Eagrán sealadach
ORDÚ NA CÚIRTE (an Seachtú Dlísheomra)
29 Meitheamh 2026 (*)
(Tarchur chun réamhrialú – Airteagal 99 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais – Freagra a fhéadfar a bhaint go soiléir as an gcásdlí – Scéimeanna cabhrach um infheistíocht phríobháideach – Scéimeanna cabhrach atá comhoiriúnach leis an margadh inmheánach – Diúltú ón údarás inniúil cabhair a dheonú i dtaca leis an scéim sin – Caingean bhreithiúnach lena n‑iarrtar neamhniú an diúltaithe sin – Éifeacht chúlghabhálach de neamhniú an chinnidh atá faoi chonspóid – Dul in éag, le linn na n‑imeachtaí dlíthiúla, na tréimhse dá bhforáiltear chun an chabhair a dheonú i dtaca leis an scéim cabhrach sin – An dáta a mheastar an chabhair a bheith deonaithe – Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh – An ceart chun leigheas breithiúnach éifeachtach a fháil – Rialachán (AE) 2015/1589 – Airteagal 1 – Cabhair atá ann cheana)
I gCás C‑255/25,
IARRAIDH ar réamhrialú faoi Airteagal 267 CFAE, ón Symvoulio tis Epikrateias (an Chomhairle Stáit, an Ghréig), trí bhreith an 11 Feabhra 2025, a fuarthas ag an gCúirt an 4 Aibreán 2025, sna himeachtaí
Technikes Anaktisis kai Diachorismou AE (ECORESET AE)
v
Perifereia Attikis,
tugann AN CHÚIRT (an Seachtú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: F. Schalin, Uachtarán Dlísheomra, M. Gavalec agus Z. Csehi (Rapóirtéir), Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: L. Medina,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt trí ordú réasúnaithe, i gcomhréir le hAirteagal 99 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais,
an tOrdú seo a leanas:
Ordú
1 Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú Airteagal 107(1) CFAE agus Airteagal 2(28) de Rialachán Uimh. 651/2014 ón gCoimisiún an 17 Meitheamh 2014 ina ndearbhaítear go bhfuil catagóirí áirithe cabhrach comhoiriúnach leis an margadh inmheánach i gcur i bhfeidhm Airteagail 107 agus 108 [CFAE] (IO 2014 L 187, lch. 1).
2 Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Technikes Anaktisis kai Diachorismou AE (ECORESET AE) agus Perifereia Attikis (Réigiún Attica, an Ghréig) maidir le diúltú an Réigiúin sin d’iarratas na cuideachta sin tairbhe a bhaint as an scéim cabhrach um infheistíocht phríobháideach d’fhorbairt réigiúnach agus eacnamaíoch na tíre dar teideal ‘Fiontraíocht ghinearálta’ (‘an scéim cabhrach maidir le “Fiontraíocht ghinearálta”’), arna húdarú ag an gCoimisiún Eorpach faoi Rialachán Uimh. 651/2014.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
An Chairt
3 Foráiltear mar a leanas sa chéad mhír d’Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’):
‘Tá ag gach duine a ndéantar a chearta nó a cearta agus a shaoirsí nó a saoirsí, arna ráthú le dlí an Aontais, a shárú, an ceart chun leigheas éifeachtach a fháil os comhair binse i gcomhréir leis na coinníollacha atá leagtha síos san Airteagal seo.’
Rialachán Uimh. 651/2014
4 Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 1(1)(a) agus (b) agus le hAirteagal 1(2)(a) de Rialachán Uimh. 651/2014:
‘1. Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir leis na catagóirí cabhrach seo a leanas:
(a) cabhair réigiúnach;
(b) cabhair le haghaidh [fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBM)] i bhfoirm cabhair infheistíochta, cabhair oibriúcháin, nó rochtain ar mhaoiniú do FBManna;
[...]
2. Ní bheidh feidhm ag an Rialachán seo maidir leis na nithe seo a leanas:
(a) scéimeanna faoi Ranna 1 (cé is moite d’Airteagal 15), 2, 3, 4, 7 (cé is moite d’Airteagal 44) agus 10 de Chaibidil III den Rialachán seo, i gcás ina sáraítear [EUR] 150 milliún leis an meánbhuiséad bliantúil a leithdháiltear ar Státchabhair, ó 6 mhí tar éis dóibh teacht i bhfeidhm. Féadfaidh an Coimisiún a chinneadh go leanfar le feidhm a bheith ag an Rialachán seo go ceann tréimhse níos faide maidir le haon cheann de na scéimeanna cabhrach sin tar éis measúnú a dhéanamh ar an bplean meastóireachta ábhartha ar thug an Ballstát fógra don Choimisiún faoi, laistigh de 20 lá oibre ón uair a tháinig an scéim i bhfeidhm.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
5 Foráiltear le hAirteagal 2(28) den Rialachán sin:
‘Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
28. “Dáta deonúcháin na cabhrach”: an dáta a thugtar an ceart dlíthiúil don tairbhí an chabhair a fháil faoin gcóras náisiúnta dlíthiúil is infheidhme’.
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6 Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 3 den Rialachán sin, dar teideal ‘Coinníollacha maidir le díolúine’:
‘Measfar go bhfuil scéimeanna cabhrach, cabhair aonair a dheonaítear faoi scéimeanna cabhrach agus cabhair ad hoc comhoiriúnach leis an margadh inmheánach de réir bhrí Airteagal 107(2) nó (3) [CFAE] agus díolmhófar ón gceanglas fógra atá in Airteagal 108(3) [CFAE] iad ar choinníoll go gcomhlíontar leis an gcabhair sin na coinníollacha uile a leagtar síos i gCaibidil I den Rialachán seo, agus na coinníollacha sonracha maidir leis an gcatagóir ábhartha cabhrach a leagtar síos i gCaibidil III.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Rialachán Uimh. 2015/1589
7 Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 1 de Rialachán (AE) 2015/1589 ón gComhairle an 13 Iúil 2015 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le hAirteagal 108 [CFAE] a chur i bhfeidhm (IO 2015 L 248, lch. 9), dar teideal ‘Sainmhínithe’:
‘Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
[...]
(b)“cabhair atá ann cheana”:
[...]
(ii) cabhair údaraithe, is é sin le rá, scéimeanna cabhrach agus cabhair aonair atá údaraithe ag an gCoimisiún nó ag Comhairle [an Aontais Eorpaigh];
[...]
(c)“cabhair nua”: aon chabhair, is é sin le rá, scéimeanna cabhrach nó cabhair aonair, nach cabhair í a bhí ann cheana, lena n‑áirítear athruithe ar chabhair a bhí ann cheana;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Dlí na Gréige
Dlí 4399/2016
8 Le Nomos 4399/2016 ‘Thesmiko plaisio gia ti systasi kathestoton Enischyseon Idiotikon Ependyseon gia tin perifereiaki kai oikonomiki anaptyxi tis choras […]’ (Dlí 4399/2016 maidir le creat institiúideach chun scéimeanna cabhrach um infheistíocht phríobháideach a bhunú d’fhorbairt réigiúnach agus eacnamaíoch na tíre […]) an 22 Meitheamh 2016 (FEK A’ 117), bunaítear scéimeanna Státchabhrach a bhfuil an scéim cabhrach maidir le ‘Fiontraíocht ghinearálta’ mar chuid díobh (Airteagail 37 go 41).
Ordú 137926/2017
9 Le Apofasi 137926/2017 tou Ypourgou kai tou Anapliroti Ypourgou Oikonomias kai Anaptyxis (Ordú 137926/2017 an 14 Nollaig 2017 ón Aire agus ón Leas-Aire Gnóthaí Eacnamaíocha agus Forbartha (FEK B’ 4445), tháinig an dara glao ar thionscadail a bhaineann leis an scéim cabhrach ‘Fiontraíocht ghinearálta’ i bhfeidhm, agus buiséad foriomlán EUR 390 000 000 ag gabháil leis.
10 Socraíodh an 15 Nollaig 2017 mar an dáta chun tús a chur leis an nós imeachta d’fhonn tionscadail infheistíochta a chur isteach.
11 I ndiaidh roinnt síntí ama, socraíodh an 21 Bealtaine 2018 mar an dáta deiridh don nós imeachta sin.
12 Le hOrdú 137926/2017 cuireadh deonú na cabhrach faoin scéim cabhrach ‘Fiontraíocht ghinearálta’ faoi réir coinníollacha substainteacha sonracha a chomhlíonadh.
13 Foráladh le hAirteagal 14(1), (5) agus (6) den Ordú sin modh measúnaithe comparáideach le haicmiú na bpáirtithe leasmhara lena mbaineann ar liosta deiridh agus iad a áireamh sa scéim cabhrach sin go dtí gur ídíodh buiséid gach eagraíochta óstaí faoi seach.
14 Foráladh le hAirteagal 15 den Ordú sin don fhéidearthacht gearáin a chur isteach.
An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
15 An 21 Bealtaine 2018, chuir an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí, ar cuideachta í atá gníomhach in earnáil athchúrsála an trealaimh leictrigh agus leictreonaigh, iarratas isteach, i gcomhthéacs an dara glao ar thionscadail dá dtagraítear i mír 9 den bhreithiúnas seo, chun tairbhe a bhaint as an scéim cabhrach ‘Fiontraíocht ghinearálta’ le haghaidh tionscadal infheistíochta a bhain le líne tháirgthe nua a shuiteáil, a bheadh lonnaithe in Aspropyrgos (an Ghréig), d’fhonn a tháirgeadh a éagsúlú, arb é EUR 1 404 420 costais incháilithe iomlána an tionscadail sin.
16 An 30 Lúnasa 2018, mheas meastóir creidiúnaithe go raibh an t‑iarratas sin foriomlán agus go raibh na coinníollacha dlíthiúlachta arna leagan síos á gcomhlíonadh ag an bplean infheistíochta a chuir an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí isteach.
