|
Il-Ġurnal Uffiċjali |
MT Is-serje C |
|
C/2026/4113 |
29.7.2026 |
KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
Gwida dwar l-Artikolu 26 tar-Regolament (UE) 2024/1735 dwar l-istabbiliment ta’ qafas ta’ miżuri għat-tisħiħ tal-ekosistema Ewropea tal-manifattura ta’ teknoloġija b’emissjonijiet żero netti u li jemenda r-Regolament (UE) 2018/1724
(C/2026/4113)
WERREJ
|
1. |
INTRODUZZJONI | 2 |
|
2. |
KAMP TA’ APPLIKAZZJONI TAL-ARTIKOLU 26 TAL-NZIA | 3 |
|
2.1. |
Irkantijiet taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-NZIA | 3 |
|
2.2. |
Eżenzjonijiet u dispożizzjonijiet speċjali | 5 |
|
3. |
DISINN TAL-IRKANTIJIET INKLUŻI L-KRITERJI MHUX TAL-PREZZ | 8 |
|
4. |
SPEĊIFIKAZZJONI U VALUTAZZJONI TAL-KRITERJI MHUX TAL-PREZZ | 11 |
|
4.1. |
Imġiba responsabbli fin-negozju | 12 |
|
4.2. |
Ċibersigurtà u sigurtà tad-data | 13 |
|
4.3. |
Kapaċità li l-proġett jitwettaq b’mod sħiħ u fil-ħin | 15 |
|
4.4. |
Kontribut għar-reżiljenza | 16 |
|
4.5. |
Kontribut għas-sostenibbiltà | 20 |
|
Anness 1: |
Dijagramma sekwenzjali tal-kriterju tar-reżiljenza | 22 |
|
Anness 2: |
Eżempju ta’ installazzjonijiet fotovoltajċi konformi mal-NZIA skont l-Artikolu 7(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni | 23 |
|
Anness 3: |
Eżempju ta’ turbina fuq l-art konformi mal-NZIA skont l-Artikolu 7(3) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni | 24 |
1. INTRODUZZJONI
Il-kriterji mhux tal-prezz fl-irkantijiet għall-użu ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli huma importanti biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-kumpaniji u lill-manifattura tat-teknoloġija tal-UE b’emissjonijiet żero netti, u biex jiġi attirat aktar investiment nadif lejn l-Ewropa. Ir-Regolament (UE) 2024/1735 dwar l-istabbiliment ta’ qafas ta’ miżuri għat-tisħiħ tal-ekosistema Ewropea tal-manifattura ta’ teknoloġija b’emissjonijiet żero netti u li jemenda r-Regolament (UE) 2018/1724 (imsejjaħ l-Att dwar l-Industrija b’Emissjonijiet Żero Netti, NZIA) (1) jistabbilixxi regoli dwar kriterji mhux tal-prezz fl-irkantijiet li jistabbilixxu mudell ġdid għall-irkantijiet tal-enerġija rinnovabbli fl-UE. Dan il-mudell iqis il-benefiċċji soċjetali usa’ meta wieħed imur lil hinn mill-prezz meta jivvaluta l-offerti, inklużi s-sigurtà tal-provvista, il-ħarsien tal-ambjent u katina tal-provvista aktar b’saħħitha.
Ir-rapport Draghi (2) jiddeskrivi l-importanza tal-kriterji mhux tal-prezz fit-tisħiħ tal-integrazzjoni tas-sistema, fil-promozzjoni tal-innovazzjoni u fl-inċentivar tar-reżiljenza, fost għanijiet oħra. Ir-rapport jgħid ukoll li l-gwida tal-Kummissjoni se tkun importanti fl-appoġġ lill-Istati Membri fid-definizzjoni ċara u l-applikazzjoni tal-kriterji (3). Din il-Komunikazzjoni tirrispondi direttament għal dawk l-ambizzjonijiet billi tappoġġa l-fehim tal-kriterji mhux tal-prezz tal-Artikolu 26 tal-NZIA u tipprovdi informazzjoni intuwittiva prattika biex tiffaċilita l-applikazzjoni konsistenti u effettiva tagħhom madwar l-UE.
L-irkantijiet tal-enerġija rinnovabbli (“irkantijiet”) huma mekkaniżmu għal proċeduri kompetittivi ta’ offerti biex jappoġġaw il-produzzjoni jew il-konsum tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli. L-espansjoni fis-sehem tal-enerġija mis-sorsi tal-enerġija rinnovabbli ġiet iffaċilitata b’mod sinifikanti minn irkantijiet organizzati mill-Istati Membri. Dawn l-irkantijiet jistgħu jinvolvu l-għajnuna mill-Istat. Dawn jistgħu jallokaw id-drittijiet għall-iżvilupp ta’ proġett lil żviluppatur f’post speċifiku jew appoġġ pubbliku għall-kostruzzjoni ta’ proġetti rinnovabbli, jew it-tnejn. L-irkantijiet taw il-possibbiltà lill-Istati Membri li jiddeterminaw il-livell ta’ appoġġ finanzjarju għat-teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli b’mod kompetittiv. Kienu strumentali wkoll fl-ottimizzazzjoni tal-livell ta’ appoġġ pubbliku (4). Bħala tali, dawn jikkontribwixxu b’mod sinifikanti biex titħaffef it-tranżizzjoni mill-fjuwils fossili għal sorsi tal-enerġija rinnovabbli fl-UE. Bl-inklużjoni tal-kriterji mhux tal-prezz fid-disinn tal-irkantijiet, l-Istati Membri jistgħu jippromwovu diversi għanijiet ta’ politika u jippremjaw b’mod xieraq il-proġetti li jispikkaw abbażi tal-kriterji ta’ kwalità minbarra l-prezz.
L-Artikolu 26 tal-NZIA jirrikjedi li l-Istati Membri jinkludu ċerti kriterji mhux tal-prezz f’mill-inqas 30 % tal-volum irkantat kull sena jew, inkella, f’mill-inqas 6 gigawatt kull sena għal kull Stat Membru f’irkantijiet għall-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (5). Din id-dispożizzjoni tapplika mit-30 ta’ Diċembru 2025.
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2025/1176 (“ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni”) tat-23 ta’ Mejju 2025 li jispeċifika l-kriterji tal-prekwalifikazzjoni u tal-aġġudikazzjoni għall-irkantijiet għall-varar tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli li jispeċifika ulterjorment il-kriterji mhux tal-prezz stabbiliti fl-Artikolu 26 tal-NZIA (6). Dan jiffaċilita d-disinn u l-applikazzjoni ta’ dawk il-kriterji u jiżgura l-uniformità madwar l-Unjoni, filwaqt li jipprovdi flessibbiltà suffiċjenti lill-Istati Membri.
Din il-komunikazzjoni hija maħsuba purament bħala dokument ta’ gwida għall-finijiet ta’ appoġġ lill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-Artikolu 26 tal-NZIA. It-test tal-leġiżlazzjoni tal-UE nnifsu biss għandu saħħa legali. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea biss hija kompetenti biex tinterpreta r-Regolament b’awtorità finali.
Din il-komunikazzjoni ma tkoprix l-irkantijiet għall-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli li jitwettqu f’konformità mal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-akkwist pubbliku (7) u forom oħra ta’ intervent pubbliku. Dawn is-suġġetti huma koperti f’komunikazzjonijiet separati mill-Kummissjoni li jipprovdu l-Gwida dwar l-Artikoli 25 (8) u 28 (9) tal-NZIA rispettivament.
2. KAMP TA’ APPLIKAZZJONI TAL-ARTIKOLU 26 TAL-NZIA
2.1. Irkantijiet taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-NZIA
L-Artikolu 26 tal-NZIA jkopri:
|
(1) |
Irkantijiet għat-teknoloġiji elenkati fl-Artikolu 4(1), il-punti (a) sa (j), li huma teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli |
Skont l-Artikolu 26(1), il-kriterji mhux tal-prezz għandhom jiġu inklużi fl-irkantijiet għal teknoloġiji li jissodisfaw żewġ kundizzjonijiet: (1) it-teknoloġiji huma elenkati fl-Artikolu 4(1), il-punti (a) sa (j); u (2) jikkwalifikaw bħala teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli. L-Artikolu 3(3) tal-NZIA jiddefinixxi t-“teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli” bħala teknoloġiji li jipproduċu l-enerġija minn sorsi rinnovabbli. Hawnhekk “l-enerġija minn sorsi rinnovabbli” ssegwi d-definizzjoni fl-Artikolu 2(1) tad-Direttiva dwar l-Enerġija Rinnovabbli (RED) (10). L-RED tiddefinixxi l-enerġija minn sorsi rinnovabbli bħala “l-enerġija minn sorsi rinnovabbli mhux fossili, jiġifieri enerġija eolika, solari (solari termali u solari fotovoltajka) u enerġija ġeotermika, enerġija ambjentali, mill-marea, mill-mewġ u forom oħra ta’ enerġija mill-baħar, enerġija idroelettrika, enerġija tal-bijomassa, tal-gassijiet tal-landfills, tal-gassijiet minn impjanti għat-trattament tad-drenaġġ, u bijogass.”
Abbażi ta’ dawk il-kundizzjonijiet, it-teknoloġiji kkonċernati huma elenkati fin-nota 2 f’qiegħ il-paġna fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni u huma dawn li ġejjin:
|
— |
it-teknoloġiji solari, inklużi t-teknoloġiji fotovoltajċi (PV), termoelettriċi solari u termali solari; |
|
— |
it-teknoloġiji eolika fuq l-art u teknoloġiji rinnovabbli lil hinn mill-kosta; |
|
— |
it-teknoloġiji tal-pompi tas-sħana u tal-enerġija ġeotermali; |
|
— |
it-teknoloġiji tal-idroġenu, inklużi l-elettrolizzaturi u ċ-ċelloli tal-fjuwil, meta jintużaw għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli; |
|
— |
it-teknoloġiji tal-bijogass u l-bijometan sostenibbli; |
|
— |
it-teknoloġiji sostenibbli tal-fjuwils alternattivi li huma teknoloġiji tal-fjuwils rinnovabbli. |
Mit-teknoloġiji elenkati fl-Artikolu 4(1), il-punti (a) sa (j), tal-NZIA, dawn li ġejjin ma jitqisux bħala teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli u għalhekk ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26 tal-NZIA: (c) it-teknoloġiji tal-batterija u tal-ħżin tal-enerġija (11); (g) it-teknoloġiji tas-CCS; (h) it-teknoloġiji tal-grilja tal-elettriku, inklużi t-teknoloġiji tal-iċċarġjar elettriku għat-trasport u t-teknoloġiji għad-diġitalizzazzjoni tal-grilja; (i) it-teknoloġiji tal-enerġija mill-fissjoni nukleari, inklużi t-teknoloġiji taċ-ċiklu tal-fjuwil nukleari.
It-“teknoloġiji tal-idroġenu”, bħall-elettrolizzaturi u ċ-ċelloli tal-fjuwil, huma newtrali fir-rigward ta’ jekk l-idroġenu li jipproduċu huwiex sors ta’ enerġija rinnovabbli jew le. Għalhekk, it-teknoloġiji tal-idroġenu jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26 tal-NZIA biss meta jintużaw għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli. Dan ma jfissirx li l-Istati Membri ma jistgħux japplikaw l-Artikolu 26 għall-irkantijiet għall-appoġġ tat-teknoloġiji tal-idroġenu li jistgħu jintużaw ukoll għall-produzzjoni tal-idroġenu li ma huwiex rinnovabbli skont ir-RED. Madankollu, għall-finijiet tal-kalkolu tal-limitu minimu tal-volum tal-irkant li għandu japplika r-rekwiżiti tal-Artikolu 26 tal-NZIA, ma jistax jitqies l-idroġenu li ma huwiex ta’ oriġini rinnovabbli. “Fjuwils alternattivi sostenibbli”, kif definiti fl-Artikolu 3(7) tal-NZIA, tfisser fjuwils tal-avjazzjoni sostenibbli, fjuwils tal-avjazzjoni sintetiċi b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju jew idroġenu għall-avjazzjoni kif definit fl-Artikolu 3, il-punt (7), (13) jew (17), tar-Regolament (UE) 2023/2405 destinati għas-settur tal-avjazzjoni jew fjuwils destinati għas-settur marittimu kif identifikat f’konformità mal-Artikolu 10(1) u (2) tar-Regolament (UE) 2023/1805. Peress li din id-definizzjoni tinkludi fjuwils b’sors ta’ enerġija mhux rinnovabbli, jeħtieġ li jiġi ċċarat li t-teknoloġiji sostenibbli tal-fjuwils alternattivi użati biex jipproduċu enerġija rinnovabbli biss jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26 tal-NZIA. Il-fjuwils alternattivi sostenibbli li huma wkoll rinnovabbli u li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni huma għalhekk dawn li ġejjin: il-bijofjuwils u l-fjuwils rinnovabbli ta’ oriġini mhux bijoloġika (RFNBOs) użati fl-avjazzjoni, u l-bijofjuwils, il-bijogass u l-RFNBOs użati fl-industrija marittima.
Barra minn hekk, l-enerġija idroelettrika, il-bijomassa, il-gass tal-landfill u l-gass mill-impjanti tat-trattament tad-drenaġġ, it-teknoloġiji tal-enerġija ożmotika, u t-teknoloġiji tal-enerġija ambjentali minbarra l-pompi tas-sħana ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26 peress li ma humiex elenkati fl-Artikolu 4(1), il-punti (a) sa (j), tal-NZIA.
L-irkantijiet b’diversi teknoloġiji (jiġifieri l-irkantijiet għall-użu ta’ diversi teknoloġiji) huma koperti mill-Artikolu 26 jekk mill-inqas waħda mit-teknoloġiji li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-irkant tkun teknoloġija tal-enerġija rinnovabbli koperta minn dak l-artikolu. Fil-każ ta’ rkantijiet għal teknoloġiji multipli li kollha jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26 (eż. l-enerġija eolika u l-PVs solari), id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 26 japplikaw għat-teknoloġiji kollha. Fl-irkantijiet fejn teknoloġija eliġibbli waħda biss jew aktar jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26 (eż. il-PVs solari flimkien mal-ħżin), l-Artikolu 26 japplika biss għall-komponent tal-enerġija rinnovabbli. Għalhekk, hija biss il-kapaċità tal-irkant li hija maħsuba apposta għat-teknoloġija tal-enerġija rinnovabbli li se tgħodd meta tiġi vverifikata l-konformità mal-obbligi tal-Artikolu 26. Madankollu, l-Istati Membri jistgħu jagħżlu li jestendu l-applikazzjoni tal-kriterji mhux tal-prezz għall-komponent tal-ħżin. Barra minn hekk, għalkemm it-teknoloġiji tal-batterija u tal-ħżin ma jaqgħux direttament taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26, l-Istati Membri xorta jistgħu jappoġġaw l-użu tagħhom billi japplikaw il-kriterju tal-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija fost l-għażliet mogħtija skont il-kunsiderazzjonijiet tas-sostenibbiltà.
|
(2) |
għal mill-inqas 30 % tal-volum irkantat kull sena għal kull Stat Membru jew, inkella, għal mill-inqas 6 gigawatt kull sena għal kull Stat Membru għall-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli |
Il-volum irkantat jitkejjel abbażi tal-kapaċità jew tal-ġenerazzjoni tal-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli li l-irkantijiet għandhom l-għan li jappoġġaw. Il-limitu ta’ 30 % għandu jiġi kkalkolat bl-użu ta’ metrika simili għall-volum kollu rkantat, irrispettivament minn jekk ikunx ibbażat fuq il-kapaċità jew il-ġenerazzjoni, u jiġi kkalkolat mill-volum totali rkantat fit-teknoloġiji kollha tal-enerġija rinnovabbli (jiġifieri mhux għal kull teknoloġija tal-enerġija rinnovabbli separatament).
“Kull sena” tirreferi għas-snin kalendarji, li jfisser li l-Istati Membri se jkollhom jiżguraw li mill-inqas 30 % tal-volum irkantat għal kull Stat Membru f’kull sena kalendarja mill-2026 ’il quddiem (jew inkella mill-inqas 6 gigawatt irkantati kull sena) jikkonforma mar-rekwiżiti tal-Artikolu 26 tal-NZIA. Id-data rilevanti għall-kalkolu tal-volum irkantat kull sena hija d-data tal-pubblikazzjoni tal-irkant, mhux id-data tal-aġġudikazzjoni. Pereżempju, jekk irkant jiġi ppubblikat f’Novembru 2026 u r-riżultati tal-irkant jitħabbru f’Mejju 2027, il-volum tal-irkant jgħodd għas-sena li fiha jkun ġie ppubblikat l-irkant, f’dan il-każ is-sena kalendarja 2026.
Jekk irkant jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26 jiddependi mill-finijiet tal-irkant. L-Artikolu 26 japplika għall-irkantijiet kif definiti fl-Artikolu 3, il-punt (27) tal-NZIA, jiġifieri dawk imfassla bħala mekkaniżmi għal proċeduri kompetittivi ta’ offerti biex jappoġġaw il-produzzjoni jew il-konsum tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttivi dwar l-Akkwist (12). L-irkantijiet li ma jaqgħux taħt dik id-definizzjoni, jiġifieri l-irkantijiet limitati għall-għoti ta’ liċenzja jew dritt ta’ konċessjoni għall-użu ta’ qiegħ il-baħar, mingħajr ma jiġu appoġġati l-produzzjoni jew il-konsum tal-enerġija rinnovabbli, huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26 tal-NZIA. Dan huwa wkoll il-każ għall-Istati Membri li l-ewwel jagħmlu rkant biex jagħtu drittijiet ta’ lokazzjoni u żvilupp u jagħmlu wieħed sussegwenti biex jipprovdu appoġġ finanzjarju.
Meta jiġu appoġġati t-teknoloġiji b’emissjonijiet żero netti, l-istess kostijiet ma jistgħux jiġu appoġġati darbtejn. Għalhekk ma huwiex possibbli li jkun hemm sitwazzjoni fejn japplikaw kemm l-Artikolu 26 kif ukoll l-Artikolu 28 tal-NZIA (13).
2.2. Eżenzjonijiet u dispożizzjonijiet speċjali
L-Artikolu 26 tal-NZIA jipprovdi lill-Istati Membri bil-flessibbiltà li jeżentaw ċerti rkantijiet mill-obbligu li jinkludu kriterji mhux tal-prezz u li jeskludu dawk l-irkantijiet mill-kalkolu tal-volumi rkantati kull sena u kull Stat Membru, sabiex jikkalkolaw l-obbligu tat-30 % jew tas-6 GW tal-Artikolu 26(7) f’ċerti kundizzjonijiet. Dawn il-kundizzjonijiet huma deskritti fl-Artikolu 26(5), (10) u (11) tal-NZIA u miġbura fil-qosor fl-Illustrazzjoni 1.
Illustrazzjoni 1
Sommarju tal-eżenzjonijiet
2.2.1. Kostijiet sproporzjonati tal-irkant
L-Artikolu 26(5) tal-NZIA jiddikjara li l-Istati Membri ma għandhomx ikunu obbligati jinkludu fl-irkantijiet tagħhom il-kriterji mhux tal-prezz tal-paragrafu 1 jekk, bl-applikazzjoni ta’ dawk il-kriterji, iġarrbu kostijiet sproporzjonati.
Skont dik id-dispożizzjoni, id-differenzi stmati fil-kostijiet li jkunu ogħla minn 15 % għal kull irkant jistgħu jitqiesu sproporzjonati.
Huwa importanti li jiġi ċċarat li t-terminu “differenzi fil-kostijiet stmati” ma jirreferix għad-differenzi fil-kostijiet ta’ teknoloġiji speċifiċi rkantati — bħall-prodotti finali jew komponenti – iżda pjuttost għall-kostijiet tal-irkant, jiġifieri l-kost imġarrab mill-Istat Membru bħala konsegwenza tal-applikazzjoni tal-kriterji mhux tal-prezz, f’termini jew ta’ appoġġ ogħla mogħti lir-rebbieħa tal-irkant jew ta’ dħul aktar baxx li jirriżulta mill-irkant. Il-kost sproporzjonat irid jiġi vvalutat mill-Istat Membru qabel ma jiġi ppubblikat l-irkant. Jista’ jintwera biss jekk l-Istat Membru jipprovdi data oġġettiva u verifikabbli li turi li l-applikazzjoni ta’ dawk il-kriterji mhux tal-prezz twassal għal differenzi fil-kostijiet ogħla minn 15 % bejn irkant imwettaq bl-użu ta’ dawk il-kriterji mhux tal-prezz u rkant mingħajr kriterji mhux tal-prezz għal teknoloġija partikolari. “Data oġġettiva u verifikabbli” tfisser li, sabiex tiġi applikata din il-klawżola, l-Istati Membri jkollhom jipprovdu data bbażata fuq analiżi akkurata tas-suq li turi li l-applikazzjoni tal-kriterji żżid il-kost tal-proġetti tal-offerti għal livell li jwassal għal kostijiet sproporzjonati jekk titqabbel ma’ analiżi kontrofattwali tal-kostijiet jekk ma jiġux applikati l-kriterji mhux tal-prezz tal-Artikolu 26. Il-kost tal-irkantijiet l-aktar reċenti jista’ jintuża bħala referenza, filwaqt li jitqiesu fatturi oħra, bħall-inflazzjoni u l-kost tal-limitazzjonijiet tal-kapital jew tal-katina tal-provvista, li jista’ jkollhom ukoll impatt fuq il-kost tal-irkant. Id-data trid tkun verifikabbli fis-sens li l-partijiet ikkonċernati jeħtieġ li jiġu infurmati dwar l-analiżi mwettqa mill-Istat Membru u d-data sottostanti trid issir disponibbli għall-partijiet ikkonċernati interessati.
Peress li l-Istati Membri jgawdu ċertu grad ta’ flessibbiltà fl-applikazzjoni tal-kriterji mhux tal-prezz – inkluż, pereżempju, il-possibbiltà li wħud minnhom jiġu applikati bħala kriterji għall-aġġudikazzjoni u li tingħata ponderazzjoni baxxa lil dawk il-kriterji għall-aġġudikazzjoni — l-istima tad-differenza fil-kostijiet għandha tkun ibbażata fuq il-kombinament u l-istabbiliment ta’ kriterji li jkollhom l-inqas impatt possibbli fuq il-kostijiet. Jekk dak il-livell l-aktar baxx ta’ applikazzjoni tal-kriterji jwassal għal differenzi stmati fil-kostijiet ta’ aktar minn 15 %, l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li ma japplikawx il-kriterji mhux tal-prezz tal-Artikolu 26.
2.2.2. Eżenzjoni għal irkantijiet żgħar
L-Artikolu 26(10) tal-NZIA jippermetti li l-irkantijiet għal installazzjonijiet b’daqs massimu ta’ proġett ta’ 10 MW jiġu esklużi mill-kalkolu tal-volumi rkantati kull sena u għal kull Stat Membru sabiex jiġi kkalkolat l-obbligu ta’ 30 % jew ta’ 6 GW tal-Artikolu 26(7). L-Istati Membri ż-żgħar spiss jirċievu offerti biss minn proġetti żgħar, minħabba d-disponibbiltà limitata tal-art. Għalhekk, din id-dispożizzjoni għandha l-għan li tipprevjeni li proġetti żgħar, li spiss jitwettqu minn mikrointrapriżi jew minn intrapriżi żgħar jew ta’ daqs medju, jitgħabbew iżżejjed bl-obbligu li japplikaw kriterji li għandhom imnejn ma jkunux jistgħu jikkonformaw magħhom.
Il-limitu ta’ 10 MW ma jirreferix għall-volum totali massimu tal-irkant, iżda pjuttost għall-kapaċità massima tal-proġetti meqjusa eliġibbli fl-irkant. Dan ifisser li l-proġetti b’kapaċità ta’ inqas minn 10 MW li jipparteċipaw f’irkant mingħajr limitu massimu ta’ kapaċità jew b’limitu ogħla ta’ kapaċità ma jistgħux jiġu eżentati mill-applikazzjoni tal-kriterji mhux tal-prezz tal-Artikolu 26.
2.2.3. Eżenzjoni għall-irkantijiet li ma jkunx hemm biżżejjed konkorrenza għalihom
L-Artikolu 26(10) tal-NZIA jipprevedi wkoll eżenzjoni jekk l-irkantijiet ma jkunx hemm biżżejjed konkorrenza għalihom. Meta ma jkunx hemm biżżejjed konkorrenza għal rkant għal teknoloġija speċifika li għaliha jkunu ġew applikati l-kriterji mhux tal-prezz, is-sehem li ma jkunx hemm biżżejjed konkorrenza għalih mill-volum tal-irkant jista’ jiġi eskluż mill-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar il-kriterji mhux tal-prezz.
Ma jkunx hemm biżżejjed konkorrenza għal irkant meta l-offerti ppreżentati għal dak l-irkant ikopru volum li jkun inqas mill-volum totali tal-kapaċità rkantata. F’termini prattiċi, dan ifisser li l-volum tal-irkant li ma jiġix aġġudikat jista’ jitnaqqas mill-kalkoli għal-limitu minimu obbligatorju ta’ 30 % tal-volum (jew 6 GW) irkantat kull sena għal kull Stat Membru kif stabbilit fl-Artikolu 26(7) u jiġi rkantat mill-ġdid fl-istess sena jew f’sena sussegwenti. Madankollu, dan japplika biss jekk l-istess teknoloġija speċifika tiġi rkantata mill-ġdid. Pereżempju, il-volum li ma jkunx hemm biżżejjed konkorrenza għalih ta’ rkant tal-enerġija eolika lil hinn mill-kosta jista’ jiġi eskluż mill-kalkolu tal-limitu ta’ 30 % biss billi jitnaqqas minn irkant sussegwenti ieħor għall-enerġija eolika lil hinn mill-kosta.
Pereżempju, jekk Stat Membru jirkanta volum totali ta’ 1 GW fl-2026, mill-inqas 300 MW iridu jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet tal-NZIA. Jekk jibqa’ ma jkunx hemm biżżejjed konkorrenza għal 100 MW fl-2026, dak il-volum jista’ jiġi rkantat mill-ġdid fi kwalunkwe ħin mingħajr ma jikkontribwixxi għall-volum totali tal-irkant. Pereżempju, jekk 1 GW jiġi rkantat fl-2027, minimu ta’ 270 MW irid jikkonforma mal-NZIA (jiġifieri 30 % ta’ 900 MW wara li jitnaqqsu l-100 MW li ma jkunx hemm biżżejjed konkorrenza għalihom mill-2026).
2.2.4. Eżenzjoni għal volum baxx ta’ rkantijiet
Sabiex ikun eħfef għall-Istati Membri b’volum baxx ta’ rkantijiet li jimplimentaw l-obbligu tal-kriterji mhux tal-prezz, l-Artikolu 26(11) tal-NZIA jipprovdi flessibbiltà fir-rigward tal-applikazzjoni temporali tal-limitu obbligatorju ta’ 30 %. Għalkemm l-obbligu li jiġu stabbiliti kriterji mhux tal-prezz normalment japplika għal 30 % tal-volumi rkantati kull sena, l-Istati Membri li jkunu nedew mhux aktar minn żewġ irkantijiet fis-sena matul is-sentejn preċedenti jistgħu jikkalkulaw is-sehem tal-irkantijiet li għalihom japplikaw id-dispożizzjonijiet dwar il-kriterji mhux tal-prezz matul dak il-perjodu ta’ sentejn minflok fuq bażi annwali. Dan ifisser, pereżempju, li l-Istati Membri li jaqgħu taħt din ir-regola speċjali jistgħu jiddeċiedu li japplikaw il-kriterji mhux tal-prezz tal-Artikolu 26 mhux għall-irkantijiet ippubblikati f’sena partikolari, iżda biss fis-sena ta’ wara, jew li japplikaw il-kriterji mhux tal-prezz għal sehem inqas minn 30 % tal-volum tal-irkant f’sena partikolari u għal sehem ogħla f’dik ta’ wara, dment li l-kriterji jiġu applikati għal 30 % tal-volum totali rkantat fil-perjodu ta’ sentejn. It-tabella ta’ hawn taħt tipprovdi eżempju speċifiku:
|
Irkantijiet (2026 u 2027) |
Sena |
Volum irkantat |
|
Rkant Nru 1 |
2026 |
100 MW |
|
Rkant Nru 2 |
2026 |
300 MW |
|
Rkant Nru 3 |
2027 |
300 MW |
|
Rkant Nru 4 |
2027 |
300 MW |
|
Total |
|
1 000 MW/1 GW |
Il-volum minimu rkantat li jeħtieġ li jikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-NZIA tal-Artikolu 26 huwa għalhekk: 30 % ta’ 1 000 MW = 300 MW. Dan ifisser li jekk l-irkant Nru 4 fl-2027 jikkonforma mar-rekwiżiti tal-NZIA, jiġi ssodisfat il-limitu minimu għall-irkantijiet konformi mal-NZIA.
Illustrazzjoni 2
Distribuzzjoni ta’ rkantijiet ta’ valur baxx
3. DISINN TAL-IRKANTIJIET INKLUŻI L-KRITERJI MHUX TAL-PREZZ
L-Artikolu 26 tal-NZIA jistabbilixxi r-regoli dwar id-disinn tal-irkantijiet għall-użu ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli. Dan jintroduċi r-rekwiżit li jiġu applikati ċerti kriterji mhux tal-prezz — bħala kriterji tal-prekwalifikazzjoni, kriterji għall-aġġudikazzjoni jew kombinament tat-tnejn — fid-disinn tal-irkantijiet nazzjonali.
|
— |
Il-kriterji tal-prekwalifikazzjoni huma r-rekwiżiti minimi li offerent potenzjali jrid jissodisfa biex ikun eliġibbli li jipparteċipa fl-irkant jew fil-proċess ta’ offerti. Għalhekk, il-kriterji tal-prekwalifikazzjoni huma kriterju ta’ suċċess/falliment u jistgħu, bħala tali, iservu bħala strument ta’ selezzjoni b’saħħtu biex jiġi żgurat li fl-evalwazzjoni jiġu kkunsidrati ulterjorment biss dawk l-offerenti li jissodisfaw il-kriterji tal-prekwalifikazzjoni. |
|
— |
Il-kriterji għall-aġġudikazzjoni huma l-kriterji użati biex jiġu evalwati u mqabbla l-offerti sottomessi u jservu bħala bażi għall-għażla tal-offerta rebbieħa. |
|
— |
Jista’ jintuża kombinament tal-kriterji tal-prekwalifikazzjoni kif ukoll dawk għall-aġġudikazzjoni, eż. jiġu applikati xi rekwiżiti ta’ kriterju speċifiku bħala kriterji tal-prekwalifikazzjoni u oħrajn bħala kriterji għall-aġġudikazzjoni. |
L-Artikolu 26(1) tal-NZIA jirrikjedi li l-Istati Membri jinkludu l-kriterji li ġejjin fid-disinn tal-irkantijiet tagħhom:
|
“(a) |
kriterji tal-prekwalifikazzjoni relatati ma’: (i) l-imġiba responsabbli fin-negozju; (ii) iċ-ċibersigurtà u s-sigurtà tad-data; u (iii) il-ħila li l-proġett jitwettaq b’mod sħiħ u fil-ħin; |
|
(b) |
kriterji tal-prekwalifikazzjoni jew kriterji għall-aġġudikazzjoni biex jiġi vvalutat il-kontribut tal-irkant għas-sostenibbiltà u r-reżiljenza …” |
Illustrazzjoni 3
Kriterji tal-prekwalifikazzjoni u għall-aġġudikazzjoni
It-tliet kriterji mhux tal-prezz elenkati fil-punt (a) — imġiba responsabbli fin-negozju, iċ-ċibersigurtà u s-sigurtà tad-data, u l-ħila li l-proġett jitwettaq b’mod sħiħ u fil-ħin — għalhekk iridu jiġu inklużi fid-disinn tal-irkant bħala kriterji tal-prekwalifikazzjoni. Min-naħa l-oħra, l-Istati Membri għandhom il-flessibbiltà li jistabbilixxu l-kriterji obbligatorji mhux tal-prezz relatati mar-reżiljenza u mas-sostenibbiltà bħala kriterji tal-prekwalifikazzjoni, kriterji għall-aġġudikazzjoni jew kombinament tat-tnejn (ara t-Taqsima 4.4 għal eżempju). Dan jipprovdi lill-awtoritajiet pubbliċi l-flessibbiltà li jadattaw id-disinn tal-irkant u d-disinn tal-kriterji mhux tal-prezz għar-rekwiżiti speċifiċi tagħhom.
F’konformità mal-aħħar subparagrafu tal-Artikolu 26(2), l-Istati Membri jistgħu jużaw kriterji addizzjonali mhux tal-prezz lil hinn minn dawk elenkati fl-Artikolu 26(2).
L-Istati Membri għandhom, meta japplikaw il-kriterji mhux tal-prezz tal-Artikolu 26 tal-NZIA, jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet ta’ dak l-artikolu u mal-ispeċifikazzjonijiet għal dawk il-kriterji stabbiliti fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2025/1176. Sakemm ma jitħallewx jagħmlu dan b’mod espliċitu, l-Istati Membri ma jridux jiddevjaw mill-applikazzjoni tar-rekwiżiti stabbiliti fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni, u l-kriterji mhux tal-prezz stabbiliti fl-irkantijiet tagħhom iridu jirrispettaw dawk ir-rekwiżiti.
Pereżempju, meta japplikaw ir-reżiljenza, l-Istati Membri ma għandhomx jimponu rekwiżiti ta’ reżiljenza aktar stretti minn dawk stabbiliti fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni. Peress li l-Artikolu 7 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jirrikjedi li, biex it-teknoloġiji fotovoltajċi jissodisfaw il-kriterju tar-reżiljenza, mill-inqas erba’ komponenti speċifiċi ewlenin, skont l-għażla tal-offerenti (14), ma jridux joriġinaw f’pajjiż terz li fuqu hija dipendenti l-UE, l-Istati Membri ma jistgħux ibiddlu dak ir-rekwiżit għal tliet jew ħames komponenti speċifiċi ewlenin. Madankollu, jekk ir-reżiljenza tiġi applikata bħala kriterju għall-aġġudikazzjoni, l-Istati Membri għandhom l-għażla, f’konformità mal-premessa 9 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, li jagħtu punti addizzjonali (minbarra l-punti li għandhom jiġu aġġudikati jekk jiġu ssodisfati r-rekwiżiti minimi tal-Artikolu 7(1), l-ewwel subparagrafu, il-punti (a) sa (f)) talli jinqabżu r-rekwiżiti minimi tar-reżiljenza. Madankollu, dan ma jippermetti l-ebda modifika tal-kriterji ta’ reżiljenza mhux tal-prezz elenkati u speċifikati fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni.
Kif spjegat fil-premessa 9 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, “[m]eta jiddeċiedu jekk japplikawx ir-reżiljenza bħala kriterju tal-prekwalifikazzjoni jew tal-aġġudikazzjoni għal teknoloġiji b’emissjonijiet żero netti jew għall-komponenti speċifiċi ewlenin tagħhom, l-awtoritajiet rilevanti jenħtieġ li jqisu l-livell ta’ dipendenza tal-Unjoni fuq pajjiż terz għal dik it-teknoloġija b’emissjonijiet żero netti jew il-komponent speċifiku ewlieni tagħha, id-disponibbiltà ta’ sorsi alternattivi ta’ provvista u l-impatt li l-applikazzjoni tar-reżiljenza bħala kriterju tal-prekwalifikazzjoni minflok kriterju tal-aġġudikazzjoni jista’ jkollha fuq il-provvista ta’ dak il-komponent speċifiku ewlieni”. Sabiex jiġi żgurat li dawn il-kunsiderazzjonijiet ikunu riflessi b’mod xieraq fid-disinn tal-irkant, l-Istati Membri għandhom jevitaw l-impatti negattivi fuq il-kompetittività tal-proċess tal-offerti u għandhom jiddefinixxu u jevalwaw il-kriterji b’mod oġġettiv, trasparenti u mhux diskriminatorju, li ma jwassalx għal żieda sproporzjonata tal-kostijiet. Dan jista’ jkun il-każ, pereżempju, meta kriterju mhux tal-prezz applikat bħala prekwalifikazzjoni jillimita l-għadd tal-fornituri minħabba li l-ispeċifikazzjonijiet tal-kriterju mhux tal-prezz jeskludu l-fornituri li għalihom il-konformità ma’ tali kriterju hija partikolarment diffiċli jew għalja, pereżempju minħabba l-karatteristiċi tekniċi tal-prodott finali tat-teknoloġija b’emissjonijiet żero netti inkwistjoni. F’dawn il-każijiet, l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw li jużaw il-kriterju għall-aġġudikazzjoni aktar milli kriterju tal-prekwalifikazzjoni jew, fejn jintuża kriterju tal-prekwalifikazzjoni, jifformulawh b’mod li jiżgura parteċipazzjoni wiesgħa tal-fornituri.
Ponderazzjoni tal-kriterji mhux tal-prezz bħala kriterji għall-aġġudikazzjoni
L-Artikolu 26(4) jipprevedi li “l-Istati Membri għandhom jagħtu lil kull wieħed mill-kriterji għall-valutazzjoni tal-kontribut tal-irkant għas-sostenibbiltà u r-reżiljenza, meta applikati bħala kriterji għall-aġġudikazzjoni, piż minimu ta’ 5 % u piż ikkombinat ta’ bejn 15 % u 30 % tal-kriterji għall-aġġudikazzjoni.” Dan ifisser li, jekk il-kriterji mhux tal-prezz jiġu applikati bħala kriterji għall-aġġudikazzjoni, il-piż minimu tagħhom għandu jkun ta’ 15 % b’kollox u ta’ 5 % għal kull kriterju. Pereżempju, Stat Membru li japplika l-kriterji tar-reżiljenza u tas-sostenibbiltà ambjentali bħala kriterji għall-aġġudikazzjoni għal irkant jista’ jagħtihom piż ikkombinat ta’ 15 % (eż. 5 % għas-sostenibbiltà ambjentali u 10 % għar-reżiljenza). Jekk Stat Membru jikkombina l-kriterji tal-prekwalifikazzjoni u għall-aġġudikazzjoni u juża kriterju wieħed biss mhux tal-prezz bħala l-kriterju għall-aġġudikazzjoni (eż. l-innovazzjoni bħala l-kriterju tal-prekwalifikazzjoni u r-reżiljenza bħala l-kriterju tal-aġġudikazzjoni), il-kriterju għall-aġġudikazzjoni mhux tal-prezz għandu jkollu piż minimu ta’ 5 %.
Illustrazzjoni 4
Ponderazzjoni tal-kriterji mhux tal-prezz
Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li tingħata ponderazzjoni ogħla lill-kriterji għall-aġġudikazzjoni mhux tal-prezz jekk ma tkun involuta l-ebda għajnuna mill-Istat (15). Il-possibbiltà li jintużaw kriterji mhux tal-prezz meta jkun hemm għajnuna mill-Istat hija rikonoxxuta b’mod espliċitu fir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat (il-Linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-klima, għall-ħarsien tal-ambjent u għall-enerġija (CEEAG) u l-Qafas għall-Għajnuna mill-Istat tal-Patt għal Industrija Nadifa (CISAF) (16). Aktar gwida hija pprovduta fil-gwida dwar id-disinn tal-irkantijiet għall-enerġija rinnovabbli (17). Jekk l-għajnuna mill-Istat tkun involuta fl-irkant, il-ponderazzjoni tal-kriterji għall-aġġudikazzjoni mhux tal-prezz trid tkun f’konformità ma’ kwalunkwe limitu għall-kriterji mhux tal-prezz stabbiliti skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Il-ponderazzjoni ta’ 30 % għall-kriterji mhux tal-prezz fl-Artikolu 26(4) hija allinjata mal-Linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-klima, għall-ħarsien tal-ambjent u għall-enerġija 2022 (CEEAG) (18) u mal-Qafas tal-2025 għall-Għajnuna mill-Istat tal-Patt għal Industrija Nadifa (CISAF) (19), li jistabbilixxu ponderazzjoni massima ta’ 30 % għall-kriterji mhux tal-prezz f’irkanijiet li jinvolvu l-għajnuna mill-Istat. Eżempju ta’ rkantijiet fejn tkun involuta l-għajnuna mill-Istat huma l-kuntratti bidirezzjonali għad-differenza (CfD).
4. SPEĊIFIKAZZJONI U VALUTAZZJONI TAL-KRITERJI MHUX TAL-PREZZ
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni jispeċifika wkoll il-kriterji mhux tal-prezz stabbiliti fl-NZIA, bl-għan li jiġu armonizzati, kemm jista’ jkun, id-disinn u l-applikazzjoni tagħhom fl-irkantijiet tal-enerġija rinnovabbli madwar l-UE. Dan jgħin fit-tnaqqis tal-kostijiet tat-tranżazzjonijiet, fl-iżgurar taċ-ċertezza legali u fl-evitar tal-frammentazzjoni tas-suq intern, filwaqt li xorta jippermetti lill-Istati Membri l-flessibbiltà li jadattaw il-kriterji għas-sistemi nazzjonali tal-irkantijiet u għall-objettivi ta’ politika tagħhom. Madankollu, armonizzazzjoni sħiħa ma kinitx possibbli fil-każijiet kollha. Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni jiżviluppa xi wħud mill-kriterji tas-sostenibbiltà ambjentali, pereżempju, li l-Istati Membri jistgħu japplikaw fl-irkantijiet, mingħajr ma jarmonizzawhom bis-sħiħ. Barra minn hekk, l-Istati Membri xorta jistgħu japplikaw il-kriterji ambjentali relatati mas-sostenibbiltà minbarra dawk stabbiliti fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni.
Id-disinn u l-applikazzjoni tal-kriterji mhux tal-prezz jistgħu jiġu allinjati b’mezzi oħra minbarra l-armonizzazzjoni regolatorja, jiġifieri b’koordinazzjoni bejn l-Istati Membri, inkluż permezz tal-pjattaforma tal-NZIA. Dan huwa importanti biex tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi tal-kriterji mhux tal-prezz, tiġi evitata l-frammentazzjoni tas-suq u jiġu pprovduti sinjali ċari lill-partijiet ikkonċernati.
Kull kriterju mhux tal-prezz għandu jiġi vvalutat u jingħata punteġġ b’mod indipendenti, filwaqt li jiġi żgurat li l-offerti jiġu evalwati b’mod oġġettiv.
4.1. Imġiba responsabbli fin-negozju
Il-kriterju tal-imġiba responsabbli fin-negozju huwa kriterju obbligatorju tal-prekwalifikazzjoni. Dan għandu l-għan li jiżgura li l-attivitajiet imwettqa mill-offerenti jkunu allinjati mal-ħtiġijiet tas-soċjetà u tan-natura. Dan jibni fuq il-qafas tal-istandards internazzjonali rilevanti. Skont il-premessa 3 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, il-kriterju mhux tal-prezz dwar l-imġiba responsabbli fin-negozju “jenħtieġ li [j]mur lil hinn mir-rekwiżiti ta’ diliġenza dovuta fid-dritt eżistenti tal-Unjoni billi [j]irrikjedi li tittieħed azzjoni li tindirizza l-elementi ewlenin tad-diliġenza dovuta fir-rigward tal-attivitajiet kummerċjali tal-offerent ġenerali relatati mal-irkant.” Għalhekk, l-Artikolu 4 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni għandu kamp ta’ applikazzjoni usa’ mill-obbligu stabbilit fl-Artikolu 5(1), il-punti (a) sa (g), tad-Direttiva (UE) 2024/1760 dwar id-diliġenza dovuta tas-sostenibbiltà korporattiva għal sett usa’ ta’ kumpaniji (jiġifieri l-kumpaniji fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2013/34/UE dwar ir-rapportar tas-sostenibbiltà korporattiva (20) kif definit fl-Artikoli 19a u 29a tagħha u l-emendi sussegwenti tagħhom) u, għal dawk li diġà jinsabu fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha, jantiċipa l-applikazzjoni tagħha (prevista f’Lulju 2029). L-Artikolu 4 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jistabbilixxi diversi obbligi, skont il-profil tal-offerenti. L-obbligu ġenerali għall-offerenti (bl-eċċezzjoni tal-persuni fiżiċi, l-offerenti li ma jaqgħux taħt l-Artikoli 19a u 29a tad-Direttiva 2013/34/UE u l-komunitajiet tal-enerġija) huwa li jieħdu azzjoni biex jindirizzaw, fl-attivitajiet kummerċjali tagħhom relatati mal-irkant, l-elementi ewlenin tad-diliġenza dovuta stabbiliti fl-Artikolu 5(1), il-punti (a) sa (g), tad-Direttiva (UE) 2024/1760 dwar id-diliġenza dovuta tas-sostenibbiltà korporattiva u li jikkomunikaw pubblikament dwar l-imġiba responsabbli fin-negozju tagħhom permezz ta’ dikjarazzjoni pubblika li tkopri mill-inqas l-elementi ewlenin elenkati fil-paragrafu 61(a) sa (e) tal-Anness I tar-Regolament Delegat (UE) 2023/2772.
