począwszy od dnia 19 lipca 2013 r. Komisja musiała sporządzić sprawozdanie dotyczące wykonania uprawnień przekazanych na mocy rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup nie później niż 9 miesięcy przed końcem okresu 5 lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na okresy 5 lat, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż 3 miesiące przed końcem każdego okresu.
W dniu 22 sierpnia 2017 r. Komisja przyjęła pierwsze sprawozdanie z wykonania uprawnień przekazanych na podstawie rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup.
2.Podstawa prawna
W art. 18 ust. 2 rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup określono warunki dotyczące uprawnienia Komisji do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 11, art. 15 ust. 6 i art. 16 ust. 1 tego rozporządzenia.
W art. 11 ust. 2 rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup uprawniono Komisję do przyjmowania aktów delegowanych w celu określenia wymogów szczegółowych dotyczących składu i informacji dla poszczególnych kategorii żywności dla określonych grup. Wymogi te są obecnie określone w następujących rozporządzeniach:
-rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2016/127 uzupełniającym rozporządzenie w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących składu preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt oraz informacji na ich temat, a także w odniesieniu do informacji dotyczących żywienia niemowląt i małych dzieci,
-rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2016/128 uzupełniającym rozporządzenie w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących składu żywności specjalnego przeznaczenia medycznego oraz informacji na jej temat oraz
-rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2017/1798 uzupełniającym rozporządzenie w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup w odniesieniu do szczegółowych wymogów dotyczących składu i informacji w odniesieniu do środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała.
W art. 15 ust. 6 rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup uprawniono Komisję do dodawania lub usuwania kategorii substancji z załącznika do rozporządzenia, w którym ustanowiono unijny wykaz substancji, które można dodawać do określonych kategorii żywności, w celu uwzględnienia postępu technicznego i naukowego lub ochrony zdrowia konsumentów.
W art. 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup uprawniono Komisję do przyjmowania – zgodnie z art. 18 tego rozporządzenia – aktów delegowanych w celu aktualizacji załącznika do rozporządzenia ustanawiającego unijny wykaz substancji, które można dodawać do określonych kategorii żywności.
3.Wykonanie przekazanych uprawnień
3.1. W okresie od dnia 22 sierpnia 2017 r. do tej pory Komisja przyjęła dziewięć następujących aktów delegowanych na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup:
a)rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/828 zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2016/127 w odniesieniu do wymogów dotyczących witaminy D w preparatach do początkowego żywienia niemowląt i kwasu erukowego w preparatach do początkowego żywienia niemowląt i preparatach do dalszego żywienia niemowląt
Ten akt prawny przyjęto w dniu 14 marca 2019 r. w celu zapewnienia najwyższego poziomu ochrony niemowląt poprzez obniżenie maksymalnej dopuszczalnej zawartości witaminy D w preparatach do początkowego żywienia niemowląt oraz maksymalnego poziomu kwasu erukowego w preparatach do początkowego żywienia niemowląt i preparatach do dalszego żywienia niemowląt, na podstawie opinii naukowych Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA).
b)rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/561 zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2016/127 w odniesieniu do wymagań dotyczących zawartości białka w preparatach do dalszego żywienia niemowląt
To rozporządzenie delegowane przyjęto w dniu 12 kwietnia 2018 r. w celu umożliwienia podmiotom prowadzącym przedsiębiorstwa spożywcze dostosowania składu preparatów do dalszego żywienia niemowląt poprzez wprowadzenie większej elastyczności, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia niemowląt. Wprowadzono w nim dostosowania techniczne do już istniejących wymogów dotyczących białka w preparatach do dalszego żywienia niemowląt w oparciu o opinię naukową EFSA.
c)rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/572 zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2016/127 w odniesieniu do daty rozpoczęcia stosowania niektórych jego przepisów
Rozporządzenie (UE) 2016/127 stanowi, że preparaty wytwarzane z hydrolizatów białkowych mogą być wprowadzane do obrotu wyłącznie po indywidualnej ocenie ich bezpieczeństwa i stosowności przez EFSA. Taka ocena nie była wymagana na mocy poprzedniej dyrektywy Komisji 2006/141/WE w sprawie preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt. W dniu 20 stycznia 2021 r. przyjęto rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/572 w celu uniknięcia potencjalnych zakłóceń rynku poprzez odroczenie rozpoczęcia stosowania nowego wymogu dotyczącego indywidualnej oceny hydrolizowanych preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt określonego w rozporządzeniu delegowanym (UE) 2016/127. Pandemia COVID-19 i związany z nią kryzys w dziedzinie zdrowia publicznego spowodowały nieoczekiwane opóźnienia w ocenie naukowej preparatów do żywienia niemowląt przez EFSA. To roczne odroczenie wejścia w życie nowych wymogów zapobiegło sytuacji, w której produkty, które zgodnie z prawem znajdowały się na rynku zgodnie z dyrektywą Komisji 2006/141/WE i w odniesieniu do których nie zgłoszono żadnych szkodliwych skutków, niepotrzebnie stałyby się niezgodne z nowymi wymogami.
