1

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 6(1) TUE u tal-Artikoli 20 u 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).

2

Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn KE u LF, żewġ avukati li jeżerċitaw il-professjoni tagħhom fir-Rumanija, dwar il-legalità ta’ kummenti li jikkonċernaw artiklu ppubblikat minn KE, li LF irriproduċa fuq il-paġna Facebook tiegħu.

Id-dritt Rumen

3

L-Artikolu 30(6) tal-Kostituzzjoni Rumena jipprovdi:

4

L-Artikolu 58 tal-Kodiċi Ċivili, intitolat “Drittijiet relatati mal-personalità”, jipprovdi:

5

L-Artikolu 72 tal-Kodiċi Ċivili, intitolat “Dritt għad-dinjità”, jipprovdi:

6

Skont l-Artikolu 252 tal-Kodiċi Ċivili, intitolat “Protezzjoni tal-persuna umana”:

7

L-Artikolu 253 tal-Kodiċi Ċivili, intitolat “Mezzi ta’ difiża”, jipprovdi:

8

Skont l-Artikolu 6 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili, intitolat “Dritt għal smigħ xieraq, mill-iktar fis possibbli u prevedibbli”:

Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari

9

KE u LF huma avukati membri tal-Kamra tal-Avukati ta’ Cluj (ir-Rumanija). KE jindika li, fit-22 ta’ Frar 2018, il-Jurnalul Baroului Cluj (il-Ġurnal tal-Kamra tal-Avukati ta’ Cluj), li huwa l-ġurnal tal-assoċjazzjoni professjonali tal-avukati ta’ din il-kamra tal-avukati, ippubblika artiklu miktub minnu, intitolat “Exercitarea dreptului la apărare prin declarații conținând afirmații necorespunzătoare adevărului în fața organelor judiciare” (“Eżerċizzju tad-drittijiet tad-difiża quddiem il-qrati ġudizzjarji permezz ta’ dikjarazzjonijiet li fihom affermazzjonijiet mhux konformi mal-verità”).

10

KE jirrileva li, minkejja li LF, li huwa l-editur prinċipali ta’ dan il-ġurnal, inizjalment ma kellu ebda oġġezzjoni għall-pubblikazzjoni ta’ dan l-artiklu xjentifiku, huwa esprima ċerti kritiki wara l-pubblikazzjoni tiegħu, li skont KE kienu inġustifikati, u li l-kulminazzjoni tagħhom kienet il-pubblikazzjoni ta’ avviż fuq il-paġna Facebook tiegħu, li l-kontenut tiegħu ma huwiex espost fid-deċiżjoni tar-rinviju.

11

Skont KE, tali dikjarazzjonijiet b’ebda mod ma jaqgħu taħt il-kategorija ta’ kritiki koperti mid-dritt ta’ espressjoni libera.

12

Fit-28 ta’ Jannar 2019, KE ppreżenta rikors quddiem it-Tribunalul Arbitral de pe lângă Asociația de arbitraj de pe lângă Baroul Cluj (il-Qorti tal-Arbitraġġ fi ħdan l-Assoċjazzjoni ta’ Arbitraġġ tal-Kamra tal-Avukati ta’ Cluj, ir-Rumanija) kontra LF. KE talab lill-Qorti tal-Arbitraġġ jogħġobha:

–

tikkonstata n-natura illegali tal-pubblikazzjoni tas-7 ta’ Jannar 2019 minn LF fuq il-paġna Facebook tiegħu u

–

tordna lil LF, konformement mal-Artikolu 253(3)(a) u (b) tal-Kodiċi Ċivili, jippubblika s-sentenza fuq il-paġna Facebook tiegħu u jżomm din il-pubblikazzjoni għal perijodu mill-inqas ugwali għal dak li matulu dehret il-pubblikazzjoni illegali fuq din il-paġna.

13

LF talab lit-Tribunalul Arbitral de pe lângă Asociația de Arbitraj de pe lângă Baroul Cluj (il-Qorti tal-Arbitraġġ fi ħdan l-Assoċjazzjoni ta’ Arbitraġġ tal-Kamra tal-Avukati ta’ Cluj) tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja b’domanda preliminari.

14

Din il-Qorti tal-Arbitraġġ issostni li għandha quddiemha l-kwistjoni, minn naħa, dwar l-obbligu tal-qrati Rumeni li jirrispondu għat-talbiet kollha u għall-mezzi ta’ difiża kollha tal-partijiet, u għalhekk għal talba għal rinviju quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, u, min-naħa l-oħra, dwar in-natura vinkolanti tal-preċedent ġudizzjarju, sa fejn l-imsemmija qorti tqis li ma tistax tadotta soluzzjoni li hija differenti mill-preċedent ġudizzjarju rilevanti jekk ma tidentifikax applikazzjoni iktar konformi tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni.

