|
Iris Oifigiúil |
GA Sraith C |
|
C/2026/257 |
26.1.2026 |
Foilsiú na teachtaireachta maidir le leasú caighdeánach formheasta ar shonraíocht táirge le haghaidh tásc geografach i gcomhréir le hAirteagal 5(4) de Rialachán Tarmligthe (AE) 2025/27 ón gCoimisiún (1)
(C/2026/257)
TEACHTAIREACHT MAIDIR LE FORMHEAS AR LEASÚ CAIGHDEÁNACH
(Airteagal 24 de Rialachán (AE) 2024/1143)
‘Rubicone’
Uimhir thagartha AE: PGI-IT-A0525-AM05 — 1.12.2025
1. Ainm an táirge
‘Rubicone’
2. Cineál an táisc gheografaigh
|
☐ |
ATFC |
|
☑ |
TGFC |
|
☐ |
TG |
3. Earnáil
|
☐ |
Táirgí talmhaíochta |
|
☑ |
Fíon |
|
☐ |
Deochanna biotáilleacha |
4. Tír ar léi an limistéar geografach
An Iodáil
5. Údarás an Bhallstáit a bhfuil an leasú caighdeánach á chur in iúl aige
Ainm
An Aireacht Talmhaíochta, Bhiafhlaithis agus Foraoiseachta - An Roinn Biafhlaithis agus Spóirt Eachaíochta
6. Incháilitheacht mar leasú caighdeánach
Deimhnímid go gcomhlíonann an formheas ar an leasú caighdeánach sin agus an teachtaireacht maidir leis na coinníollacha maidir le formheas ar leasú caighdeánach faoi Rialachán (AE) 2024/1143 agus na forálacha arna nglacadh dá bhun.
Tagann an leasú sin faoin sainmhíniú ar ‘leasú caighdeánach’ a leagtar síos in Airteagal 24(4) de Rialachán (AE) 2024/1143 toisc:
|
— |
nach bhfuil athrú ar an ainm ná ar úsáid an ainm, ná ar chatagóir an táirge ná na dtáirgí arna n-ainmniú leis an tásc geografach i gceist leis; |
|
— |
nach bhfuil baol ann dá dheasca go gcuirfí an nasc leis an limistéar geografach dá dtagraítear sa doiciméad aonair ar neamhní; |
|
— |
nach bhfuil aon srian breise ar chur ar an margadh an táirge i gceist leis. |
7. Tuairisc ar an leasú caighdeánach (nó ar na leasuithe caighdeánacha) formheasta
Ceannteideal
Dhá chineál fíniúna nua a chur isteach is féidir a úsáid chun fíonta ATFC [sic] ‘Rubicone’ a tháirgeadh ar a bhfuil tásc ar chineál fíniúna duibhe
Tuairisc
Cuireadh isteach dhá chineál fíniúna nua is féidir a úsáid chun fíonta ATFC [sic] ‘Rubicone’ a tháirgeadh agus tásc ar an gcineál fíniúna ar an lipéad. Is iad Merlese N. agus Merlot Khorus N an dá chineál.
Baineann an leasú sin le hAirteagal 2 den tsonraíocht táirge.
Baineann an leasú sin leis an roinn ‘Cineálacha fíonchaor’ den doiciméad aonair.
|
☑ |
Déanann an leasú difear don doiciméad aonair. |
Ceannteideal
Sonrú na táirgeachta fíonchaor in aghaidh an heicteáir le haghaidh an dá chineál nua
Tuairisc
Sonraíodh an táirgeacht fíonchaor in aghaidh an heicteáir (22 thona in aghaidh an heicteáir) le haghaidh na gcineálacha nua Merlese N. agus Merlot Khorus N.
Baineann an leasú sin le hAirteagal 4 den tsonraíocht táirge.
Baineann an leasú sin leis an roinn ‘Uastáirgeacht’ den doiciméad aonair.
|
☑ |
Déanann an leasú difear don doiciméad aonair. |
Ceannteideal
Leasú ar phacáistiú fhíonta TGFC ‘Rubicone’
Tuairisc
Scriosadh an focal ‘gloine’ i ndáil le pacáistíocht i mbuidéil chun gur féidir ábhair phacáistíochta eile, seachas gloine, a úsáid, ábhair is féidir a úsáid chun buidéil a dhéanamh. Áirítear orthu sin ábhair a mheastar faoi láthair a bheith níos inbhuanaithe ná gloine toisc gur féidir iad a athchúrsáil ar chostais fuinnimh i bhfad níos ísle, go bhfuil tionchar i bhfad níos ísle acu ar astaíochtaí CO2 a bhaineann le táirgeadh, go bhfuil sé níos éasca iad a láimhseáil agus a iompar agus go ndéantar iad a athchúrsáil ag teochtaí i bhfad níos ísle.
Baineann an leasú sin le hAirteagal 8 den tsonraíocht táirge.
Ní bhaineann an leasú sin leis an doiciméad aonair.
|
☐ |
Déanann an leasú difear don doiciméad aonair. |
Ceannteideal
Mionsonraí an chomhlachta rialúcháin a thabhairt cothrom le dáta
Tuairisc
Tar éis na leasuithe a rinneadh ar Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 le teacht i bhfeidhm Rialachán (AE) 2024/1143, ní gá ainm agus seoladh na n-údarás nó na gcomhlachtaí a fhíoraíonn comhlíonadh fhorálacha na sonraíochta táirge agus a gcúraimí sonracha a léiriú a thuilleadh sa tsonraíocht táirge.
Ina theannta sin, ceanglaítear anois le hAirteagal 40(1) de Rialachán (AE) 2024/1143 ar na Ballstáit ainmneacha agus seoltaí na n-údarás inniúil, na gcomhlachtaí tarmligthe agus na ndaoine nádúrtha dá dtagraítear in Airteagal 39(3) den Rialachán sin a fhoilsiú le haghaidh gach táirge arna ainmniú le tásc geografach agus ní mór dóibh an fhaisnéis sin a choinneáil cothrom le dáta.
Dá bhrí sin, leasaíodh an t-airteagal ina bhfuil tagairtí don chomhlacht rialúcháin, agus cuireadh tagairt d’fhoilseachán ar shuíomh gréasáin oifigiúil údarás inniúil an Bhallstáit in ionad na faisnéise atá ann.
Baineann an leasú sin le hAirteagal 10 den tsonraíocht táirge.
Ní bhaineann an leasú sin leis an doiciméad aonair.
|
☐ |
Déanann an leasú difear don doiciméad aonair. |
Ceannteideal
Leasuithe eagarthóireachta ar an tsonraíocht táirge nach ndéanann difear d’ábhar an téacs
Tuairisc
Rinneadh leasuithe eagarthóireachta ar airteagail sa tsonraíocht táirge nach ndéanann difear d’ábhar an téacs. Is éard atá iontu tagairtí dlí a thabhairt cothrom le dáta nó a scriosadh.
|
☐ |
Déanann an leasú difear don doiciméad aonair. |
DOICIMÉAD AONAIR
Ainmniúcháin tionscnaimh agus tásca geografacha i ndáil le fíon
‘Rubicone’
Uimhir thagartha AE: PGI-IT-A0525-AM05 — 1.12.2025
1. Ainm (nó ainmneacha)
‘Rubicone’
2. Cineál an táisc gheografaigh
|
☐ |
ATFC |
|
☑ |
TGFC |
|
☐ |
TG |
3. Tír ar léi an limistéar geografach sainithe
An Iodáil
4. Aicmiú an táirge talmhaíochta i gcomhréir le ceannteideal agus cód na hAinmníochta Comhcheangailte, dá dtagraítear in Airteagal 6(1) de Rialachán (AE) 2024/1143
2204 — Fíon ó fhíonchaora úra, lena n-áirítear fíonta treisithe; úrfhíon fíonchaor seachas é sin atá faoi cheannteideal 2009
5. Catagóirí na dtáirgí fíniúna mar a liostaítear i gCuid II d’Iarscríbhinn VII a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013
|
1. |
Fíon |
|
4. |
Fíon súilíneach |
|
5. |
Fíon súilíneach ar ardchaighdeán |
|
8. |
Fíon leathshúilíneach |
|
11. |
Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe |
6. Tuairisc ar an bhfíon nó ar na fíonta
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Bianco [geal]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: buí ar dhath na tuí de dhéine éagsúil.
Dea-bholadh
Cumhracht: dian taitneamhach, lena mbaineann mionbholaithe bláthacha agus/nó torthaíocha a bhíonn ilchineálach de réir na gcineálacha fíniúna a úsáidtear agus na timpeallachta fáis.
Blas
Blas: idir tirim agus milis, blasta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 13,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Bianco Vivace [geal bríomhar]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: buí ar dhath na tuí.
Dea-bholadh
Cumhracht: dian taitneamhach, lena mbaineann mionbholaithe bláthacha agus torthaíocha i meascáin éagsúla ag brath ar na cineálacha fíniúna a úsáidtear.
Blas
Blas: idir tirim agus milis, blasta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 13,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Bianco Frizzante [geal leathshúilíneach]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: buí ar dhath na tuí.
Dea-bholadh
Cumhracht: dian taitneamhach, lena mbaineann mionbholaithe úra, bláthacha agus torthaíocha go bunúsach i meascáin éagsúla ag brath ar na cineálacha fíniúna a úsáidtear.
Blas
Blas: idir tirim agus milis, blasta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 13,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Bianco Spumante [geal súilíneach]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: buí ar dhath na tuí.
Dea-bholadh
Cumhracht: cumhracht a mbaineann mionbholaithe úra bláthacha agus torthaíocha léi, d’fhéadfadh dea-bholaithe crústa aráin de dhéine éagsúil ag brath ar an tréimhse a chaith sé i dteagmháil leis an moirt a bheith leo.
Blas
Blas: idir brut nature agus milis, úr, a bhíonn blasta de ghnáth.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 12,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Rosso [dearg]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: dath an rúibín de dhéine éagsúil.
Dea-bholadh
Cumhracht: mionbholaithe torthaíocha d’aibíocht ilchineálach, a mbíonn mionbholaithe bláthacha (sailchuach den chuid is mó) agus/nó mionbholaithe spíosracha ina measc uaireanta.
Blas
Blas: idir tirim agus milis, séimh agus díreach an méid ceart aigéadachta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 17,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Rosso Passito [dearg rísínithe]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: dath an rúibín de dhéine éagsúil.
Dea-bholadh
Cumhracht: mionbholaithe torthaíocha d’aibíocht ilchineálach, a mbíonn mionbholaithe bláthacha agus/nó mionbholaithe spíosracha ina measc uaireanta.
Blas
Blas: idir tirim agus milis, sainiúil, cothrom.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 13 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 24,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Rosso Vivace [dearg bríomhar]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: dath an rúibín de dhéine éagsúil.
Dea-bholadh
Cumhracht: fíonmhar, le blasanna úra torthaíocha agus bláthacha de mheascáin éagsúla ag brath ar na cineálacha fíniúna a úsáidtear agus ar an limistéar saothrúcháin.
Blas
Blas: idir tirim agus milis, séimh agus díreach an méid ceart aigéadachta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 17,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Rosso Frizzante [dearg leathshúilíneach]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: dath an rúibín de dhéine éagsúil.
Dea-bholadh
Cumhracht: fíonmhar, lena mbaineann mionbholaithe úra torthaíocha agus bláthacha.
Blas
Blas: idir tirim agus milis, blasta lena mbaineann úire thaitneamhach.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 17,0 g/l.
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
—
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Rosso Novello [dearg nua]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: dath geal an rúibín.
Dea-bholadh
Cumhracht: fíonmhar agus lena mbaineann mionbholaithe torthaíocha ar leith.
Blas
Blas: séimh agus díreach an méid ceart aigéadachta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 11 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 17,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Rosato [rosé]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: bándearg de dhéine éagsúil agus toin éagsúla.
Dea-bholadh
Cumhracht: blasanna torthaíocha i réim.
Blas
Blas: idir tirim agus milis agus díreach an mhíne agus an úire cheart, blasta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 14,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Rosato Vivace [rosé bríomhar]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: bándearg de dhéine éagsúil agus toin éagsúla.
Dea-bholadh
Cumhracht: blasanna torthaíocha i réim.
Blas
Blas: idir tirim agus milis agus díreach an mhíne agus an úire cheart, blasta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 14,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Rosato Frizzante [rosé leathshúilíneach]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: bándearg de dhéine éagsúil agus toin éagsúla.
Dea-bholadh
Cumhracht: mionbholaithe beagán bláthacha, a mbíonn mionbholaithe torthaíocha níos suntasaí ina measc.
Blas
Blas: idir tirim agus milis agus díreach an mhíne agus an úire cheart, blasta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 14,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Rosato Spumante [rosé súilíneach]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: bándearg de dhéine éagsúil agus toin éagsúla.
Dea-bholadh
Cumhracht: mionbholaithe bláthacha agus torthaíocha, a mbíonn rian de ghiosta ina measc ag brath ar an méid ama a chaith an fíon i dteagmháil leis an moirt.