d)rozporządzenia delegowane Komisji (UE) 2022/519, (UE) 2023/589 i (UE) …/… zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2016/127 w odniesieniu do wymogów dotyczących białka w preparatach do początkowego żywienia niemowląt i preparatach do dalszego żywienia niemowląt wytwarzanych z hydrolizatów białkowych,,
W rozporządzeniu delegowanym (UE) 2016/127 przypomina się, że EFSA uważa, iż bezpieczeństwo i stosowność poszczególnych preparatów wytwarzanych z hydrolizatów białkowych należy ustalić w drodze oceny klinicznej, i zezwala się na wprowadzanie do obrotu preparatów pozytywnie ocenionych przez EFSA. Komisja przyjęła trzy akty delegowane w dniach 14 stycznia 2022 r., 10 stycznia 2023 r. i 2 lutego 2024 r. w celu umożliwienia wprowadzania do obrotu preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt wytwarzanych z hydrolizatów białkowych, które zostały ocenione przez EFSA jako bezpieczne pod względem żywieniowym i stosowne,, do podawania niemowlętom w latach 2020–2023.
e)rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/2182 zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2017/1798 w odniesieniu do wymogów dotyczących tłuszczy i magnezu w odniesieniu do środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała
Ten akt prawny przyjęto w dniu 30 sierpnia 2022 r. w celu aktualizacji niektórych wymogów dotyczących składu środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała, na podstawie opinii naukowej EFSA oraz z uwzględnieniem odpowiedniego postępu technicznego i naukowego, w tym danych dostarczonych przez zainteresowane strony.
f)rozporządzenie delegowane Komisji zmieniające rozporządzenie delegowane (UE) 2016/128 w odniesieniu do wymogów dotyczących pestycydów w żywności specjalnego przeznaczenia medycznego opracowanej w celu zaspokojenia potrzeb żywieniowych niemowląt i małych dzieci oraz rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2016/127 w odniesieniu do wymogów dotyczących pestycydów w preparatach do początkowego żywienia niemowląt i preparatach do dalszego żywienia niemowląt
Te dwa akty delegowane zostały przyjęte przez Komisję w dniu 16 kwietnia 2021 r. w celu dostosowania definicji „pozostałości pestycydów” określonej w rozporządzeniu delegowanym (UE) 2016/128 i rozporządzeniu delegowanym (UE) 2016/127 do bardziej precyzyjnej definicji przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 396/2005 w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów.
3.2. Do tej pory Komisja nie powołała się na podstawę prawną, jaką jest art. 15 ust. 6 rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup, ponieważ warunki dodania lub usunięcia kategorii substancji w załączniku do rozporządzenia nie zostały jeszcze spełnione.
3.3
W okresie od dnia 22 sierpnia 2017 r. do tej pory Komisja przyjęła trzy akty delegowane wymienione poniżej na podstawie art. 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup:
a)rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/571 zmieniające załącznik do rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup w odniesieniu do wykazu substancji, które można dodawać do preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt, żywności dla dzieci oraz produktów zbożowych przetworzonych
Ten akt delegowany został przyjęty przez Komisję w dniu 20 stycznia 2021 r. w celu aktualizacji unijnego wykazu substancji, które można dodawać do określonych kategorii żywności, aby zezwolić na dodawanie L-metylofolianu wapnia jako źródła folianów do preparatów do początkowego żywienia niemowląt, preparatów do dalszego żywienia niemowląt, produktów zbożowych przetworzonych i żywności dla dzieci na podstawie opinii naukowej EFSA.
b)rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/439 zmieniające załącznik do rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup w celu zezwolenia na stosowanie chlorku rybozydu nikotynamidu jako źródła niacyny w żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środkach spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała
Ten akt prawny został przyjęty przez Komisję w dniu 16 grudnia 2022 r. w celu aktualizacji unijnego wykazu substancji, które można dodawać do określonych kategorii żywności, aby zezwolić na dodawanie chlorku rybozydu nikotynamidu jako źródła niacyny do żywności specjalnego przeznaczenia medycznego i środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała na podstawie opinii naukowej EFSA.
c)rozporządzenie delegowane Komisji zmieniające załącznik do rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup w celu zezwolenia na stosowanie kazeinianu żelaza z mleka jako źródła żelaza w środkach spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz w żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, z wyłączeniem żywności dla niemowląt i małych dzieci
Ten akt delegowany przyjęto w dniu 29 stycznia 2024 r. w celu aktualizacji unijnego wykazu substancji, które można dodawać do określonych kategorii żywności, aby zezwolić na dodawanie kazeinianu żelaza z mleka jako źródła żelaza do środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała oraz do żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, z wyłączeniem żywności dla niemowląt i małych dzieci, na podstawie opinii naukowej EFSA.
4.Podsumowanie
Od dnia 22 sierpnia 2017 r. Komisja regularnie wykonuje uprawnienia przekazane jej na mocy rozporządzenia w sprawie żywności przeznaczonej dla określonych grup. Komisja przyjęła akty delegowane w celu aktualizacji wymogów szczegółowych dotyczących składu preparatów do początkowego żywienia niemowląt i preparatów do dalszego żywienia niemowląt oraz środków spożywczych zastępujących całodzienną dietę, do kontroli masy ciała, w oparciu o opinie EFSA i z uwzględnieniem odpowiedniego postępu technicznego i naukowego. Ponadto Komisja zaktualizowała unijny wykaz substancji, które można dodawać do określonych kategorii żywności, na podstawie opinii EFSA, z uwzględnieniem postępu technicznego i naukowego oraz ochrony zdrowia konsumentów. Komisja zwraca się do Parlamentu Europejskiego i Rady o zapoznanie się z niniejszym sprawozdaniem.