<TI><P>Η οδηγία περί σημάτων</P></TI>4.Η οδηγία περί σημάτων εναρμονίζει τις εθνικές διατάξεις του δικαίου περί σημάτων που έχουν την πλέον άμεση επίδραση στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς (τρίτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας). Κατ' αυτόν τον τρόπο, η εν λόγω οδηγία εναρμονίζει, μεταξύ άλλων, τους λόγους που συνεπάγονται την άρνηση καταχωρίσεως ή την ακύρωση της καταχωρίσεως εμπορικού σήματος (άρθρα 3 και 4) καθώς και τα παρεχόμενα από το σήμα δικαιώματα (άρθρα 5 επ.).5.Σύμφωνα με το άρθρο 16, παράγραφος 1, της οδηγίας, τα κράτη μέλη υποχρεούνταν να έχουν θέσει σε εφαρμογή τις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας μέχρι τις 28 Δεκεμβίου 1991. Παρ' όλ' αυτά, με την απόφαση του 92/10/ΕΟΚΕΕ 1992, L 6, σ. 35.
, το Συμβούλιο έκανε χρήση της εξουσίας που του έχει απονεμηθεί με το άρθρο 16, παράγραφος 2, και έδωσε παράταση για την εν λόγω εφαρμογή μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1992.6.Το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας, που αφορά τη δυνατότητα καταχωρίσεως σήματος, προβλέπει ότι:Ένα σήμα δεν καταχωρίζεται ή, αν έχει καταχωρισθεί, είναι δυνατόν να κηρυχθεί άκυρο:
- α)εάν είναι πανομοιότυπο με προγενέστερο σήμα και τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες για τις οποίες το σήμα δηλώνεται ή είναι καταχωρισμένο είναι πανομοιότυπες με εκείνες για τις οποίες προστατεύεται το προγενέστερο σήμα
- β)εάν, λόγω της ταυτότητάς του ή της ομοιότητας με το προγενέστερο σήμα και της ταυτότητας ή της ομοιότητας των προϊόντων ή υπηρεσιών που τα δύο σήματα προσδιορίζουν, υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης του κοινού, ο οποίος περιλαμβάνει και τον κίνδυνο συσχέτισης με το προγενέστερο σήμα.
7.Ομοίως, το άρθρο 5, παράγραφος 1, το οποίο διασαφηνίζει τα παρεχόμενα από το σήμα δικαιώματα, ορίζει ότι:Το καταχωρισμένο σήμα παρέχει στον δικαιούχο αποκλειστικό δικαίωμα. Ο δικαιούχος δικαιούται να απαγορεύει σε κάθε τρίτο να χρησιμοποιεί στις συναλλαγές, χωρίς τη συγκατάθεση του:
- α)σημείο πανομοιότυπο με το σήμα για προϊόντα ή υπηρεσίες πανομοιότυπες με εκείνες για τις οποίες το σήμα έχει καταχωριστεί
- β)σημείο για το οποίο, λόγω της ταυτότητας ή της ομοιότητάς του με το σήμα και της ταυτότητας ή της ομοιότητας των προϊόντων ή των υπηρεσιών που καλύπτονται από το σήμα και το σημείο, υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης του κοινού, συμπεριλαμβανομένου και του κινδύνου συσχέτισης του σημείου με το σήμα.
8.Είναι δυνατό τα απολαύοντα φήμης σήματα να τυγχάνουν πρόσθετης προστασίας. Το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο α', παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να αρνούνται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, την καταχώριση σήματος αν το σήμα είναι πανομοιότυπο ή παρόμοιο με προγενέστερο εθνικό σήμα το οποίο έχει φήμη, έστω κι αν τα αγαθά ή υπηρεσίες για τα οποία έχει υποβληθεί αίτηση καταχωρίσεως του σήματος δεν είναι παρόμοια με εκείνα για τα οποία έχει καταχωριστεί το προγενέστερο σήμα:Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να προβλέπουν ότι ένα σήμα δεν γίνεται δεκτό προς καταχώριση ή είναι δυνατόν να κηρυχθεί άκυρο εφόσον και κατά το μέτρο που:
- α)το σήμα είναι πανομοιότυπο ή παρόμοιο με προγενέστερο εθνικό σήμα κατά την έννοια της παραγράφου 2 και πρόκειται να καταχωριστεί ή έχει καταχωριστεί για προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν είναι παρόμοιες με εκείνες για τις οποίες έχει καταχωριστεί το προγενέστερο σήμα, εφόσον το προγενέστερο σήμα έχει φήμη στο κράτος μέλος για το οποίο πρόκειται, η δε χρησιμοποίηση του μεταγενέστερου σήματος, χωρίς νόμιμη αιτία, θα επέφερε, αχρεωστήτως, όφελος από τον διακριτικό χαρακτήρα, ή τη φήμη του προγενέστερου σήματος ή θα ήταν βλαπτική για τον εν λόγω διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήμη.
9.Όταν το προγενέστερο σήμα είναι κοινοτικό σήμα προβλεπόμενο από τον κανονισμό περί κοινοτικού σήματοςΚανονισμός (ΕΚ) 40/94 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, περί του κοινοτικού σήματος (ΕΕ 1994, L 11, σ. 1).
, το άρθρο 4, παράγραφος 3, της οδηγίας επιτρέπει να προβάλλεται ο ίδιος λόγος αντιρρήσεως στην καταχώριση από τον δικαιούχο προγενεστέρου κοινοτικού σήματος το οποίο έχει φήμη εντός της Κοινότητας. Αντίθετα προς ό,τι προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο α', το άρθρο 4, παράγραφος 3, υποχρεώνει τα κράτη μέλη, αντί απλώς να επιτρέπουν, να παρέχουν μια τέτοια προστασία.10.Επιπλέον, το άρθρο 5, παράγραφος 2 (το οποίο αφορά τη χρήση, αντίθετα προς την καταχώριση, προγενεστέρου σήματος), παρέχει στα κράτη μέλη δυνατότητα ανάλογη προς αυτήν που προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο α':Ένα κράτος μέλος μπορεί επίσης να προβλέπει ότι ο δικαιούχος δικαιούται να απαγορεύει σε κάθε τρίτο να χρησιμοποιεί στις συναλλαγές, χωρίς τη συγκατάθεση του, σημείο πανομοιότυπο ή παρόμοιο με το σήμα, για προϊόντα ή υπηρεσίες μη παρόμοιες με εκείνες για τις οποίες το σήμα έχει καταχωριστεί, εάν αυτό χαίρει φήμης μέσα στο κράτος μέλος και η χρησιμοποίηση του σημείου, χωρίς νόμιμη αιτία, θα επέφερε, αχρεωστήτως, όφελος από τον διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήμη του σήματος ή θα ήταν βλαπτική για τον εν λόγω διακριτικό χαρακτήρα ή τη φήμη.
11.Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι, μολονότι το ερώτημα αφορά σήματα με φήμη και τα άρθρα 4, παράγραφος 4, στοιχείο α', και 5, παράγραφος 2, ειδικώς μνημονεύουν τέτοια σήματα, το Bundesgerichtshof κατέστησε σαφές ότι η επίμαχη εν προκειμένω διάταξη είναι το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β', και τούτο για τους λόγους που παρατίθενται κατωτέρωΒλ. κατωτέρω παράγραφο 26.