Id-Direttiva (UE) 2024/1760 tiddetermina l-kriterji applikabbli għall-finijiet tal-NZIA. Peress li l-Artikolu 4 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jagħmel kontroreferenza għad-Direttiva 2013/34/UE u għad-Direttiva (UE) 2024/1760 b’mod dinamiku, il-kriterji applikabbli se jallinjaw b’mod awtomatiku mal-kontenut ta’ dawk iż-żewġ Direttivi hekk kif jevolvi. Id-Direttiva (UE) 2024/1760, kif emendata mill-pakkett Omnibus I, tiddetermina l-kriterji tal-prestazzjoni applikabbli għall-fini tal-NZIA, u fir-rigward tal-kumpaniji kollha li jaqgħu taħt l-NZIA, filwaqt li tiżgura li ma jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni.
Il-persuni fiżiċi, l-offerenti li ma jaqgħux taħt l-Artikoli 19a u 29a tad-Direttiva 2013/34/UE u l-komunitajiet tal-enerġija li jippreżentaw offerta dwar proġetti b’kapaċità ta’ inqas minn 10 MW ma humiex marbuta b’dawn l-obbligi. Madankollu, jekk jippreżentaw offerta li tikkonċerna l-proġetti b’kapaċità ta’ aktar minn 10 MW, huma jridu jirrapportaw, fl-attivitajiet kummerċjali tagħhom relatati mal-irkant, dwar l-elementi ewlenin tad-diliġenza dovuta stabbiliti fil-paragrafu 61(c) u (d) tal-Anness I tar-Regolament Delegat (UE) 2023/2772 jew jużaw l-istandards ta’ rapportar dwar is-sostenibbiltà għall-użu volontarju rakkomandati fil-livell tal-Unjoni, fejn disponibbli. Madankollu, l-awtoritajiet rilevanti jistgħu jiddeċiedu li japplikaw l-obbligi ġenerali għal dawn l-offerenti wkoll (f’dan il-każ l-obbligu ta’ rapportar ma japplikax). Dan jista’ jkun il-każ, pereżempju, fejn Stat Membru jkun imħasseb li l-offerenti jistgħu fl-aħħar mill-aħħar ikunu ta’ proprjetà ta’ żviluppaturi akbar jew ta’ parti terza oħra jew ikkontrollati minnhom.
Meta entità offerenti tkun impriża għal proġett speċifiku, hija tista’ tissodisfa r-rekwiżiti ta’ rapportar skont l-Artikolu 4(2) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni permezz tar-rapport konsolidat dwar is-sostenibbiltà tal-kumpanija omm tagħha, dment li l-informazzjoni rilevanti relatata mal-attivitajiet kummerċjali tal-impriża tgħal proġett speċifiku tkun identifikabbli b’mod ċar f’dak ir-rapport sabiex l-awtorità kompetenti tkun tista’ tivverifika r-rekwiżiti applikabbli ta’ diliġenza dovuta. Madankollu, għandu jiġi nnotat li l-obbligu ta’ konformità mar-rekwiżiti ta’ diliġenza dovuta stabbiliti fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jibqa’ tal-impriża għal proġett speċifiku stess. Filwaqt li l-kumpanija omm tista’ tirrapporta dwar l-attivitajiet tal-impriża għal proġett speċifiku, hija ma tistax tissostitwixxi l-impriża għal proġett speċifiku biex tissodisfa l-elementi kollha tad-diliġenza dovuta kif imsemmi fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva (UE) 2024/1760. Pereżempju, il-kumpanija omm ma tistax tissospendi l-eżekuzzjoni tal-kuntratti tal-impriża għal proġett speċifiku fejn ma jistgħux jiġu pprevenuti jew imnaqqsa b’mod adegwat l-impatti negattivi, kif previst fl-Artikoli 10 u 11 tad-Direttiva (UE) 2024/1760.
4.2. Ċibersigurtà u sigurtà tad-data
Minħabba ż-żieda fir-riskji marbut maċ-ċibersigurtà għas-sistema tal-elettriku, iċ-ċibersigurtà u s-sigurtà tad-data huma inklużi bħala kriterji obbligatorji ta’ prekwalifikazzjoni fl-Artikolu 26 tal-NZIA. Dan il-kriterju mhux tal-prezz għandu jiżgura li l-offerenti jimplimentaw il-miżuri għall-ġestjoni tar-riskji marbut maċ-ċibersigurtà identifikati inklużi r-riskji għas-sigurtà tal-katina tal-provvista. Ir-raġunament wara l-Artikolu 5 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni huwa li jiġi żgurat li jiġi adottat approċċ ta’ ġestjoni tar-riskju, u li tiġi promossa implimentazzjoni effettiva filwaqt li jitnaqqas il-piż amministrattiv fuq l-Istati Membri u l-offerenti.
Skont l-Artikolu 5(a) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, l-offerenti kollha huma meħtieġa jieħdu miżuri tekniċi, operazzjonali u organizzattivi xierqa u proporzjonati li jirriflettu l-prinċipji tas-sigurtà mid-disinn u b’mod awtomatiku biex jiżguraw is-sigurtà tan-network u tas-sistema tal-informazzjoni tal-installazzjoni. Dan ifisser li l-Istati Membri jistgħu, fejn rilevanti, jirrikjedu li l-offerenti jimplimentaw il-miżuri ta’ ġestjoni tar-riskju marbut maċ-ċibersigurtà stabbiliti fl-Artikolu 21(2) tad-Direttiva (UE) 2022/2555 (“id-Direttiva NIS 2”) (21). L-applikazzjoni tar-rekwiżit dwar iċ-ċibersigurtà u s-sigurtà tad-data tikkonċerna lill-offerenti kollha, irrispettivament minn jekk jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva NIS 2 jew le. Għalhekk, l-offerenti li jipparteċipaw fl-irkant li ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva NIS 2 ikunu meħtieġa mill-Istati Membri jimplimentaw miżuri ta’ ġestjoni tar-riskju marbut maċ-ċibersigurtà abbażi tal-prinċipji derivati mid-Direttiva. Abbażi tal-prinċipji mid-Direttiva NIS 2, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-miżuri msemmija fl-Artikolu 21(2) ta’ dik id-Direttiva jqisu l-ogħla livell ta’ żvilupp tekniku u, fejn applikabbli, l-istandards Ewropej u internazzjonali rilevanti, kif ukoll il-kost tal-implimentazzjoni. Meta tkun qed tiġi vvalutata l-proporzjonalità ta’ dawk il-miżuri, irid jitqies b’mod xieraq il-grad tal-esponiment tal-offerent għar-riskji, id-daqs tal-offerent u l-probabbiltà ta’ inċidenti u s-severità tagħhom, inkluż l-impatt soċjetali u ekonomiku tagħhom.
Fir-rigward tar-rekwiżit li l-miżuri tekniċi, operazzjonali u organizzattivi biex tiġi żgurata s-sigurtà tan-network u tas-sistemi tal-informazzjoni tal-installazzjoni tal-enerġija rinnovabbli għandhom jirriflettu l-prinċipju tas-sigurtà sa mid-disinn, l-offerent għandu (qabel jiżviluppa n-network u s-sistema tal-informazzjoni użati fl-installazzjoni, inkluż is-software) jistabbilixxi regoli għall-iżvilupp sigur tan-network u s-sistemi tal-informazzjoni u japplikahom meta jiżviluppa tali sistemi internament, jew meta jesternalizza l-iżvilupp tas-sistemi. Ir-regoli għandhom ikopru l-fażijiet kollha taċ-ċiklu tal-ħajja, inklużi l-ispeċifikazzjoni, id-disinn, l-iżvilupp, l-implimentazzjoni, il-manutenzjoni u l-ittestjar.
Għal prodotti b’elementi diġitali, inklużi kemm il-hardware kif ukoll is-software, l-Att dwar ir-Reżiljenza Ċibernetika (ir-Regolament (UE) 2024/2847) (“is-CRA”) jistabbilixxi rekwiżiti taċ-ċibersigurtà li jiddefinixxu approċċ tas-sigurtà sa mid-disinn. Il-manifatturi, l-Istati Membri u partijiet ikkonċernati oħra jistgħu jsibu informazzjoni rilevanti dwar l-implimentazzjoni tas-CRA fuq is-sit web tal-Kummissjoni (22), inklużi l-mistoqsijiet frekwenti (23). Fil-livell Ewropew, qed jiġu żviluppati standards armonizzati mill-organizzazzjonijiet Ewropej tal-istandardizzazzjoni (ara l-istandards Ewropej tas-CRA | STAN4CR) u l-gwida li ġejja mill-Kummissjoni u l-linji gwida tekniċi mill-ENISA (24) se jkomplu jgħinu fl-implimentazzjoni ta’ approċċ ta’ sigurtà sa mid-disinn. Riżorsi oħra jinkludu l-linji gwida nazzjonali ppubblikati mill-Istati Membri (25). Barra minn hekk, twettaq immappjar tal-istandards Ewropej u internazzjonali eżistenti mill-Aġenzija tal-UE għaċ-Ċibersigurtà (ENISA) u miċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tal-Kummissjoni Ewropea fl-istudju Cyber Resilience Act Requirements Mapping (26).
Il-ħżin u l-ipproċessar tad-data relatata mal-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli barra miż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) jistgħu, f’ċerti kundizzjonijiet, joħolqu theddid potenzjali għas-sigurtà tal-installazzjoni u tas-sistema ġenerali u jmorru kontra l-approċċ tal-ġestjoni tar-riskju deskritt fl-Artikolu 5 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni. Għalhekk, ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni jiddeskrivi żewġ każijiet fejn l-offerenti jridu jiżguraw li d-data ma tinħażinx jew tiġi pproċessata barra miż-ŻEE:
|
(1) |
Jekk l-offerent ikun soġġett għall-ġuriżdizzjoni ta’ pajjiż terz li tirrikjedi li l-offerent jirrapporta informazzjoni dwar il-vulnerabbiltajiet tas-software jew tal-hardware lill-awtoritajiet, anke qabel ma dawk il-vulnerabbiltajiet ikunu magħrufa li ġew sfruttati. |
|
(2) |
Jekk l-offerent ikun soġġett għall-ġuriżdizzjoni ta’ pajjiż terz li mit-territorju tiegħu, skont dikjarazzjoni pubblika f’isem l-Unjoni jew l-Istat Membru li jkun qed iwettaq l-irkant, awturi ta’ theddid ikunu wettqu attivitajiet jew kampanji ċibernetiċi malizzjużi. |
L-Istati Membri jridu jidentifikaw il-ġuriżdizzjonijiet ta’ pajjiżi terzi msemmija hawn fuq billi jużaw il-kriterji stabbiliti fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni. Rigward il-kriterju li hemm dikjarazzjoni pubblika f’isem l-Unjoni li l-awturi tat-theddid li joperaw fit-territorju ta’ pajjiż terz ikunu wettqu attivitajiet jew kampanji ċibernetiċi malizzjużi, il-Premessa (5) fiha referenza għas-Sett ta’ Għodod taċ-Ċiberdiplomazija (27), “Qafas għal Rispons Diplomatiku Konġunt tal-UE għal Attivitajiet Ċibernetiċi Malizzjużi” maħluq permezz tal-konklużjonijiet tal-Kunsill f’Ġunju 2017 (https://www.cyber-diplomacy-toolbox.com/). Il-premessa tiċċara wkoll li l-Istati Membri għandhom iqisu kwalunkwe miżura restrittiva imposta mill-Unjoni biex jirrispondu għal attakki ċibernetiċi esterni, abbażi tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2019/796 (28) tas-17 ta’ Mejju 2019. L-Anness ta’ dan ir-Regolament tal-Kunsill jipprovdi l-lista ta’ pajjiżi terzi li għalihom saret din it-tip ta’ dikjarazzjoni. Fir-rigward tad-dikjarazzjonijiet pubbliċi f’isem l-Istat Membru li jkun qed iwettaq l-irkant, l-Istati Membri jingħataw il-parir li jikkonsultaw lill-awtoritajiet nazzjonali tagħhom inkarigati miċ-ċiberdiplomazija sabiex jidentifikaw jekk ġewx adottati dikjarazzjonijiet pubbliċi rilevanti u, jekk iva, għal liema aspetti.
Jekk tiġi ssodisfata xi waħda minn dawk iż-żewġ kundizzjonijiet, l-offerenti jridu jipprovdu pjan dettaljat taċ-ċibersigurtà li jiddeskrivi l-miżuri tekniċi, operazzjonali u organizzattivi implimentati biex jiżguraw li d-data użata jew iġġenerata fl-attivitajiet kummerċjali tagħhom relatati mal-irkant tinħażen u tiġi pproċessata fiż-ŻEE u ma tiġix trasferita barra miż-ŻEE. Dan ir-rekwiżit japplika għad-data relatata mal-prodotti u mas-servizzi tal-ICT użati fil-proġett tal-offerent, mhux għad-data kollha ġġenerata u maħżuna mill-offerent jew għall-operazzjonijiet usa’ tal-fornituri tagħhom. Id-data titqies li tinħażen u tiġi pproċessata fiż-ŻEE meta tinħażen u tiġi pproċessata fil-bini tal-offerent fiż-ŻEE, jew fuq is-servers tiegħu fiż-ŻEE. Barra minn hekk, id-data maħżuna u pproċessata fil-cloud titqies li hija maħżuna u pproċessata fiż-ŻEE meta tinħażen u tiġi pproċessata esklużivament fiċ-ċentri tad-data li jservu dik il-cloud li jinsabu fiż-ŻEE. Dan huwa minnu wkoll għall-backups u għar-ridondanzi tas-servers, li jridu jkunu fiż-ŻEE wkoll.
Kif stabbilit fil-Premessa (4) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, l-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli jiffaċċaw sett kbir ta’ riskji potenzjali għaċ-ċibersigurtà marbuta mal-katina tal-provvista, bħall-korruzzjoni severa u mhux mistennija tal-katina tal-provvista, in-nuqqas ta’ disponibbiltà ta’ prodotti, servizzi jew proċessi tal-ICT fil-katina tal-provvista jew attakki ċibernetiċi mibdija minn atturi fil-katina tal-provvista, inkluż minn atturi statali u kriminali malizzjużi persistenti ħafna u sofistikati ħafna. Għalhekk, l-Artikolu 5(c) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jirrikjedi li l-offerenti jiżguraw u juru, meta l-offerent jiddependi fuq il-fornituri għall-provvista tal-prodotti tal-ICT użati fl-installazzjoni tal-enerġija rinnovabbli jew fis-servizzi tal-ICT relatati mat-tħaddim tagħha, li l-fornituri jieħdu l-miżuri msemmija fil-punt (a). Bħala konsegwenza, il-fornituri jridu jieħdu wkoll miżuri tekniċi, operazzjonali u organizzattivi xierqa u proporzjonati li jirriflettu l-prinċipji tas-sigurtà sa mid-disinn u b’mod awtomatiku biex jiżguraw is-sigurtà tan-network u tas-sistemi tal-informazzjoni tal-installazzjoni tal-enerġija rinnovabbli inkluż, meta rilevanti, il-miżuri elenkati fl-Artikolu 21(2) tad-Direttiva (UE) 2022/2555. Barra minn hekk, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 5(b) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni japplikaw ukoll għall-fornituri ta’ prodotti u servizzi tal-ICT li jissodisfaw waħda mill-kundizzjonijiet ta’ hawn fuq, f’liema każ iridu jadottaw ukoll il-miżuri biex jiżguraw li d-data użata jew iġġenerata fl-attivitajiet kummerċjali relatati mal-irkant tagħhom tinħażen u tiġi pproċessata fiż-ŻEE u ma tiġix ittrasferita barra miż-ŻEE. Peress li l-fornituri tal-ICT ma jagħmlux offerta direttament fl-irkant u jintgħażlu mill-offerent, se tkun ir-responsabbiltà tal-offerent li jiżgura li kwalunkwe fornitur tal-ICT li jissodisfa xi waħda mill-kundizzjonijiet jikkonforma wkoll ma’ dak l-obbligu.
Dan japplika għall-prodotti kollha tal-ICT użati fl-installazzjoni tal-enerġija rinnovabbli jew is-servizzi tal-ICT relatati mat-tħaddim tagħha. Fir-Regolament (UE) 2019/881 (l-Att dwar iċ-Ċibersigurtà), il-prodotti tal-ICT huma definiti bħala “element jew grupp ta’ elementi ta’ network jew sistema tal-informazzjoni”, filwaqt li s-servizzi tal-ICT huma definiti bħala “servizz li jikkonsisti b’mod sħiħ jew prinċipalment mit-trażmissjoni, il-ħżin, il-ġbir jew l-ipproċessar ta’ informazzjoni permezz ta’ networks u sistemi tal-informazzjoni” (29). Ma hemm l-ebda lista eżawrjenti u magħluqa ta’ prodotti tal-ICT u servizzi tal-ICT, peress li dawn għadhom qed jevolvu.
L-Artikolu 16(4) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jispeċifika li: “Il-konformità mal-kriterji msemmija fl-Artikolu 5 għandha tiġi vvalutata billi l-offerenti jintalbu jippreżentaw pjan taċ-ċibersigurtà tal-proġett tal-offerti u jaġġornawh fuq bażi regolari matul l-implimentazzjoni tal-proġett.” Ir-rekwiżiti speċifiċi għall-pjan taċ-ċibersigurtà, li għandhom jiġu sottomessi bħala evidenza ta’ konformità fil-proċess tal-irkant, għandhom jiġu stabbiliti mill-Istat Membru li jorganizza l-irkant. Il-pjan taċ-ċibersigurtà għandu jiddokumenta kif l-offerent jidentifika r-riskji marbuta maċ-ċibersigurtà u jindirizzahom, inkluż kif l-offerent u, fejn applikabbli, il-fornituri tiegħu jimplimentaw il-miżuri tekniċi, operazzjonali u organizzattivi meħtieġa. Bl-istess mod, il-livell ta’ assigurazzjoni jista’ jvarja, fost l-oħrajn, minn awtodikjarazzjonijiet, rapporti jew ċertifikati ta’ awditjar indipendenti minn partijiet terzi (pereżempju minn ċertifikazzjoni ISO/IEC 27.001 xierqa) jew rapporti ta’ spezzjoni minn awtoritajiet kompetenti għaċ-ċibersigurtà.
Fir-rigward tal-kriterju dwar il-kontroll operazzjonali fl-Artikolu 5(d) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, l-Artikolu 2(5) tiegħu jiddefinixxi l-“kontroll operazzjonali” bħala “l-awtorità li tintroduċi u timplimenta politiki operattivi li jirregolaw l-attivitajiet, il-proċessi u r-riżorsi ta’ kuljum biex jiġi żgurat il-funzjonament bla xkiel ta’ installazzjoni, u b’mod partikolari tan-network u tas-sistemi tal-informazzjoni tagħha”. Għalhekk, ir-rekwiżiti deċiżivi għall-kriterju dwar il-kontroll operazzjonali huma li (i) l-operatur ikollu l-awtorità li jintroduċi politiki operattivi relatati mal-kontinwazzjoni tat-tħaddim tal-installazzjoni u jimplimentahom, speċjalment f’każ ta’ attakk ċibernetiku li jkollu impatt fuq il-funzjonament bla xkiel ta’ installazzjoni u s-sistemi tan-network u tal-informazzjoni li jappoġġaw l-installazzjoni, u li (ii) dan l-operatur ikun stabbilit fiż-ŻEE. L-eżempji li ġejjin ta’ “kontroll operazzjonali” huma approċċi possibbli għall-implimentazzjoni, iżda ma jiffurmawx lista eżawrjenti. L-approċċ magħżul jiddependi fuq kull sitwazzjoni, ir-riżorsi disponibbli, il-kumplessità tal-operazzjonijiet inkwistjoni u fatturi oħra.
|
(1) |
Sabiex jeżerċita l-ogħla grad ta’ kontroll, l-operatur stabbilit fiż-ŻEE jista’ jżomm ċentri ta’ kontroll kompletament ridondanti, li kapaċi jsostnu operazzjonijiet normali anke fil-każ ta’ tfixkil sħiħ fis-servizz. Għalkemm dan l-approċċ jimmassimizza r-reżiljenza, tipikament jinvolvi kostijiet operazzjonali ogħla. |
|
(2) |
Alternattiva tkun li jiġu adottati politiki u proċeduri li jiżguraw dokumentazzjoni xierqa, proċeduri ta’ trasferiment, tagħmir ta’ riżerva, taħriġ regolari tal-persunal tas-sengħa u eżerċizzji regolari biex jiġi żgurat teħid f’idejn bla xkiel tal-ambjent u l-kapaċità li jiġu operati dawk il-politiki u l-proċeduri. |
|
(3) |
Għażla oħra hija li jsiru arranġamenti kuntrattwali ma’ fornituri alternattivi, filwaqt li jiġi żgurat li jkollhom l-għarfien espert u l-kapaċità li jieħdu f’idejhom l-operazzjonijiet f’każ ta’ tfixkil. Tali ftehimiet għandhom jiffaċilitaw tranżizzjoni bla xkiel u jimminimizzaw l-interruzzjonijiet tas-servizz. |
|
(4) |
Fil-każijiet kollha, l-offerenti jridu jkunu jistgħu juru li għandhom stabbiliti mekkaniżmi għaż-żamma tal-kontroll operazzjonali, speċjalment f’każ ta’ attakk ċibernetiku. |
4.3. Kapaċità li l-proġett jitwettaq b’mod sħiħ u fil-ħin
Il-kriterji tal-prekwalifikazzjoni relatati mal-ħila li l-proġett jitwettaq b’mod sħiħ u fil-ħin huma rekwiżiti standard fl-irkantijiet rinnovabbli. L-Artikolu 6 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jistabbilixxi l-aħjar prattiki stabbiliti madwar l-Ewropa. Dan jistabbilixxi lista ta’ dokumenti relatati mal-offerenti u mal-proġetti u jimponi obbligu fuq l-offerenti biex jipprovdu żewġ dokumenti jew aktar minn dik il-lista. Huwa f’idejn l-Istati Membri li jiddeċiedu liema żewġ dokumenti (jew aktar) mil-lista jridu jipprovdu l-offerenti. L-Istati Membri għandhom jadattaw id-dokumentazzjoni meħtieġa għall-irkant għall-karatteristiċi tal-irkant, bħall-kostijiet tal-proġett, ir-riskji tal-proġett, il-kapaċità tal-proġett, il-maturità tat-teknoloġija, il-grad ta’ innovazzjoni meħtieġ mill-irkant u kundizzjonijiet rilevanti oħra tas-suq.
4.4. Kontribut għar-reżiljenza
F’konformità mal-Artikolu 26(2) tal-NZIA, “L-irkantijiet għandhom jikkontribwixxu għar-reżiljenza, filwaqt li jitqies il-proporzjon tat-teknoloġija b’emissjonijiet żero netti jew il-komponenti speċifiċi ewlenin li toriġina f’pajjiż terz li jammontaw għal aktar minn 50 % tal-provvista ta’ dik it-teknoloġija speċifika b’emissjonijiet żero netti jew tal-komponenti speċifiċi ewlenin tagħha fl-Unjoni.”
Skont il-Premessa 9 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, il-kriterju tar-reżiljenza għandu l-għan li jiżgura l-aċċess tal-Unjoni Ewropea għal provvista tal-enerġija sigura u sostenibbli billi: (i) inaqqas id-dipendenzi attwali u jevita dipendenzi strateġiċi ġodda fuq pajjiżi terzi uniċi għall-provvista ta’ teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli b’emissjonijiet żero netti u l-komponenti speċifiċi ewlenin tagħhom; u (ii) isaħħaħ il-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għal dawn it-teknoloġiji u l-komponenti. Dan għandu jsir mingħajr ma jiġi pperikolat l-ilħuq tal-mira vinkolanti tal-Unjoni dwar l-enerġija rinnovabbli għall-2030 stabbilita fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva (UE) 2018/2001.
Sabiex jintlaħaq dak l-objettiv, l-Artikolu 7 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jibbaża fuq il-lista tal-prodotti finali u l-komponenti speċifiċi ewlenin stabbilita fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2025/1178 (30) u jipprevedi tliet settijiet ta’ regoli li japplikaw għal tliet xenarji differenti (31):
|
(1) |
Il-Kummissjoni identifikat dipendenza għall-provvista tal-prodotti finali tat-teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26 tal-NZIA (32): L-Istati Membri għandhom jillimitaw il-parteċipazzjoni għall-irkantijiet rilevanti jew jaġġudikaw il-punti abbażi tar-rekwiżiti marbuta mal-oriġini tal-prodott finali u ċertu għadd ta’ komponenti speċifiċi ewlenin li joriġinaw f’pajjiż terz li fuqu l-Unjoni hija dipendenti b’mod eċċessiv, kif stabbilit fl-Artikolu 7(1), il-punti (a) sa (f) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni. Barra minn hekk, l-Artikolu 7(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jistabbilixxi l-limiti fuq l-oriġini ta’ ċerti komponenti strateġiċi ewlenin identifikati abbażi tal-valur tat-teknoloġija u r-rwol ċentrali tagħhom fis-sigurtà tal-provvista tal-enerġija u fil-katina tal-provvista ta’ teknoloġiji speċifiċi b’emissjonijiet żero netti. Dawn ir-rekwiżiti ġew stabbiliti filwaqt li tqiesu ċ-ċirkostanzi u l-karatteristiċi speċifiċi tat-teknoloġiji differenti tal-enerġija rinnovabbli li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26 tal-NZIA, bħad-disponibbiltà ta’ sorsi alternattivi ta’ provvista, il-kapaċità ta’ manifattura suffiċjenti globalment, il-livell ta’ maturità u r-rata ta’ użu tat-teknoloġija, l-impatt tad-diversifikazzjoni fuq il-ktajjen tal-provvista u l-kostijiet ġenerali. It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jipprevedi li jekk “minbarra l-kundizzjonijiet imsemmija fl-ewwel subparagrafu, aktar minn 85 % tal-provvista fl-Unjoni ta’ komponent speċifiku ewlieni wieħed jew aktar joriġinaw f’pajjiż terz wieħed, l-Istati Membri għandhom jippermettu l-parteċipazzjoni fl-irkant jew jaġġudikaw punti biss lil offerti li fihom, għal mill-inqas wieħed minn dawk il-komponenti speċifiċi ewlenin, il-kwantità ta’ dak il-komponent li joriġina f’dak il-pajjiż terz ma taqbiżx il-85 %”. Dan ir-rekwiżit huwa maħsub biex jipprevjeni lill-offerenti, meta jagħżlu liema komponent huma jiksbu barra mill-pajjiż ta’ dipendenza, milli jagħżlu b’mod sistematiku l-komponenti li għalihom hemm dipendenza għolja ħafna (aktar minn 85 %) u jiffokaw biss fuq id-diversifikazzjoni tal-komponenti b’livell baxx ta’ dipendenza. L-offerenti ma humiex meħtieġa jikkonformaw ma’ dan ir-rekwiżit għall-komponenti kollha li għalihom hemm dipendenza ta’ aktar minn 85 %, iżda biss għal mill-inqas wieħed minnhom (jiġifieri jekk ikun hemm żewġ komponenti jew aktar b’tali dipendenza għolja, l-offerenti jistgħu jagħżlu li jikkonformaw ma’ dan ir-rekwiżit għal wieħed minnhom biss). Jekk, billi jikkonforma mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 7(1), l-ewwel subparagrafu, l-offerent diġà jkun qed jiddiversifika l-provvista ta’ mill-inqas komponent wieħed li għalih l-Unjoni Ewropea għandha dipendenza ta’ aktar minn 85 %, it-tieni subparagrafu jitqies ukoll li jkun ġie osservat. Pereżempju, jekk offerent bi proġett fotovoltajku solari juża sistema fotovoltajka b’ċelloli li ma joriġinawx f’pajjiż terz li fuqu hija dipendenti l-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni tkun sabet fil-komunikazzjoni tagħha dwar l-ishma tal-provvista li joriġinaw f’pajjiżi terzi differenti (33) li s-sehem tal-provvista taċ-ċelloli fotovoltajċi minn pajjiż terz wieħed huwa ogħla minn 85 %, l-offerta tkun konformi wkoll mal-Artikolu 7(1), it-tieni subparagrafu (34). |
|
(2) |
Il-Kummissjoni ma identifikatx dipendenza għall-provvista tal-prodotti finali tat-teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26 tal-NZIA, iżda identifikat dipendenza għal wieħed jew aktar mill-komponenti speċifiċi ewlenin tagħhom: L-Istati Membri jridu jillimitaw il-parteċipazzjoni fl-irkant jew jaġġudikaw punti biss lill-offerti li fihom il-kwantità ta’ kull wieħed minn dawk il-komponenti speċifiċi ewlenin li joriġinaw f’dak il-pajjiż terz ma taqbiżx il-50 %. Dak il-limitu għandu jitkejjel fil-livell tal-proġett, u mhux fil-livell tal-prodott finali uniku. Pereżempju, jekk, fl-applikazzjoni tal-Artikolu 7(2), l-offerenti huma meħtieġa li jkollhom mhux aktar minn 50 % ta’ ċertu komponent eoliku li joriġina fil-pajjiż li fuqu hemm dipendenza, l-offerent jikkonforma ma’ dak ir-rekwiżit jekk nofs it-turbini eoliċi tiegħu ma jużawx dak il-komponent li joriġina fil-pajjiż terz ta’ dipendenza iżda n-nofs l-ieħor jużawh. Inkella, jekk kull prodott finali jkollu aktar minn komponent wieħed bħal dan u dawk il-komponenti jkunu identiċi, l-offerent jista’ jiddeċiedi li kull turbina eolika tkun tikkonsisti minn xi komponenti li joriġinaw mill-pajjiż terz ta’ dipendenza u oħrajn le. Il-fattur importanti għall-konformità mal-Artikolu 7(2) huwa li mhux aktar minn 50 % tal-komponenti rilevanti kollha użati fil-proġett iridu joriġinaw mill-pajjiż ta’ dipendenza. L-Artikolu 7(2), it-tieni subparagrafu jagħti lill-Istati Membri l-flessibbiltà li jadottaw rekwiżiti inqas stretti meta s-sehem tal-provvista ta’ komponenti speċifiċi li joriġinaw f’pajjiż terz wieħed ikun ogħla minn 85 % tal-provvista totali lill-Unjoni Ewropea. F’dan il-każ, jitqies li l-livell ta’ dipendenza fuq pajjiż terz wieħed huwa tant għoli li l-applikazzjoni stretta tal-kriterju tar-reżiljenza tista’ tipperikola s-sigurtà tal-provvista ta’ dak il-komponent. Għalhekk, l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li jistabbilixxu limitu massimu ogħla, sa 85 %, għall-komponenti li joriġinaw mill-pajjiż terz ta’ dipendenza. Dan il-limitu massimu ntgħażel biex jipprevjeni li limitu ogħla — eqreb għall-100 % — jagħmel id-dispożizzjoni ineffettiva u anke biex jippermetti diversifikazzjoni gradwali. F’dan ir-rigward, ta’ min ifakkar fil-premessa 9 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, li tistieden lill-awtoritajiet tal-irkant, meta jiddeċiedu jekk japplikawx ir-reżiljenza bħala kriterju tal-prekwalifikazzjoni jew tal-aġġudikazzjoni, “[i]qisu l-livell ta’ dipendenza tal-Unjoni fuq pajjiż terz għal dik it-teknoloġija b’emissjonijiet żero netti jew il-komponent speċifiku ewlieni tagħha, id-disponibbiltà ta’ sorsi alternattivi ta’ provvista u l-impatt li l-applikazzjoni tar-reżiljenza bħala kriterju tal-prekwalifikazzjoni minflok kriterju tal-aġġudikazzjoni jista’ jkollha fuq il-provvista ta’ dak il-komponent speċifiku ewlieni”. |
|
(3) |
Il-Kummissjoni ma ddeterminatx, fil-każ tal-enerġija eolika fuq l-art, l-enerġija eolika lil hinn mill-kosta u l-elettrolizzaturi, li aktar minn 50 % tal-provvista fl-Unjoni tal-prodott finali rilevanti tat-teknoloġija b’emissjonijiet żero netti, jew aktar minn 40 % b’sentejn konsekuttivi ta’ żieda ta’ mill-inqas 10 punti perċentwali bħala medja, toriġina minn pajjiż terz wieħed: Ir-rekwiżiti tal-Artikolu 7(1) japplikaw għall-irkantijiet għal dawk it-teknoloġiji fir-rigward tal-prodotti finali u l-komponenti speċifiċi ewlenin tagħhom li joriġinaw miċ-Ċina. Il-konformità mal-Artikolu 7(3) tiġi żgurata jekk mill-inqas 75 % tal-prodotti finali li huma parti mill-offerta jissodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 7(1) fir-rigward tal-prodotti finali u l-komponenti speċifiċi ewlenin tagħhom li joriġinaw miċ-Ċina. Pereżempju, proġett tal-enerġija eolika fuq l-art li jipparteċipa f’irkant soġġett għall-applikazzjoni tal-Artikolu 26 tal-NZIA li jippjana li jinstalla 100 turbina eolika jkollu jintrabat li mill-inqas 75 turbina jikkonformaw mar-rekwiżiti tal-Artikolu 7(1), il-punt (b), billi ma jinkludix il-prodott finali u aktar minn tliet komponenti speċifiċi ewlenin li joriġinaw miċ-Ċina. Sistemi tat-trażmissjoni diretta (inkluż il-ġeneratur) u/jew sistemi tat-trażmissjoni bil-gearbox (inkluż il-ġeneratur) ma jistgħux jiġu inklużi fil-komponenti speċifiċi ewlenin li joriġinaw miċ-Ċina (35). Ir-raġunament għal din ir-regola huwa li għal dawn it-teknoloġiji hemm riskju sinifikanti ta’ dipendenza akbar fuq l-importazzjonijiet miċ-Ċina, li jista’ jhedded is-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni Ewropea. Din il-konklużjoni hija bbażata fuq ix-xejriet attwali u mbassra tal-provvista u d-domanda għal dawn it-teknoloġiji, kemm globalment kif ukoll fil-livell tal-UE, u l-fatt li l-kapaċità tal-produzzjoni taċ-Ċina taqbeż il-50 % tal-produzzjoni globali u l-produzzjoni mbassra tagħha taqbeż b’mod sinifikanti l-miri domestiċi u d-domanda prevedibbli tagħha. Kellhom jittieħdu miżuri biex jiġi segwit l-objettiv tal-ordni pubbliku li jitneħħa r-riskju minn dipendenzi għoljin permezz tad-diversifikazzjoni tas-sorsi tal-provvista f’settur ta’ importanza strateġika. L-Artikolu 7(3) huwa mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tal-Artikolu 7(2) għall-enerġija eolika fuq l-art, l-enerġija eolika lil hinn mill-kosta u l-elettrolizzaturi meta s-sehem tal-provvista ta’ wieħed mill-komponenti speċifiċi ewlenin tagħhom li joriġina f’pajjiż terz wieħed ikun ogħla mil-limiti stabbiliti fl-Artikolu 7(2), l-ewwel subparagrafu. |
Huwa importanti li jiġi ċċarat li l-Artikolu 7 jipprevedi armonizzazzjoni sħiħa: (i) tar-rekwiżiti li jikkonċernaw l-għadd massimu ta’ komponenti li jistgħu joriġinaw f’pajjiż terz li fuqu l-Unjoni Ewropea hija dipendenti b’mod eċċessiv jew ikun hemm riskju sinifikanti ta’ dipendenza akbar; u (ii) tal-komponenti strateġiċi ewlenin. Dan ifisser li, għall-prodotti finali b’teknoloġija b’emissjonijiet żero netti u għall-komponenti speċifiċi ewlenin koperti mill-Artikolu 26 tal-NZIA, l-Istati Membri ma jistgħux jistabbilixxu numri differenti jew jidentifikaw diversi komponenti strateġiċi ewlenin biex jissodisfaw ir-rekwiżiti minimi stabbiliti fl-Artikolu 7. Fil-limiti skont l-Artikolu 7, l-offerenti għandhom iżommu l-flessibbiltà fl-għażla ta’ liema komponenti (36) biħsiebhom jiksbu mill-pajjiż terz li fuqu l-Unjoni Ewropea tiddependi b’mod eċċessiv jew li fuqu hemm riskju sinifikanti ta’ dipendenza akbar, u l-Istati Membri ma jistgħux jillimitaw din il-flessibbiltà.
Madankollu, f’każijiet fejn ir-reżiljenza tintuża bħala kriterju għall-aġġudikazzjoni fl-irkantijiet, l-Istati Membri jżommu l-possibbiltà u hjitħeġġu jippromwovu aktar id-diversifikazzjoni lil hinn minn pajjiż li fuqu l-Unjoni Ewropea tiddependi żżejjed u jmorru lil hinn mir-rekwiżiti minimi tal-Artikolu 7 billi jaġġudikaw punti ogħla lill-offerenti li jmorru lil hinn minn dawk ir-rekwiżiti minimi permezz ta’ kriterji addizzjonali għall-aġġudikazzjoni. Fil-prattika, l-Istati Membri li jkunu stabbilew rekwiżiti minimi fil-forma ta’ kriterji għall-aġġudikazzjoni allinjati mal-Artikolu 7 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni għandhom il-possibbiltà li jagħmlu dawk ir-rekwiżiti aktar ambizzjużi billi jżidu aktar kriterji għall-aġġudikazzjoni, f’termini ta’ għadd ta’ komponenti speċifiċi ewlenin addizzjonali, mar-rekwiżiti minimi. Pereżempju, f’irkant għall-użu tal-enerġija eolika fuq l-art, Stat Membru jista’ jiddeċiedi li jaġġudika ċertu għadd ta’ punti lill-offerenti li jikkonformaw mar-rekwiżiti minimi tal-Artikolu 7(1)(b) (mhux aktar minn tliet komponenti speċifiċi ewlenin joriġinaw fil-pajjiż terz ta’ dipendenza), u jaġġudika punti addizzjonali lill-offerenti li jikkonformaw ma’ rekwiżiti aktar stretti (eż. mhux aktar minn żewġ komponenti joriġinaw mill-pajjiż terz ta’ dipendenza). Meta jagħmlu dan, fir-rigward tar-rekwiżit minimu, l-Istati Membri ma jistgħux jistabbilixxu numri differenti u lanqas jidentifikaw komponenti strateġiċi ewlenin differenti biex jissodisfaw dawn ir-rekwiżiti aktar ambizzjużi.
Fir-rigward tal-kriterji kollha mhux tal-prezz skont l-Artikolu 26(2) tal-NZIA, l-Istati Membri jistgħu jikkombinaw l-applikazzjoni tal-kriterji tal-prekwalifikazzjoni u tal-aġġudikazzjoni, inklużi dawk għar-reżiljenza, biex jissodisfaw ir-rekwiżiti minimi stabbiliti skont l-Artikolu 7. Pereżempju, Stat Membru jista’ jiddeċiedi li r-rekwiżiti dwar l-għadd massimu ta’ komponenti li joriġinaw fil-pajjiż terz li fuqu l-Unjoni Ewropea hija dipendenti b’mod eċċessiv jiġu applikati bħala kriterji tal-prekwalifikazzjoni, filwaqt li r-rekwiżiti dwar l-oriġini ta’ komponenti strateġiċi ewlenin jiġu applikati bħala kriterji għall-aġġudikazzjoni (eż. mhux aktar minn tliet komponenti speċifiċi ewlenin tal-enerġija eolika fuq l-art jistgħu joriġinaw fil-pajjiż terz ta’ dipendenza u jingħataw punti tal-aġġudikazzjoni jekk is-sistema tat-trażmissjoni diretta (inkluż il-ġeneratur) u/jew is-sistema tat-trażmissjoni bil-gearbox (inkluż il-ġeneratur) ma joriġinawx f’dak il-pajjiż terz). Skont l-istess loġika, meta japplika l-Artikolu 7(2), l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li japplikaw ir-reżiljenza bħala kriterju ta’ prekwalifikazzjoni għal komponent wieħed jew aktar u bħala kriterju għall-aġġudikazzjoni għal komponent wieħed ieħor jew aktar, pereżempju biex iqisu d-disponibbiltà tal-provvista ta’ xi komponenti u l-impatt possibbli fuq il-kost meta r-reżiljenza tiġi applikata bħala kriterju ta’ prekwalifikazzjoni u mhux bħala kriterju għall-aġġudikazzjoni. Madankollu, għandu jiġi nnotat li l-Istati Membri ma jistgħux jaqsmu l-applikazzjoni ta’ rekwiżit minimu wieħed f’aktar minn kriterju wieħed li jikkombina l-kriterji ta’ prekwalifikazzjoni u l-kriterji għall-aġġudikazzjoni, pereżempju billi jistabbilixxu għall-irkant tal-enerġija eolika lil hinn mill-kosta kriterju ta’ prekwalifikazzjoni li skontu mhux aktar minn żewġ komponenti speċifiċi ewlenin jistgħu joriġinaw fil-pajjiż terz li fuqu l-Unjoni Ewropea tiddependi b’mod eċċessiv u kriterju ta’ aġġudikazzjoni simili għal żewġ komponenti speċifiċi ewlenin oħra, minħabba li l-Artikolu 7(1), il-punt (c), jipprevedi li “ma jkunux joriġinaw aktar minn erba’ komponenti speċifiċi ewlenin f’dak il-pajjiż terz”.
Fir-rigward tal-kriterji l-oħra kollha mhux tal-prezz, u kif iddikjarat fl-Artikolu 16(2) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, l-offerenti jridu jimpenjaw ruħhom li jikkonformaw mar-rekwiżiti ta’ reżiljenza fil-mument tal-offerta jew qabel, filwaqt li l-konformità reali tista’ tintwera aktar tard. L-awtoritajiet rilevanti għandhom id-diskrezzjoni li jiddeċiedu meta se jivverifikaw il-konformità reali mar-rekwiżiti, li jista’ jkun f’punti ta’ żmien differenti matul il-ħajja tal-proġett. Waqt li jkunu qed jistabbilixxu r-rekwiżiti biex tintwera l-konformità mar-reżiljenza, ikun importanti għall-Istati Membri li jqisu ż-żmien twil meħtieġ għall-eżekuzzjoni tal-biċċa l-kbira tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli u kemm huwa diffiċli għall-offerenti u għall-manifatturi li jkunu jafu sew minn qabel mingħand liema fornitur se jġibu l-prodotti finali u l-komponenti speċifiċi ewlenin tagħhom, parzjalment minħabba l-varjabbiltà tal-katina tal-provvista globali u tad-domanda għal ċerti prodotti u komponenti. Għalhekk ikun diffiċli għall-offerenti li juru l-konformità mar-rekwiżiti tar-reżiljenza fil-mument tal-offerta, li, speċjalment għal proġetti kbar u kumplessi, spiss tippreċedi l-ikkummissjonar reali tal-proġett b’diversi snin.
Rigward it-turija tal-konformità mal-kriterju tar-reżiljenza, l-Artikolu 16(5) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jipprevedi li “Il-konformità mal-kriterji msemmija fl-Artikolu 7 għandha tiġi vvalutata billi l-offerenti jintalbu jipprovdu dokumentazzjoni doganali f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, meta disponibbli, u dokumenti rilevanti oħra li juru l-oriġini jew il-post ta’ assemblaġġ tat-teknoloġija b’emissjonijiet żero netti jew il-komponenti speċifiċi ewlenin tagħha, inklużi fatturi jew kwalunkwe mezz ieħor.”. Ir-Regolament (UE) Nru 952/2013 jistabbilixxi r-regoli u l-proċeduri għall-operazzjonijiet doganali fl-UE, li jinkludu l-kunċett ta’ regoli ta’ oriġini biex jiġi identifikat il-post tal-oriġini ta’ prodott. Ir-regoli tal-oriġini mhux preferenzjali huma indikati fit-“Tabella ta’ lista ta’ regoli li jagħtu oriġini mhux preferenzjali lill-prodotti (skont il-klassifikazzjoni fin-NM)” tal-Kummissjoni Ewropea. L-Anness I tal-gwida għall-Artikolu 28 (37) juri l-intestaturi tas-Sistema Armonizzata assoċjati mat-teknoloġiji b’emissjonijiet żero netti li huma l-aktar rilevanti għall-Artikolu 26, kif ukoll għall-Artikolu 28, tal-NZIA. Dawn l-intestaturi jistgħu jiġu vverifikati mat-tabella tal-Kummissjoni Ewropea biex jiġu ddeterminati r-regoli tal-oriġini mhux preferenzjali applikabbli skont il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni. L-offerenti għandhom jipprovdu dikjarazzjonijiet doganali bħala d-dokumentazzjoni ewlenija biex juru l-konformità mal-kriterju tar-reżiljenza.
Għall-oriġini mhux preferenzjali, japplika l-prinċipju ta’ evidenza libera, li jfisser li tista’ tintuża firxa wiesgħa ta’ dokumenti u ta’ evidenza affidabbli biex jiġi pprovat il-post tal-manifattura jew tal-assemblaġġ ta’ prodott kif iddikjarat fid-dikjarazzjonijiet doganali. Dawn id-dokumenti jistgħu jinkludu fatturi, numri tal-ID tal-prodott, numri jew kodiċijiet tas-serje, nameplates, ċertifikati tal-oriġini, poloz ta’ kargu u dokumenti oħra tat-trasport, listi ta’ materjali, dikjarazzjonijiet tal-fornituri, noti ta’ konsenja, kuntratti mal-fornituri, ċertifikati ta’ spezzjonijiet fil-fabbrika jew sistemi ta’ eżekuzzjoni tal-manifattura. Filwaqt li l-kontribut għar-reżiljenza jista’ jeħtieġ li jiġi vverifikat għal kull komponent speċifiku ewlieni ta’ prodott finali ta’ teknoloġija b’emissjonijiet żero netti (f’diversi livelli tal-katina tal-valur tiegħu), id-dikjarazzjonijiet doganali jipprovdu biss informazzjonidwar l-oriġini tal-komponenti speċifiċi ewlenin importati fl-UE, u mhux dwar komponenti speċifiċi ewlenin oħra, pereżempju dawk f’livell sussegwenti tal-katina tal-valur, jew dawk prodotti fl-UE.
Għal din ir-raġuni, l-Artikolu 16(5) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jiddikjara li d-dokumentazzjoni doganali għandha tiġi pprovduta fejn disponibbli u tista’ tiġi ssupplimentata b’dokumenti rilevanti oħra li juru l-oriġini jew il-post tal-assemblaġġ tal-prodotti finali ta’ teknoloġija b’emissjonijiet żero netti u tal-komponenti speċifiċi ewlenin f’konformità mar-regoli tal-oriġini mhux preferenzjali tagħhom. Pereżempju, fil-każ ta’ modulu fotovoltajku, id-dikjarazzjoni doganali tipprovdi informazzjoni biss dwar l-oriġini tal-modulu nnifsu. Sabiex tiġi ddeterminata l-oriġini tal-komponenti speċifiċi ewlenin sottostanti (jiġifieri l-ħġieġ solari, iċ-ċelloli fotovoltajċi, il-wejfers solari, l-ingotti tas-siliċju ta’ grad fotovoltajku u l-polisiliċju ta’ grad fotovoltajku) huma neċessarji dokumenti oħra fost dawk elenkati hawn fuq. L-Artikolu 16(5) isemmi l-fatturi bħala dokument ta’ sostenn possibbli li jista’ jintuża għal din il-fini. Madankollu, l-Istati Membri jistgħu jirrikjedu dokumenti oħra jekk jipprovdu informazzjoni affidabbli li torbot il-prodotti mal-post tal-manifattura jew tal-assemblaġġ tagħhom. Dawn id-dokumenti jistgħu jinkludu numri tal-ID tal-prodott, numri jew kodiċijiet tas-serje, nameplates, ċertifikati tal-oriġini, poloz ta’ kargu u dokumenti oħra tat-trasport, listi ta’ materjali, dikjarazzjonijiet tal-fornituri, noti ta’ konsenja, kuntratti mal-fornituri, ċertifikati ta’ spezzjonijiet fil-fabbrika jew sistemi ta’ eżekuzzjoni tal-manifattura. Jekk offerent jonqos milli jipproduċi dokument rilevanti li juri l-oriġini jew il-post tal-assemblaġġ ta’ prodott finali jew ta’ komponent speċifiku ewlieni, l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw awtomatikament li dawk il-prodotti finali jew il-komponenti speċifiċi ewlenin joriġinaw jew ġew assemblati f’pajjiż li fuqu l-UE għandha dipendenza għolja.
Jekk ikunu meħtieġa bidliet fil-fornituri matul l-implimentazzjoni tal-proġett, dawn għandhom jikkonformaw mal-kriterji stabbiliti fl-irkant oriġinali li fih tkun intgħażlet l-offerta. Pereżempju, meta jkunu ġew applikati l-kriterji tar-reżiljenza, is-sostituzzjonijiet tal-komponenti fi proġett għandhom ikunu permessi biss jekk jikkonformaw mal-kontribut għar-reżiljenza kif indirizzat inizjalment. L-eċċezzjonijiet għal dan għandhom japplikaw biss jekk il-konformità mal-kriterji tal-irkant tirriżulta f’inkompatibbiltajiet tekniċi.
4.5. Kontribut għas-sostenibbiltà
F’konformità mal-Artikolu 26(2) tal-NZIA, l-Istati Membri għandhom jivvalutaw il-kontribut tal-irkantijiet għas-sostenibbiltà billi jeżaminaw is-sostenibbiltà ambjentali tal-offerti jew il-kontribut tagħhom għall-innovazzjoni jew għall-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija.
4.5.1. Sostenibbiltà ambjentali
Il-kontribut ta’ rkant għas-sostenibbiltà jista’ jiġi vvalutat billi jiġu stabbiliti kriterji ta’ sostenibbiltà ambjentali mhux tal-prezz li jivvalutaw l-impatt fuq il-klima u l-ambjent. Dawn il-kriterji jridu jmorru lil hinn mir-rekwiżiti minimi stabbiliti mil-liġi applikabbli, inkluż id-dritt nazzjonali u tal-UE. Kif iċċarat fil-premessa 16 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni, l-Istati Membri jistgħu, meta jfasslu l-kriterji ta’ sostenibbiltà ambjentali, japplikaw wieħed jew aktar mill-kriterji tas-sostenibbiltà ambjentali stabbiliti fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni jew kriterji oħra li huma jqisu rilevanti. Jekk l-Istati Membri jagħżlu li japplikaw il-kriterji żviluppati fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni, iridu jsegwu l-metodoloġija stabbilita fir-Regolament.
Għall-impronta tal-karbonju, bħalissa ma hemm stabbilita l-ebda metodoloġija vinkolanti armonizzata tal-Unjoni għat-teknoloġiji fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni. Il-Kummissjoni ħabbret li se taħdem biex tissimplifika u tarmonizza l-metodoloġiji tal-kontabbiltà tal-karbonju (38). Bħala parti mir-Regolament li jistabbilixxi qafas għall-iffissar tar-rekwiżiti tal-ekodisinn għall-prodotti sostenibbli (39), il-Kummissjoni tista’ taħdem fuq l-informazzjoni relatata mal-indikaturi ambjentali taċ-ċiklu tal-ħajja, bħall-impronta tal-karbonju. Dan ikun differenti mir-rekwiżiti tat-tikkettar tal-enerġija u minn indikaturi oħra tas-sostenibbiltà ambjentali, bħar-riċiklabbiltà.
Sadanittant, ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni jipprovdi informazzjoni dwar liema prinċipji għandha ssegwi tali valutazzjoni tal-impronta tal-karbonju (abbażi ta’ valutazzjoni taċ-ċiklu tal-ħajja – LCA) – f’termini ta’ rekwiżiti ta’ trasparenza u ta’ kwalità tad-data. Dan għandu jiżgura wkoll li l-impronta tal-karbonju tkopri għadd ta’ fażijiet taċ-ċiklu tal-ħajja. Peress li d-disponibbiltà u l-affidabbiltà tad-data biex jiġu koperti l-fażijiet kollha tal-LCA jistgħu jvarjaw, dan għandu jitqies meta jiġu stabbiliti l-limiti tas-sistema u s-suppożizzjonijiet għall-impronta tal-karbonju (40).
4.5.2. Innovazzjoni
Il-kriterju tal-innovazzjoni għandu l-għan li jiżgura li meta l-innovazzjoni tiġi integrata f’irkant, il-proġetti rebbieħa juru titjib tanġibbli fuq l-ogħla livell ta’ żvilupp tekniku attwali. Filwaqt li jirrikonoxxi li l-innovazzjoni jista’ jkollha varjetà ta’ effetti, ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni ma jimponix restrizzjonijiet fuq l-oqsma li fihom għandha sseħħ din l-innovazzjoni. Minflok, dawk l-oqsma se jiġu mmarkati matul il-proċess tad-disinn tal-irkant, abbażi tal-objettivi speċifiċi ta’ innovazzjoni stabbiliti mill-Istati Membri li jorganizzaw l-irkant. Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni jiddistingwi bejn irkantijiet ta’ innovazzjoni pura u rkantijiet li jinkludu xi aspetti innovattivi iżda jiffokaw primarjament fuq l-użu. Għaldaqstant, ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni jimponi diversi obbligi skont in-natura tal-innovazzjoni li tkun qed titfittex.
4.5.3. Integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija
“L-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija”, kif definita fl-NZIA, tirreferi għaż-żieda fl-integrazzjoni tal-enerġija rinnovabbli fis-sistema tal-elettriku u l-kisba ta’ effiċjenza fil-livell tas-sistema, inkluż bejn il-vetturi tal-enerġija, l-infrastrutturi u s-setturi tad-domanda. L-objettiv ġenerali tal-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija huwa li jiġu pprovduti servizzi tal-enerġija ħielsa mill-fjuwils fossili, flessibbli, affidabbli u effiċjenti fir-riżorsi, bl-inqas kost possibbli.
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni jistabbilixxi l-kriterji mhux tal-prezz għall-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija fl-irkantijiet tal-enerġija rinnovabbli biex jgħin fit-tnaqqis tal-kostijiet tas-sistema tal-enerġija billi jindirizza l-impatt tat-tħaddim tal-proġetti tal-enerġija rinnovabbli fuq is-sistema. Il-kontribut tal-offerti għall-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija għandu jiġi vvalutat skont ħilithom biex jgħinu fit-tnaqqis tal-ħtiġijiet tas-sistema, abbażi ta’ tliet dimensjonijiet: (1) il-flessibbiltà temporali, (2) l-impatt tal-lokalità u (3) l-konnessjonijiet bejn il-vetturi tal-enerġija.
L-Artikolu 15 għandu l-għan li jiżgura li jitqiesu t-tliet dimensjonijiet kollha, u mhux biss pereżempju l-flessibbiltà temporali. Ir-raġuni hija li, minn perspettiva ta’ integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija, id-dimensjonijiet kollha huma interdipendenti, u dan jagħmilha diffiċli li jiġu sseparati. Għalkemm ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni jirrikjedi li t-tliet dimensjonijiet kollha jitqiesu fid-disinn ta’ rkant, dan ma jirrikjedix li dawn kollha jiġu implimentati bħala parti mill-kriterju mhux tal-prezz tal-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija.
(1) Ir-Regolament (UE) 2024/1735 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Ġunju 2024 dwar l-istabbiliment ta’ qafas ta’ miżuri għat-tisħiħ tal-ekosistema Ewropea tal-manifattura ta’ teknoloġija b’emissjonijiet żero netti u li jemenda r-Regolament (UE) 2018/1724 (ĠU L, 2024/1735, 28.6.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1735/oj).
(2) Draghi, M. (2024), The Future of European Competitiveness, Brussell: Il-Kummissjoni Ewropea. Disponibbli fuq: The Draghi report on EU competitiveness (aċċessat: 12.3.2026).
(3) “Il-gwida tal-Kummissjoni se tkun kruċjali biex takkumpanja lill-Istati Membri fid-definizzjoni u fl-applikazzjoni ta’ kriterji ċari, trasparenti u komparabbli li huma faċli biex wieħed jaċċessahom, japplikahom u jkejjilhom.” – Ir-rapport Draghi.
(4) Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Mejju 2024 dwar id-disinn tal-irkanti għall-enerġija rinnovabbli (C(2024) 2650).
(5) Il-limitu ta’ 30 % għandu jiġi kkalkolat bl-użu ta’ metrika simili għall-volum kollu rkantat, kemm jekk kapaċità kif ukoll jekk ġenerazzjoni.
(6) Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2025/1176 tat-23 ta’ Mejju 2025 li jispeċifika l-kriterji tal-prekwalifikazzjoni u tal-aġġudikazzjoni għall-irkantijiet għall-varar tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (ĠU L, 2025/1176, 18.6.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/1176/oj).
(7) Id-Direttiva 2009/81/KE, id-Direttiva 2014/23/UE, id-Direttiva 2014/24/UE jew id-Direttiva 2014/25/UE (ĠU L 216, 20.8.2009, p. 76, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/81/oj).
(8) Spazju riżervat għal referenza għall-Gwida dwar l-Artikolu 25 tal-NZIA.
(9) Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni — Gwida dwar l-implimentazzjoni tal-Artikolu 28 tar-Regolament (UE) 2024/1735 dwar l-istabbiliment ta’ qafas ta’ miżuri għat-tisħiħ tal-ekosistema Ewropea tal-manifattura ta’ teknoloġija b’emissjonijiet żero netti u li jemenda r-Regolament (UE) 2018/1724 (NZIA) (ĠU C, C/2026/123, 7.1.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/123/oj).
(10) Id-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2018 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (riformulazzjoni) (ĠU L328, 21.12.2018, p. 82, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2018/2001/oj).
(11) Għandu jiġi nnotat li t-teknoloġiji tal-batterija u tal-ħżin tal-enerġija jistgħu madankollu jiġu promossi bl-applikazzjoni tal-kriterju tal-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija.
(12) Id-Direttiva 2009/81/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill jew id-Direttiva 2014/23/UE, 2014/24/UE jew 2014/25/UE.
