1.

Fis-sentenza United Video Properties  ( 2 ), il-Qorti tal-Ġustizzja indirizzat il‑problemi li jqajmu l-artikoli tad-Direttiva 2004/48/KE  ( 3 ) dwar il-ħlas tal-ispejjeż u ta’ spejjeż proċedurali oħra f’kawżi dwar id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali (inklużi d-drittijiet tal-proprjetà industrijali).

2.

Il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja) titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tinterpreta, għal darba oħra, l-Artikolu 3(1) u l‑Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48 u tiċċara l-konsegwenzi tas-sentenza United Video Properties.

3.

Il-qorti tar-rinviju teħtieġ din l-azzjoni l-ġdida mill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddetermina jekk ir-regoli li, fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja jobbligaw lill-parti li tkun tilfet sabiex tirrimborsa bilfors l-ispejjeż imġarrba minħabba l-intervent ta’ aġent tal-proprjetà industrijali (Patentanwalt), anki jekk ma kienx indispensabbli sabiex tinkiseb il-protezzjoni ġudizzjarja mfittxija f’kawża dwar trade marks, humiex f’konformità mad-dritt tal-Unjoni.

4.

Skont l-espożizzjoni tad-dritt tagħha li, essenzjalment tagħmel il-qorti tar‑rinviju:

–

Ir-regola ġenerali fir-rigward tal-ħlas tal-ispejjeż u ta’ spejjeż oħra tal‑proċedura hi li l-parti li tkun tilfet għandha tħallas l-ispejjeż tal-atti proċedurali li jkunu neċessarji lill-parti rebbieħa.

–

Għall-kuntrarju, fil-kawżi dwar id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, il-ħlas tal‑onorarji għall-azzjoni ta’ aġent tal-proprjetà industrijali huwa inkluż, f’kull każ, fl-intaxxar tal-ispejjeż li għandhom jitħallsu mill-parti li tkun tilfet, mingħajr ma l-qorti tkun tista’ tevalwa jekk l-intervent ta’ dan l-aġent kienx essenzjali sabiex tinkiseb il-protezzjoni ġudizzjarja mfittxija.

I.

Il-kuntest ġuridiku

A.

Id-dritt tal-Unjoni. Id-Direttiva 2004/48

5.

L-Artikolu 1 jiddikjara li:

6.

L-Artikolu 2 (“Firxa ta’ Applikazzjoni”) jipprovdi li:

7.

L-Artikolu 3 (“Obbligu ġenerali”) jistipula li:

8.

L-Artikolu 14 (“L-ispejjeż legali”) jipprovdi li:

B.

Id-dritt Ġermaniż. Il‑Gesetz über den Schutz von Marken und sonstigen Kennzeichen – Markengesetz  ( 4 )

9.

Skont l-Artikolu 140(3), fil-verżjoni tiegħu applikabbli għall-kawża, fost l‑ispejjeż li jkunu rriżultaw mill-parteċipazzjoni ta’ aġent tal-proprjetà industrijali f’kawża dwar sinjali distintivi, jistgħu jinġabru l-onorarji ikkunsidrati fl‑Artikolu 13 tal-Gesetz über die Vergütung der Rechtsanwältinnen und Rechtsanwälte  ( 5 ), kif ukoll l-ispejjeż indispensabbli mġarrba minn dan l-aġent.

10.

Skont l-Artikolu 125e(5), l-Artikolu 140(3) japplika, mutatis mutandis għall-proċeduri quddiem il-qrati tal-Unjoni Ewropea kompetenti f’materji tad-dritt tat-trade marks.

II.

Il-fatti, il-kawża u d-domandi preliminari

11.

Ir-Ruprecht‑Karls‑Universität Heidelberg (iktar ’il quddiem “l-Università”) ressqet quddiem il-Landgericht Mannheim (il-Qorti Reġjonali ta’ Mannheim, il‑Ġermanja)  ( 6 ) azzjoni kontra NovaText GmbH sabiex twaqqaf il-kontrafazzjoni tat-trade marks tal-Unjoni tagħha u tirrikonoxxi d-drittijiet tagħha dwarhom.

12.

Ir-rappreżentant tal-Università indika l-parteċipazzjoni ta’ aġent tal‑proprjetà industrijali fil-preżentata tat-talba.

13.

It-tilwima ntemmet permezz ta’ ftehim tranżazzjonali bil-miktub bejn il‑partijiet, skont l-Artikolu 278(6) taz-Zivilprozessordnung (ZPO) (il-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili). Fit‑23 ta’ Mejju 2017, il-qorti tal-ewwel istanza ħarġet id‑digriet ta’ tranżazzjoni ġudizzjarja.

14.

F’dik l-istess data, il-qorti tal-ewwel istanza stabbilixxiet l-ammont tal‑kawża għal EUR 50 000 u kkundannat lil NovaText sabiex tħallas l-ispejjeż tal-proċedura. Ir-rikors ta’ NovaText ippreżentat kontra din id-deċiżjoni ġie miċħud.

15.

Permezz ta’ deċiżjoni tat‑8 ta’ Diċembru 2017, il-qorti tal-ewwel istanza stabbilixxiet l-ammont tal-ispejjeż li NovaText kellha tirrimborsa lill-Università għal EUR 10 528.95. Minn dan l-ammont, EUR 4 867.70 kienu jikkorrispondu għall-azzjonijiet tal-aġenta tal-proprjetà industrijali fl-ewwel istanza u EUR 325.46 kienu jikkorrispondu għall-ħidma tagħha fir-rikors dwar l-ordni li jitħallsu l-ispejjeż  ( 7 ).

16.

NovaText ippreżentat appell quddiem l-Oberlandesgericht Karlsruhe (il‑Qorti Reġjonali Superjuri ta’ Karlsruhe, il-Ġermanja), fejn talbet li tiġi mħassra d-deċiżjoni dwar l-ispejjeż, sa fejn kienet tobbliga lil NovaText iġġarrab l-ispejjeż relatati mal-intervent tal-aġenta tal-proprjetà industrijali.

17.

Il-qorti tal-appell ċaħdet l-appell ta’ NovaText għal dawn ir-raġunijiet:

–

Peress li din hija tilwima f’materji tad-dritt tat-trade marks u sinjali, l‑Artikolu 140(3) tal-MarkenG ma jippermettix id-determinazzjoni ta’ jekk l‑intervent tal-aġenta tal-proprjetà industrijali kienx neċessarju sabiex tinkiseb il-protezzjoni ġudizzjarja, jew jekk din l-aġenta pprovdietx “servizz addizzjonali” għal dak tal-avukat impjegat mill-Università.

–

L-Artikolu 140(3) tal-MarkenG ma jistax jiġi interpretat f’konformità mal‑Artikolu 3(1) u mal-Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48 sabiex jiġi vverifikat jekk l-intervent tal-aġenta tal-proprjetà industrijali kienx neċessarju.

–

Dan l-artikolu lanqas ma jikser il-prinċipju ġenerali ta’ ugwaljanza stabbilit fl‑Artikolu 3(1) tal-Grundgesetz (il-Kostituzzjoni Ġermaniża).

18.

Is-sentenza mogħtija ġiet ikkontestata b’appell quddiem il‑Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja). Dik il-qorti, wara li esponiet l-interpretazzjoni prevalenti tal-Artikolu 140(3) tal-MarkenG  ( 8 ), mis-sentenza United Video Properties iddeduċiet l-inkompatibbiltà possibbli ta’ din id‑dispożizzjoni mal-Artikolu 3(1) u mal-Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48 fir‑rigward tal-premessa 17 tagħha.

19.

Fil-fehma tagħha, l-impożizzjoni awtomatika fuq il-parti li tkun tilfet tar‑rimbors tal-ispiża tal-intervent ta’ aġent tal-proprjetà industrijali, irrispettivament minn jekk kienx neċessarju l-intervent tiegħu, tqajjem problemi fi tliet livelli:

–

Fl-ewwel lok, ir-rimbors tal-ispejjeż relatati mal-attività tal-aġent tal-proprjetà industrijali li l-intervent tiegħu ma jkunx neċessarju sabiex tinkiseb il‑protezzjoni ġudizzjarja mfittxija jista’ jikkostitwixxi taxxa superfluwa, bi ksur tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2004/48.

–

Fit-tieni lok, ir-rimbors ta’ tali spejjeż jista’ ma jkunx proporzjonat, fis-sens tal‑Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48, jekk l-azzjoni tal-aġent tal-proprjetà industrijali ma kinitx relatata direttament jew mill-qrib mat-talba sabiex jiġi żgurat ir-rispett tad-dritt tat-trade marks.

–

Fit-tielet lok, l-Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48 jeħtieġ li l-qorti adita sabiex tiddeċiedi fuq il-kundanna tal-ħlas tal-ispejjeż, tikkunsidra l-karatteristiċi speċifiċi tal-każ (sentenza United Video Properties, punt 23). Madankollu, ir‑rimbors tal-ispiża li tikkorrispondi għall-aġent tal-proprjetà industrijali, irrispettivament minn jekk l-intervent tiegħu kienx neċessarju sabiex tinkiseb il-protezzjoni ġudizzjarja mfittxija, ma jieħux biżżejjed inkunsiderazzjoni l‑karatteristiċi speċifiċi tal-każ partikolari.

20.

Abbażi ta’ dan, il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja) tagħmel id-domanda preliminari li ġejja lill-Qorti tal-Ġustizzja:

III.

Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

21.

It-talba għal deċiżjoni preliminari tressqet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja fid‑19 ta’ Ottubru 2020.

22.

Ġew sottomessi osservazzjonijiet bil-miktub minn NovaText u mill‑Kummissjoni Ewropea.

23.

Ma ġiex ikkunsidrat meħtieġ li ssir seduta.

IV.

Evalwazzjoni

A.

Osservazzjonijiet preliminari

24.

F’din il-kawża ma huwiex diskuss li l-onorarji u spejjeż oħra mġarrba minn aġent tal-proprjetà industrijali jistgħu jiġu inklużi, bħala prinċipju, fost l-elementi tal-Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48, taħt l-intestatura “[l]-ispejjeż legali”, jew taħt dik ta’ “spejjeż oħra […] mħallsa mill-parti rebbieħa”. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tagħmel din il-klassifikazzjoni  ( 9 ).

25.

L-ammissjoni ta’ din il-premessa tikkontribwixxi sabiex tiġi ċċarata d‑diskussjoni. Billi d-domanda tagħha hija ristretta għal-limiti stretti tal‑Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48, il-qorti tar-rinviju tipprekludi l-fatt li l‑azzjoni tal-aġent tal-proprjetà industrijali taqa’ taħt il-kunċett ta’ spejjeż ta’ riċerka (jew ta’ natura simili) li r-rimbors tagħhom ma jkunx kopert minn dan l‑artikolu, iżda mill-artikolu li jirregola l-kumpens għad-danni mġarrba mid‑detentur tad-dritt.

26.

Bħalma esponejt fil-konklużjonijiet tiegħi tal-kawża United Video Properties “taħt il-kunċett ta’ spejjeż magħmula għall-intervent ta’ esperti jew konsulenti tekniċi nistgħu nsibu realtajiet differenti, li wħud minnhom ma jaqgħux neċessarjament taħt il-kategorija tal-‘ispejjeż proċedurali’. Din tal-aħħar ma tinkludix spejjeż ftit jew wisq ‘konnessi’ mal-eżerċizzju tal-azzjoni jew imħallsa ‘fil-kors’ tagħha, iżda dawk li joriġinaw b’mod immedjat u dirett fil-proċedura stess. Persuna, fiżika jew ġuridika, tista’ twettaq proċeduri preliminari, jew saħansitra twettaq konsultazzjonijiet minn qabel ma’ ċerti konsulenti jew esperti, mingħajr ma din l-ispiża tiġi inkluż fost ‘l-ispejjeż proċedurali’. Skont il‑premessa 26 tad-Direttiva, l-‘[i]spejjeż ta’ identifikazzjoni u riċerka’ mwettqa fil-qasam tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali jappartjenu għall‑kapitolu dwar il-kumpens għad-danni (Artikolu 13) u mhux dak tal-ispejjeż legali (Artikolu 14)”  ( 10 ).

27.

Id-dubji tal-qorti tar-rinviju jikkonċernaw, għaldaqstant, mhux tant il‑klassifikazzjoni tal-ispejjeż li rriżultaw mill-azzjoni tal-aġent tal-proprjetà industrijali  ( 11 ), iżda pjuttost l-impożizzjoni awtomatika tal-ħlas fuq il-parti li tkun tilfet il-kawża.

