1

Η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως αφορά την ερμηνεία του άρθρου 6, παράγραφος 1, ΣΕΕ και των άρθρων 20 και 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης).

2

Η αίτηση αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ των KE και LF, δύο δικηγόρων οι οποίοι ασκούν το επάγγελμά τους στη Ρουμανία, με αντικείμενο τη νομιμότητα σχολίων τα οποία ο LF διατύπωσε στη σελίδα του στο Facebook σχετικά με άρθρο που δημοσίευσε ο KE.

Το ρουμανικό δίκαιο

3

Το άρθρο 30, παράγραφος 6, του ρουμανικού Συντάγματος προβλέπει τα εξής:

4

Το άρθρο 58 του αστικού κώδικα, επιγραφόμενο «Δικαιώματα σχετικά με την προσωπικότητα», ορίζει τα εξής:

5

Το άρθρο 72 του αστικού κώδικα, επιγραφόμενο «Δικαίωμα στην αξιοπρέπεια», προβλέπει τα εξής:

6

Κατά το άρθρο 252 του αστικού κώδικα, με τίτλο «Προστασία του ανθρώπου»:

7

Το άρθρο 253 του αστικού κώδικα, με τίτλο «Μέσα άμυνας», ορίζει τα εξής:

8

Κατά το άρθρο 6 του κώδικα πολιτικής δικονομίας, με τίτλο «Δικαίωμα σε δίκαιη δίκη, εντός προθεσμίας κατά το δυνατόν ταχείας και προβλέψιμης»:

Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα

9

Οι KE και LF είναι δικηγόροι, μέλη του δικηγορικού συλλόγου του Cluj (Ρουμανία). Ο KE αναφέρει ότι, στις 22 Φεβρουαρίου 2018, η Jurnalul Baroului Cluj (εφημερίδα του δικηγορικού συλλόγου του Cluj), η οποία είναι η εφημερίδα της επαγγελματικής ενώσεως των δικηγόρων του εν λόγω δικηγορικού συλλόγου, δημοσίευσε άρθρο που συνέταξε ο ίδιος, με τίτλο «Exercitarea dreptului la apărare prin declarații conținând afirmații necorespunzătoare adevărului în fața organelor judiciare» (Άσκηση των δικαιωμάτων άμυνας ενώπιον των δικαστικών αρχών μέσω δηλώσεων που περιέχουν αναληθείς ισχυρισμούς).

10

Ο KE επισημαίνει ότι, καίτοι ο LF, που είναι ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας αυτής, αρχικά δεν είχε καμία αντίρρηση για τη δημοσίευση του επιστημονικού αυτού άρθρου, μετά τη δημοσίευσή του διατύπωσε ορισμένες, αδικαιολόγητες κατά τον KE, κριτικές, με αποκορύφωμα τη δημοσίευση ανάρτησης στη σελίδα του στο Facebook, της οποίας το περιεχόμενο δεν παρατίθεται στην απόφαση περί παραπομπής.

11

Κατά τον KE, οι δηλώσεις αυτές ουδόλως εμπίπτουν στην κατηγορία των κριτικών που καλύπτονται από το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης.

12

Στις 28 Ιανουαρίου 2019, ο KE προσέφυγε κατά του LF ενώπιον του Tribunalul Arbitral de pe lângă Asociația de arbitraj de pe lângă Baroul Cluj (διαιτητικού δικαστηρίου της ένωσης διαιτησίας του δικηγορικού συλλόγου του Cluj, Ρουμανία). Ο KE ζητεί από το εν λόγω διαιτητικό δικαστήριο:

–

να διαπιστώσει τον παράνομο χαρακτήρα της δημοσιεύσεως στην οποία ο LF προέβη, στις 7 Ιανουαρίου 2019, στη σελίδα του στο Facebook, και

–

να υποχρεώσει τον LF, σύμφωνα με το άρθρο 253, παράγραφος 3, στοιχεία a και b, του αστικού κώδικα, να δημοσιεύσει τη διαιτητική απόφαση στη σελίδα του στο Facebook και να διατηρήσει τη δημοσίευση αυτή για περίοδο τουλάχιστον ίση με εκείνη κατά την οποία η παράνομη δημοσίευση ήταν αναρτημένη στη σελίδα αυτή.

13

Ο LF ζητεί από το Tribunalul Arbitral de pe lângă Asociația de arbitraj de pe lângă Baroul Cluj (διαιτητικό δικαστήριο της ένωσης διαιτησίας του δικηγορικού συλλόγου του Cluj) να υποβάλει προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο.

14

Το εν λόγω διαιτητικό δικαστήριο εξηγεί ότι βρίσκεται ενώπιον, αφενός, της υποχρέωση των ρουμανικών δικαστηρίων να απαντούν σε όλα τα αιτήματα και σε όλα τα μέσα άμυνας των διαδίκων και, επομένως, σε αίτημα υποβολής προδικαστικού ερωτήματος προς το Δικαστήριο και, αφετέρου, της προβληματικής του δεσμευτικού χαρακτήρα του δικαστικού προηγούμενου, στο μέτρο που το εν λόγω δικαστήριο εκτιμά ότι δεν μπορεί να υιοθετεί λύση που αποκλίνει από το κρίσιμο δικαστικό προηγούμενο εφόσον δεν τεκμηριώνει ότι η λύση στην οποία καταλήγει συνεπάγεται αυστηρότερη συμμόρφωση προς το γράμμα της επίμαχης νομοθεσίας.

15

Υπό τις συνθήκες αυτές, το Tribunalul Arbitral de pe lângă Asociația de arbitraj de pe lângă Baroul Cluj (διαιτητικό δικαστήριο της ένωσης διαιτησίας του δικηγορικού συλλόγου του Cluj) αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:

–

να απαντήσει σε όλα τα αιτήματα και σε όλα τα μέσα άμυνας των διαδίκων, εξετάζοντάς τα επί της ουσίας, δεδομένου ότι οι διάδικοι δικαιούνται να λάβουν συγκεκριμένη και σαφή απάντηση όσον αφορά τα κρίσιμα για την επίλυση της επίμαχης υπόθεσης μέσα, και

–

να τηρεί τον δεσμευτικό χαρακτήρα δικαστικού προηγούμενου, όταν αυτό έγκειται σε αμετάκλητη απόφαση του ίδιου ή άλλου ρουμανικού δικαστηρίου, σε υπόθεση στην οποία το επιληφθέν εθνικό δικαστήριο κρίνει ότι είναι λυσιτελής η επίκληση του προηγούμενου αυτού και διαπιστώνει τη “νομική ομοιότητα” των υποθέσεων, ο δε δεσμευτικός αυτός χαρακτήρας συνεπάγεται ότι το δικαστήριο, το οποίο διαπιστώνει τέτοια “νομική ομοιότητα”, μπορεί να υιοθετήσει διαφορετική λύση μόνον αν αιτιολογεί την αποκλίνουσα προσέγγισή του με μια αυστηρότερη συμμόρφωση προς το γράμμα του νόμου;»

Επί του παραδεκτού της αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως και της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου

16

Κατά το άρθρο 53, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, το Δικαστήριο, όταν είναι προδήλως αναρμόδιο να επιληφθεί της υπόθεσης ή όταν μια αίτηση ή μια προσφυγή είναι προδήλως απαράδεκτη, αφού ακούσει τον γενικό εισαγγελέα, μπορεί οποτεδήποτε να αποφανθεί με αιτιολογημένη διάταξη, χωρίς να συνεχίσει τη διαδικασία.

17

Η διάταξη αυτή πρέπει να εφαρμοστεί στην υπό κρίση υπόθεση.

18

Συναφώς, επισημαίνεται ότι η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως είναι προδήλως απαράδεκτη δυνάμει του άρθρου 94, στοιχείο γʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας, διότι βάσει των παρατιθέμενων στην αίτηση αυτή στοιχείων δεν καθίσταται δυνατό να κριθεί το παραδεκτό της υπό το πρίσμα της προϋπόθεσης κατά την οποία η αίτηση πρέπει να προέρχεται από «δικαστήριο» κατά την έννοια του άρθρου 267 ΣΛΕΕ. Πράγματι, το Tribunalul Arbitral de pe lângă Asociația de arbitraj de pe lângă Baroul Cluj (διαιτητικό δικαστήριο της ένωσης διαιτησίας του δικηγορικού συλλόγου του Cluj) δεν παραθέτει κανένα στοιχείο ικανό να αποδείξει ότι διαθέτει την ιδιότητα αυτή.

19

Στο μέτρο που δεν προκύπτει ότι η εθνική νομοθεσία επιβάλλει την προσφυγή στο δικαστήριο αυτό ως το μόνο μέσο για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης και αποκλείει τη δυνατότητα των διαδίκων να απευθυνθούν στα τακτικά δικαστήρια, το εν λόγω διαιτητικό δικαστήριο όφειλε να αποδείξει τους λόγους για τους οποίους η προσφυγή σε αυτό ήταν εν προκειμένω υποχρεωτική. Εξάλλου, στην απόφαση περί παραπομπής δεν γίνεται καμία αναφορά στις διέπουσες τη θεσμοθετημένη διαιτησία διατάξεις του κώδικα πολιτικής δικονομίας. Κατά συνέπεια, πρέπει να θεωρηθεί ότι η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως είναι προδήλως απαράδεκτη.

20

Όσον αφορά, εξάλλου, την αρμοδιότητα του Δικαστηρίου να ερμηνεύσει ορισμένες διατάξεις του Χάρτη, πρέπει να προστεθεί ότι η απόφαση περί παραπομπής, ακόμη και αν υποτεθεί ότι είναι παραδεκτή, δεν περιέχει κανένα συγκεκριμένο στοιχείο βάσει του οποίου να μπορεί να θεωρηθεί ότι το αντικείμενο της διαδικασίας της κύριας δίκης αφορά την ερμηνεία ή την εφαρμογή κανόνα της Ένωσης πλην αυτών που περιλαμβάνονται στον Χάρτη.

21

Πράγματι, το προδικαστικό ερώτημα εντάσσεται στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ δύο ιδιωτών με αντικείμενο αίτημα να διαπιστωθεί ο παράνομος χαρακτήρας δημοσιεύσεως σε σελίδα στο Facebook. Στο πλαίσιο αυτό, το Tribunalul Arbitral de pe lângă Asociația de arbitraj de pe lângă Baroul Cluj (διαιτητικό δικαστήριο της ένωσης διαιτησίας του δικηγορικού συλλόγου του Cluj) επιθυμεί να εφαρμόσει το άρθρο 6, παράγραφος 1, ΣΕΕ και τα άρθρα 20 και 47 του Χάρτη προκειμένου να εκτιμήσει ορισμένες διαδικαστικής φύσεως υποχρεώσεις.

22

Ωστόσο, κατά το άρθρο 51, παράγραφος 1, του Χάρτη, οι διατάξεις του απευθύνονται στα κράτη μέλη μόνον όταν εφαρμόζουν το δίκαιο της Ένωσης. Πράγματι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, τα θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνονται στην έννομη τάξη της Ένωσης μπορούν να εφαρμόζονται σε όλες τις καταστάσεις που διέπονται από το δίκαιο της Ένωσης και όχι πέραν των καταστάσεων αυτών (απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2013, Åkerberg Fransson, C‑617/10, EU:C:2013:105, σκέψη 19, και διάταξη της 11ης Ιανουαρίου 2017, Boudjellal, C-508/16, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2017:6 σκέψη 17).

23

Υπό τις συνθήκες αυτές, διαπιστώνεται, βάσει του άρθρου 53, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, ότι η αίτηση προδικαστικής αποφάσεως που υπέβαλε το Tribunalul Arbitral de pe lângă Asociația de arbitraj de pe lângă Baroul Cluj (διαιτητικό δικαστήριο της ένωσης διαιτησίας του δικηγορικού συλλόγου του Cluj), με απόφαση της 12ης Φεβρουαρίου 2019, είναι προδήλως απαράδεκτη και ότι, εν πάση περιπτώσει, το Δικαστήριο είναι προδήλως αναρμόδιο να επιληφθεί της αιτήσεως αυτής.

Επί των δικαστικών εξόδων

24

Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.