(13) Jekk Stat Membru jagħti għajnuna għall-investiment jew għat-tħaddim għall-installazzjonijiet fotovoltajċi permezz ta’ rkant, l-Artikolu 26 tal-NZIA jippermetti li l-kriterji tal-NZIA jintużaw bħala:
|
— |
kriterji ta’ eliġibbiltà; jew |
|
— |
kriterji għall-aġġudikazzjoni (jiġifieri li jingħataw aktar punti għal proġetti li jikkonformaw mal-kriterji tal-NZIA fl-irkant). |
Pereżempju, għall-appoġġ mogħti lill-PV, l-istess kostijiet eliġibbli (il-kostijiet tal-akkwist tal-PV) ma jistgħux jiġu appoġġati permezz ta’ miżura oħra ta’ appoġġ. Għalhekk, il-PV ma tistax tiġi appoġġata permezz ta’ miżura separata ta’ għajnuna għall-investiment (pereżempju, b’kumpens finanzjarju addizzjonali skont l-Artikolu 28 tal-NZIA).
Jekk Stat Membru jagħti għajnuna għall-investiment għall-akkwist ta’ PV barra rkant (eż. abbażi tal-intensitajiet tal-għajnuna), l-Artikolu 28 tal-NZIA jippermetti:
|
— |
kriterji mhux tal-prezz li għandhom jintużaw bħala kriterji ta’ eliġibbiltà; jew |
|
— |
kumpens finanzjarju addizzjonali li għandu jingħata għall-PV konformi mal-NZIA fil-limiti tal-intensità tal-għajnuna tar-regoli rilevanti dwar l-għajnuna mill-Istat. Dawn il-limiti tal-intensità tal-għajnuna huma ddeterminati mid-dispożizzjonijiet applikabbli tar-Regolament Ġenerali ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, il-Qafas għall-Għajnuna mill-Istat tal-Patt għal Industrija Nadifa jew il-Linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-klima, għall-ħarsien tal-ambjent u għall-enerġija (CEEAG). |
L-istess kostijiet eliġibbli ma jistgħux jiġu appoġġati taħt aktar minn miżura ta’ appoġġ waħda. Dan ifisser li PV li tingħata għajnuna għall-investiment barra mill-irkant (pereżempju, b’kumpens finanzjarju addizzjonali skont l-Artikolu 28 tal-NZIA) ma tistax tirċievi appoġġ għall-istess kostijiet eliġibbli (il-kostijiet tal-akkwiżizzjoni tal-PV) taħt miżura ta’ appoġġ oħra fejn, pereżempju, l-għajnuna tingħata permezz ta’ rkant (irrispettivament minn jekk l-irkant jaqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 26 tal-NZIA).
Għalhekk, meta jingħata appoġġ, ma huwiex possibbli li jkun hemm sitwazzjoni fejn japplikaw kemm l-Artikolu 26 kif ukoll l-Artikolu 28 tal-NZIA.
(14) Fil-lista tal-prodotti finali u l-komponenti speċifiċi ewlenin stabbilita fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2025/1178.
(15) Dan huwa possibbli biss jekk l-inklużjoni ta’ din il-ponderazzjoni ogħla għal kriterji mhux tal-prezz ma twassalx għall-klassifikazzjoni mill-ġdid ta’ miżura ta’ “ebda għajnuna” bħala miżura ta’ għajnuna mill-Istat skont l-Avviż tal-Kummissjoni dwar il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat kif imsemmi fl-Artikolu 107(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, (ĠU C 262, 19.7.2016, p. 1).
(16) CEEAG, il-punti 49 u 50, u l-punt (15)(d) tas-CISAF:
Għall-iskemi ta’ appoġġ approvati taħt is-CEEAG: “Bħala regola ġenerali, il-kriterji tal-għażla użati biex jiġu klassifikati l-offerti [meta tingħata għajnuna mill-Istat] u, fl-aħħar mill-aħħar, għall-allokazzjoni tal-għajnuna fil-proċess ta’ offerti kompetittivi għandhom iqiegħdu l-kontribut għall-objettivi ewlenin tal-miżura f’relazzjoni diretta jew indiretta mal-ammont tal-għajnuna mitlub mill-applikant. Dan jista’ jiġi espress, pereżempju, f’termini ta’ għajnuna għal kull unità ta’ ħarsien tal-ambjent jew għajnuna għal kull unità ta’ enerġija. Jista’ jkun xieraq ukoll li jiġu inklużi kriterji oħra tal-għażla li ma humiex direttament jew indirettament relatati mal-objettivi ewlenin tal-miżura. F’każijiet bħal dawn, dawn il-kriterji l-oħra ma jistgħux jammontaw għal aktar minn 30 % tal-ponderazzjoni tal-kriterji tal-għażla kollha. L-Istat Membru jrid jipprovdi ġustifikazzjoni għall-approċċ propost u jiżgura li dan ikun xieraq għall-objettivi segwiti.”
Għal skemi ta’ appoġġ approvati taħt is-CISAF: “‘proċess kompetittiv ta’ offerti’ tfisser proċess ta’ offerti li jikkonforma mal-kundizzjonijiet kollha li ġejjin: (i) miftuħ, ċar, trasparenti u nondiskriminatorju, abbażi ta’ kriterji oġġettivi, definiti ex ante f’konformità mal-objettiv tal-miżura u l-minimizzazzjoni tar-riskju ta’ offerti strateġiċi; (ii) b’mill-inqas 70 % fil-kriterji tal-għażla totali użati għall-klassifikazzjoni tal-offerti definiti f’termini ta’ għajnuna għal kull unità ta’ protezzjoni ambjentali (bħal għajnuna għal kull unità ta’ output tal-enerġija ta’ referenza jew kapaċità installata jew servizz ta’ flessibbiltà pprovdut skont it-Taqsima 4, jew EUR għal kull tunnellata ta’ CO2 li tkun tnaqqset jew unità ta’ enerġija ffrankata skont it-Taqsima 5);…”
(17) Dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni, Gwida għall-Istati Membri dwar id-disinn tal-irkantijiet għall-enerġija rinnovabbli – li jakkumpanja d-dokument Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar id-disinn tal-irkanti għall-enerġija rinnovabbli (C(2024) 2650).
(18) Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni – Linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-klima, għall-ħarsien tal-ambjent u għall-enerġija, 2022 (ĠU C 80, 18.2.2022, p. 1).
(19) Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Qafas għall-miżuri ta’ Għajnuna mill-Istat biex jappoġġaw il-Patt għal Industrija Nadifa (ĠU C, C/2025/3602, 4.7.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/3602/oj).
(20) Id-Direttiva 2013/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar id-dikjarazzjonijiet finanzjarji annwali, id-dikjarazzjonijiet finanzjarji kkonsolidati u r-rapporti relatati ta’ ċerti tipi ta’ impriżi, u li temenda d-Direttiva 2006/43/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttivi tal-Kunsill 78/660/KEE u 83/349/KEE (ĠU L 182, 29.6.2013, p. 19, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2013/34/oj).
(21) Id-Direttiva (UE) 2022/2555 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta’ Diċembru 2022 dwar miżuri għal livell għoli komuni ta’ ċibersigurtà madwar l-Unjoni kollha, li temenda r-Regolament (UE) Nru 910/2014 u d-Direttiva (UE) 2018/1972, u li tħassar id-Direttiva (UE) 2016/1148 (id-Direttiva NIS 2) (ĠU L 333, 27.12.2022, p. 80, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2022/2555/oj).
(22) https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/factpages/cyber-resilience-act-implementation.
(23) https://digital-strategy.ec.europa.eu/mt/library/cyber-resilience-act-implementation-frequently-asked-questions.
(24) https://www.enisa.europa.eu/.
(25) https://digital-strategy.ec.europa.eu/mt/policies/cra-manufacturers.
(26) Hernandez Ramos, J.L., Karopoulos, G., Nai Fovino, I., Spigolon, R., Sportiello L., Steri, G., Gorniak, S., Magnabosco, P., Atoui, R., Crippa Martinez, C., Cyber Resilence Act Requirements Standards Mapping, Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2024, https://data.europa.eu/doi/10.2760/905934, JRC137340.
(27) Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar Qafas għal Rispons Diplomatiku Konġunt tal-UE għal Attivitajiet Ċibernetiċi Malizzjużi (“Għodda tad-Diplomazija Diġitali”), id-19 ta’ Ġunju 2017.
(28) Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2019/796 tas-17 ta’ Mejju 2019 dwar miżuri restrittivi kontra attakki ċibernetiċi li jheddu l-Unjoni jew l-Istati Membri tagħha (ĠU L 129I, 17.5.2019, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/796/oj).
(29) Ir-Regolament (UE) 2019/881 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ April 2019 dwar l-ENISA (l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għaċ-Ċibersigurtà) u dwar iċ-ċertifikazzjoni taċ-ċibersigurtà tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 526/2013 (l-Att dwar iċ-Ċibersigurtà) (ĠU L 151, 7.6.2019, p. 15, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/881/oj).
(30) Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2025/1178 tat-23 ta’ Mejju 2025 dwar l-istabbiliment ta’ regoli għall-applikazzjoni tar-Regolament (UE) 2024/1735 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-lista tal-prodotti finali tat-teknoloġiji b’emissjonijiet żero netti u l-komponenti speċifiċi ewlenin tagħhom għall-finijiet tal-valutazzjoni tal-kontribut għar-reżiljenza (ĠU L, 2025/1178, 18.6.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2025/1178/oj).
(31) Dijagramma sekwenzjali għall-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli hija pprovduta fl-Anness ta’ din il-Komunikazzjoni.
(32) Aktar minn 50 % tal-provvista fl-Unjoni Ewropea minn pajjiż terz wieħed jew mill-inqas 40 % tal-provvista fl-Unjoni Ewropea minn pajjiż terz wieħed b’żieda ta’ mill-inqas 10 punti perċentwali bħala medja għal sentejn konsekuttivi. L-aħħar komunikazzjoni: Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2025/9034 tat-18 ta’ Ġunju 2025 (ĠU C, C/2025/3236, 18.6.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/3236/oj).
(33) Komunikazzjoni tal-Kummissjoni li tipprovdi informazzjoni aġġornata biex jiġu ddeterminati l-ishma tal-provvista tal-Unjoni Ewropea ta’ prodotti finali u l-komponenti speċifiċi ewlenin tagħhom li joriġinaw minn pajjiżi terzi differenti skont ir-Regolament (UE) 2024/1735 dwar l-istabbiliment ta’ qafas ta’ miżuri għat-tisħiħ talekosistema Ewropea tal-manifattura ta’ teknoloġija b’emissjonijiet żero netti (l-Att dwar l-Industrija b’Emissjonijiet Żero Netti) (ĠU C, C/2025/3236, 18.6.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/3236/oj).
(34) Eżempju ta’ kriterju ta’ eliġibbiltà għar-reżiljenza għat-teknoloġija PV għas-sena 2026:
“B’mod partikolari, il-prodotti finali u l-komponenti speċifiċi ewlenin tal-installazzjoni elenkati fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2025/1178 ma għandhomx, skont it-tip, jiġu assemblati jew prodotti f’pajjiż terz li għalih il-Kummissjoni tkun iddeterminat skont l-Artikolu 29(2) tal-Att dwar l-Industrija b’Emissjonijiet Żero Netti li aktar minn 50 % tal-provvista fl-Unjoni tal-prodotti finali toriġina f’pajjiż terz wieħed, jew li l-provvista fl-Unjoni ta’ prodotti finali li joriġinaw f’pajjiż terz wieħed żdiedet bħala medja b’mill-inqas 10 punti perċentwali għal sentejn konsekuttivi u tilħaq mill-inqas 40 % tal-provvista fl-Unjoni, u b’mod partikolari:
|
(a) |
il-modulu fotovoltajku ma jiġix assemblat f’dak il-pajjiż terz; |
|
(b) |
iċ-ċelloli fotovoltajċi ma joriġinawx f’dak il-pajjiż terz; |
|
(c) |
l-invertituri ma joriġinawx f’dak il-pajjiż terz; |
|
(d) |
mill-inqas komponent speċifiku ewlieni ieħor li jinsab fil-lista stabbilita fl-Anness tar-Regolament (UE) 2025/1178 ma joriġinax f’dak il-pajjiż terz.” |
(35) Eżempju ta’ kriterju ta’ eliġibbiltà tar-reżiljenza għat-teknoloġija eolika lil hinn mill-kosta għall-2026:
“Fl-applikazzjoni tiegħu, l-applikant irid jintrabat li jiddiversifika l-provvista tiegħu billi jipprojbixxi, għal mill-inqas 75 % tat-turbini eoliċi fil-proġett, l-akkwist ta’ provvisti mir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina għal:
|
— |
it-turbina eolika lil hinn mill-kosta (= il-prodott finali) u |
|
— |
il-ġeneratur (= komponent speċifiku ewlieni obbligatorju) u |
|
— |
tliet komponenti speċifiċi ewlenin oħra, skont l-għażla tal-applikant minn fost id-disa’ komponenti speċifiċi ewlenin tat-turbina eolika. Il-lista tad-disa’ komponenti speċifiċi ewlenin għat-turbini eoliċi hija stabbilita fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2025/1178 tat-23 ta’ Mejju 2025. |
Barra minn hekk, fl-applikazzjoni tiegħu, l-applikant irid jintrabat li mhux aktar minn 85 % tal-kalamiti permanenti tal-proġett jiġu mir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina.”
(36) fil-lista tal-prodotti finali u l-komponenti speċifiċi ewlenin stabbilita fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) 2025/1178.
(37) Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni – Gwida dwar l-implimentazzjoni tal-Artikolu 28 tar-Regolament (UE) 2024/1735 dwar l-istabbiliment ta’ qafas ta’ miżuri għat-tisħiħ tal-ekosistema Ewropea tal-manifattura ta’ teknoloġija b’emissjonijiet żero netti u li jemenda r-Regolament (UE) 2018/1724 (NZIA) (ĠU C, C/2026/123, 7.1.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/123/oj).
(38) Il-Komunikazzjoni “Il-Patt għal Industrija Nadifa: Pjan direzzjonali konġunt għall-kompetittività u d-dekarbonizzazzjoni” (COM(2025) 85).
(39) Ir-Regolament (UE) 2024/1781 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Ġunju 2024 li jistabbilixxi qafas għall-istabbiliment ta’ rekwiżiti tal-ekodisinn għal prodotti sostenibbli, li jemenda d-Direttiva (UE) 2020/1828 u r-Regolament (UE) 2023/1542 u li jħassar id-Direttiva 2009/125/KE (ĠU L, 2024/1781, 28.6.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1781/oj).
(40) Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/2279 tista’ titqies bħala referenza rilevanti għad-data u l-gwida speċifiċi għall-iżvilupp.
ANNESS 1
Dijagramma sekwenzjali tal-kriterju tar-reżiljenza
ANNESS 2
Eżempju ta’ installazzjonijiet fotovoltajċi konformi mal-NZIA skont l-Artikolu 7(1) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni
ANNESS 3
Eżempju ta’ turbina fuq l-art konformi mal-NZIA skont l-Artikolu 7(3) tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/4113/oj
ISSN 1977-0987 (electronic edition)