28.

Lanqas ma huwa kkontestat, kif xieraq, il-fatt li l-interpretazzjoni tad‑dispożizzjoni legali nazzjonali twassal għal tali awtomatizzazzjoni:

–

Għall-kuntrarju tas-sistema ordinarja ta’ ħlas tal-ispejjeż fil-proċedura ċivili Ġermaniża  ( 12 ) (li f’konformità magħha, l-ispejjeż relatati mal-parteċipazzjoni ta’ aġent tal-proprjetà industrijali jistgħu jinġabru biss jekk ikunu neċessarji għall‑eżerċizzju effettiv tad-dritt mill-parti rebbieħa)  ( 13 ), l-Artikolu 140(3) tal‑MarkenG jistabbilixxi sistema partikolari għal kawżi dwar il-proprjetà intellettwali.

–

Bħala konsegwenza ta’ din is-sistema partikolari, skont l-interpretazzjoni tad‑dritt nazzjonali mill-qorti tar-rinviju, il-ġbir tal-ispejjeż iġġenerati mill‑intervent ta’ aġent tal-proprjetà industrijali jkun kważi awtomatiku: ikun biżżejjed li r-rappreżentant tal-parti rebbieħa jiżgura li l-aġent tal-proprjetà industrijali jkun fil-fatt ipparteċipa fil-proċedura  ( 14 ).

–

Għaldaqstant, ma jkunx neċessarju li l-intervent tal-aġent tal-proprjetà industrijali jirrappreżenta valur miżjud fir-rigward tas-servizz ipprovdut mill‑avukat maħtur mill-parti kkonċernata.

29.

Il-qorti tar-rinviju ma pproduċietx provi li minnhom tista’ tiġi ddeterminata l-vijabbiltà ta’ interpretazzjoni konformi tad-dritt nazzjonali tagħha mal‑Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48 (possibbiltà li, milli jidher, il-qorti tal‑appell tiċħadha).

30.

Sa fejn il-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja) ikollha l-aħħar kelma fuq il-possibbiltajiet ermenewtiċi tad-dritt tagħha stess, is-silenzju tagħha dwar dan il-punt li għalih għadni kif għamilt riferiment, ifisser li dawn il‑konklużjonijiet ma jindirizzawx dan il-punt.

31.

Lanqas ma jiena ser nanalizza, minħabba li qiegħed immur lil hinn mit‑termini li fihom hija fformulata d-domanda preliminari, l-effetti li jistgħu jqumu mill-inkompatibbiltà possibbli bejn l-Artikolu 140(3) tal-MarkenG u d-dritt tal-Unjoni. Id-domanda sempliċement tieqaf mad-dubju dwar din l‑inkompatibbiltà.

B.

Raġonevolezza, proporzjonalità u stħarriġ ġudizzjarju fl-applikazzjoni tal-Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48

32.

Id-Direttiva 2004/48 tfittex li “tqarreb [il-leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri] sabiex tassigura livell ta’ protezzjoni għoli, ekwivalenti u omoġenju”.

33.

Flimkien ma’ dan l-għan, il-Qorti tal-Ġustizzja tinnota li l-Artikolu 14 tad‑Direttiva 2004/48 għandu l-għan li “jiġi evitat li parti leża ma tiġix dissważa milli tagħti bidu għal proċeduri ġudizzjarja sabiex tħares id-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali tagħha. […] l-awtur tal-ksur tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali għandu ġeneralment isostni l-konsegwenzi finanzjarji kollha tal-aġir tiegħu”  ( 15 ).

34.

Madankollu, il-formulazzjoni ta’ dan l-artikolu ma hijiex mingħajr kundizzjonijiet, billi, apparti li huwa “regola ġenerali”, jimponi obbligu fuq l-Istati Membri sabiex jiżguraw biss ir-rimbors ta’ dawk l-ispejjeż legali li jkunu raġonevoli  ( 16 ) u proporzjonati  ( 17 ).

35.

Bħalma indikajt fil-konklużjonijiet tal-kawża United Video Properties, “[l]‑aġġettivi ‘raġonevoli u proporzjonati’ huma, għalhekk, kruċjali sabiex jiġi deċiż jekk l-onorarji [mħallsa minn] parti għandhomx jitħallsu mill-parti kkundannata għall-ispejjeż. Iż-żewġ aġġettivi għandhom ikunu ssodisfatti sabiex ir-regola tal-Artikolu 14 tkun applikabbli, b’mod konformi mal-Artikolu 3 tad‑Direttiva, li jipprevedi li l-miżuri, il-proċeduri u r-rimedji neċessarji biex jiġi żgurat ir-rispett tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali għandhom ikunu ‘ġusti, ekwi u proporzjonati’”  ( 18 ).

36.

Ir-raġonevolezza u l-proporzjonalità għandhom jiġu evalwati f’kull każ, u hija l-qorti li għandha tikkunsidrahom. Bi qbil mal-premessa 17 tad‑Direttiva 2004/48 “Il-miżuri, il-proċeduri u r-rimedji […] għandhom ikunu determinati għal kull każ b’manjiera li jiġi kkunsidrati l-karatteristiċi speċifiċi”.

37.

Jekk l-element kontenzjuż – bħalma fil-fatt jiġri – jiġi elenkat fost l-ispejjeż tal-Artikolu 14, infakkar li, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, l-azzjoni li tikkorrispondi għal tali spejjeż għandha tkun relatata direttament u mill-qrib mal-proċedura ġudizzjarja.

38.

Skont dawn il-premessi, inqis li r-riflessjonijiet tal-qorti tar-rinviju dwar l‑applikazzjoni tal-kriterji tas-sentenza United Video Properties għall-kawża li għandha tiġi deċiża huma fondati.

39.

Fl-ewwel lok, l-applikazzjoni awtomatika tar-regola domestika inkwistjoni tista’ tfisser li, f’ċerti każijiet, tiġi miksura l-projbizzjoni tal-Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2004/48, jiġifieri, li l-proċeduri stabbiliti mill-Istati Membri “m’għandhomx ikunu [ma jkunux] mhux neċessarjament […] għaljin”.

40.

F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja tagħmel riferiment espliċitu għall‑esklużjoni “[tar]-rimbors [ta’] spejjeż […] minħabba għoti ta’ servizzi […] li ma jkunux meħtieġa sabiex jiġi żgurat ir-rispett tad-dritt tal-proprjetà intellettwali inkwistjoni”, bħala ġustifikazzjoni tal-limiti li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tista’ timponi sabiex “tkun intiża li tiżgura li l-ispejjeż li għandhom jitħallsu lura jkunu raġonevoli”  ( 19 ).

41.

Ir-rabta tan-neċessità mar-raġonevolezza tal-ispiża tidher ukoll meta l-Qorti tal-Ġustizzja tiddefinixxi dak li jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48: “[S]a fejn servizzi ta’ konsulent tekniku, indipendentement min-natura tagħhom, ikunu indispensabbli sabiex titressaq kawża intiża li tiżgura r-rispett ta’ tali dritt, f’każ partikolari, l-ispejjeż marbutin mal-assistenza ta’ dan il-konsulent jaqgħu taħt ‘spejjeż oħra’ u, […] għandhom jitħallsu mill-parti li titlef”  ( 20 ).

42.

Id-deċiżjoni dwar ir-“raġonevolezza” għandha għaldaqstant tindirizza l‑“eżiġibbiltà raġonevoli” li tissuġġerixxi l-verżjoni bil-Ġermaniż tal-Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48  ( 21 ). L-ispejjeż li l-ħlas tagħhom jintalab mill-parti li tkun tilfet jistgħu jkunu limitati għal dawk l-“ispejjeż indispensabbli” li tkun wettqet il‑parti rebbieħa fil-każ.

43.

In-natura “indispensabbli” ta’ spiża tista’ tiġi ddeterminata, qabelxejn, mil‑liġi interna nnifisha (pereżempju, billi tkun teħtieġ l-intervent obbligatorju ta’ avukat). Iżda din l-istess natura tista’ tiġi attribwita wkoll għal azzjonijiet li, għalkemm fl-astratt jistgħu jiġu preklużi, b’mod konkret ikunu għamlu kontribut b’mod xieraq għas-suċċess tat-talba, sal-punt li, mingħajrhom, it-talba ma tkunx irnexxiet.

44.

Fit-tieni lok, naqbel ukoll mal-qorti tar-rinviju meta ssostni li r-rimbors awtomatiku ta’ tali spejjeż jista’ ma jkunx proporzjonat, fis-sens tal-Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48, jekk l-azzjoni tal-aġent tal-proprjetà industrijali ma jkollhiex relazzjoni diretta u mill-qrib mat-talba sabiex jiġi żgurat ir-rispett tad‑dritt tat-trade marks.

45.

L-ispejjeż li l-parti li tkun tilfet għandha tirrimborsa lill-parti rebbieħa għandhom ikunu, nirrepeti, “direttament u strettament marbutin mal-proċedura ġudizzjarja kkonċernata”  ( 22 ). Din l-evalwazzjoni normalment ser tkun teħtieġ evalwazzjoni preċedenti tan-neċessità tagħhom u, abbażi ta’ din l-evalwazzjoni, determinazzjoni ta’ sa liema punt teżisti din ir-rabta.

46.

Il-konnessjoni diretta u mill-qrib bejn l-ispejjeż u l-proċedura ma hijiex ser tiġi stabbilita jekk l-ispejjeż ikunu superfluwi, fis-sens li l-attività li wasslet għalihom ma żżid xejn li huwa sinjifikattiv mal-proċess li ma kienx għadu ntwera minn fatturi jew provi oħra  ( 23 ).

47.

Fit-tielet lok, dawn l-operazzjonijiet kollha jeħtieġu, naturalment, id‑deċiżjoni ġudizzjarja, li għandu jkollha marġni ta’ awtonomija sabiex tikkalibra f’kull każ meta element ta’ spejjeż, apparti li jkun neċessarju fis-sens diġà espost, ikun raġonevoli u proporzjonat.

48.

Sabiex inneħħi kwalunkwe dubju dwar is-setgħat ta’ modulazzjoni tal‑qorti, ser inżid li s-setgħat tagħha huma finalment rinforzati, permezz tal‑klawżola finali tal-Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48, li tawtorizzaha tiddeċiedi li, minkejja kollox, l-ispejjeż ma għandhomx jiġu mħallsa mill-parti li tkun tilfet “fejn l-ekwità ma tippermettix [dan]”  ( 24 ).

49.

L-inklużjoni mingħajr kundizzjonijiet u awtomatika ta’ xi spejjeż bħal dawk inkwistjoni hawnhekk, mingħajr ma jgħaddu mill-filtru tal-evalwazzjoni ġudizzjarja dwar in-neċessità, ir-raġonevolezza u l-proporzjonalità tagħhom fir‑rigward tal-kawża speċifika, tista’ tiftaħ il-bieb għall-abbuż tad-dritt mir‑rikorrenti. Huma dawn tal-aħħar li, permezz tas-sempliċi dikjarazzjoni mir‑rappreżentant tagħhom, jobbligaw lill-parti li tkun tilfet tirrimborsa l-ispejjeż possibbilment frivoli, superfluwi jew sproporzjonati.

50.

L-Artikolu 14 tad-Direttiva 2004/48 għaldaqstant għandu jiġi interpretat f’konformità mas-sistema tad-direttiva nnifisha li, jekk ikollha l-għan li tikseb protezzjoni għolja tad-detentur tad-dritt tal-proprjetà intellettwali, tfittex li jagħmel dan mingħajr ma tinjora salvagwardji oħra marbutin mal-protezzjoni ġudizzjarja effettiva tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal‑Unjoni Ewropea.

51.

Fil-qosor, nipproponi li l-qorti tar-rinviju tingħata r-risposta li l-Artikoli 3 u 14 tad-Direttiva 2004/48 għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu dispożizzjoni legali nazzjonali li tobbliga lill-parti li tkun tilfet tirrimborsa l‑ispejjeż imġarrba mill-parti rebbieħa bħala riżultat tal-intervent ta’ aġent tal‑proprjetà industrijali fi proċedura ġudizzjarja f’materji tad-dritt tat-trade marks, irrispettivament minn jekk l-intervent ta’ dan l-aġent kienx neċessarju sabiex tinkiseb il-protezzjoni ġudizzjarja mfittxija.

V.

Konklużjoni

52.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi lill-Qorti tal‑Ġustizzja tirrispondi lill-Bundesgerichtshof (il-Qorti Federali tal-Ġustizzja, il‑Ġermanja) b’dan il-mod: