C-907/1962019CJ0907EU:C:2021:23700011177CJ

Sentenza tal‑25.3.2021 – Kawża C‑907/19

Q-GmbH (Assigurazzjoni għar-riskji speċjali)

<TI><P><HT TYPE="UC">Sentenza tal-qorti tal-ġustizzja</HT> (L-Ewwel Awla)</P><P><DATE ISO="20210325">25 ta’ Marzu 2021</DATE><NOTE NUMBERING="STAR" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa tal-kawża: il-Ġermaniż.</P></NOTE></P></TI>Rinviju għal deċiżjoni preliminariDirettiva 2006/112/KETaxxa fuq il-valur miżjud (VAT)EżenzjonijietArtikolu 135(1)(a)Tranżazzjonijiet ta’ assigurazzjoni u provvisti ta’ servizzi relatati ma’ dawn it-tranżazzjonijiet, mwettqa mis-sensara u mill-intermedjarji tal-assigurazzjoniProvvista ta’ servizzi lil assiguratur, komposta minn diversi servizziKlassifikazzjoni bħala provvista waħda

Fil-Kawża C‑907/19,

li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi, il-Ġermanja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑5 ta’ Settembru 2019, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil‑11 ta’ Diċembru 2019, fil-proċedura

Q-GmbH

vs

Finanzamt Z,

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),

komposta minn J.‑C. Bonichot (Relatur), President tal-Awla, L. Bay Larsen, C. Toader, M. Safjan u N. Jääskinen, Imħallfin,

Avukat Ġenerali: M. Szpunar,

Reġistratur: A. Calot Escobar,

wara li rat il-proċedura bil-miktub,

wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:

għal Q-GmbH, minn T. Küffner u M. Rust, Rechtsanwälte,

għall-Gvern Ġermaniż, minn J. Möller u S. Eisenberg, bħala aġenti,

għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Armenia u L. Mantl, bħala aġenti,

wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,tagħti l-preżenti<TI><P><HT TYPE="BOLD">Sentenza</HT></P></TI>1It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 135(1)(b) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU 2006, L 347, p. 1, rettifika fil-ĠU 2007, L 335, p. 60).2Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Q-GmbH u l-Finanzamt Z (l-Uffiċċju tat-Taxxa Z, il-Ġermanja) dwar it-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) li kellha titħallas għas-servizzi pprovduti minn Q lil assiguratur, li jinkludu l-għoti ta’ liċenzja għall-użu ta’ prodott ta’ assigurazzjoni, l-offerta ta’ dan il-prodott f’isem l-assiguratur u l-eżekuzzjoni tal-kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi.<TI><P><HT TYPE="BOLD">Il-kuntest ġuridiku</HT></P></TI><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt tal-Unjoni</HT></HT></P></TI>3Skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2006/112:

Fuq kull transazzjoni, il-VAT, kalkulata fuq il-prezz tal–merkanzija jew tas-servizzi bir-rata applikabbli għat-tali merkanzija jew servizzi, għandha tkun imposta wara t-tnaqqis ta’ l-ammont tal-VAT li qed jinġarr direttament mid-diversi komponenti tal-prezz.

4Taħt il-Kapitolu 3 tat-Titolu IX ta’ din id-direttiva, intitolat Eżenzjonijiet għal attivitajiet oħrajn, l-Artikolu 135 tagħha jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li:

L-Istati Membri għandhom jeżentaw it-transazzjonijiet li ġejjin:

(a)[tranżazzjonijiet ta’] assigurazzjoni u transazzjonijet ta’ ri-assigurazzjoni, inklużi servizzi relatati mwettqa mill-brokers ta’ l-assigurazzjoni u l-aġenti ta’ l-assigurazzjoni;

[…]

<TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt Ġermaniż</HT></HT></P></TI>5Skont il-punt 11 tal-Artikolu 4 tal-Umsatzsteuergesetz (il-Liġi dwar it-Taxxa fuq id-Dħul mill-Bejgħ, iktar ’il quddiem l-UStG), tal‑21 ta’ Frar 2005 (BGBl. 2005 I, p. 386), it-tranżazzjonijiet imwettqa fil-kuntest tal-attivitajiet ta’ rappreżentant ta’ stabbiliment ta’ tfaddil għal dar, ta’ aġent tal-assigurazzjoni jew ta’ sensar tal-assigurazzjoni huma eżenti.<TI><P><HT TYPE="BOLD">Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari</HT></P></TI>6Q tiżviluppa, tikkummerċjalizza u toffri prodotti ta’ assigurazzjoni. Fil-kuntest tal-attivitajiet tagħha, din il-kumpannija kkonkludiet kuntratt ma’ assiguratur, jiġifieri F-Versicherungs-AG (iktar ’il quddiem F).7Skont dan il-kuntratt, Q kellha tipprovdi tliet tipi ta’ servizzi. Fl-ewwel lok, hija qiegħdet prodott ta’ assigurazzjoni maħsub għall-kopertura ta’ riskji speċjali għad-dispożizzjoni ta’ F, permezz ta’ liċenzja ta’ użu mhux esklużiva. Fit-tieni lok, Q kienet tqiegħed kuntratti ta’ assigurazzjoni għal dan l-assiguratur, billi adattat il-poloz fil-każ ta’ bżonn u evalwat r-riskji. Dawn il-kuntratti ġew konklużi bejn l-assiguratur u l-persuni assigurati. Fit-tielet u l-aħħar lok, Q kienet tiżgura, b’mod partikolari, il-ġestjoni ta’ dawn il-kuntratti u r-regolazzjoni tal-inċidenti.8Dawn is-servizzi kienu s-suġġett ta’ remunerazzjoni mħallsa minn F lil Q, fil-forma ta’ kummissjoni ta’ senserija.9Fis‑27 ta’ Awwissu 2012, Q issottomettiet id-dikjarazzjoni tat-taxxa tagħha fuq id-dħul mill-bejgħ għas-sena finanzjarja 2011 lill-awtoritajiet tat-taxxa Ġermaniżi. F’din id-dikjarazzjoni, hija talbet li tiġi eżentata mill-VAT għas-servizzi kollha tagħha, skont l-Artikolu 4(11) tal-UStG.10Fil-valutazzjoni tat-taxxa tiegħu tal‑4 ta’ Novembru 2014, l-Uffiċċju tat-Taxxa Z ma laqax it-talba ta’ Q. Huwa kkonstata l-eżistenza ta’ diversi servizzi distinti, li fosthom l-attività ta’ intermedjazzjoni fl-assigurazzjoni biss kienet eżenti skont l-Artikolu 4(11) tal-UstG.11Q ippreżentat rikors kontra din il-valutazzjoni tat-taxxa quddiem il-qorti tal-ewwel istanza kompetenti fil-qasam fiskali, u sussegwentement ikkontestat id-deċiżjoni mogħtija minnha quddiem il-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi, il-Ġermanja). Din l-aħħar qorti tqis li, skont kriterji stabbiliti mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod partikolari fis-sentenza tat‑18 ta’ Jannar 2018, Stadion Amsterdam (C‑463/16, EU:C:2018:22), is-servizzi kkonċernati għandhom, bħala prinċipju, jiġu kklassifikati bħala provvista waħda.12Is-sistema fiskali ta’ provvista waħda hija ddeterminata skont l-element prinċipali tagħha, jiġifieri, f’dan il-każ, skont il-qorti tar-rinviju, l-għoti ta’ liċenzji għall-użu ta’ prodott ta’ assigurazzjoni. L-elementi l-oħra, li huma l-intermedjazzjoni fl-assigurazzjoni u s-servizzi għall-eżekuzzjoni tal-kuntratti ta’ assigurazzjoni, inkluż ir-regolazzjoni tal-inċidenti, huma biss servizzi anċillari. Fil-fatt, l-attivitajiet ta’ intermedjazzjoni fl-assigurazzjoni mwettqa minn Q huma marbuta mal-provvista tal-prodott ta’ assigurazzjoni tagħha lill-assiguratur. Huwa għan-nom ta’ dan tal-aħħar li din il-kumpannija offriet dan il-prodott lill-persuni assigurati. Barra minn hekk, ir-remunerazzjoni ta’ Q kienet dovuta wkoll meta intermedjarji oħra kienu joffru l-prodott ta’ assigurazzjoni tagħha f’isem l-assiguratur.13Barra minn hekk, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva 2006/112 ma tapplikax għal attività li tikkonsisti fl-għoti ta’ liċenzji għall-użu ta’ prodott ta’ assigurazzjoni.14Fil-fatt, fl-ipoteżi fejn assiguratur jesternalizza servizzi ta’ provvista ta’ prodotti ta’ assigurazzjoni sabiex jafdahom lil terzi, dawn is-servizzi ma jaqgħux taħt l-eżenzjoni, kif jirriżulta mis-sentenza tat‑3 ta’ Marzu 2005, Arthur Andersen (C‑472/03, EU:C:2005:135). Barra minn hekk, fid-dawl tas-sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2016, Aspiro (C‑40/15, EU:C:2016:172), ir-regolazzjoni tal-inċidenti minn imprenditur f’isem assiguratur ma tistax tiġi kklassifikata bħala servizz imwettaq minn intermedjarju tal-assigurazzjoni, peress li r-rabta mal-aspetti essenzjali tal-attività ta’ intermedjarju tal-assigurazzjoni, jiġifieri t-tfittxija ta’ klijenti u t-tqegħid f’kuntatt tagħhom mal-assiguratur, hija nieqsa.15Issa, skont il-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi), ma huwiex eskluż li s-sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2016, Aspiro (C‑40/15, EU:C:2016:172), tista’ tiġi interpretata b’mod differenti, b’tali mod li provvista waħda għandha tiġi eżentata wkoll meta servizz anċillari jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva 2006/112. Fil-kawża prinċipali, huwa paċifiku li Q kienet teżerċita, b’mod anċillari, attività ta’ intermedjazzjoni fl-assigurazzjoni li, bħala tali, kellha tiġi eżentata skont din id-dispożizzjoni.16Għaldaqstant, sabiex tiġi riżolta t-tilwima li biha hija adita l-qorti tar-rinviju, għandha tiġi ddeterminata l-portata eżatta tas-sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2016, Aspiro (C‑40/15, EU:C:2016:172), sabiex jiġi ddeterminat jekk il-provvista waħda ta’ servizzi minn Q għandhiex tiġi eżentata mill-VAT.17F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Bundesfinanzhof (il-Qorti Federali tal-Finanzi) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti:

Jeżisti servizz li jagħmel parti mill-operazzjonijiet ta’ assigurazzjoni u ta’ riassigurazzjoni, ipprovdut b’eżenzjoni mit-taxxa mis-sensara tal-assigurazzjoni u mill-aġenti tal-assigurazzjoni fis-sens tal-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva [2006/112], fil-każ fejn persuna taxxabbli li teżerċita attività ta’ intermedjarju għal kumpannija ta’ assigurazzjoni tipprovdi wkoll lil din tal-aħħar il-prodott ta’ assigurazzjoni medjat?

<TI><P><HT TYPE="BOLD">Fuq id-domanda preliminari</HT></P></TI>18Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva 2006/112 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-eżenzjoni mill-VAT li huwa jipprevedi tapplika għas-servizzi mwettqa minn persuna taxxabbli, li jinkludu l-provvista ta’ prodott ta’ assigurazzjoni lil kumpannija ta’ assigurazzjoni u, b’mod anċillari, l-offerta ta’ dan il-prodott f’isem din il-kumpannija kif ukoll il-ġestjoni tal-kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi, sa fejn dawn is-servizzi għandhom jiġu kklassifikati bħala provvista waħda fir-rigward tal-VAT.19Kif jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta tranżazzjoni tkun ikkostitwita minn sensiela ta’ elementi u ta’ atti, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha li fihom isseħħ it-tranżazzjoni inkwistjoni, sabiex jiġi ddeterminat jekk din it-tranżazzjoni tagħtix lok, għall-finijiet tal-VAT, għal żewġ provvisti distinti jew iktar jew għal provvista waħda (is-sentenza tat‑18 ta’ Jannar 2018, Stadion Amsterdam, C‑463/16, EU:C:2018:22, punt 21 u l-ġurisprudenza ċċitata).20Għalkemm kull tranżazzjoni għandha normalment titqies, għall-finijiet tal-VAT, bħala distinta u indipendenti, kif jirriżulta mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2006/112, it-tranżazzjoni kkostitwita minn provvista waħda fil-livell ekonomiku ma għandhiex tinqasam artifiċjalment sabiex ma tinbidilx il-funzjonalità tas-sistema tal-VAT. Huwa għalhekk li teżisti provvista waħda meta żewġ elementi jew atti, jew iktar, ipprovduti mill-persuna taxxabbli lill-klijent ikunu tant marbuta mill-qrib li jifformaw, oġġettivament, provvista ekonomika waħda inseparabbli, li s-separazzjoni tagħha tkun artifiċjali (sentenza tat‑2 ta’ Lulju 2020, Blackrock Investment Management (UK), C‑231/19, EU:C:2020:513, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata).21Dan huwa l-każ, b’mod partikolari, meta element wieħed jew iktar għandhom jitqiesu li jikkostitwixxu l-provvista prinċipali, filwaqt li, bil-kontra, elementi oħra għandhom jitqiesu bħala provvista jew provvisti anċillari li għalihom japplika l-istess trattament fiskali li japplika għall-provvista prinċipali. B’mod partikolari, provvista għandha titqies li hija anċillari għall-provvista prinċipali meta għall-klijenti ma tkunx tikkostitwixxi għan fiha nnifisha, iżda mezz sabiex jitgawda taħt l-aħjar kundizzjonijiet is-servizz prinċipali tal-fornitur (sentenza tat‑2 ta’ Diċembru 2010, Everything Everywhere, C‑276/09, EU:C:2010:730, punti 24 u 25 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).22F’dan il-każ, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li hija l-liċenzja għall-użu tal-prodott ta’ assigurazzjoni inkwistjoni li tippermetti lil assiguratur joffri dan il-prodott lil klijenti potenzjali. Għal dan il-għan, huwa jista’ jirrikorri għas-servizzi ta’ intermedjazzjoni pprovduti minn Q, iżda bl-ebda mod ma huwa obbligat jagħmel dan. Għalhekk jidher li s-servizzi ta’ intermedjazzjoni pprovduti minn din il-kumpannija ma humiex indispensabbli għad-distribuzzjoni tal-imsemmi prodott ta’ assigurazzjoni lill-assigurati futuri, iżda pjuttost jikkostitwixxu attività distinta u indipendenti, liema fatt għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju.23Barra minn hekk, l-informazzjoni li tinsab