15

Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li t-Tribunalul Arbitral de pe lângă Asociația de Arbitraj de pe lângă Baroul Cluj (il-Qorti tal-Arbitraġġ fi ħdan l-Assoċjazzjoni ta’ Arbitraġġ tal-Kamra tal-Avukati ta’ Cluj) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:

–

tirrispondi għat-talbiet kollha u għall-mezzi ta’ difiża kollha tal-partijiet, billi teżaminahom b’mod effettiv, filwaqt li l-partijiet ikollhom id-dritt jippretendu risposta speċifika u espliċita fir-rigward tal-mezzi deċiżivi għas-soluzzjoni tal-kawża inkwistjoni, u

–

tosserva n-natura vinkolanti ta’ preċedent ġudizzjarju, meta l-preċedent ġudizzjarju jkun sentenza definittiva tal-istess qorti, jew ta’ qorti nazzjonali Rumena oħra, f’kawża li fiha l-qorti nazzjonali adita tistabbilixxi li huwa rilevanti li tevoka dan il-preċedent u tikkonstata x-“xebh legali” tal-kawżi, u din in-natura vinkolanti tkun timplika li l-qorti, li tikkonstata tali “xebh legali”, tista’ tadotta soluzzjoni differenti biss jekk timmotiva l-approċċ diverġenti tagħha b’applikazzjoni iktar konformi stricto sensu mal-liġi?”

Fuq l-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari u l-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja

16

Skont l-Artikolu 53(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-Qorti tal-Ġustizzja manifestament ma jkollhiex ġurisdizzjoni li tieħu konjizzjoni ta’ kawża jew meta talba jew rikors ikunu manifestament inammissibbli, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’, f’kull ħin u wara li jinstema’ l-Avukat Ġenerali, tiddeċiedi permezz ta’ digriet motivat, mingħajr ma tkompli l-proċedura.

17

Hemm lok li din id-dispożizzjoni tiġi applikata fil-kuntest ta’ din il-kawża.

18

F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi rrilevat li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija manifestament inammissibbli fid-dawl tal-Artikolu 94(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura, peress li l-informazzjoni esposta f’din it-talba ma tippermettix li tiġi kkonstatata l-ammissibbiltà tagħha fid-dawl tal-kundizzjoni li t-talba għandha toriġina minn “qorti”, fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE. Fil-fatt, it-Tribunalul Arbitral de pe lângă Asociația de Arbitraj de pe lângă Baroul Cluj (il-Qorti tal-Arbitraġġ fi ħdan l-Assoċjazzjoni ta’ Arbitraġġ tal-Kamra tal-Avukati ta’ Cluj) ma tippreżenta ebda informazzjoni ta’ natura li turi li hija għandha din il-kwalità.

19

Sa fejn ma jidhirx li l-leġiżlazzjoni nazzjonali teżiġi r-rikors lil din il-qorti bħala l-uniku mezz li tiġi deċiża l-kawża prinċipali u teskludi l-possibbiltà għall-partijiet li jirrikorru għall-qrati ordinarji, l-imsemmija Qorti tal-Arbitraġġ kellha tistabbilixxi r-raġunijiet li għalihom ir-rinviju kien, f’dan il-każ, obbligatorju. Barra minn hekk, fid-deċiżjoni tar-rinviju, ma jsir ebda riferiment għad-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili li jirregola l-arbitraġġ istituzzjonalizzat. Konsegwentement, għandu jitqies li din it-talba għal deċiżjoni preliminari hija manifestament inammissibbli.

20

Fir-rigward, barra minn hekk, tal-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tinterpreta ċerti dispożizzjonijiet tal-Karta, għandu jingħad ukoll li, anki kieku jitqies li hija ammissibbli, id-deċiżjoni tar-rinviju ma tinkludi ebda informazzjoni konkreta li tippermetti li jitqies li s-suġġett tal-kawża prinċipali jikkonċerna l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni ta’ regola tal-Unjoni għajr dawk inklużi fil-Karta.

21

Fil-fatt, id-domanda preliminari taqa’ fil-kuntest ta’ kawża bejn żewġ individwi dwar talba intiża li tiġi kkonstatata n-natura illegali ta’ pubblikazzjoni fuq paġna Facebook. F’dan il-kuntest, it-Tribunalul Arbitral de pe lângă Asociația de Arbitraj de pe lângă Baroul Cluj (il-Qorti tal-Arbitraġġ fi ħdan l-Assoċjazzjoni ta’ Arbitraġġ tal-Kamra tal-Avukati ta’ Cluj) tixtieq tapplika l-Artikolu 6(1) TUE u l-Artikoli 20 u 47 tal-Karta sabiex jiġu evalwati ċerti obbligi ta’ natura proċedurali.

22

Madankollu, fid-dawl tal-Artikolu 51(1) tal-Karta, id-dispożizzjonijiet tagħha huma intiżi għall-Istati Membri biss meta jimplimentaw id-dritt tal-Unjoni. Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-drittijiet fundamentali ggarantiti fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni għandhom japplikaw fis-sitwazzjonijiet kollha rregolati mid-dritt tal-Unjoni, iżda mhux barra minn tali sitwazzjonijiet (sentenza tas-26 ta’ Frar 2013, Åkerberg Fransson, C‑617/10, EU:C:2013:105, punt 19, u digriet tal-11 ta’ Jannar 2017, Boudjellal, C‑508/16, mhux ippubblikat, EU:C:2017:6, punt 17).

23

F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat, abbażi tal-Artikolu 53(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, li t-talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mit-Tribunalul Arbitral de pe lângă Asociația de Arbitraj de pe lângă Baroul Cluj (il-Qorti tal-Arbitraġġ fi ħdan l-Assoċjazzjoni ta’ Arbitraġġ tal-Kamra tal-Avukati ta’ Cluj), permezz ta’ deċiżjoni tat-12 ta’ Frar 2019, hija manifestament inammissibbli u li, fi kwalunkwe każ, il-Qorti tal-Ġustizzja manifestament ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni ta’ din it-talba.

Fuq l-ispejjeż

24

Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in‑natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż.