<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-590/17</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62017CJ0590</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:232">EU:C:2019:232</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>8</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>8</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Wyrok z dnia <DATE ISO="20190321">21.3.2019 r.</DATE> – Sprawa C‑590/17</HT></P><P><HT TYPE="SC">Pouvin i Dijoux</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (trzecia izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20190321">21 marca 2019 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="STAR" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: francuski.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Dyrektywa 93/13/EWG</KEYWORD><KEYWORD>Zakres stosowania</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 2 lit. b) i c)</KEYWORD><KEYWORD>Pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/> i <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>przedsiębiorcy<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/></KEYWORD><KEYWORD>Sfinansowanie nabycia nieruchomości stanowiącej główne miejsce zamieszkania</KEYWORD><KEYWORD>Pożyczka na zakup nieruchomości udzielona przez pracodawcę pracownikowi i jego małżonkowi będącemu współpożyczkobiorcą solidarnym</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>W sprawie C‑590/17</P><P>mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Cour de cassation (sąd kasacyjny, Francja) postanowieniem z dnia <DATE ISO="20171004">4 października 2017 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20171012">12 października 2017 r.</DATE>, w postępowaniu:</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">Henri Pouvin,</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Marie Dijoux</HT>, małżonka Henriego Pouvina,</P></PLAINTIFS><AGAINST>przeciwko</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">Électricité de France (EDF),</HT></P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (trzecia izba),</P><P>w składzie: M. Vilaras, prezes czwartej izby, pełniący obowiązki prezesa trzeciej izby, J. Malenovský, L. Bay Larsen, M. Safjan (sprawozdawca) i D. Šváby, sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: M. Bobek,</P><P>sekretarz: R. Şereş, administratorka,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu <DATE ISO="20180912">12 września 2018 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>rozważywszy uwagi przedstawione:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>w imieniu H. Pouvina oraz M. Dijoux, małżonki H. Pouvina, przez J. Buk Lament, avocate,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Électricité de France (EDF) przez E. Piwnicę, avocat,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu francuskiego przez D. Colasa, J. Trabanda i A.L. Desjonquères, działających w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu greckiego przez M. Tassopoulou, D. Tsagkaraki, C. Fatourou i K. Georgiadisa, działających w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><?PAGE NO="2"?><ITEM><P>w imieniu Komisji Europejskiej przez N. Ruiza Garcíę i C. Valero, działających w charakterze pełnomocników,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu <DATE ISO="20181115">15 listopada 2018 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 lit. b) i c) dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia <DATE ISO="19930405">5 kwietnia 1993 r.</DATE> w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="095" PAGE.FIRST="29" DATE.PUB="1993">Dz.U. 1993, L 95, s. 29</REF.DOC.OJ> – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 15, t. 2, s. 288).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Henrim Pouvinem i Marie Dijoux, małżonką H. Pouvina, a Électricité de France (EDF) w przedmiocie żądania zapłaty pozostałych kwot należnych w ramach pożyczki na zakup nieruchomości, jakiej spółka ta udzieliła powyższym małżonkom.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Motywy dziewiąty, dziesiąty i czternasty dyrektywy 93/13 stanowią:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>[…] nabywcy towarów i usług powinni być chronieni przed nadużyciami ze strony sprzedawców lub dostawców [przedsiębiorców], w szczególności przed jednostronnymi standardowymi umowami i nieuczciwym wyłączaniem z umów podstawowych praw;</P><P>bardziej skuteczną ochronę konsumenta można osiągnąć poprzez przyjęcie jednolitych norm prawnych dotyczących nieuczciwych warunków; powyższe normy powinny odnosić się do wszelkich umów zawieranych pomiędzy sprzedawcami lub dostawcami [przedsiębiorcami] a konsumentami; przy czym niniejsza dyrektywa nie będzie dotyczyła między innymi umów o pracę, umów dotyczących sukcesji praw, umów dotyczących praw z zakresu prawa rodzinnego oraz umów dotyczących tworzenia i organizowania spółek lub porozumień partnerskich;</P><P>[…]</P><P>niniejsza dyrektywa odnosi się również do handlu, przedsiębiorstw i zawodów [działalności zawodowej] o charakterze publicznym<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>.</P></CONSID></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej dyrektywy:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>Celem niniejszej dyrektywy jest zbliżenie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich odnoszących się do nieuczciwych warunków umownych w umowach zawieranych pomiędzy sprzedawcą lub dostawcą [przedsiębiorcą] a konsumentem<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Artykuł 2 wspomnianej dyrektywy przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>Do celów niniejszej dyrektywy:</P><P>[…]</P><?PAGE NO="3"?