fid-deċiżjoni tar-rinviju ma tippermettix li jiġi ddeterminat jekk is-servizzi ta’ intermedjazzjoni pprovduti minn Q humiex differenti mill-istess servizzi pprovduti minn intermedjarji oħra. B’mod partikolari, bla ħsara għall-verifiki li għandha twettaq il-qorti tar-rinviju, ma jidhirx li l-intermedjazzjoni li twettaq Q tippermetti lil assiguratur li juża aħjar il-liċenzja mogħtija minn din il-kumpannija jew li hija biss tista’ tiggarantixxi, permezz tas-servizzi ta’ intermedjazzjoni tagħha, li dan l-assiguratur jibbenefika minn din il-liċenzja taħt l-aħjar kundizzjonijiet.24F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-għoti ta’ liċenzja għall-użu tal-prodott ta’ assigurazzjoni inkwistjoni lil assiguratur, minn naħa, u s-servizzi ta’ intermedjazzjoni pprovduti minn Q, min-naħa l-oħra, ma jidhrux li għandhom jiġu kklassifikati bħala provvista waħda għall-finijiet tal-VAT.25Barra minn hekk, huwa fid-dawl tal-istess kunsiderazzjonijiet li jirriżultaw mill-punti 22 u 23 ta’ din is-sentenza li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk is-servizzi ta’ ġestjoni tal-kuntratti ta’ assigurazzjoni pprovduti wkoll minn Q kif ukoll l-għoti ta’ liċenzja għall-użu tal-prodott ta’ assigurazzjoni inkwistjoni jifformawx provvista waħda.26Madankollu, ma hijiex il-Qorti tal-Ġustizzja, adita fil-kuntest tal-Artikolu 267 TFUE, li għandha tikklassifika l-fatti tal-kawża prinċipali, peress li tali klassifikazzjoni taqa’ biss taħt il-ġurisdizzjoni tal-qorti nazzjonali. Ir-rwol tal-Qorti tal-Ġustizzja huwa limitat sabiex tipprovdi lil din tal-aħħar interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni utli għad-deċiżjoni li hija għandha tieħu fil-kawża li jkollha quddiemha (sentenza tat‑2 ta’ Lulju 2020, Blackrock Investment Management (UK), C‑231/19, EU:C:2020:513, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata).27Għaldaqstant, peress li ma jistax jiġi totalment eskluż li, wara li wettqet il-verifiki msemmija fil-punti 22 sa 25 ta’ din is-sentenza, il-qorti tar-rinviju tasal għall-konklużjoni li s-servizzi differenti pprovduti minn Q jifformaw provvista waħda, għandu jiġi eżaminat jekk tali provvista tistax taqa’ taħt l-eżenzjoni mill-VAT prevista fl-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva 2006/112.28F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, peress li s-servizzi anċillari għandhom jingħataw l-istess trattament bħas-servizz prinċipali fil-qasam tal-VAT, fil-każ li dan is-servizz prinċipali jaqa’ taħt l-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva 2006/112, it-tranżazzjoni għandha, fl-intier tagħha, tiġi eżentata mill-VAT skont din id-dispożizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑8 ta’ Diċembru 2016, Stock ’94, C‑208/15, EU:C:2016:936, punt 25).29F’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju tqis li l-għoti ta’ liċenzji għall-użu ta’ prodott ta’ assigurazzjoni jikkostitwixxi s-servizz prinċipali pprovdut minn Q. Għaldaqstant, għandu jiġi eżaminat jekk dan is-servizz jissodisfax il-kriterji previsti fl-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva 2006/112 sabiex jiġi eżentat mill-VAT.30F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li t-termini użati sabiex jindikaw l-eżenzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 135(1) ta’ din id-direttiva għandhom jiġu interpretati b’mod restrittiv, peress li dawn l-eżenzjonijiet jikkostitwixxu derogi mill-prinċipju ġenerali li l-VAT tinġabar fuq kull provvista ta’ servizzi mwettqa bi ħlas minn persuna taxxabbli (sentenza tat‑8 ta’ Ottubru 2020, United Biscuits (TruPensions stees) u United Biscuits Pension Investments, C‑235/19, EU:C:2020:801, punt 29).31Skont l-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva 2006/112/KE, l-Istati Membri għandhom jeżentaw, minn naħa, it-[tranżazzjonijiet ta’] assigurazzjoni u transazzjonijet ta’ ri-assigurazzjoni u, min-naħa l-oħra, is-servizzi relatati mwettqa mill-brokers ta’ l-assigurazzjoni u l-aġenti ta’ l-assigurazzjoni.32Fl-ewwel lok, għal dak li jirrigwarda t-tranżazzjonijiet ta’ assigurazzjoni, dawn huma kkaratterizzati, b’mod ġeneralment aċċettat, mill-fatt li l-assiguratur jintrabat, permezz tal-ħlas bil-quddiem ta’ primjum, li jipprovdi lill-assigurat, fil-każ li jseħħ ir-riskju assigurat, is-servizz miftiehem meta ġie konkluż il-kuntratt. Huma jimplikaw min-natura tagħhom l-eżistenza ta’ relazzjoni kuntrattwali bejn il-fornitur tas-servizz ta’ assigurazzjoni u l-persuna li r-riskji tagħha jkunu koperti mill-assigurazzjoni, jiġifieri l-assigurat (sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2016, Aspiro, C‑40/15, EU:C:2016:172, punti 22 u 23).33Għalhekk, għandu jiġi kkonstatat li s-servizz ipprovdut minn Q, li jikkonsisti fl-għoti ta’ liċenzja għall-użu ta’ prodott ta’ assigurazzjoni ma jistax jiġi kklassifikat bħala tranżazzjoni ta’ assigurazzjoni, peress li l-konċedent huwa marbut kuntrattwalment biss mal-assiguratur li jopera, skont il-kuntratt ta’ liċenzja, il-prodott inkwistjoni. Skont il-qorti tar-rinviju, Q lanqas ma tieħu ħsieb il-kopertura tar-riskji assigurati abbażi ta’ dan il-prodott.34Għal dak li jirrigwarda, fit-tieni lok, is-servizzi relatati [mat-tranżazzjonijiet ta’ assigurazzjoni] mwettqa mill-brokers ta’ l-assigurazzjoni u l-aġenti ta’ l-assigurazzjoni, kif jirriżulta mill-kliem stess tal-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva 2006/112, l-eżenzjoni tagħhom hija suġġetta għall-osservanza ta’ żewġ kundizzjonijiet kumulattivi. Fil-fatt, dawn is-servizzi għandhom ikunu relatati ma’ tranżazzjonijiet ta’ assigurazzjoni u għandhom ikunu mwettqa mill-brokers ta’ l-assigurazzjoni u l-aġenti ta’ l-assigurazzjoni.35Fir-rigward tal-ewwel waħda minn dawn il-kundizzjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li t-terminu relatati huwa wiesa’ biżżejjed sabiex ikopri servizzi differenti li jikkontribwixxu għat-twettiq ta’ tranżazzjonijiet ta’ assigurazzjoni u, b’mod partikolari, ir-regolazzjoni tal-inċidenti, li jikkostitwixxi waħda mill-partijiet essenzjali ta’ dawn it-tranżazzjonijiet (sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2016, Aspiro, C‑40/15, EU:C:2016:172, punt 33). Għaldaqstant, ma huwiex eskluż li l-għoti ta’ liċenzja li tippermetti lil assiguratur juża prodott ta’ assigurazzjoni kkonċepit minn terz u jikkonkludi, fuq din il-bażi, kuntratti ta’ assigurazzjoni jista’ jikkostitwixxi servizz relatat ma’ tranżazzjoni ta’ assigurazzjoni.36Fir-rigward tat-tieni waħda mill-imsemmija kundizzjonijiet, sabiex jiġi ddeterminat jekk is-servizzi li għalihom tintalab l-eżenzjoni skont l-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva 2006/112 humiex imwettqa minn sensar jew intermedjarju tal-assigurazzjoni, wieħed ma għandux jibbaża ruħu fuq il-kwalità formali tal-fornitur, iżda għandu jeżamina l-kontenut stess ta’ dawn is-servizzi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2016, Aspiro, C‑40/15, EU:C:2016:172, punti 35 u 36).37Fil-kuntest ta’ dan l-eżami, għandu jiġi vverifikat jekk iż-żewġ kriterji humiex issodisfatti. Fl-ewwel lok, il-fornitur għandu jkollu relazzjoni mal-assiguratur u mal-assigurat, peress li din ir-relazzjoni tista’ tkun indiretta biss jekk il-fornitur ikun subappaltatur tas-sensar jew tal-intermedjarju. Fit-tieni lok, l-attività tiegħu għandha tkopri aspetti essenzjali tal-funzjoni ta’ intermedjarju tal-assigurazzjoni, bħat-tfittxija u t-twaqqif ta’ relazzjonijiet tagħhom mal-assiguratur, bil-għan li jiġu konklużi kuntratti ta’ assigurazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2016, Aspiro, C‑40/15, EU:C:2016:172, punti 37 u 39).38Għal dak li jirrigwarda l-għoti ta’ liċenzji għall-użu ta’ prodott ta’ assigurazzjoni minn Q, għandu jiġi kkonstatat, bla ħsara għall-verifiki li għandha tagħmel il-qorti tar-rinviju, li la wieħed u lanqas l-ieħor minn dawn il-kriterji ma huma ssodisfatti.39Fil-fatt, peress li għandu jiġi eżaminat il-kontenut ta’ dan is-servizz speċifiku sabiex jiġi ddeterminat jekk dan jaqax taħt l-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva 2006/112, il-fatt li Q tipprovdi wkoll servizzi ta’ intermedjazzjoni ma huwiex rilevanti.40Kif ġie osservat fil-punt 22 ta’ din is-sentenza, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li l-liċenzja għall-użu tal-prodott ta’ assigurazzjoni inkwistjoni tippermetti lil assiguratur joffri dan il-prodott lil klijenti potenzjali bil-għan li jiġu konklużi kuntratti ta’ assigurazzjoni. Min-naħa l-oħra, ma jidhirx li, fl-istadju tal-għoti ta’ tali liċenzja, l-għajnuna ta’ klijenti potenzjali futuri hija meħtieġa. Huwa biss meta l-assiguratur jiddeċiedi li jirrikorri għal servizzi ta’ intermedjazzjoni u jagħżel, f’dan il-kuntest, is-servizzi offruti minn Q li din tal-aħħar tista’ tidħol f’kuntatt mal-assigurati.41Għal dawn l-istess raġunijiet, l-għoti ta’ liċenzji għall-użu ta’ prodott ta’ assigurazzjoni ma huwiex attività li tkopri aspetti essenzjali tal-funzjoni ta’ intermedjarju tal-assigurazzjoni. Anki jekk il-prodott inkwistjoni jkun ġie maħsub speċifikament għal ċirku ristrett ta’ persuni skont il-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom, l-assiguratur għandu madankollu l-obbligu li jieħu l-passi neċessarji sabiex dawn jiġu indirizzati għall-finijiet tal-offerta ta’ dan il-prodott, b’mod partikolari billi jirrikorri għal intermedjarju tal-assigurazzjoni.42Minn dan isegwi li l-attività eżerċitata minn Q, li tikkonsisti fl-għoti ta’ liċenzji għall-użu ta’ prodott ta’ assigurazzjoni, ma tistax tiġi kklassifikata bħala servizz imwettaq mis-sensara u mill-intermedjarji tal-assigurazzjoni, fis-sens tal-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva 2006/112.43Għaldaqstant, jekk is-servizzi pprovduti minn Q kienu jifformaw provvista waħda, din ma tkunx tista’ tiġi eżentata mill-VAT skont din id-dispożizzjoni, peress li s-servizz prinċipali ma jaqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha.44Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula hija li l-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva 2006/112 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-eżenzjoni mill-VAT li huwa jipprevedi ma tapplikax għas-servizzi mwettqa minn persuna taxxabbli, li jinkludu l-provvista ta’ prodott ta’ assigurazzjoni lil kumpannija ta’ assigurazzjoni u, b’mod anċillari, l-offerta ta’ dan il-prodott f’isem din il-kumpannija kif ukoll il-ġestjoni tal-kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi, fil-każ li l-qorti tar-rinviju tikklassifika dawn is-servizzi bħala provvista waħda fir-rigward tal-VAT.<TI><P><HT TYPE="BOLD">Fuq l-ispejjeż</HT></P></TI>45Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas‑sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ewwel Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

L-Artikolu 135(1)(a) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat‑28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud għandu jiġi interpretat fis-sens li l-eżenzjoni mill-VAT li huwa jipprevedi ma tapplikax għas-servizzi mwettqa minn persuna taxxabbli, li jinkludu l-provvista ta’ prodott ta’ assigurazzjoni lil kumpannija ta’ assigurazzjoni u, b’mod anċillari, l-offerta ta’ dan il-prodott f’isem din il-kumpannija kif ukoll il-ġestjoni tal-kuntratti ta’ assigurazzjoni konklużi, fil-każ li l-qorti tar-rinviju tikklassifika dawn is-servizzi bħala provvista waħda fir-rigward tal-VAT.

Firem