Op 16 oktober 2024 heeft de Commissie een besluit overeenkomstig artikel 17, lid 3, van Verordening (EU) 2022/1925  (1) vastgesteld. Overeenkomstig artikel 44 van die verordening maakt de Commissie hierbij de namen van de partijen en de belangrijkste punten van het besluit bekend, rekening houdend met het rechtmatige belang van de ondernemingen inzake de bescherming van hun bedrijfsgeheimen.

1.   INLEIDING

In het besluit van de Commissie (“het besluit”) is uiteengezet waarom de Commissie, na het marktonderzoek overeenkomstig artikel 17, lid 3, van Verordening (EU) 2022/1925 (“de digitalemarktenverordening”), de Musk Group niet als poortwachter aanwijst overeenkomstig artikel 3 van die verordening met betrekking tot de kernplatformdienst (“CPS”) van het type onlinesocialenetwerkdienst X, ook al is aan de kwantitatieve drempels van artikel 3, lid 2, van die verordening voldaan.

2.   PROCEDURE

Naar aanleiding van de kennisgeving van X Holdings Corp. van 1 maart 2024 heeft de Commissie de heer Elon Musk een brief gestuurd waarin zij concludeerde dat hij en de entiteiten waarover hij rechtstreeks of onrechtstreeks zeggenschap heeft, met betrekking tot de onlineadvertentiedienst X Ads niet als poortwachter worden aangewezen overeenkomstig artikel 3, lid 4, van de digitalemarktenverordening.

Bij afzonderlijk besluit van 13 mei 2024 heeft de Commissie overeenkomstig artikel 16, lid 1, en artikel 17, lid 3, van de digitalemarktenverordening een marktonderzoek geopend om te beoordelen of de Musk Group met betrekking tot de onlinesocialenetwerk-CPS X als poortwachter moet worden aangewezen.

In dat besluit oordeelde de Commissie dat X Holdings Corp. argumenten had aangevoerd die gezamenlijk voldoende onderbouwd waren om de vermoedens van artikel 3, lid 2, punt b), van de digitalemarktenverordening met betrekking tot deze CPS kennelijk in twijfel te trekken.

Op 9 augustus 2024 heeft de Commissie haar voorlopige bevindingen van het marktonderzoek vastgesteld overeenkomstig artikel 17, lid 3, van de digitalemarktenverordening. Zij heeft die voorlopige bevindingen meegedeeld aan de heer Elon Musk en hem overeenkomstig artikel 34, lid 1, van die verordening de gelegenheid geboden te worden gehoord. Op 23 augustus 2024 heeft X Holdings Corp. geantwoord.

Overeenkomstig artikel 17 en artikel 50, lid 2, van de digitalemarktenverordening is het raadgevend comité digitale markten geraadpleegd; het comité heeft op 4 oktober 2024 een positief advies uitgebracht.

3.   RECHTSKADER

In de digitalemarktenverordening zijn nauwkeurig omschreven objectieve criteria vastgelegd aan de hand waarvan grote onlineplatformen als poortwachter worden aangewezen. De aanwijzing als poortwachter moet gebeuren met betrekking tot een of meer door de onderneming verstrekte CPS’en die voor zakelijke gebruikers een belangrijke toegangspoort tot eindgebruikers vormen in de zin van artikel 3, lid 1, punt b), van de digitalemarktenverordening. Om te bepalen of een door een onderneming verstrekte dienst een CPS is die aan het vereiste van artikel 3, lid 1, punt b), van de digitalemarktenverordening voldoet, moet in eerste instantie de respectieve dienst worden gekwalificeerd en afgebakend. Een criterium voor het kwalificeren en afbakenen van CPS’en is het doel waarvoor de dienst door eindgebruikers en/of zakelijke gebruikers wordt gebruikt.

Volgens artikel 3, lid 1, van de digitalemarktenverordening wijst de Commissie een onderneming als poortwachter aan indien die aan drie cumulatieve vereisten voldoet, namelijk als de onderneming: a) een aanzienlijke impact op de interne markt heeft; b) een CPS aanbiedt die voor zakelijke gebruikers een belangrijke toegangspoort tot eindgebruikers vormt; en c) met betrekking tot haar activiteiten een stevig verankerde en duurzame positie inneemt of naar verwachting in de nabije toekomst een dergelijke positie zal innemen. In artikel 3, lid 2, van de digitalemarktenverordening wordt het vermoeden bepaald dat aan deze vereisten is voldaan wanneer bepaalde kwantitatieve drempels worden gehaald, namelijk de omzet of de marktkapitalisatie van de onderneming en het aantal eindgebruikers en zakelijke gebruikers van een bepaalde CPS in de laatste drie boekjaren.

Indien een onderneming die CPS’en aanbiedt en aan de in artikel 3, lid 2, van de digitalemarktenverordening vastgestelde drempels voldoet, voldoende onderbouwde argumenten heeft aangevoerd die het vermoeden van die bepaling kennelijk in twijfel trekken overeenkomstig artikel 3, lid 5, mag de Commissie krachtens artikel 3, lid 5, en artikel 17, lid 3, een marktonderzoek uitvoeren om na te gaan of die onderneming al dan niet toch aan de criteria van artikel 3, lid 1, van de verordening voldoet. Aan de hand van de resultaten van het marktonderzoek aanvaardt of verwerpt de Commissie de weerlegging van de onderneming en wijst zij de onderneming al dan niet aan als poortwachter in de zin van de digitalemarktenverordening.

4.   BEOORDELING DOOR DE COMMISSIE

Na de kennisgeving van X Holdings Corp. en het door de Commissie uitgevoerde marktonderzoek overeenkomstig artikel 3, lid 5, en artikel 17, lid 3, van de digitalemarktenverordening, wijst de Commissie de Musk Group niet aan als poortwachter met betrekking tot de onlinesocialenetwerk-CPS X, aangezien deze dienst voor zakelijke gebruikers geen belangrijke toegangspoort is om eindgebruikers te bereiken in de zin van artikel 3, lid 1, punt b), van de digitalemarktenverordening. De Commissie baseert haar conclusie op de combinatie van de onderstaande redenen.

Ten eerste toont het marktonderzoek aan dat het aantal eindgebruikers van X in vergelijking met andere grote onlinesocialenetwerkdiensten tamelijk klein is. Uit verscheidene onderzochte bronnen blijkt dat X minder eindgebruikers heeft dan de andere onlinesocialenetwerkdiensten die tot dusver zijn aangewezen. De relatieve verschillen in eindgebruikersaantallen hangen weliswaar af van de gegevensbron en de onderliggende methode, maar zijn voor alle bronnen significant. In de gegevens was ook een dalende trend bij het aantal eindgebruikers van X zichtbaar.

Ten tweede toont het marktonderzoek aan dat eindgebruikers van X minder van deze onlinesocialenetwerkdienst gebruikmaken dan van andere grote dergelijke diensten die reeds in besluiten tot de aanwijzing van poortwachters zijn opgenomen. De Commissie beschouwt het gebruik door eindgebruikers als een betrouwbare basis om te beoordelen of zakelijke gebruikers X als belangrijke toegangspoort kunnen gebruiken om eindgebruikers te bereiken.

Ten derde toont het marktonderzoek de beperkte en steeds verder teruglopende relevantie aan van X voor zakelijke gebruikers om eindgebruikers te bereiken.

De bevindingen van de Commissie ten aanzien van de drie bovenstaande punten samen hebben geleid tot de conclusie dat X voor zakelijke gebruikers geen belangrijke toegangspoort is om eindgebruikers te bereiken in de zin van artikel 3, lid 1, punt b), van de digitalemarktenverordening.

5.   CONCLUSIE

Vanwege de hierboven uiteengezette redenen wordt het bij Besluit C(2024) 3117 van 13 mei 2024 geopende marktonderzoek naar onlinesocialenetwerkdienst X bij dit besluit afgesloten met als conclusie dat de Musk Group met betrekking tot de onlinesocialenetwerk-CPS X niet als poortwachter hoeft te worden aangewezen overeenkomstig artikel 3, lid 4, van Verordening (EU) 2022/1925.

Deze conclusie doet geen afbreuk aan de mogelijkheid dat de Commissie het besluit kan heroverwegen of wijzigen, zoals bepaald in artikel 4, lid 1, van de digitalemarktenverordening, indien zou blijken dat er een wezenlijke verandering is opgetreden in de feiten waarop het aanwijzingsbesluit berust of indien het aanwijzingsbesluit berust op onvolledige, onjuiste of misleidende informatie.

---

(1)  Verordening (EU) 2022/1925 van het Europees Parlement en de Raad van 14 september 2022 over betwistbare en eerlijke markten in de digitale sector, en tot wijziging van Richtlijnen (EU) 2019/1937 en (EU) 2020/1828 (digitalemarktenverordening) (PB L 265 van 12.10.2022, blz. 1).