><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>konsument<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="00AB" ID="QE0006"/> oznacza każdą osobę fizyczną, która w umowach objętych niniejszą dyrektywą działa w celach niezwiązanych z handlem, przedsiębiorstwem lub zawodem [działalnością handlową lub zawodową];</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>sprzedawca lub dostawca<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="00AB" ID="QE0007"/> [<QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>przedsiębiorca<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="00AB" ID="QE0008"/>] oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która w umowach objętych niniejszą dyrektywą działa w celach dotyczących handlu, przedsiębiorstwa lub zawodu [swojej działalności handlowej lub zawodowej], bez względu na to, czy należy do sektora publicznego czy prywatnego<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo francuskie</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Artykuł L. 132‑1 code de la consommation (kodeksu konsumenckiego), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, dokonał transpozycji dyrektywy 93/13 do prawa francuskiego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Na podstawie akapitu pierwszego tego artykułu:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>W umowach zawartych między przedsiębiorcami a osobami niebędącymi przedsiębiorcami, lub konsumentami, nieuczciwe są warunki, których celem lub skutkiem jest stworzenie, na niekorzyść osoby niebędącej przedsiębiorcą, lub konsumenta, znaczącej nierównowagi pomiędzy prawami i obowiązkami stron umowy<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Postępowanie główne i pytania prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="19950403">3 kwietnia 1995 r.</DATE> EDF udzielił H. Pouvinowi, pracownikowi tej spółki, oraz jego małżonce (zwanym dalej łącznie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>pożyczkobiorcami<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>) pożyczki w celu wsparcia nabycia własności nieruchomości stanowiącej ich główne miejsce zamieszkania, w wysokości <FT TYPE="DECIMAL">57625,73</FT> EUR, podlegającej spłacie w 240 miesięcznych ratach, podzielonych na dwa dziesięcioletnie okresy spłaty, według stawki, odpowiednio, 4,75% i 8,75% (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>umową pożyczki<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Artykuł 7 umowy pożyczki przewidywał jej rozwiązanie z mocy prawa, w sytuacji gdy pożyczkobiorca, z jakiegokolwiek powodu, przestanie być członkiem personelu EDF. Skutkiem tej klauzuli była natychmiastowa wymagalność zwrotu kapitału pożyczki w wypadku rozwiązania umowy o pracę, nawet jeśli pożyczkobiorcy nie uchybili żadnemu ze spoczywających na nich zobowiązań.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>H. Pouvin zrezygnował z pracy w EDF z dniem <DATE ISO="20020101">1 stycznia 2002 r.</DATE>, zaś pożyczkobiorcy zaprzestali spłacania rat pożyczki.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20120405">5 kwietnia 2012 r.</DATE>, po zastosowaniu klauzuli rozwiązania z mocy prawa umowy pożyczki, w sytuacji gdy pożyczkobiorca przestał być członkiem personelu EDF, spółka ta wezwała pożyczkobiorców do zapłaty kwoty <FT TYPE="DECIMAL">50238,37</FT> EUR należnej z tytułu kapitału i odsetek w dniu <DATE ISO="20020101">1 stycznia 2002 r.</DATE> oraz kwoty 3517 EUR tytułem kary umownej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>Wyrokiem z dnia <DATE ISO="20130329">29 marca 2013 r.</DATE> tribunal de grande instance de Saint-Pierre (sąd pierwszej instancji w Saint-Pierre, Francja) uznał za nieuczciwą klauzulę o rozwiązaniu umowy pożyczki z mocy prawa, w sytuacji gdy pożyczkobiorca przestał być członkiem personelu EDF. Sąd ten nie uwzględnił więc żądania EDF stwierdzenia rozwiązania tej umowy z mocy prawa. Jednocześnie sąd ów stwierdził rozwiązanie tej umowy ze względu na brak spłaty rat pożyczki i zasądził od pożyczkobiorców solidarnie zapłatę na rzecz EDF kwoty <FT TYPE="DECIMAL">44551,84</FT> EUR wraz z odsetkami według stawki 6% od dnia <DATE ISO="20120405">5 kwietnia 2012 r.</DATE> oraz kwoty 3118,63 EUR wraz z odsetkami według stawki 6% od dnia ogłoszenia wyroku tytułem odszkodowania za szkodę poniesioną przez EDF wskutek bezczynności pożyczkobiorców.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Wyrokiem z dnia <DATE ISO="20140912">12 września 2014 r.</DATE> cour d’appel de Saint-Denis (sąd apelacyjny w Saint-Denis, Francja) uchylił wyrok z dnia <DATE ISO="20130329">29 marca 2013 r.</DATE> i orzekł, że rozwiązanie spornej umowy z mocy prawa nastąpiło z dniem <DATE ISO="20020101">1 stycznia 2002 r.</DATE> W konsekwencji nakazał on pożyczkobiorcom zapłatę na rzecz EDF kwoty <FT TYPE="DECIMAL">50238,37</FT> EUR wraz z odsetkami w wysokości 6% rocznie od dnia <DATE ISO="20020101">1 stycznia 2002 r.</DATE>, po odliczeniu uprzednio zapłaconych kwot. Ponadto sąd ten nakazał pożyczkobiorcom zapłatę na rzecz EDF kwoty 3517 EUR wraz z odsetkami ustawowymi od dnia <DATE ISO="20020101">1 stycznia 2002 r.</DATE> tytułem kary umownej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>Sąd ten uznał bowiem, że art. L. 132‑1 kodeksu konsumenckiego nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, ponieważ EDF zawarł umowę pożyczki jako pracodawca, a zatem nie mógł być uważany za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>przedsiębiorcę<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/> w rozumieniu tego artykułu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>Pożyczkobiorcy wnieśli kasację od tego wyroku, twierdząc, iż działali jako konsumenci i powołując się na orzecznictwo Cour de cassation (sądu kasacyjnego, Francja), zgodnie z którym nieuczciwa jest klauzula przewidująca zakończenie umowy pożyczki z przyczyny, która ma charakter zewnętrzny względem umowy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>Cour de cassation (sąd kasacyjny) uznał, że podniesione w zarzucie pytania, od których zależy rozstrzygnięcie kasacji, wymagają jednolitej wykładni art. 2 dyrektywy 93/13.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>W tych okolicznościach Cour de cassation (sąd kasacyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>1)</NO.P><TXT>Czy art. 2 [dyrektywy 93/13] należy interpretować w ten sposób, że spółka taka jak EDF, gdy udziela pracownikowi pożyczki na zakup nieruchomości w celu wsparcia nabycia własnego mieszkania, do której są uprawnione wyłącznie osoby zatrudnione w spółce, działa jako sprzedawca lub dostawca [przedsiębiorca]?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Czy art. 2 [dyrektywy 93/13] należy interpretować w ten sposób, że spółka taka jak EDF, gdy udziela pożyczki na zakup nieruchomości małżonkowi pracownika, który sam nie jest zatrudniony w tej spółce, lecz jest współpożyczkobiorcą solidarnym, działa jako sprzedawca lub dostawca [przedsiębiorca]?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>3)</NO.P><TXT>Czy art. 2 [dyrektywy 93/13] należy interpretować w ten sposób, że pracownik spółki takiej jak EDF, który zawiera z nią taką umowę pożyczki na zakup nieruchomości, działa jako konsument?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>4)</NO.P><TXT>Czy art. 2 [dyrektywy 93/13] należy interpretować w ten sposób, że małżonek tego pracownika, który zawiera tę samą umowę pożyczki nie jako pracownik spółki, lecz współpożyczkobiorca solidarny, działa jako konsument?<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie pytań prejudycjalnych</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>Poprzez pytania prejudycjalne, które należy zbadać łącznie, sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy art. 2 lit. b) i c) dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że po pierwsze, pracownika przedsiębiorstwa i jego współmałżonka, którzy zawierają z tym przedsiębiorstwem umowę o kredyt, zasadniczo zastrzeżoną dla członków personelu tego przedsiębiorstwa, przeznaczoną na sfinansowanie zakupu nieruchomości do celów prywatnych, powinno się uważać za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>konsumentów<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/> w rozumieniu tego art. 2 lit. b), a po drugie, czy w odniesieniu do udzielenia tego kredytu owo przedsiębiorstwo należy uznać za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>przedsiębiorcę<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/> w rozumieniu wspomnianego art. 2 lit. c).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>Na wstępie należy przypomnieć, że jak stanowi motyw dziesiąty dyrektywy 93/13, jednolite normy prawne dotyczące nieuczciwych warunków powinny odnosić się do <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>wszelkich umów<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/> zawieranych pomiędzy <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>przedsiębiorcą<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/> a <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>konsumentem<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>, zgodnie z definicjami zawartymi w art. 2 lit. b) i c) tej dyrektywy (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180517">17 maja 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Karel de Grote – Hogeschool Katholieke Hogeschool Antwerpen</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑147/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:320">EU:C:2018:320</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>Jednocześnie motyw dziesiąty dyrektywy 93/13 stanowi, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>nie będzie [ona] dotyczyła między innymi umów o pracę<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>W tych okolicznościach należy zbadać, czy fakt, że strony umowy kredytu takiej jak w postępowaniu głównym są też związane umową o pracę, ma wpływ na ich status odpowiednio <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> i <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>przedsiębiorcy<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/> w rozumieniu art. 2 lit. b) i c) dyrektywy 93/13 w odniesieniu do tej umowy kredytu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>W tym względzie zgodnie z powyższym przepisem <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>konsument<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/> oznacza każdą osobę fizyczną, która w umowach objętych zakresem omawianej dyrektywy działa w celach niezwiązanych ze swoją działalnością handlową lub zawodową. Z kolei <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>przedsiębiorca<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która w umowach objętych dyrektywą 93/13 działa w ramach swej działalności handlowej lub zawodowej, bez względu na to, czy należy ona do sektora publicznego czy prywatnego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału, dyrektywa 93/13 definiuje umowy, do jakich ma zastosowanie, wyłącznie poprzez odniesienie do statusu kontrahentów, w zależności od tego, czy działają oni w ramach swojej działalności handlowej lub zawodowej, czy też nie (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180517">17 maja 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Karel de Grote – Hogeschool Katholieke Hogeschool Antwerpen</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑147/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:320">EU:C:2018:320</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0053">53</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>W pierwszej kolejności, jeśli chodzi o pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/>konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13, ma ono charakter obiektywny i jest niezależne od konkretnego zasobu wiedzy, jaki może mieć dana osoba, czy też od posiadanych przez nią w rzeczywistości informacji (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150903">3 września 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Costea</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑110/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:538">EU:C:2015:538</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>W tym względzie należy przypomnieć, że konsument znajduje się w słabszej pozycji niż przedsiębiorca, zarówno pod względem możliwości negocjacyjnych, jak i ze względu na stopień poinformowania, i w związku z tym godzi on się na postanowienia umowne sporządzone uprzednio przez przedsiębiorcę, nie mając wpływu na ich treść (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150903">3 września 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Costea</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑110/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:538">EU:C:2015:538</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0018">18</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>Sąd krajowy rozpoznający spór dotyczący umowy mogącej podlegać zastosowaniu omawianej dyrektywy powinien zbadać, biorąc pod uwagę wszystkie dowody, a w szczególności brzmienie tej umowy, czy daną osobę będącą stroną umowy można zakwalifikować jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0025" REF.END="QE0025"/>konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/> w rozumieniu dyrektywy 93/13. W tym celu sąd krajowy powinien uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności charakter towaru lub usługi będących przedmiotem rozpatrywanej umowy, które to okoliczności mogą wskazywać na cel nabycia tego towaru lub tej usługi (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150903">3 września 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Costea</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑110/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:538">EU:C:2015:538</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>Trybunał orzekł już, że nawet adwokata, choć uważa się, że posiada on wysoki poziom wiedzy fachowej, można uznać za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0026" REF.END="QE0026"/>konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13, jeżeli zawiera on umowę, która nie dotyczy jego działalności zawodowej (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150903">3 września 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Costea</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑110/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:538">EU:C:2015:538</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>To szerokie rozumienie pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0027" REF.END="QE0027"/>konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/> w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13 pozwala na zapewnienie ochrony przyznanej przez tę dyrektywę wszystkim osobom fizycznym znajdującym się w słabszej pozycji, o której mowa w pkt 25 niniejszego wyroku.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Z powyższych wywodów wynika, że okoliczność, iż osoba fizyczna zawiera ze swoim pracodawcą umowę inną niż umowa o pracę, jako taka nie stoi na przeszkodzie uznaniu tej osoby za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0028" REF.END="QE0028"/>konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/> w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>Ponadto, jak stwierdził rzecznik generalny w pkt 60 opinii, okoliczność, że niektóre rodzaje umów zawieranych z konsumentami są zastrzeżone dla pewnych grup konsumentów, nie pozbawia ich statusu <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0029" REF.END="QE0029"/>konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/> w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>Wykluczenie z zakresu zastosowania tej dyrektywy licznych umów zawartych przez konsumentów z pracodawcami pozbawiłoby wszystkich tych konsumentów ochrony przyznanej przez wspomnianą dyrektywę (zob. analogicznie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150115">15 stycznia 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Šiba</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑537/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:14">EU:C:2015:14</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>W odniesieniu do wyłączenia umów o pracę z zakresu zastosowania dyrektywy 93/13 należy stwierdzić, że, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 58 opinii, umowa kredytu taka jak będąca przedmiotem postępowania głównego nie reguluje stosunku pracy ani nie dotyczy warunków zatrudnienia, a zatem nie można jej zakwalifikować jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0030" REF.END="QE0030"/>umowy o pracę<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>W drugiej kolejności, jeśli chodzi o pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0031" REF.END="QE0031"/>przedsiębiorcy<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/> w rozumieniu art. 2 lit. c) dyrektywy 93/13, należy przypomnieć, że prawodawca Unii miał zamiar przyjąć szeroką koncepcję tego pojęcia (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180517">17 maja 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Karel de Grote – Hogeschool Katholieke Hogeschool Antwerpen</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑147/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:320">EU:C:2018:320</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>Po pierwsze bowiem, zastosowanie określenia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0032" REF.END="QE0032"/>każda<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/> w tym przepisie podkreśla, że za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0033" REF.END="QE0033"/>przedsiębiorcę<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> należy uznać każdą osobę fizyczną lub prawną w rozumieniu dyrektywy 93/13, jeśli wykonuje swoją działalność handlową lub zawodową (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180517">17 maja 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Karel de Grote – Hogeschool Katholieke Hogeschool Antwerpen</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑147/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:320">EU:C:2018:320</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>Po drugie, pojęcie to obejmuje każdą działalność handlową lub zawodową, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0034" REF.END="QE0034"/>bez względu na to, czy należy do sektora publicznego czy prywatnego<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>. Zatem art. 2 lit. c) dyrektywy 93/13 może mieć zastosowanie do podmiotów mających cel zarobkowy bądź niemających takiego celu, nie wyłączając podmiotów realizujących misję użyteczności publicznej (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180517">17 maja 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Karel de Grote – Hogeschool Katholieke Hogeschool Antwerpen</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑147/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:320">EU:C:2018:320</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0050">50</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>Pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0035" REF.END="QE0035"/>przedsiębiorcy<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/> w rozumieniu art. 2 lit. c) dyrektywy 93/13 jest terminem funkcjonalnym, którego wykładnia wymaga oceny, czy określony stosunek umowny wpisuje się w ramy działalności handlowej lub zawodowej danej osoby (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180517">17 maja 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Karel de Grote – Hogeschool Katholieke Hogeschool Antwerpen</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑147/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:320">EU:C:2018:320</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>Trybunał orzekł już, że instytucja szkolnictwa, która w drodze umowy dokonuje na rzecz studenta uzupełniająco i pomocniczo względem swojej głównej działalności świadczenia zasadniczo stanowiącego umowę kredytu, w ramach tego świadczenia może zostać uznana za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0036" REF.END="QE0036"/>przedsiębiorcę<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> w rozumieniu art. 2 lit. c) dyrektywy 93/13 (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180517">17 maja 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Karel de Grote – Hogeschool Katholieke Hogeschool Antwerpen</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑147/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:320">EU:C:2018:320</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0058">58</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>W takim wypadku co do zasady istnieje nierówność między instytucją szkolnictwa a studentem, ze względu ma asymetrię informacji i wiedzy fachowej między tymi stronami, taka instytucja dysponuje bowiem stałą strukturą i wiedzą fachową, które niekoniecznie są w dyspozycji studenta działającego w celach prywatnych, który incydentalnie ma do czynienia z taką umową (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180517">17 maja 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Karel de Grote – Hogeschool Katholieke Hogeschool Antwerpen</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑147/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:320">EU:C:2018:320</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0059">59</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>Rozważania te mają zastosowanie w sprawie takiej jak ta w postępowaniu głównym, w której pracodawca – osoba prawna – zawiera z jednym ze swoich pracowników – osobą fizyczną – i ewentualnie z małżonkiem tego pracownika umowę kredytu w celu sfinansowania zakupu nieruchomości na cele prywatne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>Nawet jeśli bowiem główna działalność pracodawcy takiego jak EDF polega nie na oferowaniu instrumentów finansowych, lecz na dostawach energii, to pracodawca ten dysponuje informacjami i wiedzą fachową, zasobami ludzkimi i materialnymi, których osoba fizyczna, czyli druga strona umowy, nie posiada.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>Tak jak pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0037" REF.END="QE0037"/>konsumenta<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/> w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13, pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0038" REF.END="QE0038"/>przedsiębiorcy<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> w rozumieniu art. 2 lit. c) tej dyrektywy ma charakter obiektywny i nie zależy od tego, co przedsiębiorca postanowi traktować jako swoją działalność główną czy dodatkową i pomocniczą.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42</NO.P><TXT>Ponadto, jak zasadniczo stwierdził rzecznik generalny w pkt 43–46 opinii, po pierwsze, proponowanie zawarcia takiej umowy kredytu swoim pracownikom, oferując im w ten sposób korzyść w postaci możliwości nabycia nieruchomości, ma na celu przyciągnięcie i utrzymanie wykwalifikowanej i kompetentnej siły roboczej wspierającej wykonywanie działalności zawodowej pracodawcy. W tym kontekście istnienie lub brak ewentualnego bezpośredniego dochodu dla tego pracodawcy, przewidzianego w tej umowie, nie ma wpływu na uznanie rzeczonego pracodawcy za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0039" REF.END="QE0039"/>przedsiębiorcę<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/> w rozumieniu art. 2 lit. c) dyrektywy 93/13. Po drugie, szeroka interpretacja pojęcia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0040" REF.END="QE0040"/>przedsiębiorcy<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/> w rozumieniu tego przepisu służy realizacji celu tej dyrektywy polegającego na ochronie konsumenta jako słabszej strony umowy zawartej z przedsiębiorcą i przywróceniu równowagi między stronami (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180531">31 maja 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Sziber</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑483/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:367">EU:C:2018:367</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43</NO.P><TXT>Biorąc pod uwagę całość powyższych rozważań, na przedstawione pytania należy odpowiedzieć w następujący sposób:</TXT><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>artykuł 2 lit. b) dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że pracownika przedsiębiorstwa i jego współmałżonka, którzy zawierają z tym przedsiębiorstwem umowę o kredyt, zasadniczo zastrzeżoną dla członków personelu rzeczonego przedsiębiorstwa, przeznaczoną na sfinansowanie zakupu nieruchomości do celów prywatnych, powinno się uważać za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0041" REF.END="QE0041"/>konsumentów<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/> w rozumieniu tego przepisu;</P></ITEM><ITEM><P>artykuł 2 lit. c) dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że owo przedsiębiorstwo należy uznać za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0042" REF.END="QE0042"/>przedsiębiorcę<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/> w rozumieniu tego przepisu, gdy zawiera ono umowę kredytu w ramach swojej działalności handlowej lub zawodowej, nawet jeśli udzielanie kredytów nie stanowi jego głównej działalności.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44</NO.P><TXT>Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:</INTRO><P><HT TYPE="BOLD">Artykuł 2 lit. b) dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia <DATE ISO="19930405">5 kwietnia 1993 r.</DATE> w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że pracownika przedsiębiorstwa i jego współmałżonka, którzy zawierają z tym przedsiębiorstwem umowę<?PAGE NO="8"?> o kredyt, zasadniczo zastrzeżoną dla członków personelu rzeczonego przedsiębiorstwa, przeznaczoną na sfinansowanie zakupu nieruchomości do celów prywatnych, powinno się uważać za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0043" REF.END="QE0043"/>konsumentów<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/> w rozumieniu tego przepisu.</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Artykuł 2 lit. c) dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że owo przedsiębiorstwo należy uznać za <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0044" REF.END="QE0044"/>przedsiębiorcę<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/> w rozumieniu tego przepisu, gdy zawiera ono umowę kredytu w ramach swojej działalności handlowej lub zawodowej, nawet jeśli udzielanie kredytów nie stanowi jego głównej działalności.</HT></P></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Podpisy</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>