Blas
Blas: idir brut nature agus milis, úr agus blasta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 12,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ lena ngabhann tásc maidir le cineál fíniúna gile (lena n-áirítear na cineálacha Frizzante, Spumante agus Vivace)
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: buí ar dhath na tuí de dhéine éagsúil.
Dea-bholadh
Cumhracht: dian taitneamhach, lena mbaineann réimse éagsúil mionbholaithe bláthacha agus/nó torthaíocha a mbíonn a gcomhdhéanamh agus a ndéine ilchineálach ag brath ar an gcineál fíniúna a úsáidtear agus ar an timpeallacht fáis. D’fhéadfadh rianta de ghiosta a bheith le brath ar an gcineál Spumante freisin ag brath ar an méid ama a chaith an fíon i dteagmháil leis an moirt; d’fhéadfadh mionbholaithe musc-chaoire agus róis níos suntasaí nó níos éadroime a bheith ar fhíonta lena ngabhann tásc maidir leis na cineálacha fíniúna Famoso, Moscato agus Malvasia.
Blas
Blas: idir tirim agus milis, d’úire ilchineálach, blasta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 12,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ lena ngabhann tásc maidir le cineál fíniúna duibhe (lena n-áirítear na cineálacha Frizzante agus Vivace)
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: dath an rúibín de dhéine éagsúil.
Dea-bholadh
Cumhracht: mionbholaithe torthaíocha d’aibíocht ilchineálach, a mbíonn mionbholaithe bláthacha agus/nó mionbholaithe spíosracha ina measc uaireanta.
Blas
Blas: idir tirim agus milis, méideanna éagsúla boige agus úire ag brath ar an gcineál, blasta agus tathagach.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 17,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Rosato lena ngabhann tásc maidir leis an gcineál fíniúna i gcomhréir le hAirteagal 2(4), lena n-áirítear na cineálacha Vivace agus Frizzante
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: bándearg de dhéine éagsúil agus toin éagsúla.
Dea-bholadh
Cumhracht: mionbholaithe bláthacha agus torthaíocha, a mbíonn rian de ghiosta ina measc ag brath ar an méid ama a chaith an fíon i dteagmháil leis an moirt.
Blas
Blas: idir brut nature agus milis, úr agus blasta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 10 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 12,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Passito lena ngabhann tásc maidir le cineál amháin nó dhá chineál fíniúna duibhe i gcomhréir le hAirteagal 2(4)
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: dath an rúibín de dhéine éagsúil.
Dea-bholadh
Cumhracht: mionbholaithe torthaíocha d’aibíocht ilchineálach, a mbíonn mionbholaithe bláthacha agus/nó mionbholaithe spíosracha ina measc uaireanta.
Blas
Blas: idir tirim agus milis, sainiúil, cothrom.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 13 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 24,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Novello lena ngabhann tásc maidir le cineál fíniúna duibhe
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: dath dearg an rúibín, de dhéine éagsúil agus ina mbíonn imireacha idir dearg agus corcairghorm ag brath ar an gcineál fíniúna.
Dea-bholadh
Cumhracht: fíonmhar agus lena mbaineann mionbholaithe torthaíocha ar leith.
Blas
Blas: séimh agus díreach an méid ceart aigéadachta.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
— |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
— |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
- |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Neart alcóil iomlán íosta de réir toirte: 11 %.
Eastóscán íosta saor ó shiúcra: 17,0 g/l.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Rosso Mosto di uve parzialmente fermentato [úrfhíon fíonchaor dearg páirtchoipthe]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: dath measartha dearg scothchorcra.
Dea-bholadh
Cumhracht: torthaíoch lena mbaineann déine mhaith.
Blas
Blas: milis, comhchuí agus cothrom.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
1 |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Ní mór an neart alcóil iarbhír de réir toirte a bheith os cionn 1 % agus níos lú ná 3/5 den neart alcóil iomlán de réir toirte.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Bianco Mosto di uve parzialmente fermentato [úrfhíon fíonchaor geal páirtchoipthe]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: idir buí ar dhath na tuí agus buí órga de dhéine éagsúil.
Dea-bholadh
Cumhracht: torthaíoch agus bláthach.
Blas
Blas: milis, comhchuí agus cothrom.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
1 |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Ní mór an neart alcóil iarbhír de réir toirte a bheith os cionn 1 % agus níos lú ná 3/5 den neart alcóil iomlán de réir toirte.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
Táirge fíniúna
‘Rubicone’ Rosato Mosto di uve parzialmente fermentato [úrfhíon fíonchaor rosé páirtchoipthe]
Tréithe orgánaileipteacha
Cuma
Dath: bándearg de dhéine éagsúil agus toin éagsúla.
Dea-bholadh
Cumhracht: torthaíoch agus bláthach.
Blas
Blas: milis, comhchuí agus cothrom.
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe orgánaileipteacha
—
Saintréithe anailíseacha
|
Neart alcóil iomlán uasta (in % de réir toirte): |
— |
|
Neart alcóil iarbhír íosta (in % de réir toirte): |
1 |
|
Aigéadacht iomlán íosta: |
3,5 |
|
Aonad aigéadachta iomláine íosta: |
i ngraim in aghaidh an lítir arna sloinneadh mar aigéad tartarach |
|
Aigéadacht luaineach uasta (i milleachoibhéisí in aghaidh an lítir): |
— |
|
Dé-ocsaíd sulfair iomlán uasta (i milleagraim in aghaidh an lítir): |
— |
Faisnéis bhreise maidir le saintréithe anailíseacha
Ní mór an neart alcóil iarbhír de réir toirte a bheith os cionn 1 % agus níos lú ná 3/5 den neart alcóil iomlán de réir toirte.
|
☑ |
Aon saintréith anailíseach nach léirítear sa roinn seo, tá sí laistigh de na teorainneacha a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais is infheidhme. |
7. Cleachtais fhíoneolaíocha
7.1. Cleachtais fhíoneolaíocha shonracha a úsáidtear chun an fíon (nó na fíonta) a dhéanamh agus srianta ábhartha maidir lena ndéanamh
Cleachtas fíoneolaíoch
Saibhriú – Milsiú agus coipeadh tánaisteach
Cineál an chleachtais fhíoneolaíoch
Srianta ábhartha ar dhéanamh na bhfíonta
Tuairisc
Féadfar neart alcóil nádúrtha de réir toirte fhíonta an táisc gheografaigh faoi chosaint ‘Rubicone’ a mhéadú trí phróiseas saibhrithe a úsáid laistigh de na teorainneacha agus trí úsáid a bhaint as na nósanna imeachta a leagtar síos i reachtaíocht an Aontais.
7.2. Uastáirgeacht
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Bianco (lena n-áirítear úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
232 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Rosso (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
208 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Rosato (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
208 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Rosso Passito
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
130 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Pinot Grigio (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
160 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Malbo Gentile Passito
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
110 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Uva Longanesi Passito
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
115 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Sangiovese Passito
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
125 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Alicante (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
160 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Ancellotta (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
160 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Barbera (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
176 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Bombino Bianco (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
232 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Cabernet Franc (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
176 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Cabernet Sauvignon (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirt-choipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
176 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Canina Nera (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
208 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Centesimino (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
120 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Chardonnay (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
192 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Ciliegiolo (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
176 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Famoso (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
232 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Fortana (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
208 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Garganega (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
232 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Malvasia (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
232 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Manzoni Bianco (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
192 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Marzemino (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
200 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Merlot (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
176 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Montù (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
232 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Moscato Bianco (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
232 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Muller Thurgau (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
192 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Negretto (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
176 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Grechetto Gentile (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
192 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Pinot Bianco (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
192 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Pinot Nero (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
176 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Raboso (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
176 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Refosco dal Peduncolo Rosso (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
176 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Riesling (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
192 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Riesling Italico (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
192 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Sangiovese (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
200 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Sauvignon (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
192 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Syrah (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
176 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Trebbiano (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
232 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Uva Longanesi (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
184 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Verdicchio Bianco (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Spumante)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
232 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Merlese (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
176 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
Gach fíon / catagóir / cineál / cineál
Rubicone Merlot Khorus (lena n-áirítear Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe, Vivace, Frizzante agus Novello)
Uastáirgeacht:
|
Uastáirgeacht: |
176 |
|
Aonad uastáirgeachta: |
heictilítir in aghaidh an heicteáir |
8. Léiriú ar an gcineál nó na cineálacha fíonchaor óna dtáirgtear an fíon nó na fíonta
|
— |
Alicante N. |
|
— |
Ancellotta N. |
|
— |
Barbera N. |
|
— |
Bombino Bianco B. |
|
— |
Cabernet Franc N. - Cabernet |
|
— |
Cabernet Sauvignon N. - Cabernet |
|
— |
Canina Nera N. - Canina |
|
— |
Centesimino N. |
|
— |
Chardonnay B. |
|
— |
Ciliegiolo N. |
|
— |
Famoso B. |
|
— |
Fortana N. |
|
— |
Garganega B. |
|
— |
Malbo Gentile N. |
|
— |
Malvasia Istriana B. - Malvasia |
|
— |
Malvasia Bianca di Candia B. - Malvoisie |
|
— |
Malvasia di Candia Aromatica B. - Malvasia |
|
— |
Manzoni Bianco B. |
|
— |
Marzemino N. |
|
— |
Merlese N. |
|
— |
Merlot Khorus N |
|
— |
Merlot N. |
|
— |
Montù B. |
|
— |
Moscato Bianco B. - Moscato |
|
— |
Müller Thurgau B. |
|
— |
Negretto N. |
|
— |
Pignoletto B. - Grechetto Gentile |
|
— |
Pinot Bianco B. |
|
— |
Pinot Grigio |
|
— |
Pinot Nero N. |
|
— |
Raboso Veronese N. - Raboso |
|
— |
Refosco dal Peduncolo Rosso N. - Refosco |
|
— |
Riesling Italico B. - Riesling |
|
— |
Riesling Renano B. - Riesling |
|
— |
Sangiovese N. |
|
— |
Sauvignon B. |
|
— |
Syrah N. |
|
— |
Trebbiano Romagnolo B. - Trebbiano |
|
— |
Trebbiano Toscano B. - Trebbiano |
|
— |
Uva Longanesi N. |
|
— |
Verdicchio Bianco B. - Verdicchio |
9. Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach sainithe
Cumhdaíonn an limistéar saothrúcháin fíonchaor le haghaidh fíonta an Táisc Gheografaigh faoi Chosaint ‘Rubicone’ agus úrfhíonta fíonchaor páirtchoipthe críoch riaracháin iomlán chúigí Forlì-Cesena, Ravenna agus Rimini agus bardais Borgo Tossignano, Casal Fiumanese, Castelguelfo, Castel San Pietro Terme, Dozza, Fontanelice, Imola, Medicina, Mordano agus Ozzano Emilia i gcúige Bologna.
10. Nasc leis an limistéar geografach
Tá an nasc cúisíoch leis an tionscnamh geografach bunaithe ar na nithe seo a leanas:
|
☑ |
clú |
|
☑ |
cáilíocht áirithe |
|
☑ |
saintréithe eile |
Catagóir an táirge fíniúna
|
1. |
Fíon |
Achoimre ar an nasc
A)
1) Tosca nádúrtha is ábhartha don nasc
Leanann limistéar TGFC ‘Rubicone’ teorainneacha Romagna a bheag nó a mhór, teorainneacha a mbíonn go leor cuir agus cúitimh fúthu agus nár socraíodh riamh ó thaobh riarachán de ach lena sainítear críoch measartha aonchineálach i dtéarmaí tíreolaíochta, ithreacha agus nádúr na ndaoine, ar mhúnlaigh stair choiteann íobartha agus cruatain iad.
Áirítear i limistéar críochaithe TGFC ‘Rubicone’ trí chrios gheomoirfeolaíocha ar leith, an machaire glárach, na bunchnoic agus na cnoic iad féin, agus dhá bhealach éagsúla fíonsaothrúcháin bunaithe ar an dá phríomh-mhúnla stairiúla, is iad sin an modh Gréagach agus an modh Éatrúscach.
Tá bunús geolaíoch coiteann ag Aipiníní Romagna, a théann siar go dtí an Ré Threasach, agus is éard atá iontu, tríd is tríd, foirmíochtaí aolchloiche agus cré. Is í an fhoirmíocht gheolaíoch is sainiúla in Romagna, mar gheall ar a mhéid, an fhoirmíocht ghainmheach mharla, banda a bhfuil éagsúlacht ina leithead ina bhfuil sraitheanna ailtéarnacha turbaidíte agus gaineamhchloch marla i ndiaidh a chéile. Le linn na tréimhse Meisianaí, nuair a scoitheadh an Mheánmhuir ón Aigéan Atlantach, sil-leagadh carraigeacha gailíte (cailc, ainhidrít agus cloch shalainn), atá le feiceáil go soiléir in Romanga in Vena del Gesso [‘féith chailce’].
Ansin tháinig sil-leagain an Phléicéinigh, ar sil-leagain chréúla iad den chuid is mó, ar minic a bhaineann gnáth-thírdhreach clasáin leo a fhaightear sna gleannta ísle.
Is ón Ré Ceathartha dhéanach an talamh sna bunchnoic, a bhíonn cothrom den chuid is mó; is minic a bhíonn sé an-fhorbartha agus is gnách go mbíonn sé dícharbónaithe.
Leis an tsraith sin carraigeacha, mar gheall ar chreimeadh nádúrtha agus idirghabháil an duine, táirgeadh ithreacha cailcreacha, créúla agus measctha a bheag nó a mhór agus, ithreacha iarmharacha de chomhdhéanamh ilchineálach i gcás inar tharla imeacht le sruth agus creimeadh ceimiceach.
Is éard atá sa mhachaire, ar de bhunadh glárach é, ithreacha ag a bhfuil uigeacht idir dúrabhán agus chré, agus sraith iomlán de chomhdhéanaimh idirmheánacha ar éirigh le muintir Romagna iad a mheaitseáil le barra den scoth i gcónaí.
Dá bhrí sin, áirítear i limistéar an TGFC réimse leathan tír-raon, ach tá siad sin measartha aonfhoirmeach laistigh de na bandaí ag a bhfuil leithead éagsúil a ritheann go comhthreomhar le hiomaire na nAipiníní agus atá measartha cosúil le chéile ar fud na gcúigí éagsúla lena mbaineann: Bologna, Ravenna, Forlì-Cesena agus Rimini (líon níos lú ithreacha gainmheacha marla).
Ó thaobh na haeráide de, cuireann innéacs Winkler luachanna méadaitheacha ar fáil ó na hAipiníní i dtreo an mhachaire; titeann siad arís ansin i dtreo an chósta mar gheall ar éifeacht mhaolaitheach na farraige.
Athraíonn na leibhéil teochta agus frasaíochta de réir airde na limistéar éagsúil. Athraíonn an aeráid ó aeráid mheasartha fho-ilchríochach sa limistéar cnocach (an mórlimistéar le haghaidh fíonsaothraithe) go haeráid mheasartha fhionnuar sna hardchnoic, agus titeann an mheánteocht bhliantúil ó 12-14 °C go 8-10 °C agus níos ísle fós sna hAipiníní arda. Bíonn an aeráid níos ilchríochaí ar an machaire, agus bíonn na meánteochtaí bliantúla ann thart ar 14-16 °C, bíonn na dálaí sách gaofar agus d’fhéadfadh innéacs Winkler a bheith suas le thart ar 2 400 lá céime, i gcomparáid le 1 800-2 200 lá céime sna criosanna ina mbíonn airdí éagsúla agus sna cnoic. Áirithítear leis na dálaí sin go mbaintear an aibíocht is fearr amach leis na cineálacha éagsúla fíniúna a fhástar in Romagna.
Bíonn an fhrasaíocht bhliantúil idir 600 agus 800 mm bíonn sí annsan fhómhar den chuid is mó agus san earrach, ach ní a oiread céanna. Maolaítear an strus maidir le huisce i rith an tsamhraidh mar gheall ar ard-bhogthaise choibhneasta aeir, infhaighteacht uisce dromchla, ithreacha doimhne agus de bharr go dtiteann níos mó báistí sna cnoic agus go mbíonn an bháisteach scaipthe go cothrom.
Cuidíonn na tosca ithreach agus aeráide sin le limistéar geografach iomlán TGFC ‘Rubicone’ a dhéanamh an-oiriúnach don fhíonsaothrú.
2) Tosca daonna is ábhartha don nasc
A bhuí le huiscebhealach tábhachtach amhail Abhainn an Po agus cóngaracht na farraige tháinig sibhialtachtaí éagsúla go Romagna agus, thug siad cineálacha éagsúla fíniúna agus teicnící fáis leo. Gan amhras, b’éacht tábhachtach é ceansú na bhfíniúnacha fiáine ansin, rud atá le feiceáil fós sa lá atá inniu ann leis na fíniúnacha dé-éiciacha sna coillte péine cósta, ach bhí ionghabháil ghéiniteach na gcineálacha ón Meánoirthear go hábhar dúchasach ríthábhachtach do theacht chun cinn fíonchaor ar ardchaighdeán atá oiriúnach freisin do dhálaí fuara agus bogthaise amhail na cinn ar mhachairí Romagna.
Mar thoradh ar na dálaí timpeallachta sin treoraíodh na fíniúnacha ar chrainn arda, ionas go seachnódh siad na sraitheanna fuara san earrach (sioc déanach) agus an bhogthaise, rud a chothaíonn forbairt na ngalar fungasach. Sna limistéir chnocacha, áfach, bhain dálaí leis na cineálacha a tugadh isteach a bhí ní ba chosúla le dálaí a dtionscnaimh, agus bhíothas ábalta iad a threorú de réir ghnáthmhodh cuacha na Gréige a mhaireann fós anseo agus ansiúd sa lá atá inniu ann.
Tagraítear sna clasaicí Laidineacha ar fhíniúnacha thar a bheith táirgiúil sna limistéir idir Rimini agus Faenza, ach ní chiallaíonn sé sin nach bhfuil cáilíocht áirithe ag baint leis na fíonta a dhéantar astu, i bhfianaise cháil na bhfíonta ‘Caesenas’ agus ‘Faventinum’. I ndiaidh thitim Impireacht na Róimhe, coinníodh fíonsaothrú in Romagna ar bun a bhuí le leanúnachas polaitiúil Impireacht na Róimhe Thoir agus le rannchuidiú na mainistreacha le forbairt teicnící chun feabhas a chur ar bharra.
Sa 15ú haois, in éineacht le fíonghoirt, d’éirigh an nós ‘piantata’ maidir le hilchuraíocht forleathan, agus bhain sé buaicphointe amach san 18ú haois nuair a tugadh isteach méiteagáiste, mar go rabhthas ábalta barra a fhás ar thrí leibhéal a bhuí leis: ar an leibhéal is airde bhí crainn, crainn a tháirg torthaí, duilleoga agus adhmad; ar an leibhéal idirmheánach bhí na gais fíniúna agus na triopaill fíonchaor; agus ar an talamh den chuid is mó fásadh pónairí nó barra luibheacha eile nár theastaigh mórán solais uathu.
Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara gur tháinig meath eacnamaíoch agus sóisialta a mhair tréimhse fhada ar Romagna le linn riail na pápachta (tiarnas pápach a bhí ann ó 1559 go 1796 agus ó 1815 go 1860). Chuaigh an meath sin i bhfeidhm ar an bhfíonsaothrú freisin, sa mhéid gur thuairiscigh Coimisiúin Chúige an Lárchoiste um Chineálacha Fíniúna faoi dheireadh an 19ú haois go raibh an fíonsaothrú i ndroch-chaoi amach agus amach, agus raibh cineálacha iomadúla fíniúna agus easpa teicneolaíochta ann.
Is cinnte nár tháinig feabhas ar an scéal i ndiaidh theacht na coinclí púdraí, na coinclí clúmhaí agus na fiollocsaeire as Meiriceá. I ndiaidh an Chéad Chogaidh Dhomhanda, cuireadh tús le hathstruchtúrú na bhfíonghort a bhí scriosta ag an bhfiollocsaeire, agus cuireadh srian nach beag ar líon na gcineálacha fíniúna. Níor tharla sé go dtí na 1960í, áfach, go raibh forbairt theicniúil agus theicneolaíoch níos suntasaí ann agus gur tháinig feabhas ar fhíonsaothrú Romagna. Le srathú an eolais agus na taithí i dtraidisiún seanbhunaithe cuireadh ar a chumas do Romagna leibhéal maith cáilíochta a bhaint amach sna 1990í, nuair a bhí réimse cineálacha fíona ábalta freastal ar riachtanais is éagsúla tomhaltóirí.
B)
Bíonn raon dathanna ar fhíonta geala ‘Rubicone’ idir buí ar dhath na tuí agus buí órga, agus bíonn an raon frithchaithimh iontu idir buí, ton ar thon, agus bánghlas nó copar, mar atá i gcás Pinot Grigio. Ó thaobh bolaidh de, bíonn dea-bholaithe fíneálta na bhfíonta sin sainiúil, lena mbaineann mionbholaithe bláthacha íogaire acáise agus sceiche, mar aon le mionbholaithe torthaíocha a thugann an príomhchineál fíniúna a úsáidtear le fios de ghnáth. Athraíonn an blas go forleathan idir tirim agus milis agus bíonn sé comhchuí, dea-struchtúrtha, úr agus blasta.
Bíonn dath bándearg de dhéine éagsúil ar fhíonta Rosato ‘Rubicone’ ag brath go príomha ar an bpróiseas fíonóireachta a úsáidtear. Bíonn an blas úr agus comhchuí agus bíonn sé idir tirim agus milis agus bíonn aigéadacht chothrom i gceist leis. Tarraingítear aird ar leith ar an gcineál ‘Rubicone’ Rosato Sangiovese, a bhfuil nasc aige leis an traidisiún áitiúil sa mhéid is go mbaintí úsáid as an gcleachtas ‘ salasso ’ trína mbaintí an sú go páirteach san am atá caite chun fíon Sangiovese Rosso a athbheochan, agus bhaintí úsáid as an úrfhíon a baineadh chun fíon rosé a dhéanamh. Mar gheall ar an teicneolaíocht atá ann anois is féidir an cineál sin a shainiú ar bhealach níos fearr le dea-bholaithe i raon ó dhea-bholaithe bláthacha sailchuaiche agus mionbholaithe torthaí dearga atá díreach aibithe (e.g. sútha talún, sútha craobh, silíní, cuiríní).
Bíonn dath an rúibín ar fhíonta dearga ‘Rubicone’ a bhíonn ilchineálach ó thaobh déine de ag brath ar an gcineál fíniúna agus ar na teicnící fíonóireachta agus maothúcháin a úsáidtear; bíonn tionchar acu sin freisin ar an gcomhábhar aramatach, a chuirtear in iúl i mionbholaithe torthaíocha d’aibíocht ilchineálach, a mbíonn mionbholaithe bláthacha (sailchuach den chuid is mó, ach rós freisin) agus/nó mionbholaithe spíosracha ina measc uaireanta. Is féidir leis an mblas a bheith idir tirim agus milis, bíonn sé deas séimh agus bíonn díreach an méid ceart aigéadachta ann.
Léiríonn fíonta Novello dearga na dea-bholaithe agus na blasanna a bhaineann leis an teicníc ar leith mar atá maothúchán carbóin a úsáidtear chun fíon a dhéanamh as na fíonchaora, rud a threisíonn a phróifíl fhíonmhar agus gnáth-mhionbholaithe an chineáil fíniúna.
Bíonn dath dearg rúibíneach de dhéine éagsúil ar fhíonta ‘Rubicone’ Passito. Ó thaobh bolaidh de, bíonn mionbholaithe torthaíocha d’aibíocht ilchineálach orthu, agus bíonn mionbholaithe bláthacha as agus/nó bolaithe spíosracha ina measc uaireanta. Is féidir leis an mblas a bheith idir tirim agus milis agus bíonn sé comhchuí agus bíonn aigéadacht chothrom i gceist leis.
Cinntear tréithe cáilíochta na bhfíonta sin le dálaí ithreach agus aeráide an limistéir táirgeachta. An aeráid mheasartha ina bhfuil aeráil mhaith, na hithreacha dea-dhraenáilte a bhfuil dóthain uisce ar fáil iontu agus na difríochtaí idir teocht na hoíche agus teocht an lae de réir mar a aibíonn na fíonchaora, áirithítear leo sin uile aibiú is fearr na dtriopall fíonchaor, agus is é a bhíonn mar thoradh air sin fíonchaora ina mbíonn méid maith siúcra agus cion maith aigéid agus léiriú den scoth ar na saintréithe cáilíochta agus orgánaileipteacha eile uile a bhaineann go sonrach le gach cineál agus a léirítear sna fíonta a dhéantar astu.
A mhéid a bhaineann le fíon Passito a tháirgeadh, tá rogha an mhodha triomaithe tábhachtach; is féidir an triomú a dhéanamh ar an bplanda nó i lóistí triomaithe (áitreabh a úsáidtí go traidisiúnta don chleachtas sin). Tá difríochtaí idir fad na tréimhse triomaithe agus braitheann sé ar na saintréithe is mian leis an déantóir fíona a bhaint amach sa táirge deiridh trí bhíthin na teicníce sin.
Cuidíonn an difríocht shuntasach idir an teocht idir an lá agus an oíche leis an triomú, go háirithe tréimhse dheireadh an tsamhraidh/an fhómhair, agus na dálaí gaofara sa limistéar táirgeachta. Tá triopaill a bhfuil struchtúr lán scaoilte orthu, i.e. agus go leor spáis idir na fíonchaora, oiriúnach go háirithe lena dtriomú agus roghnaítear iad san fhíonghort tráth na buainte. Ullmhaítear na fíonchaora atá le triomú sula mbuantar na fíonchaora atá beartaithe le haghaidh cineálacha eile fíona, chun cion aigéadach níos airde a bheith iontu lenar féidir méid siúcra an fhíona a fhaightear a fhrithchúiteamh.
C)
Ba cheart a mheabhrú freisin, in éineacht lena thraidisiún tábhachtach fíonsaothrúcháin, gurb é Romagna tobar na feirmeoireachta torthaí nua-aimseartha freisin, agus toisc nach mbaineann a oiread riachtanas le fíniúnacha i ndáil le crainn torthaí, ní fhástar fíniúnacha ach ar na hithreacha is lú torthúlacht, mar atá ar leicne cnoic agus ar ithreacha ‘crua’ an mhachaire.