17 Ina dhiaidh sin, bunaíodh ‘coiste meastóireachta le haghaidh pleananna infheistíochta’. Chinn an coiste sin go raibh doiciméid tacaíochta in easnamh agus d’iarr sé soiléirithe agus faisnéis bhreise.
18 Tar éis an tuarascáil mheastóireachta ar phlean infheistíochta an iarratasóra sna príomhimeachtaí agus na doiciméid lena mbaineann a chur san áireamh, chinn an coiste sin diúltú don phlean sin ar an bhforas, ar an gcéad dul síos, nár comhlíonadh na coinníollacha a bhain le caiteachas incháilithe agus, ar an dara dul síos, nár bhain an plean sin le gníomhaíocht eacnamaíoch nua sa réigiún ag an iarratasóir sna príomhimeachtaí.
19 Rinne an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí gearán i gcoinne an chinnidh diúltaithe sin os comhair coiste athbhreithnithe um ghearáin.
20 An 28 Meitheamh 2019, dhiúltaigh an coiste sin don ghearán sin maidir le coinníollacha áirithe dlíthiúlachta, ach sheas sé leis maidir le ceann amháin acu. Cuireadh an cinneadh críochnaitheach lenar dhiúltaigh an coiste sin don ghearán sin in iúl don iarratasóir sna príomhimeachtaí.
21 An 10 Deireadh Fómhair 2019, ar bhonn, inter alia, na dtuarascálacha meastóireachta ón gcoiste meastóireachta agus ón gcoiste athbhreithnithe um ghearáin, ghlac Uachtarán Réigiún Attica liosta deiridh de thionscadail infheistíochta Uimh. 618644. Níor áiríodh ar an liosta sin tionscadal infheistíochta an iarratasóra sna príomhimeachtaí.
22 Le Cinneadh 140399 Leas-Uachtarán Airgeadais Réigiún Attica an 19 Feabhra 2020, diúltaíodh d’iarratas an iarratasóra sna príomhimeachtaí a thionscadal infheistíochta a ligean isteach sa scéim cabhrach ‘Fiontraíocht ghinearálta’ ar an bhforas nár comhlíonadh coinníollacha áirithe dlíthiúlachta.
23 An 15 Meitheamh 2020, thionscain an t‑iarratasóir sna príomhimeachtaí caingean i gcoinne an chinnidh sin os comhair an Symvoulio tis Epikrateias (an Chomhairle Stáit, an Ghréig), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, ag iarraidh an cinneadh sin ‘agus aon ghníomh nó mainneachtain riaracháin ábhartha eile’ a chur ar neamhní.
24 Tugann an chúirt sin dá haire, i gcomhréir le forálacha Airteagal 1(2)(a) de Rialachán Uimh. 651/2014, gur fhormheas an Coimisiún, a raibh an cás curtha faoina bhráid ós rud é gur sáraíodh an teorainn bhliantúil EUR 150 milliún a leagtar síos san fhoráil sin le buiséad na scéime cabhrach ‘Fiontraíocht ghinearálta’, an dréachtphlean meastóireachta a chuir an Phoblacht Heilléanach faoina bhráid agus cuireadh síneadh leis an scéim cabhrach sin go dtí an 31 Nollaig 2022.
25 Tugann an chúirt sin faoi deara, i ndiaidh a cinnidh, dá seasfaí leis an iarratas ar ligean isteach thionscadal infheistíochta an iarratasóra sna príomhimeachtaí sa scéim cabhrach ‘Fiontraíocht Ghinearálta’, i bhfianaise na héifeachta cúlghabhálaí a thugtar do chinntí neamhnithe i ndlí na Gréige, go gceanglófaí ar an rialtas an chabhair lena mbaineann a íoc agus gach beart is gá a dhéanamh chun an cinneadh breithiúnach sin a chomhlíonadh go hiomlán, i gcomhréir le forálacha dhlí an Aontais maidir le Státchabhair.
26 I dtaca leis sin, measann an Symvoulio tis Epikrateias (an Chomhairle Stáit) nach féidir le rialtas na Gréige amhras a chaitheamh, ar bhonn prionsabail, ar ábharthacht na caingne sna príomhimeachtaí ná ar chuspóir na n‑imeachtaí sin trí bheith ag brath ar ídiú féideartha bhuiséad an ghlao ar thionscadail lena mbaineann nó ar dheireadh an chláir infheistíochta faoi dháta na héisteachta a shocrófar i gcomhthéacs na n‑imeachtaí sin.
27 De réir na cúirte a rinne an tarchur, ní mór feidhmiú an chirt chun leigheas éifeachtach a fháil, mar a chumhdaítear in Airteagal 20(1) de Bhunreacht na Gréige agus in Airteagal 47 den Chairt, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 51 den Chairt, a ráthú go hiomlán.
28 Tagraíonn an chúirt sin freisin d’Airteagal 1(b)(ii) de Rialachán 2015/1589, lena sainmhínítear ‘cabhair atá ann cheana’ mar ‘c[h]abhair údaraithe, is é sin le rá, scéimeanna cabhrach agus cabhair aonair atá údaraithe ag an gCoimisiún nó ag an gComhairle’, agus d’Airteagal 1(c) den Rialachán sin, lena sainmhínítear ‘cabhair nua’ mar ‘gach cabhair, is é sin le rá, scéimeanna cabhrach agus cabhair aonair, nach cabhair í a bhí ann cheana, lena n‑áirítear athruithe ar chabhair a bhí ann cheana’.
29 Tugann an Symvoulio tis Epikrateias (an Chomhairle Stáit) faoi deara, faoi Airteagail 107 agus 108 CFAE, arna léamh i gcomhar le forálacha Rialacháin Uimh. 651/2014 agus Uimh. 2015/1589 dá dtagraítear i míreanna 24 agus 28 den Ordú seo, nach féidir státchabhair a dheonú faoi scéim cabhrach údaraithe tar éis dháta éaga thréimhse bhailíochta na scéime cabhrach sin, is é sin le rá, a mhéid a bhaineann leis an scéim cabhrach maidir le ‘Fiontraíocht ghinearálta’, an 31 Nollaig 2022. Ina mhalairt de chás, chaithfí cabhair den sórt sin a mheas mar ‘c[h]abhair nua’ a bheadh ina cabhair neamhdhleathach de réir bhrí Airteagal 108(3) CFAE, mar thoradh ar mhainneachtain na ceanglais nós imeachta a leagtar síos i Rialachán Uimh. 651/2014 a chomhlíonadh.
30 Ina theannta sin, tagraíonn sí d’Airteagal 2(28) de Rialachán Uimh. 651/2014, ina sainmhínítear ‘dáta deonúcháin na cabhrach’ mar ‘an dáta a thugtar an ceart dlíthiúil don tairbhí an chabhair a fháil faoin gcóras náisiúnta is infheidhme’, agus don chásdlí ar dá réir is faoin gcúirt náisiúnta atá sé a chinneadh, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta is infheidhme, an dáta a mheasfar an chabhair atá i gceist a bheith deonaithe. Dar léi, faoi dhlí na Gréige, is é sin an dáta a tógadh an cinneadh glacadh leis an iarratas ar dheonú na cabhrach lena mbaineann nó diúltú dó. Dá bhrí sin, tugann sí dá haire, i gcás cinneadh lena ndiúltaítear d’iarratas ar chabhair, nach mbaineann sé le hábhar más rud é go dtabharfaí an cinneadh breithiúnach lena n‑aithnítear neamhdhleathacht fhéideartha an diúltaithe sin ar dháta níos déanaí, agus mar an gcéanna maidir leis an gceist i dtaca le héifeacht chúlghabhálach an chinnidh bhreithiúnaigh sin.
31 Tagraíonn sí freisin do chásdlí na Cúirte ar dá réir, a luaithe a thugtar an ceart chun tacaíocht a fháil, arna sholáthar trí acmhainní Stáit, don tairbhí faoin reachtaíocht náisiúnta is infheidhme, nach mór a mheas gur deonaíodh an chabhair, agus mar thoradh air sin nach bhfuil aistriú iarbhír na n‑acmhainní atá i gceist cinntitheach, mar is léir ó bhreithiúnas an 19 Nollaig 2019 Arriva Italia agus páiritithe eile (C‑385/18, EU:C:2019:1121, mír 36).
32 Ar deireadh, tagraíonn sí do mhíreanna 78 agus 79 de bhreithiúnas an 12 Eanáir 2023, DOBELES HES (C‑702/20 agus C‑17/21, EU:C:2023:1), inar chinn an Chúirt nach mór Airteagal 107(1) CFAE a léiriú sa chaoi, i gcás gur ‘Státchabhair’, de réir bhrí na forála sin, atá i gceist le reachtaíocht náisiúnta lena mbunaítear ceart dlíthiúil chun íocaíochta, nach mór caingne dlí lena bhféachtar le tairbhe iomlán a bhaint as an gceart sin a mheas mar iarratais ar íocaíocht den chuid den Státchabhair sin nach bhfuarthas, agus ní mar iarratais ar dheonú Státchabhrach ar leithligh ag an gcúirt ar tugadh na himeachtaí os a comhair.
33 Measann an Symvoulio tis Epikrateias (an Chomhairle Stáit), i bhfianaise na dtosca sin go léir, nach raibh sé indéanta, i bprionsabal, cead a thabhairt a thuilleadh do thionscadail infheistíochta tairbhe a bhaint as an scéim cabhrach maidir le ‘Fiontraíocht ghinearálta’ agus an chabhair aonair chomhfhreagrach a dheonú tar éis an 31 Nollaig 2022. Mar sin féin, ní dheonaítear aon chabhair, dar léi, i gcás go gcinntear le cinneadh breithiúnach, tar éis an dáta sin, go raibh gníomh riaracháin lena ndiúltaítear d’iarratas ar chabhair a glacadh roimh an dáta sin neamhdhleathach agus go gcuirtear ar neamhní é le héifeacht chúlghabhálach ó dháta an ghnímh sin.
34 Sa chás seo, tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire, ar an dáta a ghlac Uachtarán Réigiún Attica an liosta deiridh de thionscadail infheistíochta Uimh. 618644, eadhon an 10 Deireadh Fómhair 2019, nach raibh tionscadal infheistíochta an iarratasóra sna príomhimeachtaí san áireamh ann, agus ar an dáta a dhiúltaigh Leas-Uachtarán Airgeadais Réigiún Attica don iarratas ar ligean isteach an tionscadail infheistíochta sin sa scéim cabhrach ‘Fiontraíocht Ghinearálta’, eadhon an 19 Feabhra 2020, go raibh an scéim cabhrach sin fós i bhfeidhm. Measann an chúirt sin, dá bhrí sin, dá seasfadh sí leis an gcaingean sna príomhimeachtaí, nach bhféadfadh aon cheist a bheith ann maidir le státchabhair neamhdhleathach a dheonú, trína cinneadh dlíthiúil féin.
35 Cuireann an chúirt sin in iúl, áfach, go bhfuil gá le léiriú ar fhorálacha áirithe de dhlí an Aontais chun an díospóid sna príomhimeachtaí a réiteach agus tagraíonn sí do chás comhchosúil, a bhí ar feitheamh os comhair na Cúirte ar an dáta a rinneadh an iarraidh seo ar réamhrialú agus as ar eascair breithiúnas an 3 Iúil 2025, TOODE (C‑653/23, EU:C:2025:517).
36 Sna himthosca sin, chinn an Simvoulio tis Epikrateias (an Chomhairle Stáit) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú:
‘(1) An bhfuil Airteagal 107(1) CFAE agus Airteagal 2(28) de Rialachán [Uimh. 651/2014] le léiriú sa chaoi go ndéantar Státchabhair, amhail an Státchabhair dá bhforáiltear sa scéim cabhrach [“Fiontraíocht ghinearálta”], a “dheonú” tráth a chomhlíonann an páirtí leasmhara lena mbaineann na coinníollacha go léir a leagtar síos sa ghlao ar thionscadail, arb é sa chás seo an tráth a dhéanann an t‑údarás inniúil cinneadh maidir leis an iarratas, fiú i gcás go suitear comhlíonadh leis na coinníollacha sin le cinneadh breithiúnach, arna thabhairt tar éis dhul in éag na tréimhse a leagtar síos chun an chabhair a dheonú agus lena gcuirtear an cinneadh lena ndiúltaítear don iarratas ar neamhní?
(2) Nó, os a choinne sin, an mbíonn éifeacht ag ceart cinnte chun an chabhair a fháil ar dháta an chinnidh bhreithiúnaigh ábhartha, agus mar thoradh air sin, i gcás den sórt sin, is leis an gcinneadh breithiúnach féin a dheonaítear an “chabhair nua” neamhdhleathach?
(3) An bhfuil an freagra ar an gceist [roimhe seo] éagsúil i gcás ina bhfuil, sa dlíchóras náisiúnta ábhartha, éifeacht chúlghabhálach ag neamhniú an ghnímh riaracháin sin ar an bhforas go bhfuil sé neamhdhleathach, mar is amhlaidh sa Ghréig, nó i gcás nach bhfuil éifeacht aige ach amháin don todhchaí?’
Na himeachtaí os comhair na Cúirte
37 Le cinneadh ó Uachtarán na Cúirte Breithiúnais an 25 Bealtaine 2025, cuireadh bac ar na himeachtaí sa chás seo go dtí go dtabharfaí breithiúnas an 3 Iúil 2025, TOODE (C‑653/23, EU:C:2025:517).
38 I litir dar dáta an 16 Iúil 2025, chuir Clárlann na Cúirte Breithiúnais an breithiúnas sin in iúl don chúirt a rinne an tarchur agus d’iarr sí uirthi a chur in iúl, i bhfianaise an bhreithiúnais sin, ar mhian léi a hiarraidh ar réamhrialú a choinneáil ar bun.
39 I litir dar dáta an 1 Meán Fómhair 2025, chuir an chúirt sin an Chúirt ar an eolas go raibh sé beartaithe aici a hiarraidh ar réamhrialú a choinneáil ar bun.
Na ceisteanna a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
40 Faoi Airteagal 99 dá Rialacha Nós Imeachta, féadfaidh an Chúirt, tráth ar bith, ar mholadh ón mBreitheamh is Rapóirtéir agus tar éis di an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt trí ordú réasúnaithe i gcás ina bhféadfar an freagra ar cheist a tarchuireadh chun na Cúirte le haghaidh réamhrialú a bhaint go soiléir ón gcásdlí atá ann.
41 Sa chás seo, measann an Chúirt, in ainneoin an amhrais a chuir an chúirt a rinne an tarchur in iúl, gur féidir an léiriú ar dhlí an Aontais atá á lorg ag an gcúirt a rinne an tarchur a bhaint go soiléir ó bhreithiúnas an 3 Iúil 2025, TOODE (C‑653/23, EU:C:2025:517). Dá bhrí sin, is iomchuí Airteagal 99 de na Rialacha Nós Imeachta a chur i bhfeidhm sa chás seo.
42 Mar réamhphointe, ní mór a mheabhrú, de réir chásdlí socair na Cúirte, sa nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 267 CFAE, lena bhforáiltear do chomhar idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais, gur faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé freagra a thabhairt don chúirt náisiúnta a bheidh úsáideach di agus lena gcuirfear ar a cumas cinneadh a dhéanamh sa díospóid atá roimpi. Chuige sin, is féidir leis an gCúirt Bhreithiúnais, i gcás inarb iomchuí, na ceisteanna a chuirtear faoina bráid a chur i bhfocail eile. Ina theannta sin, d’fhéadfadh sé go measann an Chúirt gur gá forálacha dhlí an Aontais nár thagair an chúirt náisiúnta dóibh i bhfoclaíocht a ceiste a chur san áireamh (breithiúnas an 12 Nollaig 1990, SARPP, C‑241/89, EU:C:1990:459, mír 8, agus ordú an 13 Feabhra 2020, flightright, C‑606/19, EU:C:2020:101, mír 19 agus an cásdlí dá dtagraítear).
43 In éagmais rialacha an Aontais lena rialaítear an t‑ábhar, cé gur faoi chóras dlí náisiúnta gach Ballstáit atá sé na rialacha mionsonraithe nós imeachta a leagan síos lena rialaítear caingne chun cearta aonair a eascraíonn as dlí an Aontais a chosaint, tá na Ballstáit freagrach mar sin féin as a áirithiú, i ngach cás, go n‑urramófar an ceart chun cosaint bhreithiúnach éifeachtach a fháil ar na cearta sin mar a ráthaítear sa chéad mhír d’Airteagal 47 den Chairt. Faoin gcéad mhír d’Airteagal 47, tá sé de cheart ag gach duine a ndéantar a chearta nó a cearta agus a shaoirsí nó a saoirsí, arna ráthú le dlí an Aontais Eorpaigh, a shárú, leigheas éifeachtach a fháil os comhair binse (breithiúnas an 3 Iúil 2025, TOODE, C‑653/23, EU:C:2025:517, mír 23 agus an cásdlí dá dtagraítear).
44 Sa chás seo, dearbhaíodh go raibh an scéim cabhrach ‘Fiontraíocht ghinearálta’ comhoiriúnach leis an margadh inmheánach de réir bhrí Airteagal 107(2) nó (3) CFAE agus díolmhaithe ón gceanglas fógra a thabhairt a leagtar síos in Airteagal 108(3) CFAE, i gcomhréir le hAirteagal 3 de Rialachán Uimh. 651/2014. Dá bhrí sin, cur chun feidhme an Rialacháin sin atá sa scéim cabhrach sin. Cuireadh síneadh ama le dearbhú comhoiriúnachta na scéime sin faoin Rialachán sin le cinneadh ón gCoimisiún go dtí an 31 Nollaig 2022. Dá bhrí sin, is cur chun feidhme dhlí an Aontais de réir bhrí Airteagal 51(1) den Chairt é cur i bhfeidhm na scéime cabhrach sin.
45 Sna himthosca sin, ní mór a mheas, trína ceisteanna, ar cheart iad a scrúdú le chéile, go n‑iarrann an chúirt a rinne an tarchur ar an gCúirt, go bunúsach, an gcuirtear cosc le hAirteagal 107(1) CFAE, Airteagal 1(b)(ii) de Rialachán 2015/1589 agus Airteagal 2(28) de Rialachán Uimh. 651/2014, arna léamh i bhfianaise na chéad mhíre d’Airteagal 47 den Chairt, ar reachtaíocht nó cásdlí náisiúnta lena dtugtar éifeacht chúlghabhálach do chinneadh breithiúnach lena gcuirtear diúltú mícheart cabhair aonair a dheonú do ghnóthas faoi scéim Státchabhrach arna húdarú ag an gCoimisiún ar neamhní, agus mar thoradh air sin go meastar gur deonaíodh an chabhair sin ar an dáta a dhiúltaigh an t‑údarás sin go mícheart di, cé gur tugadh an cinneadh breithiúnach sin tar éis dháta éaga na tréimhse a leagtar síos chun cabhair a dheonú faoin scéim cabhrach sin.
46 I gcomhréir le hAirteagal 2(28) de Rialachán Uimh. 651/2014, is é dáta deonúcháin na cabhrach an dáta a thugtar an ceart dlíthiúil don tairbhí an chabhair a fháil faoin gcóras náisiúnta dlíthiúil is infheidhme.
47 De réir an chásdlí, d’fhonn an dáta a shuí ar dár réir a bronnadh an ceart chun státchabhair a fháil dá thairbhithe le beart ar leith, is é an toisc chinntitheach ná fáil an chirt chinnte chun an chabhair sin a fháil ag na tairbhithe sin, agus an gealltanas comhfhreagrach, ar thaobh an Stáit, an chabhair sin a dheonú. Is ag an dáta sin a d’fhéadfaí le beart den sórt sin saobhadh a dhéanamh ar an iomaíocht lena bhféadfaí difear a dhéanamh do thrádáil idir na Ballstáit de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE (féach, chuige sin, breithiúnas an 3 Iúil 2025, TOODE (C‑653/23, EU:C:2025:517, mír 18 agus an cásdlí dá dtagraítear).
48 Dá bhrí sin, is faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a chinneadh, ar bhonn an dlí náisiúnta is infheidhme agus i gcomhréir le dlí an Aontais, an dáta nach mór a mheas gur deonaíodh an Státchabhair atá i gceist sna príomhimeachtaí. Chuige sin, ní mór don chúirt sin na coinníollacha go léir a leagtar síos leis an dlí náisiúnta maidir le deonú na cabhrach lena mbaineann a chur san áireamh (breithiúnas an 3 Iúil 2025, TOODE, C‑653/23, EU:C:2025:517, mír 19 agus an cásdlí dá dtagraítear).
49 Chinn an Chúirt nach mór fógra a thabhairt don Choimisiún faoi Airteagal 108(3) CFAE maidir le cabhair arna deonú ar dháta nach bhfuil údarú an Choimisiúin don chabhair sin i bhfeidhm a thuilleadh, ós rud é gur cabhair nua í, agus nach féidir í a chur i bhfeidhm go dtí go gcinnfidh an Coimisiún go bhfuil sí ag luí leis an margadh inmheánach (breithiúnas an 3 Iúil 2025, TOODE, C‑653/23, EU:C:2025:517, mír 26 agus an cásdlí dá dtagraítear).
50 Ní mór a mheabhrú freisin go bhforáiltear le hAirteagal 1(b)(ii) de Rialachán 2015/1589 gur cabhair údaraithe í ‘cabhair atá ann cheana’, lena n‑áirítear scéimeanna cabhrach agus cabhair aonair atá údaraithe ag an gCoimisiún nó ag an gComhairle. Foráiltear le hAirteagal 1(c) den Rialachán sin go gciallaíonn ‘cabhair nua’ scéimeanna cabhrach nó cabhair aonair, nach cabhair í a bhí ann cheana, lena n‑áirítear athruithe ar chabhair a bhí ann cheana.
51 Sa chás as ar eascair breithiúnas an 3 Iúil 2025, TOODE (C‑653/23, EU:C:2025:517, míreanna 13, 14, 17, 20, 21, 24 agus 25), scrúdaigh an Chúirt cás atá contrártha leis an gcás atá i gceist sna príomhimeachtaí, inar cinneadh, faoin dlí náisiúnta, i ndiaidh dháta éaga na teorann ama chun cabhair aonair a dheonú faoi scéim Státchabhrach arna húdarú ag an gCoimisiún, i gcás ina raibh cinneadh lenar diúltaíodh an chabhair sin a dheonú neamhdhleathach, nach bhféadfadh na cúirteanna náisiúnta ach a ordú go nglacfaí gníomhartha riaracháin a mbeadh éifeacht acu don todhchaí (ex nunc).
52 Sa chás sin, chinn an Chúirt nach mór Airteagal 107(1) CFAE agus an chéad mhír d’Airteagal 47 den Chairt a léiriú sa chaoi go gcuirtear cosc leo ar léiriú ar reachtaíocht náisiúnta a bhfuil sé d’éifeacht aici nach féidir a mheas gur ‘deonaíodh’ cabhair aonair faoi scéim cabhrach náisiúnta arna húdarú ag an gCoimisiún Eorpach, de réir bhrí na forála sin de CFAE, ar an dáta a dhiúltaigh an t‑údarás inniúil náisiúnta go mícheart an chabhair sin a dheonú do dhuine aonair a rinne iarratas ina leith laistigh den tréimhse arna leagan síos, i gcás ina gcinntear le cinneadh breithiúnach tar éis dháta éaga na tréimhse sin go bhfuil an diúltú sin neamhdhleathach (breithiúnas an 3 Iúil 2025, TOODE, C‑653/23, EU:C:2025:517, mír 30).
53 Thairis sin, de réir chásdlí na Cúirte, a luaithe a thugtar an ceart cinnte chun tacaíocht Stáit a fháil don tairbhí faoin reachtaíocht náisiúnta is infheidhme, ní mór a mheas gur deonaíodh an chabhair, agus mar sin níl aistriú iarbhír na n‑acmhainní atá i gceist cinntitheach (breithiúnas an 3 Iúil 2025 TOODE, C‑653/23, EU:C:2025:517, mír 34 agus an cásdlí dá dtagraítear).
54 Leanann sé ón gcásdlí sin, ós rud é go meastar gur deonaíodh Státchabhair amhail an Státchabhair atá i gceist sna príomhimeachtaí ar dháta a raibh údarú an Choimisiúin don chabhair sin i bhfeidhm, nach mór í a aicmiú mar ‘chabhair údaraithe’ agus, dá bhrí sin, mar ‘c[h]abhair atá ann cheana’ de réir bhrí Airteagal 1(b)(ii) de Rialachán 2015/1589, gan beann ar an bhfíoras go n‑íoctar í tar éis dheireadh bhailíocht na scéime cabhrach arna formheas ag an gCoimisiún. Ní fhéadfadh saobhadh ar iomaíocht sa mhargadh a bheith i gceist le léiriú den chineál sin. Ós rud é, mar is léir ón gcásdlí dá dtagraítear i mír 47 den bhreithiúnas seo, gur ar an dáta a tugadh an ceart cinnte chun státchabhair a fháil go bhféadfadh beart a bheith ina chúis le saobhadh iomaíochta a d’fhéadfadh difear a dhéanamh don trádáil idir na Ballstáit, de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE, cuireann íocaíocht chabhrach amhail an chabhair atá i gceist sna príomhimeachtaí tar éis dháta éaga na scéime cabhrach lena mbaineann an t‑iarratasóir ar an gcabhair lena mbaineann sa staid inar cheart dó a bheith dá mba rud é gur ghníomhaigh an t‑údarás inniúil go dleathach agus, dá bhrí sin, go gcumasaítear leis go baileach an chothromaíocht iomaíoch sa mhargadh a athbhunú (breithiúnas an 3 Iúil 2025, TOODE, C‑653/23, EU:C:2025:517, míreanna 35 agus 36).
55 Tháinig an Chúirt ar an gconclúid nach mór Airteagal 1(b)(ii) de Rialachán 2015/1589 a léiriú sa chaoi nach mór a aicmiú mar ‘c[h]abhair atá ann cheana’ de réir bhrí na forála sin, cabhair aonair a mheastar a bheith deonaithe ar an dáta a dhiúltaigh an t‑údarás inniúil í do dhuine aonair a rinne iarratas ina leith laistigh den tréimhse a leagtar síos chun í a dheonú, ach a íocadh leis an duine aonair sin de bhun gníomh riaracháin fabhrach arna ghlacadh tar éis ordú cúirte tar éis don tréimhse sin dul in éag lenar cinneadh go raibh an diúltú neamhdhleathach (breithiúnas an 3 Iúil 2025, TOODE, C‑653/23, EU:C:2025:517, mír 37).
56 I bhfianaise an mhéid sin go léir, is é an freagra ar na ceisteanna a tharchuirtear nach mór Airteagal 107(1) CFAE, Airteagal 1(b)(ii) de Rialachán 2015/1589 agus Airteagal 2(28) de Rialachán Uimh. 651/2014, arna léamh i bhfianaise na chéad mhíre d’Airteagal 47 den Chairt, a léiriú sa chaoi nach gcuirtear cosc leo ar reachtaíocht nó cásdlí náisiúnta lena dtugtar éifeacht chúlghabhálach do neamhniú, le cinneadh breithiúnach, maidir le cinneadh ó údarás lenar diúltaíodh go mícheart cabhair aonair a dheonú do ghnóthas faoi scéim Státchabhrach arna húdarú ag an gCoimisiún, agus mar thoradh air sin go meastar gur deonaíodh an chabhair sin ar an dáta a dhiúltaigh an t‑údarás sin go mícheart di, cé gur tugadh an cinneadh breithiúnach i ndiaidh dháta éaga na tréimhse a leagtar síos chun cabhair a dheonú faoin scéim cabhrach sin.
Costais
57 Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Seachtú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 107(1) CFAE, Airteagal 1(b)(ii) de Rialachán (AE) 2015/1589 ón gComhairle an 13 Iúil 2015 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le hAirteagal 108 [CFAE] a chur i bhfeidhm, agus Airteagal 2(28) de Rialachán (AE) Uimh. 651/2014 ón gCoimisiún an 17 Meitheamh 2014 ina ndearbhaítear go bhfuil catagóirí áirithe cabhrach comhoiriúnach leis an margadh inmheánach i gcur i bhfeidhm Airteagail 107 agus 108 [CFAE], arna léamh i bhfianaise na chéad mhíre d’Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
ní chuirtear cosc leo ar reachtaíocht nó cásdlí náisiúnta lena dtugtar éifeacht chúlghabhálach do neamhniú, le cinneadh breithiúnach, maidir le cinneadh ó údarás lenar diúltaíodh go mícheart cabhair aonair a dheonú do ghnóthas faoi scéim Státchabhrach arna húdarú ag an gCoimisiún, agus mar thoradh air sin go meastar gur deonaíodh an chabhair sin ar an dáta a dhiúltaigh an t‑údarás sin go mícheart di, cé gur tugadh an cinneadh breithiúnach i ndiaidh dháta éaga na tréimhse a leagtar síos chun cabhair a dheonú faoin scéim cabhrach sin.
[Sínithe]
* Teanga an cháis: an Ghréigis.