SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (Id-Disa’ Awla Estiża)
29 ta’ Settembru 2021 ( *1 )
“Kompetizzjoni – Akkordji – Suq tal-kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju u tat-tantalju – Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE – Koordinazzjoni tal-prezzijiet fiż-ŻEE kollha – Prattika miftiehma – Skambji ta’ informazzjoni kummerċjali sensittiva – Kompetenza territorjali tal-Kummissjoni – Restrizzjoni tal-kompetizzjoni minħabba l-għan – Dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet – Paragrafu 13 tal-Linji gwida għall-kalkolu tal-ammont tal-multi tal-2006 – Valur tal-bejgħ – Obbligu ta’ motivazzjoni – Proporzjonalità – Ugwaljanza fit-trattament – Ksur uniku u kontinwu – Gravità tal-ksur – Tbegħid pubbliku – Ċirkustanzi attenwanti – Ġurisdizzjoni sħiħa”
Fil-Kawża T‑342/18,
Nichicon Corporation, stabbilita f’Kyoto (il-Ġappun), irrappreżentata minn A. Ablasser-Neuhuber, F. Neumayr, G. Fussenegger u H. Kühnert, avukati,
rikorrenti
vs
Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn B. Ernst, T. Franchoo, C. Sjödin u F. van Schaik, bħala aġenti,
konvenuta
li għandha bħala suġġett talba bbażata fuq l-Artikolu 263 TFUE u intiża, prinċipalment, għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2018) 1768 final tal-21 ta’ Marzu 2018 li tirrigwarda proċediment skont l-Artikolu 101 [TFUE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ AT.40136 – Kapasiters), sa fejn din tikkonċerna lir-rikorrenti u, sussidjarjament, għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa imposta fuqha,
IL-QORTI ĠENERALI (Id-Disa’ Awla Estiża),
komposta minn M. J. Costeira (Relatriċi), Presidenta, D. Gratsias, M. Kancheva, B. Berke u T. Perišin, Imħallfin,
Reġistratur: E. Artemiou, Amministratriċi,
wara li rat il-fażi bil-miktub tal-proċedura u wara s-seduta tat-22 ta’ Ottubru 2020,
tagħti l-preżenti
Sentenza ( 1 )
I. Il-fatti li wasslu għall-kawża
A. Ir-rikorrenti u s-settur ikkonċernat
|
1 |
Ir-rikorrenti, Nichicon Corporation, hija kumpannija stabbilita fil-Ġappun, li timmanifattura u tbigħ kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju. Ir-rikorrenti kienet ukoll, sas-6 ta’ Frar 2013, manifattur u bejjiegħ ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi tat-tantalju. |
|
2 |
Il-ksur inkwistjoni jikkonċerna l-kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju u tat-tantalju. Il-kapaċitaturi huma komponenti elettriċi li jaħżnu l-enerġija b’mod elettrostatiku f’kamp elettriku u huma użati f’firxa kbira ta’ prodotti elettroniċi bħalma huma kompjuters personali, tablets, telefons, airconditioners, friġġijiet, washing machines, prodotti awtomobilistiċi u tagħmir industrijali. Għalhekk, il-klijentela hija ddiversifikata ħafna. |
|
3 |
Il-kapaċitaturi elettrolitiċi, u b’mod iktar preċiż il-kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju u t-tantalju, huma prodotti li l-prezz tagħhom jikkostitwixxi parametru kompetittiv importanti. |
B. Il-proċedura amministrattiva
|
4 |
Fl-4 ta’ Ottubru 2013, Panasonic u s-sussidjarji tagħha ressqu, quddiem il-Kummissjoni Ewropea, talba għall-għoti ta’ marker skont il-paragrafi 14 u 15 tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-Immunità minn multi u tnaqqis ta’ multi f’każijiet ta’ kartell (ĠU 2016, C 144, p. 23, iktar ’il quddiem l-“Avviż dwar il-kooperazzjoni tal-2006”), filwaqt li pprovdew informazzjoni dwar l-eżistenza ta’ ksur preżunt fis-settur tal-kapaċitaturi elettrolitiċi. |
|
5 |
Fit-28 ta’ Marzu 2014 il-Kummissjoni, b’applikazzjoni tal-Artikolu 18 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 ta’ Diċembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli [101 u 102 TFUE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), talbet informazzjoni lil diversi impriżi li joperaw fis-settur tal-kapaċitaturi elettrolitiċi, b’mod partikolari r-rikorrenti. |
|
6 |
Fl-4 ta’ Novembru 2015, il-Kummissjoni adottat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li hija bagħtet b’mod partikolari lir-rikorrenti. |
|
7 |
Id-destinatarji tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, fosthom ir-rikorrenti, instemgħu mill-Kummissjoni waqt seduta li seħħet mit-12 sal-14 ta’ Settembru 2016. |
C. Id-deċiżjoni kkontestata
|
8 |
Fil-21 ta’ Marzu 2018, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C(2018) 1768 final li tirrigwarda proċediment skont l-Artikolu 101 [TFUE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ AT.40136 – Kapasiters) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”). |
1. Ksur
|
9 |
Permezz tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatat l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) fis-settur tal-kapaċitaturi elettrolitiċi, li fih ipparteċipaw disa’ impriżi jew gruppi ta’ impriżi, jiġifieri Elna, Hitachi AIC, Holy Stone, Matsuo, NEC Tokin, Nippon Chemi-Con (iktar ’il quddiem “NCC”), Rubycon, Sanyo (li tirreferi għal Sanyo u Panasonic flimkien), u r-rikorrenti (iktar ’il quddiem, meħuda flimkien, il-“parteċipanti fl-akkordju”) (premessa 1 u Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
10 |
Il-Kummissjoni rrilevat, essenzjalment, li l-ksur inkwistjoni kien seħħ bejn is-26 ta’ Ġunju 1998 u t-23 ta’ April 2012, fit-territorju kollu taż-ŻEE, u kien ikkonsista fi ftehimiet u/jew prattiki miftiehma li kellhom bħala għan il-koordinazzjoni tal-politiki tal-prezzijiet fir-rigward tal-provvista ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju u tat-tantalju (premessa 1 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
11 |
L-akkordju kien essenzjalment organizzat permezz ta’ laqgħat multilaterali, li ġeneralment kienu jinżammu fil-Ġappun, kull xahar jew kull xahrejn, fil-livell maniġerjali għoli responsabbli għall-bejgħ, u kull sitt xhur fil-livell tad-diretturi, inklużi l-presidenti (premessi 63, 68 u 738 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
12 |
Il-laqgħat multilaterali ġew, l-ewwel, organizzati, bejn l-1998 u l-2003, bl-isem ta’ “ċirku tal-kapaċitaturi elettrolitiċi” jew ta’ “konferenza tal-kapaċitaturi elettrolitiċi” (iktar ’il quddiem il-“laqgħat ECC”). Sussegwentement, dawn ġew organizzati, bejn l-2003 u l-2005, bl-isem ta’ “konferenza aluminju-tantalju” jew “grupp tal-kapaċitaturi tal-aluminju jew tat-tantalju” (iktar ’il quddiem il-“laqgħat ATC”). Fl-aħħar nett, huma ġew organizzati, bejn l-2005 u l-2012, bl-isem ta’ “grupp ta’ studju tas-suq”, jew “grupp ta’ marketing” (iktar ’il quddiem il-“laqgħat MK”). B’mod parallel mal-laqgħat MK, u flimkien ma’ dawn il-laqgħat, ġew organizzati laqgħat “żieda fl-ispejjeż” jew “żieda tal-kapaċitaturi” (iktar ’il quddiem il-“laqgħat CUP”), bejn l-2006 u l-2008 (premessa 69 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
13 |
Minbarra dawn il-laqgħat multilaterali, il-parteċipanti fl-akkordju kellhom ukoll, skont il-bżonn, kuntatti bilaterali u trilaterali ad hoc (premessi 63, 75 u 739 tad-deċiżjoni kkontestata) (iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, l-“iskambji antikompetittivi”). |
|
14 |
Fil-kuntest tal-iskambji antikompetittivi, il-parteċipanti fl-akkordju kienu jiskambjaw informazzjoni dwar il-prezzijiet u l-prezzijiet futuri pprattikati, dwar it-tnaqqis futur fil-prezz u l-firxa ta’ dan it-tnaqqis, fuq l-offerta u d-domanda, inkluż fuq l-offerta u d-domanda futuri, u, f’ċerti każijiet, kienu jikkonkludu, japplikaw u jimmonitorjaw il-ftehimiet dwar il-prezzijiet (premessi 62, 715, 732 u 741 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
15 |
Il-Kummissjoni qieset li l-aġir tal-parteċipanti fl-akkordju kien jikkostitwixxi forma ta’ ftehim u/jew ta’ prattika miftiehma, li kellu għan komuni, jiġifieri li tiġi evitata l-kompetizzjoni permezz tal-prezzijiet u jiġi kkoordinat l-aġir futur tagħhom fir-rigward tal-bejgħ ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi, u b’hekk li titnaqqas l-inċertezza fis-suq (premessi 726 u 731 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
16 |
Il-Kummissjoni kkonkludiet li dan l-aġir kellu għan antikompetittiv uniku (premessa 743 tad-deċiżjoni kkontestata). |
2. Ir-responsabbiltà tar-rikorrenti
|
17 |
Il-Kummissjoni kkonstatat ir-responsabbiltà tar-rikorrenti minħabba l-parteċipazzjoni diretta u kontinwa tagħha fl-akkordju mis-26 ta’ Ġunju 1998 sal-31 ta’ Mejju 2010, mingħajr madankollu ma r-responsabbiltà testendi għal-laqgħat MK (premessi 760, 761, 955, 1023 u l-Artikolu 1(f) tad-deċiżjoni kkontestata). |
3. Il-multa imposta fuq ir-rikorrenti
|
18 |
L-Artikolu 2(i) tad-deċiżjoni kkontestata jimponi multa ta’ EUR 72901000 fuq ir-rikorrenti. |
4. Il-kalkolu tal-ammont tal-multa
|
19 |
Sabiex jiġi kkalkolat l-ammont tal-multi, il-Kummissjoni segwiet il-metodoloġija esposta fil-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti b’applikazzjoni tal-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003 (ĠU 2006, C 210, p. 2, iktar ’il quddiem il-“Linji gwida tal-2006”) (premessa 980 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
20 |
Fl-ewwel lok, sabiex tiddetermina l-ammont bażiku tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti, il-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni l-valur tal-bejgħ matul l-aħħar sena sħiħa ta’ parteċipazzjoni fil-ksur, skont il-paragrafu 13 tal-Linji gwida tal‑2006 (premessa 989 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
21 |
Il-Kummissjoni kkalkolat il-valur tal-bejgħ abbażi tal-bejgħ ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju u tat-tantalju ffatturati lil klijenti stabbiliti fiż-ŻEE (premessa 990 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
22 |
Barra minn hekk, il-Kummissjoni kkalkolat il-valur rilevanti tal-bejgħ b’mod separat għaż-żewġ kategoriji ta’ prodotti, jiġifieri l-kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju u l-kapaċitaturi elettrolitiċi tat-tantalju, u applikat fil-konfront tagħhom koeffiċjenti multiplikaturi differenti skont it-tul ta’ żmien (premessa 991 tad-deċiżjoni kkontestata). Fir-rigward tar-rikorrenti, il-Kummissjoni użat koeffiċjent multiplikatur 11.93 (li jikkorrispondi għall-perijodu bejn is-26 ta’ Ġunju 1998 u l-31 ta’ Mejju 2010) għall-kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju, u ta’ 10.36 (li jikkorrispondi għall-perijodu bejn id-29 ta’ Ottubru 1999 u d-9 ta’ Marzu 2010) għall-kapaċitaturi elettrolitiċi tat-tantanlju (it-tabella 1 fil-premessa 1007 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
23 |
Il-Kummissjoni ffissat il-proporzjon tal-valur tal-bejgħ li għandu jintuża skont il-gravità tal-ksur għal 16 %. F’dan ir-rigward, hija qieset li “arranġamenti” orizzontali ta’ koordinazzjoni tal-prezzijiet kienu, min-natura tagħhom stess, fost l-iktar ksur gravi tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE u li l-akkordju kien ikopri t-territorju kollu taż-ŻEE (premessi 1001 sa 1003 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
24 |
Il-Kummissjoni applikat ammont addizzjonali ta’ 16 %, abbażi tal-paragrafu 25 tal-Linji gwida tal-2006, sabiex tiżgura ruħha min-natura suffiċjentement dissważiva tal-multa imposta (premessa 1009 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
25 |
Għaldaqstant, il-Kummissjoni ffissat għal EUR 75156000 l-ammont bażiku tal-multa li kellha tiġi imposta fuq ir-rikorrenti (premessa 1010 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
26 |
Fit-tieni lok, abbażi ta’ ċirkustanzi attenwanti, il-Kummissjoni tat tnaqqis ta’ 3 % tal-ammont bażiku tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti, minħabba li l-parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat MK ma kinitx stabbilita u li xejn ma kien jagħti prova li hija kienet taf bihom (premessa 1023 tad-deċiżjoni kkontestata). |
|
27 |
Konsegwentement, il-Kummissjoni ffissat għal EUR 72901000 l-ammont tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti (it-tabella 3 fil-premessa 1139 tad-deċiżjoni kkontestata). [omissis] |
II. Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet
|
29 |
Permezz ta’ att iddepożitat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-30 ta’ Mejju 2018, ir-rikorrenti ppreżentat dan ir-rikors. |
|
30 |
Fit-28 ta’ Settembru 2018, ir-risposta tal-Kummissjoni ġiet iddepożitata fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali. |
|
31 |
Ir-replika u l-kontroreplika ġew iddepożitati fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fis-7 ta’ Diċembru 2018 u fit-28 ta’ Frar 2019 rispettivament. |
|
32 |
Fuq proposta tat-Tieni Awla tal-Qorti Ġenerali, b’applikazzjoni tal-Artikolu 28 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha l-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tibgħat il-kawża lura quddiem kulleġġ ġudikanti estiż. |
|
33 |
Peress li kien hemm bidla fil-kompożizzjoni tal-awli tal-Qorti Ġenerali, b’applikazzjoni tal-Artikolu 27(5) tar-Regoli tal-Proċedura, l-Imħallef Relatriċi ġiet assenjata lid-Disa’ Awla Estiża, u konsegwentement din il-kawża ġiet assenjata lil din l-awla. |
|
34 |
Fuq proposta tal-Imħallef Relatriċi, il-Qorti Ġenerali (id-Disa’ Awla Estiża) iddeċidiet li tiftaħ il-fażi orali tal-proċedura u, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 89 tar-Regoli tal-Proċedura, stiednet lill-partijiet jiddepożitaw ċerti dokumenti. |
|
35 |
It-trattazzjonijiet tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tat-22 ta’ Ottubru 2020. |
|
36 |
Wara l-mewt tal-Imħallef Berke fl-1 ta’ Awwissu 2021, it-tliet imħallfin li ffirmaw din is-sentenza komplew bid-deliberazzjonijiet, skont l-Artikoli 22 u 24(1) tar-Regoli tal-Proċedura. |
|
37 |
Ir-rikorrenti titlob, essenzjalment, li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
|
|
38 |
Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:
|
III. Id-dritt
[omissis]
B. Fuq il-mertu
|
45 |
Insostenn tar-rikors, ir-rikorrenti tinvoka ħames motivi b’appoġġ kemm tat-talbiet prinċipali tagħha, intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, kif ukoll tat-talbiet sussidjarji tagħha, intiżi għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqha. |
|
46 |
Permezz tal-ewwel, it-tieni u t-tielet motiv, ir-rikorrenti tikkontesta l-konklużjoni tal-Kummissjoni dwar l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE fis-settur tal-kapaċitaturi elettrolitiċi, fit-territorju kollu taż-ŻEE, matul perijodu ta’ kważi erbatax-il sena. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq żbalji materjali ta’ fatt f’dak li jikkonċerna l-portata ġeografika tal-iskambji antikompetittivi. It-tieni motiv huwa bbażat fuq żbalji ta’ liġi f’dak li jikkonċerna, minn naħa, il-kwalifikazzjoni bħala ksur uniku u kontinwu, u, min-naħa l-oħra, il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti f’dan il-ksur. It-tielet motiv huwa bbażat fuq in-nuqqas ta’ kompetenza tal-Kummissjoni sabiex tapplika l-Artikolu 101 TFUE u l-Artikolu 53 tal-ftehim ŻEE. |
|
47 |
Permezz tar-raba’ motiv, ir-rikorrenti tikkontesta l-multa li ġiet imposta fuqha. Dan il-motiv huwa bbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni fil-kalkolu tal-ammont tal-multa. |
|
48 |
Permezz tal-ħames motiv, ibbażat fuq il-ksur tad-dritt għal smigħ, ir-rikorrenti tikkontesta l-legalità tal-proċedura ta’ konstatazzjoni tal-ksur. [omissis] |
1. Fuq it-talbiet intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata
[omissis]
c) Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq żbalji ta’ liġi fir-rigward tal-kwalifikazzjoni bħala ksur uniku u kontinwu, u r-responsabbiltà tar-rikorrenti fil-parteċipazzjoni f’dan il-ksur
[omissis]
1) Fuq l-ewwel parti, dwar l-assenza ta’ prova ta’ ksur uniku u kontinwu li jkopri l-bejgħ kollu ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi lejn iż-ŻEE
|
314 |
Ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li, minħabba n-natura eteroġena tal-kapaċitaturi u l-ispeċifiċità tad-domanda fid-diversi swieq ġeografiċi, il-ksur, minbarra l-fatt li ma ġiex stabbilit mill-Kummissjoni, ma setax ikopri l-bejgħ kollu ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi lejn iż-ŻEE. [omissis] |
i) Fuq l-ewwel ilment, dwar l-assenza ta’ prova ta’ ksur uniku u kontinwu li jkopri l-bejgħ kollu tal-kapaċitaturi elettrolitiċi
|
316 |
Ir-rikorrenti ssostni, preliminarjament, li l-kapaċitaturi huma prodotti ddiversifikati ħafna, li jiddistingwu ruħhom permezz ta’ numru kbir ta’ karatteristiċi u li għalihom ma jeżistix prezz uniformi tas-suq, b’tali mod li l-ksur ma jistax ikopri l-bejgħ kollu ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi lejn iż-ŻEE. Hija ssostni, b’mod iktar preċiż, li l-elementi li jinsabu fil-premessi 796 et seq tad-deċiżjoni kkontestata, li fuqhom il-Kummissjoni bbażat ruħha sabiex issostni l-konklużjoni tagħha, ma jippermettux li tiġi stabbilita b’mod suffiċjenti fid-dritt l-eżistenza ta’ ksur uniku u kontinwu li, meħud fl-intier tiegħu, kien ikopri l-bejgħ kollu ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi. |
|
317 |
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti. |
|
318 |
Preliminarjament, għandu jitfakkar li, sabiex tiddetermina l-prodotti koperti minn akkordju, il-Kummissjoni ma hijiex obbligata tiddefinixxi s-suq inkwistjoni abbażi ta’ kriterji ekonomiċi. Huma l-membri tal-akkordju stess li jiddeterminaw il-prodotti li huma s-suġġett tad-diskussjonijiet u l-prattiki miftiehma tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-15 ta’ Ġunju 2005, Tokai Carbon et vs Il‑Kummissjoni, T‑71/03, T‑74/03, T‑87/03 u T‑91/03, mhux ippubblikata, EU:T:2005:220, punt 90). Il-prodotti kkonċernati minn akkordju huma ddeterminati b’riferiment għall-provi dokumentarji ta’ aġir antikompetittiv effettiv fir-rigward ta’ prodotti speċifiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-11 ta’ Diċembru 2003, Adriatica di Navigazione vs Il‑Kummissjoni, T‑61/99, EU:T:2003:335, punt 27). |
|
319 |
Għandu wkoll jiġi enfasizzat li, f’dan ir-rigward, il-Kummissjoni ma tistax tibbaża ruħha fuq preżunzjoni li ma hija appoġġjata minn ebda prova (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-28 ta’ Novembru 2019, ABB vs Il‑Kummissjoni, C‑593/18 P, EU:C:2019:1027, punti 44 u 45). |
|
320 |
Madankollu, mid-deċiżjoni kkontestata, u b’mod partikolari mill-premessa 736, jirriżulta li, wara eżami tal-iskambji antikompetittivi kollha u tal-provi relatati magħhom, il-Kummissjoni kkonstatat li l-iskambji kollha bejn il-parteċipanti fl-akkordju kienu jkopru jew il-kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju jew tat-tantalju, jew dawn iż-żewġ kategoriji ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi. |
|
321 |
Fil-premessa 796 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni l-ewwel nett ippreċiżat, b’risposta għal ilment tar-rikorrenti analogu għal dan l-ilment, invokat matul il-proċedura amministrattiva, li mill-iskambji antikompetittivi kien jirriżulta li d-diskussjonijiet ma kinux limitati għal ċerti sottotipi ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju jew tat-tantalju. |
|
322 |
Kif tesponi l-Kummissjoni f’din il-premessa, dan in-nuqqas ta’ limitazzjoni tas-suġġett tad-diskussjonijiet jirriżulta mil-laqgħat tad-29 ta’ Awwissu 2002, tat-22 ta’ Diċembru 2006, tal-25 ta’ Ġunju 2008 u tal-20 ta’ Diċembru 2010, imsemmija fir-rikors, li matulhom varjetà kbira ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju u/jew tat-tantalju ġiet imsemmija, iżda wkoll mid-diskussjonijiet li jirrigwardaw speċifikament l-elementi li jikkontribwixxu għad-determinazzjoni tal-prezz tal-bejgħ tal-prodotti, bħaż-żieda fl-ispiża tal-materja prima u l-varjazzjoni tar-rati tal-kambju (ara, bħala eżempju, il-laqgħat imsemmija fin-noti ta’ qiegħ il-paġna nri 1417 u 1418 tad-deċiżjoni kkontestata). Fil-fatt, il-kontenut ta’ dawn id-diskussjonijiet kien ġenerali u kien intiż li japplika għat-tipi kollha ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju jew tat-tantalju. |
|
323 |
Fit-tieni lok, fil-premessa 797 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatat li, fid-dikjarazzjonijiet tagħhom relatati man-negozju, il-parteċipanti fl-akkordju ma kienu introduċew ebda limitazzjoni fir-rigward tad-definizzjoni tal-kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju jew tat-tantalju koperti mill-akkordju. |
|
324 |
Fit-tielet lok, fil-premessa 798 ta’ din id-deċiżjoni, il-Kummissjoni rrilevat li l-maġġoranza tar-rappreżentanti tal-parteċipanti fl-akkordju kienu responsabbli għall-manifattura u/jew għall-bejgħ tal-kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju u tat-tantalju u mhux ta’ firxa ta’ prodotti speċifiċi. |
|
325 |
Fid-dawl tal-ġurisprudenza mfakkra fil-punti 84, 318 u 319 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni, fid-dawl ta’ dawn il-konstatazzjonijiet, setgħet ġustament tikkunsidra li l-akkordju kien ikopri l-kapaċitaturi elettrolitiċi kollha tal-aluminju u tat-tantalju u, għaldaqstant, li l-ksur uniku u kontinwu kien ikopri dawn il-prodotti kollha. |
|
326 |
Din il-konklużjoni ma hijiex imminata mill-argumenti tar-rikorrenti. |
|
327 |
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti ssostni, minn naħa, li l-Kummissjoni fir-realtà tirreferi għal erba’ laqgħat biss sabiex issostni, fil-premessa 796 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-akkordju kien jirrigwarda l-bejgħ kollu ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi. Min-naħa l-oħra, hija żżid li ebda wieħed mill-iskambji msemmija fin-noti ta’ qiegħ il-paġna nri 1417 u 1418 marbuta mal-premessa ma kien jirrigwarda l-bejgħ kollu ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi. |
|
328 |
Issa, ir-rikorrenti twettaq interpretazzjoni żbaljata tad-deċiżjoni kkontestata, b’mod partikolari tal-premessa 796 tagħha. Fil-fatt, minn naħa, il-Kummissjoni tinvoka iktar minn erba’ skambji antikompetittivi sabiex issostni l-konklużjoni tagħha li l-akkordju kien jirrigwarda l-kapaċitaturi elettrolitiċi kollha tal-aluminju u tat-tantalju u mhux sottotip partikolari ta’ kapaċitatur. Min-naħa l-oħra, f’din il-premessa l-Kummissjoni ma kellhiex l-intenzjoni li turi li d-diskussjonijiet waqt kull skambju kienu jirrigwardaw il-bejgħ kollu ta’ kapaċitaturi, iżda sempliċement issostni l-konklużjoni tagħha, billi tiċċita bħala eżempju l-iskambji msemmija fin-noti ta’ qiegħ il-paġna nri 1417 u 1418. Għaldaqstant, dan l-argument għandu jiġi miċħud. |
|
329 |
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti ssostni li l-assenza ta’ limitazzjoni fid-dikjarazzjonijiet ta’ klemenza fir-rigward tal-prodotti koperti mill-akkordju ma tikkostitwixxix prova suffiċjenti sabiex jiġi stabbilit li l-ksur kien jirrigwarda l-bejgħ kollu ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi. |
|
330 |
Issa, minn naħa, fil-punt 318 iktar ’il fuq tfakkar li, skont il-ġurisprudenza, huma l-membri tal-akkordju stess li jiddeterminaw il-prodotti li huma s-suġġett tad-diskussjonijiet u l-prattiki miftiehma tagħhom. Min-naħa l-oħra, mill-punti ta’ hawn fuq jirriżulta li l-konklużjoni tal-Kummissjoni ma hijiex ibbażata biss fuq id-dikjarazzjonijiet ta’ klemenza tal-impriżi. Għaldaqstant, dan l-argument għandu jiġi miċħud. |
|
331 |
Fit-tielet lok, ir-rikorrenti ssostni li l-Anness II tad-deċiżjoni kkontestata ma jippermettix li jiġi stabbilit li l-persuni li pparteċipaw fl-akkordju kienu responsabbli b’mod ġenerali għall-kapaċitaturi elettrolitiċi kollha, minħabba, minn naħa, li dan l-anness allegatament isemmi biss it-titolu tal-funzjonijiet ta’ dawn il-persuni mingħajr ma jipprovdi dettalji dwar ir-responsabbiltajiet eżatti tagħhom, u, min-naħa l-oħra, li l-iskambji allegatament seħħew fil-Ġappun bejn impjegati Ġappuniżi, li ġeneralment ma kinux responsabbli għall-bejgħ lejn l-Ewropa. |
|
332 |
Issa, minn naħa, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li l-fatt li d-dettall tar-responsabbiltajiet tal-persuni kkonċernati ma kienx magħruf ma jeskludix li huma setgħu jeżerċitaw responsabbiltajiet fir-rigward tal-prodotti kollha msemmija, fatt li, barra minn hekk, ma huwiex ikkontestat mir-rikorrenti. Min-naħa l-oħra, il-fatt li dawn il-persuni ma kinux, b’mod ġenerali, responsabbli għall-bejgħ lejn l-Ewropa ma jipprekludix li dawn setgħu kienu responsabbli għal dan il-bejgħ b’mod okkażjonali. Fi kwalunkwe każ, għandu jitfakkar li l-persuni msemmija f’din il-lista kienu r-rappreżentanti tal-parteċipanti fl-akkordju, b’tali mod li huma kienu neċessarjament jeżerċitaw responsabbiltajiet li għandhom rabta mal-prodotti inkwistjoni. Għaldaqstant, dan l-argument għandu jiġi miċħud. |
|
333 |
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, l-ewwel ilment għandu jiġi miċħud. [omissis] |
e) Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni fid-determinazzjoni tal-multa
|
442 |
Permezz ta’ dan il-motiv, ir-rikorrenti ssostni li, billi imponiet fuqha multa ta’ EUR 72901000, il-Kummissjoni kisret il-prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ ne bis in idem u ta’ ugwaljanza fit-trattament kif ukoll l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha. [omissis] |
1) Fuq l-ewwel parti, dwar il-kalkolu żbaljat tal-ammont tal-multa
|
446 |
Din il-parti tista’ tinqasam fi tliet ilmenti. L-ewwel ilment jirrigwarda l-użu żbaljat tal-valur totali tal-bejgħ iffatturat fiż-ŻEE, għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont tal-multa. It-tieni lment jirrigwarda d-determinazzjoni tal-koeffiċjent multiplikatur li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur. It-tielet ilment jirrigwarda d-determinazzjoni tal-ammont addizzjonali li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni. |
i) Fuq l-ewwel ilment, dwar l-użu żbaljat tal-valur totali tal-bejgħ iffatturat fiż-ŻEE
|
447 |
Ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ proporzjonalità billi, għall-kalkolu tal-ammont tal-multa, ħadet bħala bażi l-valur totali tal-bejgħ ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju u tat-tantalju ffatturati matul l-aħħar sena ta’ parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju. |
|
448 |
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti. [omissis] |
|
483 |
Fis-sitt lok, għandu jiġi miċħud l-argument li l-Kummissjoni applikat b’mod żbaljat il-Linji gwida tal-2006, billi, bħala bażi għall-kalkolu tal-ammont tal-multa, ħadet il-valur totali tal-bejgħ iffatturat fiż-ŻEE minflok il-valur totali tal-bejgħ mibgħut lejn iż-ŻEE. |
|
484 |
Minn naħa, għandu jiġi rrilevat, bħalma għamlet il-Kummissjoni, li l-paragrafu 13 tal-Linji gwida tal-2006 la jsemmi l-“bejgħ ikkunsinnat” u lanqas il-“bejgħ iffatturat”. Dan jirreferi biss għall-“bejgħ imwettaq” fiż-ŻEE. Isegwi li l-linji gwida, l-istess kif ma jimponux li jittieħed inkunsiderazzjoni l-bejgħ ikkunsinnat fiż-ŻEE, ma jipprekludux lill-Kummissjoni milli tikkunsidra l-bejgħ iffatturat fiż-ŻEE sabiex tikkalkola l-valur tal-bejgħ ta’ kull impriża fi ħdan iż-ŻEE (sentenza tas-17 ta’ Mejju 2013, Parker ITR u Parker-Hannifin vs Il‑Kummissjoni, T‑146/09, EU:T:2013:258, punt 210). |
|
485 |
Min-naħa l-oħra, mill-ġurisprudenza jirriżulta li biex tkun tista’ tikkunsidra l-bejgħ iffatturat fiż-ŻEE, hemm bżonn li dan il-kriterju jkun jirrifletti r-realtà tas-suq, jiġifieri li jkun l-iktar wieħed li jista’ jidentifika l-konsegwenzi tal-akkordju fuq il-kompetizzjoni fiż-ŻEE (sentenza tas-17 ta’ Mejju 2013, Parker ITR u Parker-Hannifin vs Il‑Kummissjoni, T‑146/09, EU:T:2013:258, punt 211). Madankollu, ir-rikorrenti ma tispjegax kif il-fatt, għall-Kummissjoni, li għall-kalkolu tal-ammont tal-multa tieħu inkunsiderazzjoni ċertu bejgħ iffatturat lil klijenti li jinsabu fiż-ŻEE, iżda sussegwentement ikkunsinnati lil siti barra minn din iż-żona ġeografika, ma jippermettix li jiġi rifless l-impatt tal-ksur fuq il-kompetizzjoni fiż-ŻEE. |
|
486 |
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li r-rikorrenti ma ressqet ebda element ta’ natura li jistabbilixxi li d-dħul mill-bejgħ magħmul matul l-aħħar sena sħiħa ta’ parteċipazzjoni fil-ksur, f’dak li jirrigwarda l-bejgħ kollu ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju u tat-tantalju fiż-ŻEE, fil-mument meta l-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata ma kienx jikkostitwixxi indikazzjoni tad-daqs veru tagħha, tas-saħħa ekonomika tagħha fis-suq u tad-daqs tal-ksur inkwistjoni. |
|
487 |
Minn dan jirriżulta li dan l-ilment għandu jiġi miċħud. [omissis] |
iii) Fuq it-tielet ilment, dwar id-determinazzjoni tal-ammont addizzjonali li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni
|
509 |
Ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li fid-dawl tal-fatt li l-parteċipanti fl-akkordju kienu diġà ġew imposti fuqhom multi sostanzjali f’pajjiżi terzi, li kienu jieħdu inkunsiderazzjoni aspetti mondjali tal-ksur kif ukoll effett dissważiv, il-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ ne bis in idem u l-prinċipju ta’ proporzjonalità, billi imponiet ukoll ammont addizzjonali fuq l-ammont bażiku sabiex tiddiswadi lill-parteċipanti fl-akkordju milli jipparteċipaw fil-futur f’akkordji illeċiti eventwali. |
|
510 |
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti. |
|
511 |
Preliminarjament, mill-premessa 1009 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni indikat li, fid-dawl taċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-każ ineżami u tal-kriterji ttrattati fit-Taqsima 8.3.3.1, il-perċentwali li għandha tiġi applikata għall-ammont addizzjonali, abbażi tal-effett dissważiv, għandha tkun ta’ 16 %. |
|
512 |
Għandu jitfakkar li l-prinċipju ta’ ne bis in idem, sanċit ukoll fl-Artikolu 4 tal-Protokoll Nru 7 tal-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, jikkostitwixxi prinċipju fundamentali tad-dritt tal-Unjoni li l-qorti għandha tiżgura l-osservanza tiegħu (ara s-sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2006, SGL Carbon vs Il‑Kummissjoni, C‑308/04 P, EU:C:2006:433, punt 26 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
513 |
Il-prinċipju ta’ ne bis in idem jipprojbixxi li l-istess persuna tiġi ssanzjonata iżjed minn darba għall-istess imġiba illeċita sabiex jiġi protett l-istess interess ġuridiku. L-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju hija suġġetta għal tliet kundizzjonijiet kumulattivi, jiġifieri l-identiċità tal-fatti, l-identiċità ta’ min wettaq il-ksur u l-identiċità tal-interess ġuridiku protett (ara s-sentenza tas-27 ta’ Settembru 2006, Roquette Frères vs Il‑Kummissjoni, T‑322/01, EU:T:2006:267, punt 278 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
514 |
Issa, fl-ewwel lok, sa fejn ir-rikorrenti tallega li, billi imponiet fuqha multa għall-parteċipazzjoni f’akkordju diġà ssanzjonata mill-awtoritajiet ta’ Stati terzi, il-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ ne bis in idem, għandu jiġi rrilevat li l-prinċipju ta’ ne bis in idem ma jistax japplika f’każ bħal dak inkwistjoni, fejn il-proċeduri mibdija u s-sanzjonijiet imposti mill-Kummissjoni, minn naħa, u mill-awtoritajiet ta’ Stati terzi, min-naħa l-oħra, evidentement ma jsegwux l-istess għanijiet (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-27 ta’ Settembru 2006, Roquette Frères vs Il‑Kummissjoni, T‑322/01, EU:T:2006:267, punti 280 u 281 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
515 |
Fil-fatt, jekk, fl-ewwel każ, hija kwistjoni li tiġi ppreżervata kompetizzjoni mhux distorta fi ħdan iż-ŻEE, il-protezzjoni mfittxija fit-tieni każ tikkonċerna s-suq ta’ pajjiż terz. Għalhekk, il-kundizzjoni li l-interess ġuridiku protett ikun identiku, meħtieġa sabiex ikun jista’ jiġi applikat il-prinċipju ta’ ne bis in idem ma hijiex issodisfatta. |
|
516 |
Barra minn hekk, ir-rikorrenti la tinvoka u lanqas ma turi l-eżistenza ta’ prinċipju legali jew ta’ regola jew ta’ konvenzjoni fid-dritt internazzjonali pubbliku li tipprojbixxi lill-awtoritajiet jew qrati ta’ Stati differenti milli jibdew proċedimenti legali u jikkundannaw persuna minħabba fatti identiċi li jkollhom effetti fuq it-territorju jew il-ġurisdizzjoni tagħhom. Fl-assenza ta’ prova tal-eżistenza ta’ tali regola jew konvenzjoni li torbot lill-Unjoni u lil Stati terzi u li tipprevedi tali projbizzjoni, il-Kummissjoni ma tistax tiġi obbligata tagħmel dan (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2006, SGL Carbon vs Il‑Kummissjoni, C‑308/04 P, EU:C:2006:433, punt 34). |
|
517 |
Konsegwentement, l-allegazzjoni tar-rikorrenti, ibbażata fuq il-ksur mill-Kummissjoni tal-prinċipju ta’ ne bis in idem, għandha tiġi miċħuda. |
|
518 |
Fit-tieni lok, sa fejn ir-rikorrenti tallega li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ proporzjonalità billi fid-determinazzjoni tal-perċentwali addizzjonali li għandha tiġi applikata ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-fatt li l-multi li ġew imposti fuqha minn Stati oħra kienu diġà jinkludu effett ta’ dissważjoni, għandu jitfakkar li l-paragrafu 25 tal-Linji gwida tal-2006 jippreċiża li, “indipendentement mit-tul tal-parteċipazzjoni ta’ impriża fil-ksur, il-Kummissjoni għandha tinkludi fl-ammont bażiku somma ta’ bejn 15 % u 25 % tal-valur tal-bejgħ kif iddefinit fit-Taqsima A iktar ’il fuq, sabiex tiddiswadi lill-impriżi anki milli jipparteċipaw fi ftehimiet orizzontali ta’ ffissar ta’ prezz, ta’ tqassim tas-suq u ta’ limitazzjoni tal-produzzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. |
|
519 |
Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li kwalunkwe kunsiderazzjoni misluta mill-eżistenza ta’ multi imposti mill-awtoritajiet ta’ Stat terz tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni biss fil-kuntest tas-setgħa diskrezzjonali li għandha l-Kummissjoni fil-qasam tal-iffissar ta’ multi għall-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni. Konsegwentement, għalkemm ma jistax jiġi eskluż li l-Kummissjoni tieħu inkunsiderazzjoni multi imposti preċedentement mill-awtoritajiet ta’ Stati terzi, hija madankollu ma hijiex obbligata tagħmel dan. Fil-fatt, l-għan ta’ dissważjoni li l-Kummissjoni għandha d-dritt tfittex waqt l-iffissar tal-ammont ta’ multa huwa intiż li jiżgura l-osservanza, mill-impriżi, tar-regoli tal-kompetizzjoni stabbiliti mit-Trattat FUE għat-twettiq tal-attivitajiet tagħhom fi ħdan is-suq intern. Konsegwentement, fl-evalwazzjoni tal-karattru dissważiv ta’ multa li għandha tiġi imposta minħabba ksur tal-imsemmija regoli l-Kummissjoni ma hijiex obbligata tieħu inkunsiderazzjoni sanzjonijiet eventwali imposti fuq impriża minħabba ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni ta’ Stati terzi (ara s-sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2006, SGL Carbon vs Il‑Kummissjoni, C‑308/04 P, EU:C:2006:433, punti 36 u 37 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
520 |
Sussegwentement, l-allegazzjoni tar-rikorrenti bbażata fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità għandha tiġi miċħuda. |
|
521 |
Abbażi tal-kunsiderazzjonijiet kollha li saru iktar ’il fuq, l-ewwel parti ta’ dan il-motiv għandha tiġi miċħuda. |
2) Fuq it-tieni parti, dwar in-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi attenwanti fir-rigward tar-rikorrenti
[omissis]
i) Fuq l-ewwel ilment, dwar il-fatt li l-ammont tal-multa ma jirriflettix b’mod suffiċjenti l-assenza tar-rikorrenti għal-laqgħat MK
|
523 |
Ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li l-ammont tat-tnaqqis li ngħatalha għan-nuqqas tal-parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat MK, ma josservax il-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ ugwaljanza fit-trattament. |
|
524 |
Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti. |
|
525 |
Preliminarjament, mill-premessa 1023 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li għaċ-ċirkustanzi attenwanti, il-Kummissjoni tat lir-rikorrenti tnaqqis ta’ 3 % tal-ammont bażiku tal-multa imposta, minħabba li l-parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat MK ma kinitx ġiet stabbilita u minħabba li xejn ma kien jagħti prova li hija kienet taf bihom. |
|
526 |
Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti ssostni li t-tnaqqis li ngħatalha, minħabba n-nuqqas ta’ parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat MK, kien insuffiċjenti, fid-dawl tal-importanza ta’ dawn il-laqgħat fil-karatterizzazzjoni tal-ksur. |
|
527 |
Skont il-ġurisprudenza, l-għoti ta’ tnaqqis tal-ammont bażiku tal-multa minħabba ċirkustanzi attenwanti huwa neċessarjament marbut maċ-ċirkustanzi tal-każ, li jistgħu jwasslu lill-Kummissjoni sabiex ma tagħtihx lil impriża li tipparteċipa fi ftehim illeċitu. Fil-fatt, ir-rikonoxximent tal-benefiċċju ta’ ċirkustanza attenwanti, f’sitwazzjonijiet fejn impriża tkun parti minn ftehim manifestament illegali, li fir-rigward tiegħu kienet taf jew ma setgħetx tinjora li kien jikkostitwixxi ksur, ma jistax ikollu l-konsegwenza li jneħħi l-effett dissważiv tal-multa imposta u jippreġudika l-effett utli tal-Artikolu 101(1) TFUE (ara s-sentenza tat-2 ta’ Frar 2012, Denki Kagaku Kogyo u Denka Chemicals vs Il‑Kummissjoni, T‑83/08, mhux ippubblikata, EU:T:2012:48, punt 237 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
528 |
Għalkemm iċ-ċirkustanzi elenkati fil-lista li tinsab fil-paragrafu 29 tal-Linji gwida tal-2006 huma ċertament fost dawk li jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni f’każ partikolari, din ma hijiex obbligata tagħti tnaqqis addizzjonali fuq din il-bażi b’mod awtomatiku malli impriża tressaq elementi ta’ natura li jindikaw il-preżenza ta’ waħda minn dawn iċ-ċirkustanzi, peress li l-adegwatezza ta’ eventwali tnaqqis tal-multa minħabba ċirkustanzi attenwanti għandha tiġi evalwata minn perspettiva globali billi jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi rilevanti kollha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-2 ta’ Frar 2012, Denki Kagaku Kogyo u Denka Chemicals vs Il‑Kummissjoni, T‑83/08, mhux ippubblikata, EU:T:2012:48, punt 240 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
529 |
Issa, ġie rrilevat li, l-ewwel, ir-rikorrenti kienet ipparteċipat kważi fil-perijodu tal-ksur kollu, jiġifieri kważi tnax-il sena mill-erbatax li dam għaddej l-akkordju. It-tieni, minkejja n-nuqqas ta’ parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat MK, ir-rikorrenti kienet ħadet sehem fi 52 laqgħa multilaterali, li fosthom kien hemm il-laqgħat ECC, ATC u CUP, u f’sitt kuntatti bilaterali jew trilaterali. It-tielet, ir-rikorrenti ma kinitx ikkontestat li l-laqgħat CUP kienu jikkompletaw il-laqgħat MK u li dawn kienu kkunsidrati mill-parteċipanti fl-akkordju bħala l-“laqgħat mhux uffiċjali”, li nżammu b’mod parallel ma’ dawn tal-aħħar, inkwantu dawn kienu ġeneralment organizzati ġimgħa wara l-laqgħat MK u kienu jlaqqgħu l-parti l-kbira tal-parteċipanti fihom. Ir-raba’, l-iskambji antikompetittivi kollha kienu jifformaw parti mill-istess pjan, b’għan ekonomiku uniku. Barra minn hekk, mid-deċiżjoni kkontestata ma jirriżultax li l-laqgħat MK kellhom importanza partikolari meta mqabbla mal-laqgħat l-oħra. |
|
530 |
Barra minn hekk, fir-rigward tat-tnaqqis mogħti f’każijiet oħra, fil-punti 505 u 506 iktar ’il fuq ġie mfakkar li l-prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni ma setgħetx isservi bħala qafas ġuridiku għall-multi fil-qasam tal-kompetizzjoni. |
|
531 |
Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, għandu jiġi kkonstatat li, minkejja n-nuqqas ta’ parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat MK, ir-rikorrenti ma hijiex fondata li ssostni li l-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju kienet limitata u li hija kellha grad ta’ dannu li kien jiġġustifika tnaqqis ikbar tal-multa. Minn dan jirriżulta li l-Kummissjoni ma kisritx il-prinċipju ta’ proporzjonalità. Għaldaqstant, l-allegazzjoni tar-rikorrenti għandha tiġi miċħuda. |
|
532 |
Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tikkritika lill-Kummissjoni talli tatha l-istess tnaqqis bħal dak li bbenefikaw minnu l-parteċipanti fl-akkordju li ma ħadux sehem fil-laqgħat CUP, minkejja li ma kinux f’sitwazzjonijiet paragunabbli, fid-dawl tal-importanza tal-laqgħat MK meta mqabbla mal-laqgħat CUP fil-karatterizzazzjoni tal-ksur. |
|
533 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, li jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni stabbilit fl-Artikoli 20 u 21 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, jeżiġi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati bl-istess mod, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat (ara s-sentenza tas-27 ta’ Frar 2014, InnoLux vs Il‑Kummissjoni, T‑91/11, EU:T:2014:92, punti 77 u 78 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
534 |
Fir-rigward tal-iffissar tal-ammont tal-multa, dan il-prinċipju jipprekludi lill-Kummissjoni milli tapplika, permezz ta’ metodi ta’ kalkolu differenti, diskriminazzjoni bejn l-impriżi li pparteċipaw fi ftehim jew fi prattika miftiehma li jiksru l-Artikolu 101(1) TFUE (ara s-sentenza tas-27 ta’ Frar 2014, InnoLux vs Il‑Kummissjoni, T‑91/11, EU:T:2014:92, punt 79 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
535 |
Issa, fl-ewwel lok, fil-punt 529 iktar ’il fuq ġie rrilevat li l-laqgħat MK ma kellhomx importanza partikolari meta mqabbla mal-laqgħat l-oħra. Fit-tieni lok, mill-premessa 1022 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni kkunsidrat li Sanyo, NEC Tokin u Matsuo kienu responsabbli għall-ksur uniku u kontinwu kollu, bl-eċċezzjoni tal-laqgħat CUP, peress li l-parteċipazzjoni tagħhom f’dawn il-laqgħat ma kinitx ġiet stabbilita u li xejn ma kien jagħti prova li huma kienu jafu bihom. |
|
536 |
Minn dan isegwi li l-Kummissjoni kkunsidrat li dawn l-impriżi, bħar-rikorrenti, kienu responsabbli għall-ksur uniku u kontinwu kollu, bl-eċċezzjoni ta’ grupp ta’ laqgħat li għalih ma kinitx ġiet stabbilita l-parteċipazzjoni tagħhom. |
|
537 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, meta tat l-istess tnaqqis lil dawn l-impriżi kollha, il-Kummissjoni osservat il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, li jeżiġi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati bl-istess mod, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat. |
|
538 |
Minn dan isegwi li l-Kummissjoni ma kisritx il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament. Għaldaqstant, l-allegazzjoni tar-rikorrenti għandha tiġi miċħuda. |
|
539 |
Minn dak kollu li ntqal hawn fuq jirriżulta li dan l-ilment għandu jiġi miċħud. [omissis] |
2. Fuq it-talbiet intiżi għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa
|
571 |
Permezz tat-tieni kap tat-talbiet tagħha, ir-rikorrenti titlob lill-Qorti Ġenerali, fi kwalunkwe każ, teżerċita l-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha sabiex tissostitwixxi l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-ammont tal-multa bl-evalwazzjoni tagħha stess, u, konsegwentement, tnaqqas l-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqha. |
|
572 |
Preliminarjament, għandu jiġi rrilevat li, insostenn ta’ dan il-kap tat-talbiet, ir-rikorrenti tinvoka l-argument ippreżentat insostenn tar-raba’ motiv, ibbażat fuq żbalji manifesti fid-determinazzjoni tal-ammont tal-multa. |
|
573 |
Għandu jitfakkar li l-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, irrikonoxxuta lill-qorti tal-Unjoni permezz tal-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003, skont l-Artikolu 261 TFUE, tawtorizza lill-qorti sabiex, lil hinn mis-sempliċi stħarriġ ta’ legalità tas-sanzjoni, tissostitwixxi l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni għad-determinazzjoni tal-ammont ta’ din is-sanzjoni, li hija l-awtur tal-att li fih dan l-ammont ġie ffissat inizjalment, bl-evalwazzjoni tagħha stess. Konsegwentement, il-qorti tal-Unjoni tista’ tbiddel l-att ikkontestat, anki fl-assenza ta’ annullament, sabiex tikkanċella, tnaqqas jew iżżid il-multa imposta, b’dan illi tali ġurisdizzjoni tiġi eżerċitata b’kont meħud taċ-ċirkustanzi fattwali kollha (ara s-sentenza tal-25 ta’ Lulju 2018, Orange Polska vs Il‑Kummissjoni, C‑123/16 P, EU:C:2018:590, punt 106 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
574 |
Sabiex tissodisfa r-rekwiżiti ta’ stħarriġ sħiħ fis-sens tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali f’dak li jikkonċerna l-multa, il-qorti tal-Unjoni hija obbligata, fl-eżerċizzju tal-kompetenzi previsti fl-Artikoli 261 u 263 TFUE, li teżamina kull ilment, ta’ liġi jew ta’ fatt, intiż sabiex juri li l-ammont tal-multa ma jirriflettix il-gravità u t-tul tal-ksur (ara s-sentenza tas-26 ta’ Jannar 2017, Villeroy & Boch vs Il‑Kummissjoni, C‑625/13 P, EU:C:2017:52, punt 180 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
575 |
Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li l-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa ma huwiex ekwivalenti għal stħarriġ ex officio u għandu jitfakkar li l-proċedura quddiem il-qrati tal-Unjoni hija kontradittorja. Bl-eċċezzjoni tal-motivi ta’ ordni pubbliku li l-qorti għandha tqajjem ex officio, bħall-assenza ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, hija r-rikorrenti li għandha tqajjem il-motivi kontra din tal-aħħar u li tipproduċi l-provi insostenn ta’ dawn il-motivi (ara s-sentenza tad-9 ta’ Ġunju 2016, Repsol Lubricantes y Especialidades et vs Il‑Kummissjoni, C‑617/13 P, EU:C:2016:416, punt 85 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
576 |
Barra minn hekk, fl-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, il-Qorti Ġenerali ma hijiex marbuta mil-Linji gwida tal-2006, li ma jippreġudikawx l-evalwazzjoni tal-multa mill-qorti tal-Unjoni. Fil-fatt, għalkemm il-Kummissjoni hija marbuta tosserva l-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi meta tapplika r-regoli li hija tkun imponiet fuqha nnifisha, bħal-Linji gwida tal-2006, dan il-prinċipju ma jistax jorbot bl-istess mod lill-qrati tal-Unjoni sakemm huma ma għandhomx l-għan li japplikaw metodu ta’ kalkolu speċifiku tal-multi fl-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħhom, iżda jeżaminaw każ b’każ is-sitwazzjonijiet li jaqgħu taħthom b’kunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi kollha ta’ fatt u ta’ dritt relatati magħhom (ara s-sentenza tal-14 ta’ Mejju 2014, Donau Chemie vs Il‑Kummissjoni, T‑406/09, EU:T:2014:254, punt 59 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
577 |
Madankollu, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta wkoll li l-eżerċizzju ta’ ġurisdizzjoni sħiħa ma jistax iwassal, fid-determinazzjoni tal-ammont tal-multi, għal diskriminazzjoni bejn l-impriżi li pparteċipaw f’akkordju li jmur kontra r-regoli tal-kompetizzjoni tad-dritt tal-Unjoni. Jekk il-Qorti Ġenerali ikollha l-intenzjoni li titbiegħed, speċifikament fir-rigward ta’ waħda minn dawn l-impriżi, mill-metodu ta’ kalkolu segwit mill-Kummissjoni u li ma ġiex ikkontestat, huwa neċessarju li din tispjega dan fis-sentenza tagħha (ara s-sentenza tal-14 ta’ Mejju 2014, Donau Chemie vs Il‑Kummissjoni, T‑406/09, EU:T:2014:254, punt 60 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
578 |
Għalhekk, il-Qorti Ġenerali tista’ tiffissa l-ammont tal-multa għal livell inqas minn dak li jirriżulta mill-applikazzjoni tal-Linji gwida tal-2006, jekk dan ikun iġġustifikat miċ-ċirkustanzi tal-kawża li jkollha quddiemha. Madankollu, xorta huwa neċessarju li r-rikorrenti tinvoka raġunijiet rilevanti, li jistgħu jiġġustifikaw tali tnaqqis u ssostni dawk ir-raġunijiet permezz ta’ provi (ara s-sentenza tal-14 ta’ Mejju 2014, Donau Chemie vs Il‑Kummissjoni, T‑406/09, EU:T:2014:254, punt 310 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
|
579 |
Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandu jiġi eżaminat jekk iċ-ċirkustanzi invokati mir-rikorrenti jistgħux, anki fl-assenza ta’ żball ta’ liġi jew ta’ żball ta’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni, jiġġustifikaw tnaqqis tal-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqha permezz tad-deċiżjoni kkontestata. |
|
580 |
Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-kalkolu tal-valur tal-bejgħ, qabel kollox ġie kkonstatat, fil-kuntest tal-eżami tal-ewwel ilment tal-ewwel parti tar-raba’ motiv, li t-teħid inkunsiderazzjoni tal-valur totali tal-bejgħ tal-prodotti kkonċernati matul l-aħħar sena ta’ parteċipazzjoni fl-akkordju bħala bażi għall-kalkolu tal-multa kien ta’ natura li jagħti indikazzjoni ġusta tad-daqs tal-ksur fis-suq ikkonċernat kif ukoll tal-importanza ekonomika tiegħu għall-attivitajiet tal-parteċipanti fl-akkordju. |
|
581 |
Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li l-argument imressaq mir-rikorrenti f’dan ir-rigward ma jippreżentax livell ta’ preċiżjoni suffiċjenti sabiex jippermetti lill-Qorti Ġenerali tifhem b’liema mod ir-rikorrenti tiddetermina l-bażi u l-modalitajiet alternattivi ta’ kalkolu li fuqhom hija tibbaża ruħha. Ir-rikorrenti tqis, fil-fatt, abbażi tal-informazzjoni li tinsab fl-istudju mwettaq minn uffiċċju indipendenti, li l-ammont tal-multa għandu jitnaqqas sabiex jiġi stabbilit għal livell li jvarja bejn EUR 25 u EUR 40 miljun. Barra minn hekk, il-bażi ta’ stima u l-metodi ta’ kalkolu proposti ma jagħtu ebda indikazzjoni dwar il-fatt li dawn jippermettu li tiġi riflessa l-portata tal-ksur fis-suq ikkonċernat kif ukoll l-importanza ekonomika tiegħu għall-attivitajiet tar-rikorrenti u, barra minn hekk, li tiġi ggarantita l-osservanza tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament bejn il-parteċipanti fl-akkordju. |
|
582 |
Sussegwentement, waqt l-eżami tal-ewwel ilment tal-ewwel parti tat-tieni motiv ġie rrilevat li r-rikorrenti kienet ipparteċipat fi ksur uniku u kontinwu li la kien limitat għal tip speċifiku ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju u tat-tantalju, iżda kien ikopri firxa wiesgħa ta’ kapaċitaturi elettrolitiċi tal-aluminju u tat-tantalju, u lanqas għal ċerti klijenti. |
|
583 |
Fl-aħħar nett, fil-punt 482 iktar ’il fuq ġie rrilevat li l-karatteristiċi speċifiċi interni invokati mir-rikorrenti, relatati mal-istruttura tal-bejgħ tagħha, kienu jaqgħu fl-istrateġija kummerċjali tagħha biss u fihom infushom ma kinux jikkostitwixxu partikolaritajiet li jiġġustifikaw l-applikazzjoni ta’ metodu ta’ kalkolu differenti għad-determinazzjoni tal-valur tal-bejgħ. |
|
584 |
Fit-tieni lok, fir-rigward tat-tnaqqis tal-koeffiċjent ta’ gravità użat mill-Kummissjoni, invokat mir-rikorrenti fil-kuntest tat-tieni lment tal-ewwel parti tar-raba’ motiv, l-ewwel nett għandu jiġi rrilevat qabel kollox li r-rikorrenti la ppreċiżat l-ispeċifiċitajiet li jiġġustifikaw tnaqqis tal-perċentwali użata mill-Kummissjoni u lanqas il-perċentwali li għaliha għandu jiġi ffissat dan il-koeffiċjent. It-tieni, fil-punt 502 iktar ’il fuq ġie rrilevat li l-ksur inkwistjoni kien, minħabba n-natura tiegħu stess, waħda mir-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni l-iktar gravi. It-tielet, fil-punt 367 iktar ’il fuq ġie rrilevat li r-rikorrenti kienet ipparteċipat kważi fil-perijodu tal-ksur kollu, jiġifieri kważi tnax-il sena mill-erbatax li dam għaddej l-akkordju. Ir-raba’, mill-eżami tat-tieni lment tal-ewwel parti tat-tieni motiv jirriżulta li l-ksur kien ikopri ż-ŻEE kollha. Il-ħames, jekk, permezz tar-riferimenti għall-koeffiċjent adottat mill-Kummissjoni f’deċiżjonijiet oħra, ir-rikorrenti kellha l-intenzjoni li turi, f’dan il-każ, eventwali diskriminazzjoni, għandu jitfakkar, f’dan ir-rigward, li l-Qorti Ġenerali ma hijiex marbuta bil-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza tas-26 ta’ Ottubru 2017, Marine Harvest vs Il‑Kummissjoni, T‑704/14, EU:T:2017:753, punt 78). |
|
585 |
Fit-tielet lok, fir-rigward tat-tnaqqis tal-ammont addizzjonali adottat mill-Kummissjoni, li huwa s-suġġett tat-tielet ilment tal-ewwel parti tar-raba’ motiv, l-ewwel nett, ġie rrilevat fil-punt 519 iktar ’il fuq li n-natura dissważiva ta’ multa imposta minħabba ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni ma tistax tiġi ddeterminata abbażi ta’ sanzjonijiet eventwali imposti fuq l-impriża minħabba ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni ta’ Stati terzi. It-tieni, fil-kawża ineżami l-Kummissjoni adottat ammont addizzjonali ta’ 16 % tal-valur tal-bejgħ, jiġifieri, perċentwali waħda iktar mill-iżgħar perċentwali li hija setgħet tadotta skont il-paragrafu 25 tal-Linji gwida tal-2006. |
|
586 |
Fir-raba’ lok, fir-rigward tat-tnaqqis ikbar tal-multa tagħha minħabba ċirkustanzi attenwanti, fil-punt 531 iktar ’il fuq ġie rrilevat li, minkejja n-nuqqas ta’ parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat MK, ir-rikorrenti ma kellhiex raġun issostni li l-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju kienet limitata u li hija kellha grad ta’ dannu inqas li jiġġustifika tali tnaqqis. Ġie rrilevat ukoll, fil-punt 536 iktar ’il fuq, li l-Kummissjoni kienet tat tnaqqis analogu lill-impriżi kollha li r-responsabbiltà tagħhom kienet ġiet ikkonstatata għall-ksur kollu, bl-eċċezzjoni ta’ grupp ta’ laqgħat li għalihom il-parteċipazzjoni tagħhom ma kinitx ġiet stabbilita. |
|
587 |
Fil-ħames lok, fil-punt 546 iktar ’il fuq ġie kkonstatat li r-rikorrenti ma setgħetx tinjora n-natura oġġezzjonabbli tal-aġir tagħha u, għaldaqstant, issostni li hija setgħet l-iktar l-iktar tinżamm responsabbli biss għal ksur b’negliġenza. |
|
588 |
Fis-sitt lok, fil-punt 564 iktar ’il fuq ġie kkonstatat li r-rikorrenti ma kinitx intitolata tinvoka l-eżistenza ta’ ċirkustanza attenwanti marbuta mal-aġir kompetittiv li hija kellha fis-suq. B’mod partikolari, ebda element tal-proċess ma juri li r-rikorrenti aġixxiet b’mod differenti mill-parteċipanti l-oħra fl-akkordju u fixklet il-funzjonament tal-akkordju. |
|
589 |
Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li ebda waħda miċ-ċirkustanzi ta’ fatt u ta’ liġi invokati mir-rikorrenti insostenn ta’ tnaqqis tal-multa li ġiet imposta fuqha ma tiġġustifika, b’mod partikolari fid-dawl tal-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ ugwaljanza fit-trattament, l-adozzjoni ta’ metodu ta’ kalkolu differenti minn dak adottat mill-Kummissjoni, ta’ natura li jwassal għal tali tnaqqis. Konsegwentement, ma hemmx lok, għall-Qorti Ġenerali, li f’dan il-każ tagħmel użu mis-setgħa tagħha ta’ ġurisdizzjoni sħiħa. |
|
590 |
Minn dan isegwi li t-talbiet tar-rikorrenti intiżi għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa għandhom jiġu miċħuda u, konsegwentement, għandu jiġi miċħud ir-rikors kollu kemm hu. [omissis] |
|
Għal dawn il-motivi, IL-QORTI ĠENERALI (Id-Disa’ Awla Estiża) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
|
|
Costeira Gratsias Kancheva Mogħtija f’qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu, fid-29 ta’ Settembru 2021. Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Ingliż.
( 1 ) Qed jiġu riprodotti biss il-punti ta’ din is-sentenza li l-Qorti Ġenerali tqis li l-pubblikazzjoni tagħhom hija utli.