Mar gheall ar an ngrádán teirmeach idir na cnoic agus na machairí agus ar an mbogthaise níos airde sa limistéar machairí, tá feirmeoirí ísealchríche ábalta cineálacha fíniúna atá níos caoinfhulangaí ar lobhadh a roghnú, agus coinnítear na cineálacha luatha lena bhfás ag leibhéil níos airde agus ar na fánaí a bhfuil a n-aghaidheanna dírithe níos mó ó thuaidh i limistéar fíonsaothrúcháin Romagna.
Mar gheall ar aeráid an fhómhair a bhíonn measartha fionnuar go minic, bhíodh sé riachtanach san am atá thart na fíonchaora a thriomú chun feabhas a chur ar shaintréithe comhdhéanaimh na bhfíonta, agus dá bhrí sin ar theicníc an rísínithe.
Thairis sin, mar gheall ar an mbuaint measartha déanach, agus fómhair fhuara ina dhiaidh sin, choinnigh an fíon méid áirithe siúcra iarmharach le linn an gheimhridh agus, nuair a cuireadh i mbuidéil é, thosaigh sé ag coipeadh arís go luath i dteas an earraigh, rud as ar tháinig éifeacht nádúrtha leathshúilíneach. Mar gheall ar an gcleachtas coiteann sin, bhí meas ag muintir Romagna ar fhíonta milse agus ar fhíonta tirime araon, bídís ina bhfíonta socra, ina bhfíonta leathshúilíneacha nó ina bhfíonta súilíneacha.
Ag brath ar an tír-raon, ar an tíreolaíocht, ar an ithir agus ar an aeráid, is féidir an tsineirgíocht is fearr is féidir a aimsiú idir tosca timpeallachta agus cineálacha fíniúna chun na samplaí is fearr de na cineálacha éagsúla fíona a chumhdaítear leis an TGFC ‘Rubicone’ a tháirgeadh agus bunaithe ar an traidisiún áitiúil.
Catagóir an táirge fíniúna
|
4. |
Fíon súilíneach |
Achoimre ar an nasc
A)
1) Tosca nádúrtha is ábhartha don nasc
Leanann limistéar TGFC ‘Rubicone’ teorainneacha Romagna a bheag nó a mhór, teorainneacha a mbíonn go leor cuir agus cúitimh fúthu agus nár socraíodh riamh ó thaobh riarachán de ach lena sainítear críoch measartha aonchineálach i dtéarmaí tíreolaíochta, ithreacha agus nádúr na ndaoine, ar mhúnlaigh stair choiteann íobartha agus cruatain iad.
Áirítear i limistéar críochaithe TGFC ‘Rubicone’ trí chrios gheomoirfeolaíocha ar leith, an machaire glárach, na bunchnoic agus na cnoic iad féin, agus dhá bhealach éagsúla fíonsaothrúcháin bunaithe ar an dá phríomh-mhúnla stairiúla, is iad sin an modh Gréagach agus an modh Éatrúscach.
Tá bunús geolaíoch coiteann ag Aipiníní Romagna, a théann siar go dtí an Ré Threasach, agus is éard atá iontu, tríd is tríd, foirmíochtaí aolchloiche agus cré. Is í an fhoirmíocht gheolaíoch is sainiúla in Romagna, mar gheall ar a mhéid, an fhoirmíocht ghainmheach mharla, banda a bhfuil éagsúlacht ina leithead ina bhfuil sraitheanna ailtéarnacha turbaidíte agus gaineamhchloch marla i ndiaidh a chéile. Le linn na tréimhse Meisianaí, nuair a scoitheadh an Mheánmhuir ón Aigéan Atlantach, sil-leagadh carraigeacha gailíte (cailc, ainhidrít agus cloch shalainn), atá le feiceáil go soiléir in Romanga in Vena del Gesso [‘féith chailce’].
Ansin tháinig sil-leagain an Phléicéinigh, ar sil-leagain chréúla iad den chuid is mó, ar minic a bhaineann gnáth-thírdhreach clasáin leo a fhaightear sna gleannta ísle.
Is ón Ré Ceathartha dhéanach an talamh sna bunchnoic, a bhíonn cothrom den chuid is mó; is minic a bhíonn sé an-fhorbartha agus is gnách go mbíonn sé dícharbónaithe.
Leis an tsraith sin carraigeacha, mar gheall ar chreimeadh nádúrtha agus idirghabháil an duine, táirgeadh ithreacha cailcreacha, créúla agus measctha a bheag nó a mhór agus, ithreacha iarmharacha de chomhdhéanamh ilchineálach i gcás inar tharla imeacht le sruth agus creimeadh ceimiceach.
Is éard atá sa mhachaire, ar de bhunadh glárach é, ithreacha ag a bhfuil uigeacht idir dúrabhán agus chré, agus sraith iomlán de chomhdhéanaimh idirmheánacha ar éirigh le muintir Romagna iad a mheaitseáil le barra den scoth i gcónaí.
Dá bhrí sin, áirítear i limistéar an TGFC réimse leathan tír-raon, ach tá siad sin measartha aonfhoirmeach laistigh de na bandaí ag a bhfuil leithead éagsúil a ritheann go comhthreomhar le hiomaire na nAipiníní agus atá measartha cosúil le chéile ar fud na gcúigí éagsúla lena mbaineann: Bologna, Ravenna, Forlì-Cesena agus Rimini (líon níos lú ithreacha gainmheacha marla).
Ó thaobh na haeráide de, cuireann innéacs Winkler luachanna méadaitheacha ar fáil ó na hAipiníní i dtreo an mhachaire; titeann siad arís ansin i dtreo an chósta mar gheall ar éifeacht mhaolaitheach na farraige.
Athraíonn na leibhéil teochta agus frasaíochta de réir airde na limistéar éagsúil. Athraíonn an aeráid ó aeráid mheasartha fho-ilchríochach sa limistéar cnocach (an mórlimistéar le haghaidh fíonsaothraithe) go haeráid mheasartha fhionnuar sna hardchnoic, agus titeann an mheánteocht bhliantúil ó 12-14 °C go 8-10 °C agus níos ísle fós sna hAipiníní arda. Bíonn an aeráid níos ilchríochaí ar an machaire, agus bíonn na meánteochtaí bliantúla ann thart ar 14-16 °C, bíonn na dálaí sách gaofar agus d’fhéadfadh innéacs Winkler a bheith suas le thart ar 2 400 lá céime, i gcomparáid le 1 800-2 200 lá céime sna criosanna ina mbíonn airdí éagsúla agus sna cnoic. Áirithítear leis na dálaí sin go mbaintear an aibíocht is fearr amach leis na cineálacha éagsúla fíniúna a fhástar in Romagna.
Bíonn an fhrasaíocht bhliantúil idir 600 agus 800 mm bíonn sí annsan fhómhar den chuid is mó agus san earrach, ach ní a oiread céanna. Maolaítear an strus maidir le huisce i rith an tsamhraidh mar gheall ar ard-bhogthaise choibhneasta aeir, infhaighteacht uisce dromchla, ithreacha doimhne agus de bharr go dtiteann níos mó báistí sna cnoic agus go mbíonn an bháisteach scaipthe go cothrom.
Cuidíonn na tosca ithreach agus aeráide sin le limistéar geografach iomlán TGFC ‘Rubicone’ a dhéanamh an-oiriúnach don fhíonsaothrú.
2) Tosca daonna is ábhartha don nasc
A bhuí le huiscebhealach tábhachtach amhail Abhainn an Po agus cóngaracht na farraige tháinig sibhialtachtaí éagsúla go Romagna agus, thug siad cineálacha éagsúla fíniúna agus teicnící fáis leo. Gan amhras, b’éacht tábhachtach é ceansú na bhfíniúnacha fiáine ansin, rud atá le feiceáil fós sa lá atá inniu ann leis na fíniúnacha dé-éiciacha sna coillte péine cósta, ach bhí ionghabháil ghéiniteach na gcineálacha ón Meánoirthear go hábhar dúchasach ríthábhachtach do theacht chun cinn fíonchaor ar ardchaighdeán atá oiriúnach freisin do dhálaí fuara agus bogthaise amhail na cinn ar mhachairí Romagna.
Mar thoradh ar na dálaí timpeallachta sin treoraíodh na fíniúnacha ar chrainn arda, ionas go seachnódh siad na sraitheanna fuara san earrach (sioc déanach) agus an bhogthaise, rud a chothaíonn forbairt na ngalar fungasach. Sna limistéir chnocacha, áfach, bhain dálaí leis na cineálacha a tugadh isteach a bhí ní ba chosúla le dálaí a dtionscnaimh, agus bhíothas ábalta iad a threorú de réir ghnáthmhodh cuacha na Gréige a mhaireann fós anseo agus ansiúd sa lá atá inniu ann.
Tagraítear sna clasaicí Laidineacha ar fhíniúnacha thar a bheith táirgiúil sna limistéir idir Rimini agus Faenza, ach ní chiallaíonn sé sin nach bhfuil cáilíocht áirithe ag baint leis na fíonta a dhéantar astu, i bhfianaise cháil na bhfíonta ‘Caesenas’ agus ‘Faventinum’. I ndiaidh thitim Impireacht na Róimhe, coinníodh fíonsaothrú in Romagna ar bun a bhuí le leanúnachas polaitiúil Impireacht na Róimhe Thoir agus le rannchuidiú na mainistreacha le forbairt teicnící chun feabhas a chur ar bharra.
Sa 15ú haois, in éineacht le fíonghoirt, d’éirigh an nós ‘piantata’ maidir le hilchuraíocht forleathan, agus bhain sé buaicphointe amach san 18ú haois nuair a tugadh isteach méiteagáiste, mar go rabhthas ábalta barra a fhás ar thrí leibhéal a bhuí leis: ar an leibhéal is airde bhí crainn, crainn a tháirg torthaí, duilleoga agus adhmad; ar an leibhéal idirmheánach bhí na gais fíniúna agus na triopaill fíonchaor; agus ar an talamh den chuid is mó fásadh pónairí nó barra luibheacha eile nár theastaigh mórán solais uathu.
Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara gur tháinig meath eacnamaíoch agus sóisialta a mhair tréimhse fhada ar Romagna le linn riail na pápachta (tiarnas pápach a bhí ann ó 1559 go 1796 agus ó 1815 go 1860). Chuaigh an meath sin i bhfeidhm ar an bhfíonsaothrú freisin, sa mhéid gur thuairiscigh Coimisiúin Chúige an Lárchoiste um Chineálacha Fíniúna faoi dheireadh an 19ú haois go raibh an fíonsaothrú i ndroch-chaoi amach agus amach, agus raibh cineálacha iomadúla fíniúna agus easpa teicneolaíochta ann.
Is cinnte nár tháinig feabhas ar an scéal i ndiaidh theacht na coinclí púdraí, na coinclí clúmhaí agus na fiollocsaeire as Meiriceá. I ndiaidh an Chéad Chogaidh Dhomhanda, cuireadh tús le hathstruchtúrú na bhfíonghort a bhí scriosta ag an bhfiollocsaeire, agus cuireadh srian nach beag ar líon na gcineálacha fíniúna. Níor tharla sé go dtí na 1960í, áfach, go raibh forbairt theicniúil agus theicneolaíoch níos suntasaí ann agus gur tháinig feabhas ar fhíonsaothrú Romagna. Le srathú an eolais agus na taithí i dtraidisiún seanbhunaithe cuireadh ar a chumas do Romagna leibhéal maith cáilíochta a bhaint amach sna 1990í, nuair a bhí réimse cineálacha fíona ábalta freastal ar riachtanais is éagsúla tomhaltóirí.
(B)
Traidisiún seanbhunaithe is ea táirgeadh fíonta súilíneacha agus leathshúilíneacha, a bhfuil borradh curtha faoi le feabhsuithe teicniúla agus teicneolaíochta a rinneadh le déanaí. Mar gheall ar an gcúram ar leith a thugtar le linn na gcéimeanna fáis, buainte agus fíonóireachta is féidir bunfhíonta úra glana a fháil, as a dtagann, leis an bpróiseas coipthe tánaisteach dea-bhainistithe ina dhiaidh sin, fíonta súilíneacha agus leathshúilíneacha a bhfuil foirfeacht agus galántacht ar leith ag baint leo.
Tá dlúthnasc idir cáilíocht na bhfíonta súilíneacha, na bhfíonta leathshúilíneacha agus na n-úrfhíonta fíonchaor páirtchoipthe agus meascán cineálacha an limistéir, a tháirgeann fíonchaora a bhfuil a saintréithe oiriúnach ó thaobh na teicneolaíochta de chun na cineálacha sin fíonta a dhéanamh. Ina theannta sin, ba chuidiú mór í forbairt na modhanna chun fíon leathshúilíneach agus súilíneach a dhéanamh, trí fheabhas a chur ar na modhanna níos traidisiúnta (sa bhuidéal) agus/nó trí úsáid a bhaint as trealamh úrscothach, é maidir le cáilíocht an táirge deiridh a ardú.
Tá an rud céanna fíor maidir leis na húrfhíonta fíonchaor páirtchoipthe, bídís ina bhfíonta geala, ina bhfíonta dearga nó ina bhfíonta rosé, a tháirgtear trí úsáid a bhaint as modh Charmat (nó Martinotti) chun úire a chur sa táirge deiridh mar aon le neart alcóil measartha.
Tá saintréithe cáilíochta catagóirí na dtáirgí fíniúna sin mar thoradh ar an idirghníomhaíocht idir na saintréithe timpeallachta (aeráid mheasartha, ghaofar agus difríochtaí maithe teochta agus ithir mhaith), cáilíochtaí teicneolaíochta na gcineálacha fíniúna agus scil na saothróirí fíona maidir leis na teicnící fáis agus fíonóireachta a roghnú.
I mbeagán focal, is é sin coincheap an ‘terroir’, i gcás inarb ionann táirge agus léiriú an naisc chúisigh leis an tionscnamh geografach.
C)
Ba cheart a mheabhrú freisin, in éineacht lena thraidisiún tábhachtach fíonsaothrúcháin, gurb é Romagna tobar na feirmeoireachta torthaí nua-aimseartha freisin, agus toisc nach mbaineann a oiread riachtanas le fíniúnacha i ndáil le crainn torthaí, ní fhástar fíniúnacha ach ar na hithreacha is lú torthúlacht, mar atá ar leicne cnoic agus ar ithreacha ‘crua’ an mhachaire.
Mar gheall ar an ngrádán teirmeach idir na cnoic agus na machairí agus ar an mbogthaise níos airde sa limistéar machairí, tá feirmeoirí ísealchríche ábalta cineálacha fíniúna atá níos caoinfhulangaí ar lobhadh a roghnú, agus coinnítear na cineálacha luatha lena bhfás ag leibhéil níos airde agus ar na fánaí a bhfuil a n-aghaidheanna dírithe níos mó ó thuaidh i limistéar fíonsaothrúcháin Romagna.
Mar gheall ar aeráid an fhómhair ar minic í measartha fionnuar, bhí sé riachtanach san am atá thart na fíonchaora a thriomú chun feabhas a chur ar shaintréithe comhdhéanaimh na bhfíonta, agus dá bhrí sin ar theicníc an rísínithe.
Thairis sin, mar gheall ar an mbuaint measartha déanach, agus fómhair fhuara ina dhiaidh sin, choinnigh an fíon méid áirithe siúcra iarmharach le linn an gheimhridh agus, nuair a cuireadh i mbuidéil é, thosaigh sé ag coipeadh arís go luath i dteas an earraigh, rud as ar tháinig éifeacht nádúrtha leathshúilíneach. Mar gheall ar an gcleachtas coiteann sin, bhí meas ag muintir Romagna ar fhíonta milse agus ar fhíonta tirime araon, bídís ina bhfíonta socra, ina bhfíonta leathshúilíneacha nó ina bhfíonta súilíneacha.
Ag brath ar an tír-raon, ar an tíreolaíocht, ar an ithir agus ar an aeráid, is féidir an tsineirgíocht is fearr is féidir a aimsiú idir tosca timpeallachta agus cineálacha fíniúna chun na samplaí is fearr de na cineálacha éagsúla fíona a chumhdaítear leis an TGFC ‘Rubicone’ a tháirgeadh agus bunaithe ar an traidisiún áitiúil.
Catagóir an táirge fíniúna
|
5. |
Fíon súilíneach ar ardchaighdeán |
Achoimre ar an nasc
A)
1) Tosca nádúrtha is ábhartha don nasc
Leanann limistéar TGFC ‘Rubicone’ teorainneacha Romagna a bheag nó a mhór, teorainneacha a mbíonn go leor cuir agus cúitimh fúthu agus nár socraíodh riamh ó thaobh riarachán de ach lena sainítear críoch measartha aonchineálach i dtéarmaí tíreolaíochta, ithreacha agus nádúr na ndaoine, ar mhúnlaigh stair choiteann íobartha agus cruatain iad.
Áirítear i limistéar críochaithe TGFC ‘Rubicone’ trí chrios gheomoirfeolaíocha ar leith, an machaire glárach, na bunchnoic agus na cnoic iad féin, agus dhá bhealach éagsúla fíonsaothrúcháin bunaithe ar an dá phríomh-mhúnla stairiúla, is iad sin an modh Gréagach agus an modh Éatrúscach.
Tá bunús geolaíoch coiteann ag Aipiníní Romagna, a théann siar go dtí an Ré Threasach, agus is éard atá iontu, tríd is tríd, foirmíochtaí aolchloiche agus cré. Is í an fhoirmíocht gheolaíoch is sainiúla in Romagna, mar gheall ar a mhéid, an fhoirmíocht ghainmheach mharla, banda a bhfuil éagsúlacht ina leithead ina bhfuil sraitheanna ailtéarnacha turbaidíte agus gaineamhchloch marla i ndiaidh a chéile. Le linn na tréimhse Meisianaí, nuair a scoitheadh an Mheánmhuir ón Aigéan Atlantach, sil-leagadh carraigeacha gailíte (cailc, ainhidrít agus cloch shalainn), atá le feiceáil go soiléir in Romanga in Vena del Gesso [‘féith chailce’].
Ansin tháinig sil-leagain an Phléicéinigh, ar sil-leagain chréúla iad den chuid is mó, ar minic a bhaineann gnáth-thírdhreach clasáin leo a fhaightear sna gleannta ísle.
Is ón Ré Ceathartha dhéanach an talamh sna bunchnoic, a bhíonn cothrom den chuid is mó; is minic a bhíonn sé an-fhorbartha agus is gnách go mbíonn sé dícharbónaithe.
Leis an tsraith sin carraigeacha, mar gheall ar chreimeadh nádúrtha agus idirghabháil an duine, táirgeadh ithreacha cailcreacha, créúla agus measctha a bheag nó a mhór agus, ithreacha iarmharacha de chomhdhéanamh ilchineálach i gcás inar tharla imeacht le sruth agus creimeadh ceimiceach.
Is éard atá sa mhachaire, ar de bhunadh glárach é, ithreacha ag a bhfuil uigeacht idir dúrabhán agus chré, agus sraith iomlán de chomhdhéanaimh idirmheánacha ar éirigh le muintir Romagna iad a mheaitseáil le barra den scoth i gcónaí.
Dá bhrí sin, áirítear i limistéar an TGFC réimse leathan tír-raon, ach tá siad sin measartha aonfhoirmeach laistigh de na bandaí ag a bhfuil leithead éagsúil a ritheann go comhthreomhar le hiomaire na nAipiníní agus atá measartha cosúil le chéile ar fud na gcúigí éagsúla lena mbaineann: Bologna, Ravenna, Forlì-Cesena agus Rimini (líon níos lú ithreacha gainmheacha marla).
Ó thaobh na haeráide de, cuireann innéacs Winkler luachanna méadaitheacha ar fáil ó na hAipiníní i dtreo an mhachaire; titeann siad arís ansin i dtreo an chósta mar gheall ar éifeacht mhaolaitheach na farraige.
Athraíonn na leibhéil teochta agus frasaíochta de réir airde na limistéar éagsúil. Athraíonn an aeráid ó aeráid mheasartha fho-ilchríochach sa limistéar cnocach (an mórlimistéar le haghaidh fíonsaothraithe) go haeráid mheasartha fhionnuar sna hardchnoic, agus titeann an mheánteocht bhliantúil ó 12-14 °C go 8-10 °C agus níos ísle fós sna hAipiníní arda. Bíonn an aeráid níos ilchríochaí ar an machaire, agus bíonn na meánteochtaí bliantúla ann thart ar 14-16 °C, bíonn na dálaí sách gaofar agus d’fhéadfadh innéacs Winkler a bheith suas le thart ar 2 400 lá céime, i gcomparáid le 1 800-2 200 lá céime sna criosanna ina mbíonn airdí éagsúla agus sna cnoic. Áirithítear leis na dálaí sin go mbaintear an aibíocht is fearr amach leis na cineálacha éagsúla fíniúna a fhástar in Romagna.
Bíonn an fhrasaíocht bhliantúil idir 600 agus 800 mm bíonn sí annsan fhómhar den chuid is mó agus san earrach, ach ní a oiread céanna. Maolaítear an strus maidir le huisce i rith an tsamhraidh mar gheall ar ard-bhogthaise choibhneasta aeir, infhaighteacht uisce dromchla, ithreacha doimhne agus de bharr go dtiteann níos mó báistí sna cnoic agus go mbíonn an bháisteach scaipthe go cothrom.
Cuidíonn na tosca ithreach agus aeráide sin le limistéar geografach iomlán TGFC ‘Rubicone’ a dhéanamh an-oiriúnach don fhíonsaothrú.
2) Tosca daonna is ábhartha don nasc
A bhuí le huiscebhealach tábhachtach amhail Abhainn an Po agus cóngaracht na farraige tháinig sibhialtachtaí éagsúla go Romagna agus, thug siad cineálacha éagsúla fíniúna agus teicnící fáis leo. Gan amhras, b’éacht tábhachtach é ceansú na bhfíniúnacha fiáine ansin, rud atá le feiceáil fós sa lá atá inniu ann leis na fíniúnacha dé-éiciacha sna coillte péine cósta, ach bhí ionghabháil ghéiniteach na gcineálacha ón Meánoirthear go hábhar dúchasach ríthábhachtach do theacht chun cinn fíonchaor ar ardchaighdeán atá oiriúnach freisin do dhálaí fuara agus bogthaise amhail na cinn ar mhachairí Romagna.
Mar thoradh ar na dálaí timpeallachta sin treoraíodh na fíniúnacha ar chrainn arda, ionas go seachnódh siad na sraitheanna fuara san earrach (sioc déanach) agus an bhogthaise, rud a chothaíonn forbairt na ngalar fungasach. Sna limistéir chnocacha, áfach, bhain dálaí leis na cineálacha a tugadh isteach a bhí ní ba chosúla le dálaí a dtionscnaimh, agus bhíothas ábalta iad a threorú de réir ghnáthmhodh cuacha na Gréige a mhaireann fós anseo agus ansiúd sa lá atá inniu ann.
Tagraítear sna clasaicí Laidineacha ar fhíniúnacha thar a bheith táirgiúil sna limistéir idir Rimini agus Faenza, ach ní chiallaíonn sé sin nach bhfuil cáilíocht áirithe ag baint leis na fíonta a dhéantar astu, i bhfianaise cháil na bhfíonta ‘Caesenas’ agus ‘Faventinum’. I ndiaidh thitim Impireacht na Róimhe, coinníodh fíonsaothrú in Romagna ar bun a bhuí le leanúnachas polaitiúil Impireacht na Róimhe Thoir agus le rannchuidiú na mainistreacha le forbairt teicnící chun feabhas a chur ar bharra.
Sa 15ú haois, in éineacht le fíonghoirt, d’éirigh an nós ‘piantata’ maidir le hilchuraíocht forleathan, agus bhain sé buaicphointe amach san 18ú haois nuair a tugadh isteach méiteagáiste, mar go rabhthas ábalta barra a fhás ar thrí leibhéal a bhuí leis: ar an leibhéal is airde bhí crainn, crainn a tháirg torthaí, duilleoga agus adhmad; ar an leibhéal idirmheánach bhí na gais fíniúna agus na triopaill fíonchaor; agus ar an talamh den chuid is mó fásadh pónairí nó barra luibheacha eile nár theastaigh mórán solais uathu.
Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara gur tháinig meath eacnamaíoch agus sóisialta a mhair tréimhse fhada ar Romagna le linn riail na pápachta (tiarnas pápach a bhí ann ó 1559 go 1796 agus ó 1815 go 1860). Chuaigh an meath sin i bhfeidhm ar an bhfíonsaothrú freisin, sa mhéid gur thuairiscigh Coimisiúin Chúige an Lárchoiste um Chineálacha Fíniúna faoi dheireadh an 19ú haois go raibh an fíonsaothrú i ndroch-chaoi amach agus amach, agus raibh cineálacha iomadúla fíniúna agus easpa teicneolaíochta ann.
Is cinnte nár tháinig feabhas ar an scéal i ndiaidh theacht na coinclí púdraí, na coinclí clúmhaí agus na fiollocsaeire as Meiriceá. I ndiaidh an Chéad Chogaidh Dhomhanda, cuireadh tús le hathstruchtúrú na bhfíonghort a bhí scriosta ag an bhfiollocsaeire, agus cuireadh srian nach beag ar líon na gcineálacha fíniúna. Níor tharla sé go dtí na 1960í, áfach, go raibh forbairt theicniúil agus theicneolaíoch níos suntasaí ann agus gur tháinig feabhas ar fhíonsaothrú Romagna. Le srathú an eolais agus na taithí i dtraidisiún seanbhunaithe cuireadh ar a chumas do Romagna leibhéal maith cáilíochta a bhaint amach sna 1990í, nuair a bhí réimse cineálacha fíona ábalta freastal ar riachtanais is éagsúla tomhaltóirí.
(B)
Traidisiún seanbhunaithe is ea táirgeadh fíonta súilíneacha agus leathshúilíneacha, a bhfuil borradh curtha faoi le feabhsuithe teicniúla agus teicneolaíochta a rinneadh le déanaí. Mar gheall ar an gcúram ar leith a thugtar le linn na gcéimeanna fáis, buainte agus fíonóireachta is féidir bunfhíonta úra glana a fháil, as a dtagann, leis an bpróiseas coipthe tánaisteach dea-bhainistithe ina dhiaidh sin, fíonta súilíneacha agus leathshúilíneacha a bhfuil foirfeacht agus galántacht ar leith ag baint leo.
Tá dlúthnasc idir cáilíocht na bhfíonta súilíneacha, na bhfíonta leathshúilíneacha agus na n-úrfhíonta fíonchaor páirtchoipthe agus meascán cineálacha an limistéir, a tháirgeann fíonchaora a bhfuil a saintréithe oiriúnach ó thaobh na teicneolaíochta de chun na cineálacha sin fíonta a dhéanamh. Ina theannta sin, ba chuidiú mór í forbairt na modhanna chun fíon leathshúilíneach agus súilíneach a dhéanamh, trí fheabhas a chur ar na modhanna níos traidisiúnta (sa bhuidéal) agus/nó trí úsáid a bhaint as trealamh úrscothach, é maidir le cáilíocht an táirge deiridh a ardú.
Tá an rud céanna fíor maidir leis na húrfhíonta fíonchaor páirtchoipthe, bídís ina bhfíonta geala, ina bhfíonta dearga nó ina bhfíonta rosé, a tháirgtear trí úsáid a bhaint as modh Charmat (nó Martinotti) chun úire a chur sa táirge deiridh mar aon le neart alcóil measartha.
Tá saintréithe cáilíochta catagóirí na dtáirgí fíniúna sin mar thoradh ar an idirghníomhaíocht idir na saintréithe timpeallachta (aeráid mheasartha, ghaofar agus difríochtaí maithe teochta agus ithir mhaith), cáilíochtaí teicneolaíochta na gcineálacha fíniúna agus scil na saothróirí fíona maidir leis na teicnící fáis agus fíonóireachta a roghnú.
I mbeagán focal, is é sin coincheap an ‘terroir’, i gcás inarb ionann táirge agus léiriú an naisc chúisigh leis an tionscnamh geografach.
C)
Ba cheart a mheabhrú freisin, in éineacht lena thraidisiún tábhachtach fíonsaothrúcháin, gurb é Romagna tobar na feirmeoireachta torthaí nua-aimseartha freisin, agus toisc nach mbaineann a oiread riachtanas le fíniúnacha i ndáil le crainn torthaí, ní fhástar fíniúnacha ach ar na hithreacha is lú torthúlacht, mar atá ar leicne cnoic agus ar ithreacha ‘crua’ an mhachaire.
Mar gheall ar an ngrádán teirmeach idir na cnoic agus na machairí agus ar an mbogthaise níos airde sa limistéar machairí, tá feirmeoirí ísealchríche ábalta cineálacha fíniúna atá níos caoinfhulangaí ar lobhadh a roghnú, agus coinnítear na cineálacha luatha lena bhfás ag leibhéil níos airde agus ar na fánaí a bhfuil a n-aghaidheanna dírithe níos mó ó thuaidh i limistéar fíonsaothrúcháin Romagna.
Mar gheall ar aeráid an fhómhair ar minic í measartha fionnuar, bhí sé riachtanach san am atá thart na fíonchaora a thriomú chun feabhas a chur ar shaintréithe comhdhéanaimh na bhfíonta, agus dá bhrí sin ar theicníc an rísínithe.
Thairis sin, mar gheall ar an mbuaint measartha déanach, agus fómhair fhuara ina dhiaidh sin, choinnigh an fíon méid áirithe siúcra iarmharach le linn an gheimhridh agus, nuair a cuireadh i mbuidéil é, thosaigh sé ag coipeadh arís go luath i dteas an earraigh, rud as ar tháinig éifeacht nádúrtha leathshúilíneach. Mar gheall ar an gcleachtas coiteann sin, bhí meas ag muintir Romagna ar fhíonta milse agus ar fhíonta tirime araon, bídís ina bhfíonta socra, ina bhfíonta leathshúilíneacha nó ina bhfíonta súilíneacha.
Ag brath ar an tír-raon, ar an tíreolaíocht, ar an ithir agus ar an aeráid, is féidir an tsineirgíocht is fearr is féidir a aimsiú idir tosca timpeallachta agus cineálacha fíniúna chun na samplaí is fearr de na cineálacha éagsúla fíona a chumhdaítear leis an TGFC ‘Rubicone’ a tháirgeadh agus bunaithe ar an traidisiún áitiúil.
Catagóir an táirge fíniúna
|
8. |
Fíon leathshúilíneach |
Achoimre ar an nasc
A)
1) Tosca nádúrtha is ábhartha don nasc
Leanann limistéar TGFC ‘Rubicone’ teorainneacha Romagna a bheag nó a mhór, teorainneacha a mbíonn go leor cuir agus cúitimh fúthu agus nár socraíodh riamh ó thaobh riarachán de ach lena sainítear críoch measartha aonchineálach i dtéarmaí tíreolaíochta, ithreacha agus nádúr na ndaoine, ar mhúnlaigh stair choiteann íobartha agus cruatain iad.
Áirítear i limistéar críochaithe TGFC ‘Rubicone’ trí chrios gheomoirfeolaíocha ar leith, an machaire glárach, na bunchnoic agus na cnoic iad féin, agus dhá bhealach éagsúla fíonsaothrúcháin bunaithe ar an dá phríomh-mhúnla stairiúla, is iad sin an modh Gréagach agus an modh Éatrúscach.
Tá bunús geolaíoch coiteann ag Aipiníní Romagna, a théann siar go dtí an Ré Threasach, agus is éard atá iontu, tríd is tríd, foirmíochtaí aolchloiche agus cré. Is í an fhoirmíocht gheolaíoch is sainiúla in Romagna, mar gheall ar a mhéid, an fhoirmíocht ghainmheach mharla, banda a bhfuil éagsúlacht ina leithead ina bhfuil sraitheanna ailtéarnacha turbaidíte agus gaineamhchloch marla i ndiaidh a chéile. Le linn na tréimhse Meisianaí, nuair a scoitheadh an Mheánmhuir ón Aigéan Atlantach, sil-leagadh carraigeacha gailíte (cailc, ainhidrít agus cloch shalainn), atá le feiceáil go soiléir in Romanga in Vena del Gesso [‘féith chailce’].
Ansin tháinig sil-leagain an Phléicéinigh, ar sil-leagain chréúla iad den chuid is mó, ar minic a bhaineann gnáth-thírdhreach clasáin leo a fhaightear sna gleannta ísle.
Is ón Ré Ceathartha dhéanach an talamh sna bunchnoic, a bhíonn cothrom den chuid is mó; is minic a bhíonn sé an-fhorbartha agus is gnách go mbíonn sé dícharbónaithe.
Leis an tsraith sin carraigeacha, mar gheall ar chreimeadh nádúrtha agus idirghabháil an duine, táirgeadh ithreacha cailcreacha, créúla agus measctha a bheag nó a mhór agus, ithreacha iarmharacha de chomhdhéanamh ilchineálach i gcás inar tharla imeacht le sruth agus creimeadh ceimiceach.
Is éard atá sa mhachaire, ar de bhunadh glárach é, ithreacha ag a bhfuil uigeacht idir dúrabhán agus chré, agus sraith iomlán de chomhdhéanaimh idirmheánacha ar éirigh le muintir Romagna iad a mheaitseáil le barra den scoth i gcónaí.
Dá bhrí sin, áirítear i limistéar an TGFC réimse leathan tír-raon, ach tá siad sin measartha aonfhoirmeach laistigh de na bandaí ag a bhfuil leithead éagsúil a ritheann go comhthreomhar le hiomaire na nAipiníní agus atá measartha cosúil le chéile ar fud na gcúigí éagsúla lena mbaineann: Bologna, Ravenna, Forlì-Cesena agus Rimini (líon níos lú ithreacha gainmheacha marla).
Ó thaobh na haeráide de, cuireann innéacs Winkler luachanna méadaitheacha ar fáil ó na hAipiníní i dtreo an mhachaire; titeann siad arís ansin i dtreo an chósta mar gheall ar éifeacht mhaolaitheach na farraige.
Athraíonn na leibhéil teochta agus frasaíochta de réir airde na limistéar éagsúil. Athraíonn an aeráid ó aeráid mheasartha fho-ilchríochach sa limistéar cnocach (an mórlimistéar le haghaidh fíonsaothraithe) go haeráid mheasartha fhionnuar sna hardchnoic, agus titeann an mheánteocht bhliantúil ó 12-14 °C go 8-10 °C agus níos ísle fós sna hAipiníní arda. Bíonn an aeráid níos ilchríochaí ar an machaire, agus bíonn na meánteochtaí bliantúla ann thart ar 14-16 °C, bíonn na dálaí sách gaofar agus d’fhéadfadh innéacs Winkler a bheith suas le thart ar 2 400 lá céime, i gcomparáid le 1 800-2 200 lá céime sna criosanna ina mbíonn airdí éagsúla agus sna cnoic. Áirithítear leis na dálaí sin go mbaintear an aibíocht is fearr amach leis na cineálacha éagsúla fíniúna a fhástar in Romagna.
Bíonn an fhrasaíocht bhliantúil idir 600 agus 800 mm bíonn sí annsan fhómhar den chuid is mó agus san earrach, ach ní a oiread céanna. Maolaítear an strus maidir le huisce i rith an tsamhraidh mar gheall ar ard-bhogthaise choibhneasta aeir, infhaighteacht uisce dromchla, ithreacha doimhne agus de bharr go dtiteann níos mó báistí sna cnoic agus go mbíonn an bháisteach scaipthe go cothrom.
Cuidíonn na tosca ithreach agus aeráide sin le limistéar geografach iomlán TGFC ‘Rubicone’ a dhéanamh an-oiriúnach don fhíonsaothrú.
2) Tosca daonna is ábhartha don nasc
A bhuí le huiscebhealach tábhachtach amhail Abhainn an Po agus cóngaracht na farraige tháinig sibhialtachtaí éagsúla go Romagna agus, thug siad cineálacha éagsúla fíniúna agus teicnící fáis leo. Gan amhras, b’éacht tábhachtach é ceansú na bhfíniúnacha fiáine ansin, rud atá le feiceáil fós sa lá atá inniu ann leis na fíniúnacha dé-éiciacha sna coillte péine cósta, ach bhí ionghabháil ghéiniteach na gcineálacha ón Meánoirthear go hábhar dúchasach ríthábhachtach do theacht chun cinn fíonchaor ar ardchaighdeán atá oiriúnach freisin do dhálaí fuara agus bogthaise amhail na cinn ar mhachairí Romagna.
Mar thoradh ar na dálaí timpeallachta sin treoraíodh na fíniúnacha ar chrainn arda, ionas go seachnódh siad na sraitheanna fuara san earrach (sioc déanach) agus an bhogthaise, rud a chothaíonn forbairt na ngalar fungasach. Sna limistéir chnocacha, áfach, bhain dálaí leis na cineálacha a tugadh isteach a bhí ní ba chosúla le dálaí a dtionscnaimh, agus bhíothas ábalta iad a threorú de réir ghnáthmhodh cuacha na Gréige a mhaireann fós anseo agus ansiúd sa lá atá inniu ann.
Tagraítear sna clasaicí Laidineacha ar fhíniúnacha thar a bheith táirgiúil sna limistéir idir Rimini agus Faenza, ach ní chiallaíonn sé sin nach bhfuil cáilíocht áirithe ag baint leis na fíonta a dhéantar astu, i bhfianaise cháil na bhfíonta ‘Caesenas’ agus ‘Faventinum’. I ndiaidh thitim Impireacht na Róimhe, coinníodh fíonsaothrú in Romagna ar bun a bhuí le leanúnachas polaitiúil Impireacht na Róimhe Thoir agus le rannchuidiú na mainistreacha le forbairt teicnící chun feabhas a chur ar bharra.
Sa 15ú haois, in éineacht le fíonghoirt, d’éirigh an nós ‘piantata’ maidir le hilchuraíocht forleathan, agus bhain sé buaicphointe amach san 18ú haois nuair a tugadh isteach méiteagáiste, mar go rabhthas ábalta barra a fhás ar thrí leibhéal a bhuí leis: ar an leibhéal is airde bhí crainn, crainn a tháirg torthaí, duilleoga agus adhmad; ar an leibhéal idirmheánach bhí na gais fíniúna agus na triopaill fíonchaor; agus ar an talamh den chuid is mó fásadh pónairí nó barra luibheacha eile nár theastaigh mórán solais uathu.
Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara gur tháinig meath eacnamaíoch agus sóisialta a mhair tréimhse fhada ar Romagna le linn riail na pápachta (tiarnas pápach a bhí ann ó 1559 go 1796 agus ó 1815 go 1860). Chuaigh an meath sin i bhfeidhm ar an bhfíonsaothrú freisin, sa mhéid gur thuairiscigh Coimisiúin Chúige an Lárchoiste um Chineálacha Fíniúna faoi dheireadh an 19ú haois go raibh an fíonsaothrú i ndroch-chaoi amach agus amach, agus raibh cineálacha iomadúla fíniúna agus easpa teicneolaíochta ann.
Is cinnte nár tháinig feabhas ar an scéal i ndiaidh theacht na coinclí púdraí, na coinclí clúmhaí agus na fiollocsaeire as Meiriceá. I ndiaidh an Chéad Chogaidh Dhomhanda, cuireadh tús le hathstruchtúrú na bhfíonghort a bhí scriosta ag an bhfiollocsaeire, agus cuireadh srian nach beag ar líon na gcineálacha fíniúna. Níor tharla sé go dtí na 1960í, áfach, go raibh forbairt theicniúil agus theicneolaíoch níos suntasaí ann agus gur tháinig feabhas ar fhíonsaothrú Romagna. Le srathú an eolais agus na taithí i dtraidisiún seanbhunaithe cuireadh ar a chumas do Romagna leibhéal maith cáilíochta a bhaint amach sna 1990í, nuair a bhí réimse cineálacha fíona ábalta freastal ar riachtanais is éagsúla tomhaltóirí.
(B)
Traidisiún seanbhunaithe is ea táirgeadh fíonta súilíneacha agus leathshúilíneacha, a bhfuil borradh curtha faoi le feabhsuithe teicniúla agus teicneolaíochta a rinneadh le déanaí. Mar gheall ar an gcúram ar leith a thugtar le linn na gcéimeanna fáis, buainte agus fíonóireachta is féidir bunfhíonta úra glana a fháil, as a dtagann, leis an bpróiseas coipthe tánaisteach dea-bhainistithe ina dhiaidh sin, fíonta súilíneacha agus leathshúilíneacha a bhfuil foirfeacht agus galántacht ar leith ag baint leo.
Tá dlúthnasc idir cáilíocht na bhfíonta súilíneacha, na bhfíonta leathshúilíneacha agus na n-úrfhíonta fíonchaor páirtchoipthe agus meascán cineálacha an limistéir, a tháirgeann fíonchaora a bhfuil a saintréithe oiriúnach ó thaobh na teicneolaíochta de chun na cineálacha sin fíonta a dhéanamh. Ina theannta sin, ba chuidiú mór í forbairt na modhanna chun fíon leathshúilíneach agus súilíneach a dhéanamh, trí fheabhas a chur ar na modhanna níos traidisiúnta (sa bhuidéal) agus/nó trí úsáid a bhaint as trealamh úrscothach, é maidir le cáilíocht an táirge deiridh a ardú.
Tá an rud céanna fíor maidir leis na húrfhíonta fíonchaor páirtchoipthe, bídís ina bhfíonta geala, ina bhfíonta dearga nó ina bhfíonta rosé, a tháirgtear trí úsáid a bhaint as modh Charmat (nó Martinotti) chun úire a chur sa táirge deiridh mar aon le neart alcóil measartha.
Tá saintréithe cáilíochta catagóirí na dtáirgí fíniúna sin mar thoradh ar an idirghníomhaíocht idir na saintréithe timpeallachta (aeráid mheasartha, ghaofar agus difríochtaí maithe teochta agus ithir mhaith), cáilíochtaí teicneolaíochta na gcineálacha fíniúna agus scil na saothróirí fíona maidir leis na teicnící fáis agus fíonóireachta a roghnú.
I mbeagán focal, is é sin coincheap an ‘terroir’, i gcás inarb ionann táirge agus léiriú an naisc chúisigh leis an tionscnamh geografach.
C)
Ba cheart a mheabhrú freisin, in éineacht lena thraidisiún tábhachtach fíonsaothrúcháin, gurb é Romagna tobar na feirmeoireachta torthaí nua-aimseartha freisin, agus toisc nach mbaineann a oiread riachtanas le fíniúnacha i ndáil le crainn torthaí, ní fhástar fíniúnacha ach ar na hithreacha is lú torthúlacht, mar atá ar leicne cnoic agus ar ithreacha ‘crua’ an mhachaire.
Mar gheall ar an ngrádán teirmeach idir na cnoic agus na machairí agus ar an mbogthaise níos airde sa limistéar machairí, tá feirmeoirí ísealchríche ábalta cineálacha fíniúna atá níos caoinfhulangaí ar lobhadh a roghnú, agus coinnítear na cineálacha luatha lena bhfás ag leibhéil níos airde agus ar na fánaí a bhfuil a n-aghaidheanna dírithe níos mó ó thuaidh i limistéar fíonsaothrúcháin Romagna.
Mar gheall ar aeráid an fhómhair ar minic í measartha fionnuar, bhí sé riachtanach san am atá thart na fíonchaora a thriomú chun feabhas a chur ar shaintréithe comhdhéanaimh na bhfíonta, agus dá bhrí sin ar theicníc an rísínithe.
Thairis sin, mar gheall ar an mbuaint measartha déanach, agus fómhair fhuara ina dhiaidh sin, choinnigh an fíon méid áirithe siúcra iarmharach le linn an gheimhridh agus, nuair a cuireadh i mbuidéil é, thosaigh sé ag coipeadh arís go luath i dteas an earraigh, rud as ar tháinig éifeacht nádúrtha leathshúilíneach. Mar gheall ar an gcleachtas coiteann sin, bhí meas ag muintir Romagna ar fhíonta milse agus ar fhíonta tirime araon, bídís ina bhfíonta socra, ina bhfíonta leathshúilíneacha nó ina bhfíonta súilíneacha.
Ag brath ar an tír-raon, ar an tíreolaíocht, ar an ithir agus ar an aeráid, is féidir an tsineirgíocht is fearr is féidir a aimsiú idir tosca timpeallachta agus cineálacha fíniúna chun na samplaí is fearr de na cineálacha éagsúla fíona a chumhdaítear leis an TGFC ‘Rubicone’ a tháirgeadh agus bunaithe ar an traidisiún áitiúil.
Catagóir an táirge fíniúna
|
11. |
Úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe |
Achoimre ar an nasc
A)
1) Tosca nádúrtha is ábhartha don nasc
Leanann limistéar TGFC ‘Rubicone’ teorainneacha Romagna a bheag nó a mhór, teorainneacha a mbíonn go leor cuir agus cúitimh fúthu agus nár socraíodh riamh ó thaobh riarachán de ach lena sainítear críoch measartha aonchineálach i dtéarmaí tíreolaíochta, ithreacha agus nádúr na ndaoine, ar mhúnlaigh stair choiteann íobartha agus cruatain iad.
Áirítear i limistéar críochaithe TGFC ‘Rubicone’ trí chrios gheomoirfeolaíocha ar leith, an machaire glárach, na bunchnoic agus na cnoic iad féin, agus dhá bhealach éagsúla fíonsaothrúcháin bunaithe ar an dá phríomh-mhúnla stairiúla, is iad sin an modh Gréagach agus an modh Éatrúscach.
Tá bunús geolaíoch coiteann ag Aipiníní Romagna, a théann siar go dtí an Ré Threasach, agus is éard atá iontu, tríd is tríd, foirmíochtaí aolchloiche agus cré. Is í an fhoirmíocht gheolaíoch is sainiúla in Romagna, mar gheall ar a mhéid, an fhoirmíocht ghainmheach mharla, banda a bhfuil éagsúlacht ina leithead ina bhfuil sraitheanna ailtéarnacha turbaidíte agus gaineamhchloch marla i ndiaidh a chéile. Le linn na tréimhse Meisianaí, nuair a scoitheadh an Mheánmhuir ón Aigéan Atlantach, sil-leagadh carraigeacha gailíte (cailc, ainhidrít agus cloch shalainn), atá le feiceáil go soiléir in Romanga in Vena del Gesso [‘féith chailce’].
Ansin tháinig sil-leagain an Phléicéinigh, ar sil-leagain chréúla iad den chuid is mó, ar minic a bhaineann gnáth-thírdhreach clasáin leo a fhaightear sna gleannta ísle.
Is ón Ré Ceathartha dhéanach an talamh sna bunchnoic, a bhíonn cothrom den chuid is mó; is minic a bhíonn sé an-fhorbartha agus is gnách go mbíonn sé dícharbónaithe.
Leis an tsraith sin carraigeacha, mar gheall ar chreimeadh nádúrtha agus idirghabháil an duine, táirgeadh ithreacha cailcreacha, créúla agus measctha a bheag nó a mhór agus, ithreacha iarmharacha de chomhdhéanamh ilchineálach i gcás inar tharla imeacht le sruth agus creimeadh ceimiceach.
Is éard atá sa mhachaire, ar de bhunadh glárach é, ithreacha ag a bhfuil uigeacht idir dúrabhán agus chré, agus sraith iomlán de chomhdhéanaimh idirmheánacha ar éirigh le muintir Romagna iad a mheaitseáil le barra den scoth i gcónaí.
Dá bhrí sin, áirítear i limistéar an TGFC réimse leathan tír-raon, ach tá siad sin measartha aonfhoirmeach laistigh de na bandaí ag a bhfuil leithead éagsúil a ritheann go comhthreomhar le hiomaire na nAipiníní agus atá measartha cosúil le chéile ar fud na gcúigí éagsúla lena mbaineann: Bologna, Ravenna, Forlì-Cesena agus Rimini (líon níos lú ithreacha gainmheacha marla).
Ó thaobh na haeráide de, cuireann innéacs Winkler luachanna méadaitheacha ar fáil ó na hAipiníní i dtreo an mhachaire; titeann siad arís ansin i dtreo an chósta mar gheall ar éifeacht mhaolaitheach na farraige.
Athraíonn na leibhéil teochta agus frasaíochta de réir airde na limistéar éagsúil. Athraíonn an aeráid ó aeráid mheasartha fho-ilchríochach sa limistéar cnocach (an mórlimistéar le haghaidh fíonsaothraithe) go haeráid mheasartha fhionnuar sna hardchnoic, agus titeann an mheánteocht bhliantúil ó 12-14 °C go 8-10 °C agus níos ísle fós sna hAipiníní arda. Bíonn an aeráid níos ilchríochaí ar an machaire, agus bíonn na meánteochtaí bliantúla ann thart ar 14-16 °C, bíonn na dálaí sách gaofar agus d’fhéadfadh innéacs Winkler a bheith suas le thart ar 2 400 lá céime, i gcomparáid le 1 800-2 200 lá céime sna criosanna ina mbíonn airdí éagsúla agus sna cnoic. Áirithítear leis na dálaí sin go mbaintear an aibíocht is fearr amach leis na cineálacha éagsúla fíniúna a fhástar in Romagna.
Bíonn an fhrasaíocht bhliantúil idir 600 agus 800 mm bíonn sí annsan fhómhar den chuid is mó agus san earrach, ach ní a oiread céanna. Maolaítear an strus maidir le huisce i rith an tsamhraidh mar gheall ar ard-bhogthaise choibhneasta aeir, infhaighteacht uisce dromchla, ithreacha doimhne agus de bharr go dtiteann níos mó báistí sna cnoic agus go mbíonn an bháisteach scaipthe go cothrom.
Cuidíonn na tosca ithreach agus aeráide sin le limistéar geografach iomlán TGFC ‘Rubicone’ a dhéanamh an-oiriúnach don fhíonsaothrú.
2) Tosca daonna is ábhartha don nasc
A bhuí le huiscebhealach tábhachtach amhail Abhainn an Po agus cóngaracht na farraige tháinig sibhialtachtaí éagsúla go Romagna agus, thug siad cineálacha éagsúla fíniúna agus teicnící fáis leo. Gan amhras, b’éacht tábhachtach é ceansú na bhfíniúnacha fiáine ansin, rud atá le feiceáil fós sa lá atá inniu ann leis na fíniúnacha dé-éiciacha sna coillte péine cósta, ach bhí ionghabháil ghéiniteach na gcineálacha ón Meánoirthear go hábhar dúchasach ríthábhachtach do theacht chun cinn fíonchaor ar ardchaighdeán atá oiriúnach freisin do dhálaí fuara agus bogthaise amhail na cinn ar mhachairí Romagna.
Mar thoradh ar na dálaí timpeallachta sin treoraíodh na fíniúnacha ar chrainn arda, ionas go seachnódh siad na sraitheanna fuara san earrach (sioc déanach) agus an bhogthaise, rud a chothaíonn forbairt na ngalar fungasach. Sna limistéir chnocacha, áfach, bhain dálaí leis na cineálacha a tugadh isteach a bhí ní ba chosúla le dálaí a dtionscnaimh, agus bhíothas ábalta iad a threorú de réir ghnáthmhodh cuacha na Gréige a mhaireann fós anseo agus ansiúd sa lá atá inniu ann.
Tagraítear sna clasaicí Laidineacha ar fhíniúnacha thar a bheith táirgiúil sna limistéir idir Rimini agus Faenza, ach ní chiallaíonn sé sin nach bhfuil cáilíocht áirithe ag baint leis na fíonta a dhéantar astu, i bhfianaise cháil na bhfíonta ‘Caesenas’ agus ‘Faventinum’. I ndiaidh thitim Impireacht na Róimhe, coinníodh fíonsaothrú in Romagna ar bun a bhuí le leanúnachas polaitiúil Impireacht na Róimhe Thoir agus le rannchuidiú na mainistreacha le forbairt teicnící chun feabhas a chur ar bharra.
Sa 15ú haois, in éineacht le fíonghoirt, d’éirigh an nós ‘piantata’ maidir le hilchuraíocht forleathan, agus bhain sé buaicphointe amach san 18ú haois nuair a tugadh isteach méiteagáiste, mar go rabhthas ábalta barra a fhás ar thrí leibhéal a bhuí leis: ar an leibhéal is airde bhí crainn, crainn a tháirg torthaí, duilleoga agus adhmad; ar an leibhéal idirmheánach bhí na gais fíniúna agus na triopaill fíonchaor; agus ar an talamh den chuid is mó fásadh pónairí nó barra luibheacha eile nár theastaigh mórán solais uathu.
Tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara gur tháinig meath eacnamaíoch agus sóisialta a mhair tréimhse fhada ar Romagna le linn riail na pápachta (tiarnas pápach a bhí ann ó 1559 go 1796 agus ó 1815 go 1860). Chuaigh an meath sin i bhfeidhm ar an bhfíonsaothrú freisin, sa mhéid gur thuairiscigh Coimisiúin Chúige an Lárchoiste um Chineálacha Fíniúna faoi dheireadh an 19ú haois go raibh an fíonsaothrú i ndroch-chaoi amach agus amach, agus raibh cineálacha iomadúla fíniúna agus easpa teicneolaíochta ann.
Is cinnte nár tháinig feabhas ar an scéal i ndiaidh theacht na coinclí púdraí, na coinclí clúmhaí agus na fiollocsaeire as Meiriceá. I ndiaidh an Chéad Chogaidh Dhomhanda, cuireadh tús le hathstruchtúrú na bhfíonghort a bhí scriosta ag an bhfiollocsaeire, agus cuireadh srian nach beag ar líon na gcineálacha fíniúna. Níor tharla sé go dtí na 1960í, áfach, go raibh forbairt theicniúil agus theicneolaíoch níos suntasaí ann agus gur tháinig feabhas ar fhíonsaothrú Romagna. Le srathú an eolais agus na taithí i dtraidisiún seanbhunaithe cuireadh ar a chumas do Romagna leibhéal maith cáilíochta a bhaint amach sna 1990í, nuair a bhí réimse cineálacha fíona ábalta freastal ar riachtanais is éagsúla tomhaltóirí.
B)
Faightear úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe trí choipeadh páirteach úrfhíona fíonchaor, as a dtagann táirge atá sainiúil mar gheall ar a úire agus ar a mhionbholaithe diana torthaíocha, chomh maith lena chion íseal alcóil (ní mór an neart alcóil iarbhír a bheith níos mó ná 1 % de réir toirte agus níos lú ná 3/5 den neart alcóil iomlán de réir toirte). Sa lá atá inniu ann, faightear an táirge trí choipeadh a stopadh trí scagachán nó trí lártheifneoiriú, agus trí úsáid a bhaint as aon chóireáil agus cleachtas eile atá ceadaithe.
Tá an táirge seanbhunaithe in earnáil fíonsaothrúcháin Romagna.Dhéantaí na fíonchaora a bhrú go díreach sa chuibhreann agus ansin dhéantaí iad a aistriú chuig na siléir fíona i mbairillí,(castellata), dálaí lena dtosódh an próiseas coipthe luath nó mall, mar gheall, thar aon ní eile, go raibh suilfítiú láithreach neamhchoitianta agus nach raibh an t-iompar chomh tapa sin. Dá bhrí sin, tá an traidisiún mar atá úrfhíonta páirtchoipthe a dhéanamh an-sean in Romagna, agus nuair a cuireadh an táirge ar an margadh den chéad uair lasmuigh den réigiún ar scála níos mó, d’fhéadfadh sé gur úrfhíon a bhí ann, go háirithe den chineál Trebbiano Romagnolo. Scríobh Augusto Bucci an méid seo a leanas: ‘Go deimhin, bhí aithne ar thionscal na n-úrfhíonta scagtha sa cheantar thart ar Naples ó thús an 19ú haois mar gheall ar ullmhú na bhfíonta “ lambiccato ” ann. Mar gheall ar ghéarchéim na coinclí púdraí, tháinig an táirgeadh as Puglia den chuid is mhó, a tháinig, idir an dá linn, chun bheith ina chroílár de thionscal mór úrfhíonta scagtha milse. Sa tuaisceart, thosaigh Carlo Gancia ag déanamh fíon súilíneach Iodálach a raibh ardmheas air in 1875 trí mhodh Champagne a chur i bhfeidhm ar fhíon Moscato Canelli. Bunaíodh an tionscal sin in áiteanna eile san Iodáil ansin agus, ós rud é nárbh leor an táirgeadh in Puglia a thuilleadh, thosaigh daoine ag athrú go táirgeadh in Romagna freisin, go háirithe táirgeadh Lugo, Bagnacavallo, agus Massalombarda Cotignola, etc.’ (Vite e vino in Romagna [Fíniúin agus fíon in Romagna], 2007).
Dearbhaítear tábhacht na n-úrfhíonta scagtha milse Romagna leis an gcéad treoir ghastranómach Iodálach, a d’fhoilsigh Cumann Taistil na hIodáile in 1931, inar dúradh: ‘Tá fíonta geala milse, scagtha i gceantar Lugo freisin, ar a dtugtar fíonta scagáite geala Romagna, a dhíoltar go forleathan’ (Club Camchuairte na hIodáile, 1931).
Amhail aon traidisiún, tagann traidisiún na n-úrfhíonta páirtchoipthe ó nósanna a scaipeadh freisin toisc gur tháinig siad ar na dálaí foirfe chun go n-éireodh go maith leis, sa chás seo, an comhthéacs timpeallachta agus meascán de chineálacha a oireann go háirithe d’úire a chur sa táirge deiridh, in éineacht le neart alcóil measartha.
Le blianta beaga anuas, tá meas á ghnóthú i dtáirgeadh agus i dtrádáil úrfhíonta páirtchoipthe, geala, dearga agus rosé a tháirgtear trí úsáid a bhaint as an modh Charmat (Martinotti). Stóráiltear an t-úrfhíon fíonchaor páirtchoipthe sna siléir ó cheann ceann na bliana agus úsáidtear é chun fíonta gan súilíní, fíonta leathshúilíneacha agus fíonta súilíneacha a mhilsiú. Dá bhrí sin, is táirge ilúsáide é a chuirtear ar an margadh mar tháirge ann féin agus chun ceartú a dhéanamh ar tháirgí eile, agus cuirtear feabhas mór ar a gcáilíocht mar gheall air sin. Mar gheall ar an idirghníomhaíocht idir tosca nádúrtha, taithí na n-oibreoirí agus teicnící feirmeoireachta agus fíonóireachta nua-aimseartha, is féidir fíonta ar ardchaighdeán a tháirgeadh, a bhfuil a saintréithe nasctha leis an limistéar táirgeachta agus leis na cineálacha fíniúna as a dtagann siad.
Dá bhrí sin, sa chás sin freisin, tá an nasc cúisíoch bunaithe ar cháilíocht shonrach an táirge is féidir a chur i leith an terroir, i.e. an tionscnamh geografach agus a chomhthéacs timpeallachta, saothraithe agus cultúrtha.
C)
Ba cheart a mheabhrú freisin, in éineacht lena thraidisiún tábhachtach fíonsaothrúcháin, gurb é Romagna tobar na feirmeoireachta torthaí nua-aimseartha freisin, agus toisc nach mbaineann a oiread riachtanas le fíniúnacha i ndáil le crainn torthaí, ní fhástar fíniúnacha ach ar na hithreacha is lú torthúlacht, mar atá ar leicne cnoic agus ar ithreacha ‘crua’ an mhachaire.
Mar gheall ar an ngrádán teirmeach idir na cnoic agus na machairí agus ar an mbogthaise níos airde sa limistéar machairí, tá feirmeoirí ísealchríche ábalta cineálacha fíniúna atá níos caoinfhulangaí ar lobhadh a roghnú, agus coinnítear na cineálacha luatha lena bhfás ag leibhéil níos airde agus ar na fánaí a bhfuil a n-aghaidheanna dírithe níos mó ó thuaidh i limistéar fíonsaothrúcháin Romagna.
Mar gheall ar aeráid an fhómhair ar minic í measartha fionnuar, bhí sé riachtanach san am atá thart na fíonchaora a thriomú chun feabhas a chur ar shaintréithe comhdhéanaimh na bhfíonta, agus dá bhrí sin ar theicníc an rísínithe.
Thairis sin, mar gheall ar an mbuaint measartha déanach, agus fómhair fhuara ina dhiaidh sin, choinnigh an fíon méid áirithe siúcra iarmharach le linn an gheimhridh agus, nuair a cuireadh i mbuidéil é, thosaigh sé ag coipeadh arís go luath i dteas an earraigh, rud as ar tháinig éifeacht nádúrtha leathshúilíneach. Mar gheall ar an gcleachtas coiteann sin, bhí meas ag muintir Romagna ar fhíonta milse agus ar fhíonta tirime araon, bídís ina bhfíonta socra, ina bhfíonta leathshúilíneacha nó ina bhfíonta súilíneacha.
Ag brath ar an tír-raon, ar an tíreolaíocht, ar an ithir agus ar an aeráid, is féidir an tsineirgíocht is fearr is féidir a aimsiú idir tosca timpeallachta agus cineálacha fíniúna chun na samplaí is fearr de na cineálacha éagsúla fíona a chumhdaítear leis an TGFC ‘Rubicone’ a tháirgeadh agus bunaithe ar an traidisiún áitiúil.
11. Tuilleadh ceanglas is infheidhme
Teideal an cheanglais / an mhaolaithe
Léiriú roghnach ar an lipéadú
Creat dlíthiúil:
Reachtaíocht an Aontais
Cineál an cheanglais / an mhaolaithe breise
Forálacha breise a bhaineann le lipéadú
Tuairisc ar an gceanglas/maolú
Maidir leis an gcineál ‘Passito’, féadfar an téarma ‘appassimento’(rísíniú) a léiriú ar an lipéad, i gcarachtair atá ar chómhéid leis an ainm ‘Rubicone’ nó níos lú ná é, i gcomhréir le reachtaíocht reatha an Aontais.
Teideal an cheanglais / an mhaolaithe
Maoluithe fíonóireachta agus coipthe thánaistigh
Creat dlíthiúil:
Reachtaíocht an Aontais
Cineál an cheanglais / an mhaolaithe breise
Maolú maidir le táirgeadh sa limistéar geografach sainithe
Tuairisc ar an gceanglas/maolú
I gcomhréir le reachtaíocht reatha an Aontais, sna catagóirí ‘Fíon’ agus ‘Úrfhíona fíonchaor páirtchoipthe’, agus sa limistéar táirgeachta fíonchaor críochaithe, féadfar oibríochtaí fíonóireachta a dhéanamh ar fud Réigiún Emilia-Romagna freisin; a mhéid a bhaineann leis na catagóirí ‘Leathshúilíneach’ agus ‘Súilíneach’, féadfar oibríochtaí próiseála (coipeadh tánaisteach) a dhéanamh freisin i réigiúin in aice le Emilia-Romagna (Veneto, an Lombaird, Píodmant, Marche agus an Tuscáin), i gcás ina bhfuil saoráidí oiriúnacha ann le haghaidh coipeadh tánaisteach.
Teideal an cheanglais / an mhaolaithe
Rialacha sonracha maidir le pacáistiú
Creat dlíthiúil:
Reachtaíocht náisiúnta
Cineál an cheanglais / an mhaolaithe breise
Forálacha breise a bhaineann le lipéadú
Tuairisc ar an gceanglas/maolú
Féadfar fíonta agus úrfhíonta fíonchaor páirtchoipthe ag a bhfuil tásc geografach faoi chosaint ‘Rubicone’ a scaoileadh lena dtomhailt i gcoimeádáin atá déanta as ábhair atá oiriúnach le bheith i dteagmháil le bia, i gcomhréir leis an reachtaíocht atá i bhfeidhm. Má dhéantar iad a phacáistiú i mbuidéil, féadfar iad a chur i láthair le haon chineál séala, lena n-áirítear stopalláin ar chruth beacán atá daingnithe le caighean miotail a úsáidtear go traidisiúnta sa limistéar táirgthe.
Tagairt leictreonach (URL) d’fhoilsiú na sonraíochta táirge
https://www.masaf.gov.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/23471
(1) Rialachán Tarmligthe (AE) 2025/27 ón gCoimisiún an 30 Deireadh Fómhair 2024 lena bhforlíontar Rialachán (AE) 2024/1143 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle le rialacha a bhaineann le tásca geografacha, sainearraí traidisiúnta faoi ráthaíocht agus téarmaí roghnacha cáilíochta a chlárú agus a chosaint agus lena n-aisghairtear Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 664/2014 (IO L, 2025/27, 15.1.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2025/27/oj).
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2026/257/oj
ISSN 1977-107X (electronic edition)