I.

Introduzzjoni

1.

Din it-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikoli 18 u 21 TFUE, u tad-Direttiva 2004/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ April 2004 dwar id-drittijiet taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju ta’ l-Istati Membri u li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE  ( 2 ).

2.

Din it-talba saret fil-kuntest ta’ proċeduri kontra ZW, li qiegħda taffaċċja akkużi bħala koawtriċi ta’ reat fir-rigward ta’ reat kriminali li jikkonsisti fil-ħtif ta’ minuri li huwa binha.

3.

Id-domandi preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju għal darba oħra jikkonċernaw il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-moviment liberu taċ-ċittadini tal-Unjoni. Ir-risposta mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja għandha sservi biex tikkjarifika, fil-kuntest speċifiku tal-ħtif tal-minuri, il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38, li tawtorizza Stati Membri jirrestrinġu l-libertà tal-moviment għal raġunijiet ta’ ordni pubbliku.

II.

Il-kuntest ġuridiku

A.

Id-dritt internazzjonali

4.

L-Artikolu 12 tal-Konvenzjoni dwar l-Aspetti Ċivili tal-Ħtif Internazzjonali tat-Tfal, konkluż fil‑25 ta’ Ottubru 1980 f’Den Haag (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980”), jipprovdi:

B.

Id-dritt tal-Unjoni

1.

Id-Direttiva 2004/38

5.

L-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38 huwa l-ewwel dispożizzjoni tal-Kapitolu VI, intitolat “Restrizzjonijiet fuq id-dritt ta’ dħul u fuq id-dritt ta’ residenza minħabba politika pubblika, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika”. Din id-dispożizzjoni tgħid:

2.

Ir-Regolament (KE) Nru 2201/2003

6.

Il-premessi 17 u 21 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2201/2003 tas‑27 ta’ Novembru 2003 dwar il-ġurisdizzjoni u r-rikonoxximent u l-infurzar ta’ sentenzi fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta’ responsabbilità tal-ġenituri, u li jirrevoka r-Regolament (KE) Nru 1347/2000  ( 3 ), huma fformulati kif ġej:

7.

L-Artikolu 42 tar-Regolament Nru 2201/2003 jaqa’ fi ħdan l-isfera tat-Taqsima 4, intitolata “L-infurzabilità ta’ ċerti sentenzi dwar id-drittijiet ta’ l-aċċess u ċerti sentenzi li jeħtieġu r-ritorn ta’ l-minuri”. Skont dak l-artikolu:

C.

Id-dritt Ġermaniż

8.

L-Artikolu 25 tal-iStrafgesetzbuch (il-Kodiċi Kriminali Ġermaniż, iktar ’il quddiem is-“StGB”) jistabbilixxi li

9.

L-Artikolu 235 tas-StGB jgħid:

III.

Il-fatti fil-kawża prinċipali

10.

Il-kawża preżenti għandha l-bidu tagħha fi proċedimenti kriminali miġjuba fil-Ġermanja kontra ZW, ċittadina Rumen residenti l-Ġermanja, fir-rigward il-ħtif internazzjonali tal-wild tagħha stess, AW.

11.

AW, ċittadin Rumen, ilu jirrisjedi ma’ ommu fil-Ġermanja mill‑2009. Il-ġenituri ta’ AW huma sseparati u missieru, li huwa Rumen, jgħix fir-Rumanija. Minħabba l-problemi ta’ mġieba tal-minuri, hu ġie mqiegħed, bil-ftehim tal-ġenituri, ġo faċilità għall-benesseri taż-żgħażagħ f’Marzu tal‑2013. B’digriet ta’ mħallef Ġermaniż fl‑2014, id-dritt, inter alia, biex tiġi ddeterminata r-residenza tal-minuri ġiet irtirata mill-ġenituri u minflok ġiet fdata lil tutur imsejjaħ “Ergänzungspfleger” (iktar ’il quddiem il-“kuratur”) taħt delega parzjali tal-awtorità tal-ġenituri msejħa “Ergänzungspflegschaf” (tutela għall-protezzjoni addizzjonali).

12.

F’Diċembru 2017, AW, wara li rritorna ġewwa dar ommu minħabba numru ta’ kollokamenti ġewwa faċilitajiet għall-benesseri taż-żgħażagħ diversi li fallew, ġie meħud ir-Rumanija minn missieru, bil-kunsens ta’ ommu. Huwa issa jgħix hemm. Peress li l-ġenituri naqsu milli jinformaw lill-kuratur, li għandu d-dritt li jistabbilixxi ir-residenza tal-minuri, il-kuratur ressaq kwerela kontra l-ġenituri, bħala koawturi fil-ħtif internazzjonali ta’ minuri. L-omm hija l-konvenuta fil-kawża prinċipali.

13.

Il-qorti tar-rinviju tispjega li, skont l-Artikolu 235(2) tas-StGB, ħtif internazzjonali ta’ minuri (li jinjora d-dritt tal-kuratur sabiex jistabbilixxi r-residenza tal-minuri), huwa ssanzjonat b’sentenza ta’ kustodja sa ħames snin priġunerija jew multa, irrispettivament minn jekk il-minuri huwiex jinżamm fi Stat Membru ieħor tal-Unjoni jew fi Stat terz. Min-naħa l-oħra, jekk il-ħtif jitwettaq fi ħdan it-territorju nazzjonali, il-ħtif huwa ssanzjonat skont is-StGB biss jekk il-persuna kkonċernata tneħħi jew iżżomm il-minuri bil-forza, theddid ta’ feriment gravi jew qerq.

14.

F’dak il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, l-ewwel, jekk dispożizzjoni kriminali bħal ma hija din taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u, jekk fl-affermattiv, jekk imbagħad hijiex kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni.

IV.

It-talba għal deċiżjoni preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

15.

Huwa f’dawk iċ-ċirkustanzi li, permezz tad-deċiżjoni tal‑11 ta’ Ġunju 2019, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl‑14 ta’ Ġunju 2019, l-Amtsgericht Heilbronn (il-Qorti Distrettwali ta’ Heilbronn, il-Ġermanja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja:

16.

Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub mill-Gvern Ġermaniż u mill-Kummissjoni Ewropea. Minħabba l-imxija Covid-19, is-seduta għat-trattazzjoni prevista għall‑25 ta’ Marzu 2020 ġiet ikkanċellata. Minflok, permezz tad-deċiżjoni tas‑17 ta’ Marzu 2020, il-mistoqsijiet li kienu ser isiru b’mod orali waqt is-seduta li kienu ġew mibgħuta lill-partijiet qabel is-seduta nbiddlu f’mistoqsijiet bil-miktub. Z.W., il-Gvern Ġermaniż u l-Kummissjoni aderixxew għal dik it-talba u wieġbu dawk il-mistoqsijiet fiż-żmien stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja. Għalhekk huma kollha ġew mogħtija l-opportunità li jesprimu l-fehmiet tagħhom dwar il-kwistjonijiet kollha mqajma mid-domandi preliminari.

V.

Analiżi

A.

L-ammissibbiltà tat-talba għal deċiżjoni preliminari

17.

Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, il-Gvern Ġermaniż jissottometti li d-domandi preliminari mressqa mill-qorti nazzjonali huma inammissibbli. Skont il-Gvern Ġermaniż, id-domandi ma għandhom l-ebda konnessjoni reali u diretta mas-suġġett tat-tilwima li ser tiġi deċiża mill-qorti nazzjonali. Jien nikkunsidra, madankollu, li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija ammissibbli.

18.

F’dan ir-rigward, wieħed jista’ l-ewwel josserva li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-proċedura stabbilita mill-Artikolu 267 TFUE hija strument ta’ kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, li permezz tagħha l-Qorti tal-Ġustizzja tipprovdi lill-qrati nazzjonali bil-punti ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li huma jeħtieġu sabiex jiddeċiedu t-tilwim imressaq quddiemhom. Fil-kuntest ta’ dik il-kooperazzjoni, hija biss il-qorti nazzjonali, li quddiemha tkun tressqet il-kawża u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġudizzjarja sussegwenti, li tiddetermina, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm in-neċessità ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun tista’ tagħti s-sentenza tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tressaq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, meta d-domandi magħmula jikkonċernaw l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, obbligata li tagħti deċiżjoni. Minn dan isegwi li domandi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni magħmula minn qorti nazzjonali fil-kuntest fattwali u leġiżlattiv li dik il-qorti hija responsabbli biex tiddefinixxi, u l-eżattezza ta’ liema ma huwiex id-dmir tal-Qorti tal-Ġustizzja li tiddetermina, igawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta li tiddeċiedi fuq domanda magħmula minn qorti nazzjonali biss meta jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba ma hijiex relatata mal-fatti tal-kawża prinċipali jew s-suġġett tagħha, meta l-problema hija ipotetika, jew fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex quddiemha l-materjal fattwali jew legali sabiex tagħti risposta utli għad-domandi magħmula  ( 4 ).

19.

Fil-każ preżenti, ma huwiex ikkontestat li ZW, ċittadina ta’ Stat Membru, jiġifieri r-Rumanija, li marret tgħix fi Stat Membru ieħor, jiġifieri l-Ġermanja, għamlet użu tad-dritt tagħha tal-moviment ħieles. Is-sitwazzjoni tagħha konsegwentement taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u, mill-inqas l-Artikoli 18 u 21 TFUE  ( 5 ).

20.

Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju spjegat ukoll għalfejn hija tikkunsidra li, sabiex tiddeċiedi t-tilwima quddiemha, huwa meħtieġ li jiġi analizzat jekk id-dritt tal-Unjoni jipprekludi l-applikazzjoni ta’ dispożizzjoni kriminali bħal ma hija r-regola fuq il-bażi ta’ liema ġie miġjub il-każ quddiemha.

21.

F’dawk iċ-ċirkustanzi, inqis li t-talba għal deċiżjoni preliminari għandha tiġi kkunsidrata bħala ammissibbli.

B.

L-ewwel domanda

22.

Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, jekk id-dispożizzjonijiet kriminali nazzjonali jistgħux jiġu koperti mid-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, mid-Direttiva 2004/38.

23.

Din id-domanda għandha tingħata risposta fl-affermattiv. Fil-fatt, minkejja li l-leġiżlazzjoni kriminali prinċipali u r-regoli tal-proċedura kriminali huma, fil-maġġoranza, kwistjonijiet li għalihom huma responsabbli l-Istati Membri, il-Qorti tal-Ġustizzja affermat b’mod konsistenti li d-dritt tal-Unjoni jistabbilixxi ċertu limiti għas-setgħa tal-Istati Membri f’tali kwistjonijiet. Fil-fatt, dik is-setgħa tal-Istati Membri għandha tiġi eżerċitata mhux biss skont il-libertajiet fundamentali ggarantiti mid-dritt tal-Unjoni, iżda wkoll skont id-dritt tal-Unjoni komplessivament, b’mod partikolari d-dritt primarju tal-Unjoni  ( 6 ). Tali dispożizzjonijiet leġiżlattivi għalhekk ma jistgħux jiddiskriminaw kontra persuni li lilhom d-dritt tal-Unjoni jagħti d-dritt għall-ugwaljanza fit-trattament jew jirrestrinġu id-drittijiet fundamentali ggarantiti mid-dritt tal-Unjoni  ( 7 ).

C.

It-tieni domanda

24.

Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-dritt tal-Unjoni, u b’mod iktar preċiż il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni u l-libertà ta’ moviment stabbilit fl-Artikoli 18 u 21 TFUE u speċifikat mid-Direttiva 2004/38, jipprekludix l-applikazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt kriminali nazzjonali li tissanzjona ż-żamma ta’ minuri barra mill-pajjiż u ’l bogħod mill-kuratur tiegħu fejn dik id-dispożizzjoni ma tiddistingwixxix bejn Stat Membru tal-Unjoni u pajjiżi terzi.

25.

Nixtieq niċċara, bħala punt preliminari, li ċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ fil-kawża prinċipali — jiġifieri, il-fatt li d-dritt li tiġi stabbilita r-residenza tal-minuri hija eżerċitata minn terz u li l-proċeduri kriminali huma għaldaqstant potenzjalment diretti lejn iż-żewġ ġenituri — ma għandhom l-ebda influwenza fuq l-eżerċizzju tal-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitlub. Fil-fatt, fir-rigward tal-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tad-dispożizzjoni kriminali, is-sitwazzjoni tal-persuni akkużati hija identika.

1.

Hemm differenza fit-trattament u/jew restrizzjoni għal-libertà ta’ moviment?

26.

L-ewwel nett, huwa ċar li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni tiddistingwi bejn is-sitwazzjoni li sseħħ fit-territorju nazzjonali u dik li tinvolvi t-tneħħija tal-minuri lejn pajjiż ieħor. Fl-aħħar każ, is-sempliċi fatt tat-tneħħija jew iż-żamma ta’ minuri l-barra mill-pajjiż minn ġenitur wieħed jew miż-żewġ ġenituri tiegħu jew mit-tutur tiegħu jew mill-kuratur huwa biżżejjed li jwassal għal sanzjoni kriminali.

27.

F’dawk iċ-ċirkustanzi, jidhirli li ma hijiex is-sempliċi deċiżjoni fir-rigward tal-awtorità tal-ġenituri iżda iktar ir-riskju ta’ prosekuzzjoni kriminali li tista’ tiskoraġġixxi ċittadin tal-Unjoni milli jitlaq mill-Istat Membru ospitanti fejn huwa resident u jirritorna lejn l-Istat Membru tal-oriġini tiegħu bil-wild tiegħu meta dik il-persuna ma għandhiex id-dritt li tistabbilixxi l-post ta’ residenza tal-minuri. Din id-differenza fit-trattament kif ukoll l-effetti tagħha x’aktarx jaffettwaw jew anki jirrestrinġu l-libertà ta’ moviment taċ-ċittadini tal-Unjoni kkonċernati fis-sens tal-Artikolu 21 TFUE  ( 8 ).

28.

Skont ġurisprudenza stabbilita, tali restrizzjoni tista’ tkun iġġustifikata biss fejn hija bbażata fuq kunsiderazzjonijiet oġġettivi u hija proporzjonata għall-għan leġittimu tad-dispożizzjonijiet nazzjonali  ( 9 ). Madankollu, għall-finijiet ta’ kompletezza u peress li l-Kummissjoni tistrieħ fuq l-argument, nipproponi l-ewwel li jiġi eżaminat jekk il-miżura inkwistjoni tistax tiġi ġġustifikata fuq il-bażi tad-deroga għal raġunijiet ta’ ordni pubbliku previsti fl-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38.

2.

L-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38 u d-deroga bbażata fuq ordni pubbliku

29.

L-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38 jawtorizza Stati Membri sabiex jirrestrinġu l-libertà ta’ moviment u r-residenza ta’ ċittadini tal-Unjoni u l-membri tal-familja tagħhom, irrispettivament miċ-ċittadinanza, għal raġunijiet ta’ ordni pubbliku, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika. Irrispettivament ta’ jekk il-ġlieda kontra l-ħtif ta’ minuri sottostanti għar-regola nazzjonali inkwistjoni tista’ tiġi meqjusa bħala raġuni relatata mal-ordni pubbliku, ma naħsibx li regola nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38.

30.

Fil-fatt, interpretazzjoni kemm kuntestwali kif ukoll teleoloġika jikkonfermaw li l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38 huwa limitat, minn naħa, għal restrizzjonijiet fuq id-dritt ta’ dħul stricto sensu u, min-naħa l-oħra, għal miżuri ta’ tkeċċija.

31.

Fir-rigward tal-interpretazzjoni kuntestwali, jiġifieri l-kuntest normattiv li fih hija mqiegħda d-dispożizzjoni, għandu jiġi nnotat li l-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38 hija l-ewwel dispożizzjoni tal-Kapitolu VI ta’ dik id-direttiva intitolat “Restrizzjonijiet fuq id-dritt ta’ dħul u fuq id-dritt ta’ residenza minħabba politika pubblika, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika”  ( 10 ). Barra minn hekk, l-Artikolu 27 innifsu huwa intitolat “Prinċipji ġenerali”, li jfisser li tali prinċipji huma żviluppati mid-dispożizzjonijiet li jsegwu. Madankollu, dawk id-dispożizzjonijiet kollha tal-Kapitolu VI jittrattaw biss il-protezzjoni minn tkeċċija (Artikolu 28 — Protezzjoni minn tkeċċija; Artikolu 32 — Tul ta’ żmien ta’ l-ordnijiet ta’ tkeċċija, u Artikolu 33 — Tkeċċija bħala penali jew konsegwenza legali), it-tipi ta’ mard li jistgħu jipprevjenu dħul fit-territorju ta’ Stat Membru jew tkeċċija (Artikolu 29) u garanziji proċedurali kontra kwalunkwe deċiżjoni mittieħda ibbażata fuq l-Artikolu 27 tad-Direttiva (Artikolu 30 — Notifika ta’ deċiżjonijiet, u Artikolu 31 — Garanziji proċedurali). Uħud — jekk mhux kollha — minn dawn id-dispożizzjonijiet proċedurali jirrigwardaw espressament deċiżjonijiet ta’ tkeċċija biss.

32.

Sa fejn jikkonċerna il-kwistjoni tal-interpretazzjoni teleoloġika kkonċernata, il-premessi 22 sa 27 tad-Direttiva 2004/38 huma partikolarment illuminanti. L-ewwel nett, wara li tfakkar li t-Trattat jippermetti restrizzjonijiet għall-eżerċizzju tad-dritt ta’ moviment liberu u residenza għal raġunijiet ta’ ordni pubbliku, ta’ sigurtà pubblika jew ta’ saħħa pubblika, il-premessa 22 tipprovdi li “[s]abiex tiġi żgurata definizzjoni rigoruża taċ-ċirkostanzi u tal-garanziji proċedurali li minħabba fihom ċittadini ta’ l-Unjoni u l-membri tal-familja tagħhom ma jitħallewx jidħlu jew jistgħu jitkeċċew, din id-Direttiva għandha tibdel id-Direttiva tal-Kunsill 64/221/KEE tal‑25 ta’ Frar 1964 dwar il-kordinazzjoni tal-miżuri speċjali dwar il-moviment u r-residenza ta’ ċittadini barranin, li huma ġustifikati minn raġunijiet ta’ politika pubblika, ta’ sigurtà pubblika u ta’ saħħa pubblika”  ( 11 ), li fil-fatt ittrattat biss it-tkeċċija. It-tieni nett, il-premessi l-oħra kollha dwar il-Kapitolu VI tad-Direttiva 2004/38 jirreferu biss għat-tkeċċija (premessi 23, 24 u 27) jew ċaħda ta’ dħul f’Stat Membru ieħor (premessi 25 u 26).

33.

Għaldaqstant, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet msemmija iktar ’il fuq, nikkunsidra li dispożizzjoni bħal ma hija dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li ma tipprojbixxix id-dħul ta’ ċittadin tal-Unjoni ġewwa Stat Membru ieħor jew tordna t-tkeċċija tiegħu, iżda minflok għandha r-riżultat “uniku” li taffettwa jew tirrestrinġi l-libertà ta’ moviment tiegħu, ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38. Fi kliem ieħor, huma biss iċ-ċaħda ta’ dħul jew it-tkeċċija (u miżuri li huma diskriminatorji b’mod dirett) li jistgħu jiġu ġġustifikati fuq il-bażi ta’ waħda mit-tlett derogi espressi previsti fit-Trattat u mfissra b’mod partikolari fil-Kapitolu VI tad-Direttiva 2004/38  ( 12 ).

34.

Fi kwalunkwe każ, kieku l-Qorti tal-Ġustizzja ma kellhiex issegwi din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38, kien ikollha, nissuġġerixxi, issib lil-leġiżlazzjoni, bħar-regola inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma tikkonformax mar-rekwiżiti ta’ dik id-direttiva. Fil-fatt, kif dejjem enfasizzat il-Qorti tal-Ġustizzja, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 27(2) tad-Direttiva 2004/38 jgħid espressament li ġustifikazzjonijiet “li jiddependu fuq konsiderazzjonijiet ta’ prevenzjoni ġenerali m’għandhomx jiġu aċċettati”  ( 13 ).

35.

Fil-fehma tiegħi, id-dispożizzjoni leġiżlattiva nazzjonali inkwistjoni hija miżura ta’ prevenzjoni ġenerali. Fil-fatt, il-Gvern Ġermaniż innifsu spjega fl-osservazzjonijiet tiegħu bil-miktub li l-Artikolu 235(2) tas-StGB jikkontribwixxi fi stil preventiv sabiex jiggarantixxi l-prinċipju skont liema d-drittijiet ta’ kustodja għandhom jiġu eżerċitati, bħala regola ġenerali, fil-post tar-residenza abitwali inizjali tal-minuri  ( 14 ). F’dak il-kuntest, huwa ċar li d-dispożizzjoni nazzjonali inkwistjoni hija att ta’ applikazzjoni ġenerali li tapplika għal sitwazzjonijiet determinati oġġettivament u tipproduċi effetti fir-rigward ta’ persuni previsti b’mod ġenerali u astratt, bil-għan li tiskoraġġixxihom minn kondotta kkunsidrata kuntrarja għall-interessi tas-soċjetà u, b’mod partikolari, tat-tfal. Dik id-dispożizzjoni hija miżura ta’ prevenzjoni ġenerali u għalhekk ma tistax taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 27 tad-Direttiva 2004/38.

36.

Naturalment, madankollu, restrizzjoni għal-libertà ta’ moviment tista’ tkun iġġustifikata meta tkun ibbażata fuq kunsiderazzjonijiet oġġettivi u hija proporzjonata għall-għan leġittimu tad-dispożizzjonijiet nazzjonali  ( 15 ). Din hija l-kwistjoni li issa ser indur għaliha.

3.

L-eżistenza ta’ kunsiderazzjonijiet oġġettivi li aktarx jiġġustifikaw ir-restrizzjoni u l-proporzjonalità tar-regola nazzjonali inkwistjoni

37.

Kif indikat hawn fuq, il-Gvern Ġermaniż jargumenta li l-leġiżlazzjoni tiegħu hija mmotivata mix-xewqa li jiġi ggarantit li d-drittijiet ta’ kustodja għandhom jiġu eżerċitati, bħala regola ġenerali, fil-post tar-residenza abitwali inizjali tal-minuri. Barra minn hekk, il-gvern jgħid li l-leġiżlazzjoni tfittex li tipproteġi b’mod iktar ġenerali kemm id-drittijiet tal-awtorità tal-ġenituri kif ukoll dawk tat-tfal  ( 16 ). Il-Kummissjoni hija wkoll ta’ din il-fehma u tispjega li l-għan tal-miżura inkwistjoni hija li tipprevjeni u, fl-aħħar, jekk neċessarju, li tikkastiga ħtif internazzjonali ta’ minuri, għan li huwa leġittimu u għalhekk ġustifikabbli fid-dawl tal-ordni pubbliku.

38.

Peress li dawn l-għanijiet huma marbuta b’mod intrinsiku mad-drittijiet fundamentali tat-tfal, jien tal-fehma li għandhom jiġu kkunsidrati bħala għanijiet leġittimi mill-perspettiva tad-dritt tal-Unjoni  ( 17 ).

39.

Fil-fatt, kif irrikonoxxut qabel mill-Qorti tal-Ġustizzja, wieħed mid-drittijiet fundamentali tat-tfal huwa d-dritt, stabbilit fl-Artikolu 24(3) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”), li jkollhom fuq bażi regolari, relazzjoni personali u kuntatt dirett maż-żewġ ġenituri, b’rispett għal dak id-dritt bla ebda dubju għandu jkun amalgamat mal-aħjar interess tat-tfal. F’dan ir-rigward, huwa ċar li t-tneħħija inġusta ta’ minuri, wara deċiżjoni mittieħda unilateralment minn wieħed mill-ġenituri, iktar iva milli le ċċaħħad il-minuri mill-possibbiltà li jkollu relazzjoni personali u kuntatt dirett mal-ġenitur l-ieħor fuq bażi regolari  ( 18 ).

40.

F’konformità ma’ dawn l-osservazzjonijiet, jista’ jiġi nnotat ukoll li l-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal‑1980, ikkompletata sussegwentement bir-Regolament Nru 2201/2003, ġiet adottata wkoll b’mod speċjali fuq il-bażi li l-interessi tat-tfal huma ta’ importanza kbira fi kwistjonijiet relatati mal-kustodja tagħhom. Huwa għaldaqstant meħtieġ li t-tfal jiġu protetti mill-effetti ħżiena tat-tneħħija jew taż-żamma transkonfinali nġusta u li jiġu stabbiliti proċeduri li jiżguraw ir-ritorn immedjat lejn l-Istat ta’ residenza abitwali, kif ukoll li jinkiseb protezzjoni għad-drittijiet tal-aċċess  ( 19 ).

41.

F’dawk iċ-ċirkustanzi, leġiżlazzjoni nazzjonali li tfittex, inter alia, li tipprevjeni it-tneħħija jew iż-żamma inġusta tat-tfal bla dubju ssegwi għan leġittimu skont id-dritt tal-Unjoni.

42.

Madankollu, miżuri li jirrestrinġu libertà fundamentali, bħal dawk stabbiliti fl-Artikolu 21 TFUE, jistgħu jkunu ġġustifikati minn kunsiderazzjonijiet oġġettivi biss jekk dawn ikunu neċessarji għall-protezzjoni tal-interessi li huma intiżi li jiżguraw, u dan biss sakemm dawn l-għanijiet ma jistgħux jintlaħqu permezz ta’ miżuri inqas restrittivi  ( 20 ).

43.

F’dak il-kuntest, frankament niddubita jekk jistax jingħad li miżura bħal ma hija l-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija oġġettivament neċessarja. Filwaqt li din il-miżura ġiet adottata sabiex jiġi żgurat l-għan iddikjarat tagħha li tindirizza każijiet li jinvolvu it-tneħħija jew iż-żamma inġusta, huwa impressjonanti li kondotta simili li sseħħ fi ħdan it-territorju nazzjonali ma hijiex ssanzjonata bl-istess mod. Min-naħa l-oħra, kif imsemmi iktar ’il fuq, il-leġiżlatur tal-Unjoni nnifsu adotta wkoll ir-Regolament Nru 2201/2003 sabiex jiskoraġġixxi ħtif ta’ minuri bejn Stati Membri, u f’każijiet ta’ ħtif, jikseb ir-ritorn tal-minuri mingħajr dewmien  ( 21 ). Barra minn hekk, dak ir-regolament, adottat fuq il-bażi tal-idea li l-aħjar interessi tat-tfal għandhom jipprevalu  ( 22 ), jistabbilixxi l-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku tas-sentenzi mogħtija fl-Istati Membri. Dan il-prinċipju huwa nnifsu bbażat, kif isegwi mill-premessa 21 tar-Regolament Nru 2201/2003, fuq il-prinċipju tal-fiduċja reċiproka bejn l-Istati Membri  ( 23 ).

44.

Issa huwa stabbilit biċ-ċar li dan il-prinċipju ta’ fiduċja reċiproka huwa ta’ importanza fundamentali fid-dritt tal-Unjoni peress li dan jippermetti l-ħolqien u ż-żamma ta’ spazju mingħajr fruntieri interni. Skont ġurisprudenza stabbilita, dak il-prinċipju jirrikjedi, partikolarment fir-rigward tal-ispazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja, li kull wieħed minn dawk l-Istati, ħlief f’xi ċirkustanza eċċezzjonali, jikkunsidraw li l-Istati Membri kollha l-oħra qegħdin jaderixxu mad-dritt tal-Unjoni u partikolarment mad-drittijiet fundamentali rrikonoxxuti mid-dritt tal-Unjoni  ( 24 ). Barra minn hekk, fir-rigward tar-Regolament Nru 2201/2003, huwa tajjeb li nfakkru li l-Qorti tal-Ġustizzja nnifisha enfasizzat li l-kooperazzjoni ġudizzjarja u fiduċja reċiproka fuq liema huwa bbażat ir-regolament iwasslu għar-rikonoxximent reċiproku tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji, li huwa l-pedament tal-ħolqien ta’ spazju ġudizzjarju ġenwin  ( 25 ).

45.

Huwa ċar li l-karattru internazzjonali ta’ każijiet bħal dak fil-kawża prinċipali x’aktarx iwassal b’mod iktar frekwenti għal diffikultajiet relatati, inter alia, għad-diversità lingwistika tal-proċeduri jew għad-distanza, iżda wkoll għall-ħtieġa speċifika li jiġi miksub iċ-ċertifikazzjoni tas-sentenza li tordna r-ritorn tal-minuri skont l-Artikolu 42 tar-Regolament Nru 2201/2003. Filwaqt li dawn id-diffikultajiet ma għandhomx jiġu minimizzati, il-prinċipju tal-fiduċja reċiproka ma jistax jiġi kompromess billi jiġu invokati diffikultajiet prattiċi ta’ dan it-tip mingħajr ma jiġi mhedded ukoll l-effet utile tal-istrumenti bbażati fuq dan il-prinċipju. Madankollu, dan huwa preċiżament x’jiġri kieku Stat Membru kellu jippermetti li jiddistingwi f’dan il-mod bejn ħtif ta’ minuri li jseħħu ġewwa dak l-Istat Membru minn naħa u min-naħa l-oħra ħtif ta’ minuri li jinvolvu Stat Membru ieħor.

46.

F’dawk iċ-ċirkustanzi, jidhirli li l-leġiżlazzjoni nazzjonali, bħar-regola inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma tidhirx li hija neċessarja sabiex jintlaħaq l-għan imfittex minnha fejn it-tneħħija jew iż-żamma inġusta sseħħ fi Stat Membru ieħor u mhux f’pajjiż terz.

47.

Huwa għalhekk id-dmir tal-qorti fejn tressqet il-kawża li tirrifjuta li tapplika il-leġiżlazzjoni nazzjonali, li hija kunfliġġenti mad-dritt tal-Unjoni, peress li huwa ċar li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 21 TFUE għandhom effett dirett  ( 26 ) u għaldaqstant jistgħu jiġu invokati għal dik il-għan minn individwu fil-konfront ta’ Stat Membru  ( 27 ).

4.

Sussidjarjament, analiżi tal-proporzjonalità stricto sensu

48.

Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma taqbilx ma’ din l-analiżi u tikkunsidra li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni hija neċessarja sabiex tilħaq l-għan imfittex mill-miżura, xorta jibqa’ l-ħtieġa li jiġi aċċertat jekk dak l-għan jistax jiġi milħuq b’miżuri inqas restrittivi.

49.

Rigward din il-kwistjoni, nikkunsidra li l-impożizzjoni awtomatika ta’ sentenza ta’ priġunerija jew multa fil-każ tat-tneħħija jew taż-żamma ta’ minuri barra mill-pajjiż mingħajr ma jiġi nformat dak jew dawk li għandhom l-awtorità ta’ ġenituri tkun inkompatibbli mal-prinċipju ta’ proporzjonalità.

50.

Fil-fatt, kif jingħad fl-Artikolu 49(3) tal-Karta, is-severità tal-piena ma għandhiex tkun sproporzjonata għar-reat. Bħal ma jispjega l-Avukat Ġenerali Bobek fil-kawża Link Logistik N&N (C-384/17, EU:C:2018:494), il-proporzjonalità ta’ sanzjonijiet kriminali jinkludu żewġ livelli. L-ewwel, il-piena imposta għandha tkun proporzjonali għall-gravità tal-ksur. It-tieni, meta tiġi stabbilita dik il-penali, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni iċ-ċirkustanzi individwali ta’ kull każ  ( 28 ). Huwa għalhekk li, sabiex issir analiżi effettiva tal-proporzjonalità, huwa neċessarju li ssir evalwazzjoni konkreta fid-dawl taċ-ċirkustanzi speċifiċi ta’ kull każ  ( 29 ).

51.

Sabiex jiġi rrispettat dan il-prinċipju, il-leġiżlazzjoni nazzjonali rilevanti għandha għalhekk tippermetti eżami individwali tas-sitwazzjoni li fiha seħħew il-fatti inkwistjoni  ( 30 ).

52.

Fit-tweġibiet tiegħu għall-mistoqsija magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja, il-Gvern Ġermaniż jgħid li l-impożizzjoni ta’ sentenza ta’ priġunerija jew multa ma hijiex awtomatika u li l-fatturi partikolari ta’ kull każ jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-kundanna. Fin-nuqqas ta’ kwalunkwe indikazzjoni f’dak ir-rigward fit-talba għal deċiżjoni preliminari, madankollu huwa għall-qorti nazzjonali sabiex tiddetermina jekk l-applikazzjoni tal-Artikolu 235 tas-StGB jikkonformax mal-prinċipju ta’ proporzjonalità billi jippermetti lill-qorti nazzjonali tikkunsidra l-fatturi partikolari u individwali ta’ kull każ qabel kundanna kriminali – kemm jekk hija sentenza ta’ priġunerija jew multa – tiġi imposta  ( 31 ).

53.

Għal dak il-għan, il-qorti nazzjonali tkun tista’ tieħu inkunsiderazzjoni fatturi varji bħall-kondotta personali tal-ġenitur akkużat, l-istat tar-relazzjonijiet bejn iż-żewġ ġenituri, jekk il-mekkaniżmi previsti fir-Regolament Nru 2201/2003 ġewx użati jew le u r-riżultat ta’ dak l-użu, u, fejn xieraq, il-fehma tal-minuri nnifsu jew innifisha, peress li l-Artikolu 24(1) tal-Karta jgħid li l-fehmiet tat-tfal involuti għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fuq kwistjonijiet li jikkonċernawhom, skont l-età u l-maturità tagħhom.

54.

Jekk id-dritt nazzjonali ma jippermettix tali eżami individwali, konsegwentement ikun id-dmir tal-qorti fejn tressqet il-kawża li tirrifjuta li tapplika l-leġiżlazzjoni nazzjonali li hija kunfliġġenti mad-dritt tal-Unjoni.

VI.

Konklużjoni

55.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tirrispondi d-domandi mressqa mill-Amtsgericht Heilbronn (il-Qorti Distrettwali ta’ Heilbronn, il-Ġermanja) kif ġej: