BESCHIKKING VAN DE PRESIDENT VAN HET GERECHT

17 februari 2016 ( *1 )

„Rechtsbijstand — Verzoek ingediend vóór de instelling van een beroep tot nietigverklaring — Door de natuurlijke persoon voorgenomen beroep — Kennelijke niet-ontvankelijkheid — Door de rechtspersoon voorgenomen beroep — Toelating”

In zaak T‑376/15 AJ,

KJ, wonende te Parijs (Frankrijk),

KK, gevestigd te Parijs,

verzoekers,

tegen

Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen (Easme), vertegenwoordigd door P. Lambert, E. Fierro Sedano en I. Jimeno Hierro als gemachtigden, bijgestaan door J. Stuyck, advocaat,

verweerder,

betreffende een aanvraag voor rechtsbijstand op grond van artikel 147 van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht,

geeft

DE PRESIDENT VAN HET GERECHT

de navolgende

Beschikking ( 1 )

Aanvraag en procedure

1

Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van het Gerecht op 7 juli 2015, hebben verzoekers, de heer KJ en de vennootschap KK – waarvan KJ vertegenwoordiger en enig aandeelhouder is – overeenkomstig artikel 147 van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht een aanvraag voor rechtsbijstand ingediend met het oog op het instellen van een beroep tot nietigverklaring van besluiten houdende, ten eerste, afwijzing van het voorstel dat KK had ingediend in antwoord op de oproep tot het indienen van voorstellen en daarmee samenhangende activiteiten in verband met de werkprogramma’s voor 2014‑2015 in het kader van Horizon 2020 – het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie (2014‑2020) en in het kader van het programma voor onderzoek en opleiding van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (2014‑2018) ter aanvulling van Horizon 2020 (PB L 2013, C 361, blz. 9; hierna: „oproep tot het indienen van voorstellen H2020‑SMEINST‑1‑2014”), en, ten tweede, afwijzing van het verzoek om herziening van de beoordeling die had geleid tot afwijzing van het door deze vennootschap ingediende voorstel (hierna gezamenlijk: „bestreden besluiten”).

2

In zijn opmerkingen, neergelegd ter griffie van het Gerecht op 4 september 2015, concludeert het Uitvoerend Agentschap voor kleine en middelgrote ondernemingen (Easme) tot afwijzing van het verzoek.

3

Bij brief van 21 oktober 2015 hebben verzoekers een addendum bij hun aanvraag voor rechtsbijstand overgelegd, dat bewijsstukken bevatte betreffende hun financiële situatie. De president van het Gerecht heeft dit aan het dossier laten toevoegen.

4

Op 12 november 2015 heeft de president van het Gerecht overeenkomstig artikel 10, lid 6, en artikel 89, lid 3, onder c) en d), van het Reglement voor de procesvoering KK verzocht om haar jaarrekeningen over te leggen over de laatste drie afgesloten boekjaren. Ook heeft hij KK vragen gesteld met betrekking tot haar actuele economische situatie (beschrijving van de precieze activiteiten van de onderneming en van haar werking, aantal werknemers, beschrijving van haar activa en passiva, beschrijving van haar omzet en summiere uiteenzetting van de herkomst daarvan, beschrijving van de lasten van de onderneming en summiere uiteenzetting van oorzaak van deze lasten, alsmede, in geval van verliesgevende activiteiten, uiteenzetting van de financieringsbronnen van de onderneming). KK heeft op 30 november 2015 haar processtukken en de antwoorden op de vragen ingediend.

In rechte

5

Krachtens artikel 146, leden 1 en 2, van het Reglement voor de procesvoering is de verlening van rechtsbijstand onderworpen aan de dubbele voorwaarde dat, ten eerste, de verzoeker wegens zijn financiële situatie niet of slechts ten dele in staat is de kosten te dragen in verband met bijstand en vertegenwoordiging in rechte voor het Gerecht, en, ten tweede, zijn rechtsvordering niet kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond voorkomt.

Aanvraag van KJ

[omissis]

12

Aangezien KJ er geen belang bij heeft om tegen de bestreden besluiten op te komen, komt het beroep dat hij voornemens is in te stellen kennelijk niet-ontvankelijk voor. Derhalve dient zijn aanvraag ingevolge artikel 146, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering te worden afgewezen, zonder dat behoeft te worden onderzocht of de andere voorwaarden van dat artikel zijn vervuld.

Aanvraag van de vennootschap KK

13

Wat in de eerste plaats de economische situatie van KK betreft, zij opgemerkt dat deze haar jaarrekeningen heeft overgelegd (boekhoudkundige balans en resultatenrekening) over de laatste drie afgesloten boekjaren, zoals deze waren ingediend bij de belastingdienst. Uit deze rekeningen blijkt dat de vennootschap, waarvan de producten zich in een ontwikkelingsfase bevinden, over de laatste drie afgesloten boekjaren geen enkele omzet heeft gerealiseerd. Aan het eind van het op 31 december 2014 afgesloten boekjaar beschikt zij niet over activa, afgezien van de knowhow van haar enige aandeelhouder en diens medewerkers, en bedragen haar passiva [vertrouwelijk] ( 2 ). Volgens de door de vennootschap verstrekte gegevens hangen die passiva samen met de betaling van sociale lasten en met investeringen door de vennootschap in de ontwikkeling van haar producten. De vennootschap geeft aan dat deze passiva door haar enige aandeelhouder met zijn spaargeld en door hem gesloten leningen zijn gefinancierd.

[omissis]

15

Uit deze gegevens blijkt dat KK zelf niet beschikt over de nodige middelen om de kosten van het geding te dragen.

16

Bij de beoordeling van de economische situatie van een rechtspersoon, teneinde uit te kunnen maken of deze in aanmerking dient te komen voor rechtsbijstand, moeten diens inkomsten evenwel niet enkel afzonderlijk, onafhankelijk van de situatie van de directe of indirecte houders van zijn kapitaal, worden beschouwd.

17

Volgens artikel 47, derde alinea, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie wordt rechtsbijstand immers verleend aan hen die niet over voldoende middelen beschikken, voor zover dit noodzakelijk is om de daadwerkelijke toegang tot de rechter te waarborgen. Tegen de achtergrond van dit beginsel – waarop rechtspersonen zich kunnen beroepen (arrest van 22 december 2010, DEB, C‑279/09, Jurispr., EU:C:2010:811, punt 59) – moeten de in de artikelen 146 tot en met 150 van het Reglement voor de procesvoering neergelegde voorwaarden voor de verlening van rechtsbijstand worden uitgelegd.

18

Een rechtspersoon kan niet worden geacht een daadwerkelijke toegang tot de rechter, in de zin van artikel 47 van het Handvest van de grondrechten, te zijn ontnomen enkel als gevolg van het feit dat de directe of indirecte houders van zijn kapitaal weigeren gebruik te maken van de middelen waarover zij beschikken om die rechtspersoon in staat te stellen een beroep in rechte in te stellen. In dergelijke omstandigheden kan het tekortschieten van personen die de betrokken rechtspersoon controleren – en die de voornaamste belanghebbenden zijn bij de verdediging van diens rechten – in beginsel niet, via de aan het Gerecht ter beschikking gestelde fondsen, worden gecompenseerd uit de begroting van de Unie.

19

Bijgevolg moeten bij de beoordeling van de financiële situatie van een rechtspersoon die een aanvraag voor rechtsbijstand indient niet alleen diens eigen financiële middelen in aanmerking worden genomen, maar ook de middelen waarover de groep van ondernemingen waartoe hij direct of indirect behoort, in zijn geheel beschikt, alsook de financiële mogelijkheden van zijn aandeelhouders en vennoten – natuurlijke personen of rechtspersonen [zie naar analogie beschikkingen van 7 mei 1982, Hasselblad/Commissie, 86/82 R, Jurispr., EU:C:1982:151, punt 4; 14 december 1999, HFB e.a./Commissie, C‑335/99 P(R), Jurispr., EU:C:1999:608, punt 64, en 7 december 2010, ArcelorMittal Wire France e.a./Commissie, T‑385/10 R, EU:T:2010:502, punten 39‑60].

20

In casu staat vast dat KK, een eenmanszaak met beperkte aansprakelijkheid, in handen is van één aandeelhouder, de heer KJ.

21

Blijkens de als bijlage aan de aanvraag voor rechtsbijstand gehechte documenten, heeft KJ tegenover de belastingdienst voor 2014 een bruto-inkomen opgegeven van nul euro. Zijn inkomsten komen uit een socialebijstandsuitkering, waarvan het maandelijkse bedrag in september 2015 [vertrouwelijk] bedroeg. Tot slot geeft hij aan niet te beschikken over roerende of onroerende goederen.

22

Hieruit moet worden geconcludeerd dat KJ op zijn minst ten dele niet in staat is de onmogelijkheid voor KK om de betrokken proceskosten te dragen, te compenseren.

23

KK voldoet dus aan de eerste in artikel 146, lid 1, van het Reglement voor de procesvoering neergelegde voorwaarde voor verlening van rechtsbijstand.

24

Niettemin zij eraan herinnerd dat artikel 150 van het Reglement voor de procesvoering bepaalt dat wanneer in de loop van het geding blijkt dat de omstandigheden op grond waarvan de rechtsbijstand is verleend, zijn gewijzigd, de president, ambtshalve dan wel op verzoek, de betrokkene gehoord, deze bijstand kan intrekken.

25

Wat, in de tweede plaats, de door de verzoekende vennootschap voorgenomen rechtsvordering betreft, zij opgemerkt dat deze bestaat in de indiening van een beroep tegen de bestreden besluiten.

[omissis]

29

In casu zijn de door KK in haar verzoekschrift verstrekte gegevens, ook al zijn zij summier, voldoende om dit verzoek te toetsen aan artikel 146, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering.

[omissis]

31

Dienaangaande moet worden benadrukt dat de toetsing die de rechter verricht wanneer hij onderzoekt of is voldaan aan de voorwaarden van artikel 146, lid 2, van het Reglement voor de procesvoering, beoogt te voorkomen dat de rechtsbijstand wordt verleend voor een rechtsvordering die duidelijk niet kan slagen.

32

Gelet op de ingediende stukken komt de door de verzoekende vennootschap voorgenomen rechtsvordering op het eerste gezicht en in zijn geheel beschouwd, niet a priori kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond voor.

33

Bijgevolg dient aan KK rechtsbijstand te worden verleend.

34

Overeenkomstig artikel 148, lid 7, van het Reglement voor de procesvoering kan in de beschikking waarbij rechtsbijstand wordt verleend, een bedrag worden vastgesteld dat aan de met de vertegenwoordiging van de betrokkene belaste advocaat zal worden betaald, of een maximum worden bepaald voor de verschotten en honoraria van de advocaat dat in beginsel niet mag worden overschreden.

35

In casu dient de beslissing over het bedrag van de kosten en honoraria uit hoofde van de kosteloze rechtsbijstand te worden aangehouden. Wel dient al meteen het maximum te worden bepaald voor de verschotten en honoraria van de advocaat dat in beginsel niet mag worden overschreden.

36

Derhalve mogen, rekening houdend met het voorwerp en de aard van het geschil, het belang ervan vanuit juridisch oogpunt alsmede de te verwachten moeilijkheid van de zaak en de hoeveelheid werk die de contentieuze procedure waarschijnlijk voor de raadslieden met zich zal brengen, de verschotten en honoraria van de advocaat die wordt aangewezen uit hoofde van de rechtsbijstand voor de verdediging van KK, in beginsel niet meer bedragen dan 3000 EUR.

 

DE PRESIDENT VAN HET GERECHT

beschikt:

 

1)

Aan KK wordt rechtsbijstand verleend.

 

2)

Een bedrag overeenkomend met de kosten in verband met bijstand en vertegenwoordiging van KK wordt betaald aan de met haar vertegenwoordiging belaste advocaat, op basis van bewijsstukken, tot een maximumbedrag van 3000 EUR.

 

3)

De aanvraag voor rechtsbijstand van KJ wordt afgewezen.

 

Luxemburg, 17 februari 2016.

 

De griffier

E. Coulon

De president

M. Jaeger


( *1 )   Procestaal: Frans.

( 1 )   Enkel de punten van deze beschikking waarvan het Gerecht publicatie nuttig acht, worden weergegeven.

( 2 )   Weggelaten vertrouwelijke gegevens.