.<TI><P>Η εκτίμηση της ομοιότητας μεταξύ προϊόντων υπηρεσιών</P></TI>31.Η ουσία της επιχειρηματολογίας στην υπό κρίση υπόθεση επικεντρώνεται στο ζήτημα αν είναι δυνατό να ληφθεί υπόψη ο περισσότερο ή λιγότερο έντονος διακριτικός χαρακτήρας ενός σήματος, και ειδικότερα η φήμη του, προκειμένου να εκτιμηθεί αν προϊόντα ή υπηρεσίες μπορούν να θεωρηθούν ως παρόμοια πατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β'. Με άλλα λόγια, μπορεί να θεωρηθεί ótι προϊόντα ή υπηρεσίες είναι παρόμοια στην περίπτωση σημάτων των οποίων ο διακριτικός χαρακτήρας είναι ιδιαίτερα έντονος, και τούτο ενώ τα ίδια προϊόντα ή υπηρεσίες δεν θα θεωρούνταν παρόμοια σε σχέση με άλλα, έχοντα λιγότερο έντονο διακριτικό χαρακτήρα, σήματα; Μήπως το κριτήριο εκτιμήσεως της ομοιότητας μεταξύ προϊόντων ή υπηρεσιών πρέπει να είναι αντικειμενικό (δηλαδή άσχετο με τη φύση των εν λόγω σημάτων);32.Κάθε σήμα, για να επιτελεί τη λειτουργία του, πρέπει να έχει διακριτικό χαρακτήρα· σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 3, στοιχείο β', της οδηγίας, δεν μπορούν να καταχωριστούν τα σήματα που στερούνται διακριτικού χαρακτήρα και, αν καταχωριστούν, είναι δυνατό να κηρυχθούν άκυρα. Όμως, ο διακριτικός χαρακτήρας μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο έντονος. Ένα σήμα μπορεί να είναι ιδιαζόντως διακριτικό είτε επειδή είναι παγκοίνως γνωστό είτε επειδή είναι ασύνηθες. Όσο περισσότερο ένα σήμα είναι παγκοίνως γνωστό ή ασύνηθες, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος συγχύσεως για τους καταναλωτές που θα μπορούσαν να πιστέψουν στην ύπαρξη εμπορικού συνδέσμου μεταξύ των προϊόντων ή υπηρεσιών που φέρουν το ίδιο ή παρόμοιο σήμα. Όπως παρατήρησε το Δικαστήριο στην απόφαση του SABEL, ο κίνδυνος συγχύσεως είναι τόσο μεγαλύτερος όσο σημαντικότερη είναι η διακριτική δύναμη του προγενέστερου σήματοςΠου έχει. προπαρατεθεί στην υποσημείωση 8, σκέψη 24.
. Όμως, πρέπει να επισημανθεί ότι, στην υπόθεση εκείνη, σε αντίθεση με ό,τι. συμβαίνει στην υπό κρίση υπόθεση, δεν αμφισβητούνταν ότι τουλάχιστον ορισμένα από τα καλυπτόμενα από τα επίμαχα σήματα προϊόντα ήσαν όμοια το ζήτημα ήταν αν τα επίμαχα σήματα, σε αντίθεση με τα προϊόντα, ήσαν αρκούντως παρόμοια ώστε να υπάρχει κίνδυνος συγχύσεως.33.Η CKK, η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή συμμερίζονται την άποψη ότι ο περισσότερο ή λιγότερο έντονος διακριτικός χαρακτήρας ενός σήματος αποτελεί το κατάλληλο στοιχείο για να κρίνεται η ομοιότητα μεταξύ προϊόντων ή υπηρεσιών. Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, η Ιταλική Κυβέρνηση ισχυρίστηκε ότι η έννοια της ομοιότητας είναι πολύ αόριστη για να μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικώς επί αντικειμενικών στοιχείων.34.Οι ανωτέρω παρέπεμψαν στη δέκατη αιτιολογική σκέψη του προοιμίου της οδηγίας όπου ορίζεται:(...) η έννοια της ομοιότητας πρέπει οπωσδήποτε να ερμηνεύεται σε σχέση με τον κίνδυνο σύγχυσης- ότι ο κίνδυνος σύγχυσης, η εκτίμηση του οποίου εξαρτάται από πολυάριθμους παράγοντες και, ιδίως, από το κατά πόσον είναι γνωστό το σήμα στην αγοράΥποσημείωση άνευ σημασίας για το ελληνικό κείμενο των προτάσεων.
, από την ενδεχόμενη συσχέτιση με το χρησιμοποιούμενο ή καταχωρισμένο σημείοΥποσημείωση άνευ σημασίας για το ελληνικό κείμενο των προτάσεων.
και από το βαθμό ομοιότητας μεταξύ του σήματος και του σημείου και μεταξύ των προσδιοριζόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών, αποτελεί την ειδική προϋπόθεση της προστασίας ότι τα μέσα με τα οποία μπορεί να διαπιστώνεται ο κίνδυνος σύγχυσης, και ιδίως το βάρος της απόδειξης, υπόκεινται στους εθνικούς δικονομικούς κανόνες τους οποίους δεν θίγει η παρούσα οδηγία.
35.Η CKK και η Γαλλική Κυβέρνηση υποστηρίζουν ότι απ' αυτή την αιτιολογική σκέψη, ειδικότερα δε τη φράση η έννοια της ομοιότητας πρέπει οπωσδήποτε να ερμηνεύεται σε σχέση με τον κίνδυνο σύγχυσης, καταδεικνύεται ότι το κριτήριο της ομοιότητας μεταξύ προϊόντων και υπηρεσιών δεν πρέπει να θεωρείται ως αντικειμενικό κριτήριο.36.Η CKK υποστηρίζει επίσης ότι είναι καλύτερα να εμποδίζεται η καταχώριση, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β', ενός σήματος παρά να επιτρέπεται αυτή αρχικώς και στη συνέχεια να προβάλλεται, μέσω άλλων διατάξεων, αντίρρηση στη χρησιμοποίηση του. Η CKK θεωρεί ότι ol ενδιαφερόμενοι υπόκεινται σε λιγότερα έξοδα στο πλαίσιο μιας διαδικασίας ανακοπής και μπορούν να προβάλλουν τα δικαιώματά τους εντονότερα και αποτελεσματικότερα απ' ό,τι στο πλαίσιο άλλης διαδικασίας.37.Αντιθέτως, η Pathe και η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου συνηγορούν υπέρ μιας αντικειμενικής και αυτόνομης εκτιμήσεως της ομοιότητας μεταξύ προϊόντων ή υπηρεσιών (με άλλα λόγια, μιας εκτιμήσεως όπου δεν θα λαμβάνεται υπόψη η φύση ή η φήμη του προγενέστερου σήματος). Η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου υποστηρίζει ότι η απαίτηση, κατά το στάδιο της καταχωρίσεως ενός σήματος, να λαμβάνεται υπόψη η φήμη του προγενεστέρου σήματος, και τούτο προκειμένου να εκτιμάται η ομοιότητα των εν λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών, θα είχε ως αποτέλεσμα να επιβάλλεται στους εξεταστές αδικαιολόγητος φόρτος ενώ, ταυτόχρονα, θα παρατείνεται σημαντικώς η διαδικασία καταχωρίσεως. Η Pathe υποστηρίζει επίσης ότι θα προέκυπταν αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στις διαδικασίες καταχωρίσεως.38.Επιπλέον, η Pathe υποστηρίζει ότι η υιοθέτηση μιας ευκαμψίας όσον αφορά τον προσδιορισμό παρομοίων προϊόντων ή υπηρεσιών θα συνεπαγόταν ανασφάλεια δικαίου. Ένα από τα τελευταία επιχειρήματα που προέβαλε το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ότι, σε περίπτωση που το ζήτημα του κινδύνου συγχύσεως επρόκειτο να εξεταστεί προκειμένου να αποφασιστεί εάν προϊόντα ή υπηρεσίες ήσαν παρόμοια, θα ήταν άσκοπο να τεθεί ως προϋπόθεση η ύπαρξη τέτοιας ομοιότητας: το μόνο πρόβλημα θα ήταν αν υφίσταται ή όχι κίνδυνος συγχύσεως εάν υπήρξε τέτοια πρόθεση, η οδηγία θα είχε διαφορετική διάρθρωση.39.Πιστεύω ότι το αποφασιστικό στοιχείο που θα επιτρέψει την επίλυση του προβλήματος είναι η δήλωση που περιλαμβάνεται στη δέκατη αιτιολογική σκέψη του προοιμίου της οδηγίας, συγκεκριμένα ότι η εκτίμηση του κινδύνου συγχύσεως εξαρτάται κυρίως από την αναγνώριση του σήματος. Τοποθετημένη στο πλαίσιο της, η δήλωση αυτή έχει ως εξής:ότι η προστασία που παρέχει το καταχωρισμένο σήμα, της οποίας σκοπός είναι ιδίως η διασφάλιση της αρχικής λειτουργίας του σήματος, είναι απόλυτη σε περίπτωση ταυτότητας μεταξύ του σήματος και του σημείου και μεταξύ των προϊόντων ή υπηρεσιών· ότι η προστασία ισχύει επίσης σε περίπτωση ομοιότητας μεταξύ του σήματος και του σημείου και μεταξΰ των προϊόντων ή υπηρεσιών- ότι η έννοια της ομοιότητας πρέπει οπωσδήποτε να ερμηνεύεται σε σχέση με τον κίνδυνο σύγχυσης- ότι ο κίνδυνος σύγχυσης, η εκτίμηση του οποίου εξαρτάται από πολύαριθμους παράγοντες, και ιδίως από το κατά πόσον είναι γνωστό το σήμα στην αγορά, από την ενδεχόμενη συσχέτιση με το χρησιμοποιούμενο ή καταχωρισμένο σημείο, από το βαθμό ομοιότητας μεταξύ του σήματος και του σημείου και μεταξύ των προσδιοριζόμενων προϊόντων ή υπηρεσιών, αποτελεί την ειδική προϋπόθεση της προστασίας (...).
Από τη δήλωση αυτή σαφώς προκύπτει ότι, μολονότι το κατά πόσον είναι γνωστό το σήμα δεν μνημονεύεται ειδικώς στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β', της οδηγίας, αποτελεί ωστόσο το κατάλληλο στοιχείο προκειμένου να κριθεί αν υφίσταται αρκετή ομοιότητα ώστε να υφίσταται κίνδυνος συγχύσεως.
40.Η θέση αυτή επιρρωννύεται επίσης από την απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση SABEL, όπου τούτο αποφάνθηκε ότι ο κίνδυνος συγχύσεως πρέπει (...) να εκτιμάται συνολικά, λαμβανομένων υπόψη όλων των παραγόντων που ασκούν επιρροή στη συγκεκριμένη περίπτωσηΠου έχει προπαρατεθεί στην υποσημείωση 8, σκέψη 22.
. Βεβαίως, γεγονός είναι ότι η κρίση αυτή έγινε σε διαφορετική αλληλουχία: το Δικαστήριο εξέτασε το ζήτημα αν εννοιολογική ομοιότητα των σημάτων αρκεί για τη δημιουργία συγχύσεως κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β', και τούτο στο πλαίσιο μιας καταστάσεως όπου τα επίμαχα προϊόντα ήταν σαφώς όμοια. Παρ' όλ' αυτά, η κρίση αυτή είναι γενικής εφαρμογής.41.Η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου προσπαθεί να ανατρέψει το επιχείρημα ότι η δέκατη αιτιολογική σκέψη του προοιμίου της οδηγίας στηρίζει μια συνολική προσέγγιση. Η εν λόγω κυβέρνηση υποστηρίζει ότι αυτή η αιτιολογική σκέψη σημαίνει απλώς ότι, για την εκτίμηση της ομοιότητας, πρέπει να δίδεται σημασία στο αν τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες είναι δυνατό να συνεπάγονται σύγχυση για το κοινό το οποίο ωθείται στο να θεωρήσει ότι έχουν την ίδια εμπορική καταγωγή και ότι, στο πλαίσιο αυτής της εκτιμήσεως της ομοιότητας, δεν μπορεί να λαμβάνεται υπόψη η φήμη του προγενεστέρου σήματος.42.Όμως, η εξήγηση αυτή απαιτεί η αιτιολογική σκέψη να νοηθεί ως σημαίνουσα ότι, καίτοι το ζήτημα της συγχύσεως πρέπει να λαμβάνεται υπόψη προκειμένου να εκτιμάται η ομοιότητα μεταξύ προϊόντων ή υπηρεσιών, ωστόσο ενα από τα στοιχεία του κριτηρίου της εκτιμήσεως της συγχύσεως, συγκεκριμένα δε το κατά πόσον είναι γνωστό το προγενέστερο σήμα στην αγορά (στοιχείο που ρητώς μνημονεύεται στην αιτιολογική σκέψη), δεν μπορεί να λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο αυτής της εκτιμήσεως. Δυσκολεύομαι να αντιληφθώ κατ' αυτόν τον τρόπο την αιτιολογική σκέψη. (Η φράση το κατά πόσον είναι γνωστό το σήμα στην αγορά αναφέρεται κατά τη γνώμη μου στον βαθμό διακριτικότητας του σήματος: π.χ. αν αυτό αναγνωρίζεται ευχερώς από το κοινό, είτε λόγω της εγγενώς ασυνήθους φύσεως του είτε λόγω της φήμης του).43.Εξάλλου, οι κίνδυνοι επιμηκύνσεως της διαδικασίας καταχωρίσεως που θα συνεπαγόταν η εξέταση της φήμης ενός προγενεστέρου σήματος δεν νομίζω ότι είναι τόσο σοβαροί όσο αφήνουν να νοηθεί η Pathc και η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου. II Γαλλική Κυβέρνηση ανέφερε κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση ότι, σύμφωνα με την δική της πείρα, τέτοια εξέταση θα συνεπαγόταν την αδικαιολόγητη επιμήκυνση ή περιπλοκή της διαδικασίας. Πράγματι, είναι δυνατό να λειτουργήσει υπέρ της ασφάλειας δικαίου το να διασφαλιστεί ότι δεν θα καταχωρίζονται σήματα των οποίων η χρησιμοποίηση θα μπορούσε επιτυχώς να αμφισβητηθεί. Εν πάση περιπτώσει, πιστεύω ότι από τη δέκατη αιτιολογική σκέψη του προοιμίου της οδηγίας καταφαίνεται ότι, στο πλαίσιο της εκτιμήσεως του κινδύνου συγχύσεως μεταξύ δύο σημάτων, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η φήμη ενός σήματος, έστω κι αν αυτή δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη στο πλαίσιο της εκτιμήσεως της ομοιότητας μεταξύ προϊόντων ή των υπηρεσιών. Επιπλέον, η υπηρεσία καταχωρίσεως του κοινοτικού σήματος θα υποχρεωθεί να εξετάζει συχνά το ζήτημα της φήμης ενός σήματος εφόσον ο σχετικός με το κοινοτικό σήμα κανονισμός περιλαμβάνει διάταξη ανάλογη προς αυτήν του άρθρου 4, παράγραφος 4, σημείο α', της οδηγίας. Σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 5, του κανονισμού αυτού, ο δικαιούχος προγενεστέρου σήματος το οποίο χαίρει φήμης μπορεί να αντιτίθεται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, στην καταχώριση πανομοιότυπου ή παρόμοιου σήματος όσον αφορά προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν είναι παρόμοια. Τούτο οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τα πρακτικά προβλήματα που θα συνεπαγόταν η επιβαλλόμενη στις επιφορτισμένες με την καταχώριση αρχές υποχρέωση να εξετάζουν τη φήμη ενός σήματος δεν είναι τόσο σημαντικά όπως έχει υποστηριχθεί.44.Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι, μολονότι, κατά τη γνώμη μου, είναι ανάγκη να λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός στον οποίο ένα σήμα είναι γνωστό προκειμένου να κρίνεται αν υφίσταται επαρκής ομοιότητα ώστε να δημιουργείται σύγχυση, πρέπει να δοθεί όλως ιδιαίτερη βαρύτητα στην προϋπόθεση της υπάρξεως ομοιότητας, τόσο για την εκτίμηση της ομοιότητας των σημάτων όσο και για την εκτίμηση της ομοιότητας των εν λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών. Επομένως, δεν ευσταθεί ο ισχυρισμός ότι, λόγω της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β', της οδηγίας, δεν είναι πλέον ανάγκη, στην περίπτωση σήματος του οποίου ο διακριτικός χαρακτήρας είναι ιδιαζόντως έντονος, να αποδεικνύεται η ομοιότητα των σχετικών προϊόντων ή υπηρεσιών. Για την εκτίμηση της ομοιότητας των προϊόντων ή υπηρεσιών χρήσιμο είναι να γίνεται αναφορά στους παράγοντες που έχουν υποδειχθεί από τις κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας.45.Σύμφωνα με την Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, για την εκτίμηση της ομοιότητας μεταξύ προϊόντων ή υπηρεσιών, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθοι παράγοντες:- α)οι αντίστοιχες χρήσεις των προϊόντων ή υπηρεσιών-
- β)οι χρήστες των αντιστοίχων προϊόντων ή υπηρεσιών-
- γ)η φύση των προϊόντων ή των σχετικών με τις υπηρεσίες πράξεων-
- δ)οι εμπορικοί δίαυλοι μέσω των οποίων τα σχετικά προϊόντα ή υπηρεσίες φθάνουν στην αγορά-
- ε)στην περίπτωση των διατιθέμενων αγαθών εντός καταστημάτων αυτοεξυπηρετήσεως (self-serve), σε ποιο μέρος του υπερκαταστήματος μπορούν, στην πράξη, να ανευρίσκονται, και ειδικότερα, αν μπορούν να ανευρίσκονται στα ίδια ή σε διαφορετικά ράφια-
- στ)ο βαθμός τον οποίο τα σχετικά προϊόντα ή υπηρεσίες είναι ανταγωνιστικά: στην εξέταση αυτή είναι δυνατόν να λαμβάνονται υπόψη οι ταξινομήσεις αυτών από τους επιχειρηματίες, π.χ. αν οι εταιρίες ερευνών της αγοράς, οι οποίες, όπως είναι φυσικό, εργάζονται για τη βιομηχανία, κατατάσσουν τα προϊόντα ή υπηρεσίες στον ίδιο ή διαφορετικούς τομείς
Αυτός ο κατάλογος προκύπτει από την απόφαση του High Court, στην υπόθεση British Sugar Plc κατά James Robertson & Sons Ltd, της 23ης Μαίου 1996, [1996] RFC 281.
.
46.Μολονότι αναγνωρίζει ότι ο κατάλογος αυτός δεν είναι εξαντλητικός, η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου παρατήρησε, κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, ότι από τον κατάλογο αυτό προκύπτει, παρ' όλ' αυτά, ένας κοινός παρανομαστής που θα έπρεπε να ανευρίσκεται σε όλους τους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση της ομοιότητας μεταξύ προϊόντων ή υπηρεσιών: συγκεκριμένα ότι οι παράγοντες έχουν σχέση με τα ίδια τα αγαθά ή υπηρεσίες.47.Ομοίως, η Γαλλική Κυβέρνηση θεωρεί ότι, για την εκτίμηση της ομοιότητας μεταξύ προϊόντων ή υπηρεσιών, στους παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη πρέπει να περιλαμβάνονται η φύση των προϊόντων ή υπηρεσιών, ο προορισμός τους και η πελατεία τους, η συνήθης χρησιμοποίηση τους και ο συνήθης τρόπος διανομής τους.48.Η χρησιμοποίηση αυτών των αντικειμενικών παραγόντων για την εκτίμηση της ομοιότητας δεν εμποδίζει, παρ' όλ' αυτά, κατά την άποψη μου, το να λαμβάνεται υπόψη ο βαθμός στον οποίο είναι γνωστό ένα σήμα όταν κρίνεται το αν υφίσταται επαρκής ομοιότητα συνεπαγόμενη κίνδυνο συγχύσεως.49.Στην άποψη αυτή μπορεί να αντιταχθεί το ότι όσο περισσότερο το κριτήριο εκτιμήσεως της ομοιότητας μεταξύ προϊόντων και υπηρεσιών, κατά την έννοια του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β, είναι, απλό και αντικειμενικό, τόσο λιγότερο ol εθνικές υπηρεσίες καταχωρίσεως σημάτων ή τα δικαστήρια των κρατών μελών θα έχουν την τάση να υιοθετούν διαφορετικές εκτιμήσεις ως προς τον κίνδυνο συγχύσεως που θα δημιουργούσε συγκεκριμένο σήμα. Τούτο θα ήταν συνεπές προς τον σκοπό της οδηγίας περί εναρμονίσεως των εθνικών περί σημάτων νομοθεσιών.50.Αναγνωρίζω óτι ένα εύκαμπτο κριτήριο εκτιμήσεως της ομοιότητας μεταξύ προϊόντων ή υπηρεσιών μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικές ερμηνείες μιας τέτοιας ομοιότητας σε διάφορα κράτη μέλη. Πράγματι ένα νέο σήμα μπορεί, αντίθετα προς την άποψη ορισμένων κρατών μελών, να μη διέπεται, σ' ένα κράτος μέλος, από το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β', της οδηγίας, και τούτο απλώς και μόνο διότι στο κράτος αυτό θεωρείται ότι, παρά τη φήμη του προγενεστέρου σήματος και τον κίνδυνο συγχύσεως, τα προϊόντα ή υπηρεσίες δεν είναι αρκετά παρόμοια. Όμως, σε μια τέτοια περίπτωση, το γεγονός ότι το προγενέστερο σήμα χαίρει φήμης μπορεί κάλλιστα να συνεπάγεται, αντί τούτου, την εφαρμογή, εντός αυτού του κράτους μέλους, των διατάξεων του άρθρου 4, παράγραφος 4, στοιχείο α', ή του άρθρου 5, παράγραφος 2, της οδηγίας (σχετικά με την προστασία σήματος όσον αφορά μη παρόμοια προϊόντα ή υπηρεσίες). Σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτει η Επιτροπή, όλα τα κράτη μέλη προτίμησαν τη δυνατότητα που παρέχει το άρθρο 4, παράγραφος 4, στοιχείο α'Δήλωση της Επιτροπής κατά την επ' ακροατηρίου συζή-τηοη της 13ης Ιανουαρίου 1998 στην υπόθεοη C-63/97, BMW.
. Έτσι, το τελικό αποτέλεσμα σε όλα τα κράτη μέλη (δηλαδή η απαγόρευση ή ακύρωση καταχωρίσεως σήματος ή ακόμη η απαγόρευση χρησιμοποιήσεως του) θα ήταν συχνά το ίδιο.51.Ως τελική παρατήρηση θα ήθελα να προσθέσω ότι δεν θεωρώ άδικο να τυγχάνει ο δικαιούχος σήματος προστασίας καλύπτουσας μια σειρά προϊόντων ευρύτερη αυτής για την οποία καταχωρίστηκε το σήμα. Δεν είναι λογικό να απαιτείται από τον δικαιούχο του σήματος να καταχωρίσει τούτο για όλους τους τύπους προϊόντων για τους οποίους η χρησιμοποίηση του θα ήταν δυνατό να συνεπάγεται κίνδυνο συγχύσεως, και τούτο εφόσον είναι δυνατό να μη χρησιμοποιήσει το σήμα του για τέτοια προϊόντα πράγματι, τα σήματα που έχουν καταχωριστεί για προϊόντα ή υπηρεσίες για τα οποία δεν έχουν χρησιμοποιηθεί είναι δυνατό να διαγράφουν από το σχετικό μητρώο πέντε έτη ύστερα από την παύση χρησιμοποιήσεως του σήματοςΒλ. τα άρθρα 10 έως 12 της οδηγία;.
. Επιπλέον, το κριτήριο της συγχύσεως διασφαλίζει ότι, κατά την καταχώριση ενός σήματος για ορισμένη κατηγορία προϊόντων ή υπηρεσιών, ο δικαιούχος αυτού δεν θα προστατεύεται, για αυτόν τον λόγο, σε σχέση με ευρύτατη σειρά προϊόντων και υπηρεσιών. Δεν πρέπει η έννοια της συγχύσεως να τυγχάνει ευρύτατης εφαρμογής εφόσον, όπως παρατήρησα στις προτάσεις μου στην υπόθεση SABELΗου έχει προπαρατεθεί οτην υποσημείωση 8, παράγραφοι 50 και 51.
, η ευρεία ερμηνεία θα ήταν αντίθετη προς τον σκοπό της οδηγίας που έγκειται στη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. Όμως, όταν υφίσταται πραγματικός και δεόντως διαπιστωμένος κίνδυνος συγχύσεως, είναι, κατά τη γνώμη μου, όχι μόνο δικαιολογημένο αλλά και απαραίτητο να προστατεύονται τόσο ο καταναλωτής όσο και ο δικαιούχος του σήματος διά της απαγορεύσεως καταχωρίσεως μεταγενεστέρου σήματος, έστω και για προϊόντα ή υπηρεσίες παρόμοια προς αυτά για τα οποία δεν έχει καταχωριστεί το προγενέστερο σήμα.