ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Κοινή πολιτική δήλωση σχετικά με την επαναχρησιμοποίηση αποδεσμευμένων κεφαλαίων στο πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη»

Με την κοινή δήλωση σχετικά με την επαναχρησιμοποίηση αποδεσμευμένων κεφαλαίων σε σχέση με το ερευνητικό πρόγραμμα (1), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συμφώνησαν να διαθέσουν εκ νέου προς όφελος του ερευνητικού προγράμματος πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων που αντιστοιχούν σε αποδεσμεύσεις ύψους έως 0,5 δισεκατομμύριο EUR (σε τιμές 2018) κατά την περίοδο 2021-2027 και προκύπτουν από ολική ή μερική μη εκτέλεση έργων του προγράμματος-πλαισίου «Ορίζων Ευρώπη» ή του προκατόχου του «Ορίζων 2020», όπως προβλέπεται στο άρθρο 15 παράγραφος 3 του δημοσιονομικού κανονισμού. Χωρίς να θίγονται οι εξουσίες της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής και οι εξουσίες της Επιτροπής όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή συμφωνούν ότι η ενδεικτική κατανομή του ποσού αυτού θα έχει ως εξής:

—	έως 300 000 000 EUR σε σταθερές τιμές του 2018 για την ομάδα «Ψηφιακές τεχνολογίες, βιομηχανία και διάστημα», και ιδίως για την κβαντική έρευνα·

—	έως 100 000 000 EUR σε σταθερές τιμές του 2018 για την ομάδα «Κλίμα, ενέργεια και κινητικότητα»· και

—	έως 100 000 000 EUR σε σταθερές τιμές του 2018 για την ομάδα «Πολιτισμός, δημιουργικότητα και πολυδεκτική κοινωνία».

Δήλωση του Κοινοβουλίου σχετικά με τις συμφωνίες σύνδεσης

Το άρθρο 218 παράγραφος 6 δεύτερο εδάφιο στοιχείο α) σημείο i) ΣΛΕΕ προβλέπει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην περίπτωση συμφωνιών σύνδεσης κατά την έννοια του άρθρο 217 της ΣΛΕΕ. Επιπλέον, οι όροι που διέπουν τη σύνδεση τρίτης χώρας με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» αποτελούν συχνά μέρος τέτοιων συμφωνιών σύνδεσης. Για να δώσει την έγκρισή του, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να ενημερώνεται αμέσως και πλήρως σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 10 ΣΛΕΕ. Επιπλέον, για να διασφαλιστεί ο κατάλληλος κοινοβουλευτικός έλεγχος, είναι απαραίτητο οι συμφωνίες αυτές να καλύπτουν όλες τις σχετικές πτυχές της σχέσης της Ένωσης με μια συγκεκριμένη τρίτη χώρα όσον αφορά το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη».

Συνεπώς, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένει ότι όταν, σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 9 ΣΛΕΕ, το Συμβούλιο εκδίδει απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 9 ΣΛΕΕ για τον καθορισμό των θέσεων που πρέπει να ληφθούν εξ ονόματος της Ένωσης σε όργανο που συνιστάται με συμφωνία η οποία συνεπάγεται τη σύνδεση τρίτης χώρας με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», οι θέσεις αυτές δεν οδηγούν σε καταστρατήγηση της απαίτησης για την εξασφάλιση της έγκρισης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αφήνοντας στο όργανο αυτό τον καθορισμό των ουσιωδών πτυχών της συμμετοχής της εν λόγω τρίτης χώρας στο πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη».

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεωρεί επομένως ότι τέτοιες αποφάσεις του Συμβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 9 ΣΛΕΕ, όταν αφορούν μέρη συμφωνιών σύνδεσης για τη σύνδεση τρίτης χώρας με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», θα πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως ελάχιστο. Επιπλέον, εάν η έκδοση τέτοιας απόφασης του Συμβουλίου εξετάζεται από τον διαπραγματευτή της Ένωσης ή από το Συμβούλιο ή την ειδική επιτροπή του όταν απευθύνει οδηγίες στον διαπραγματευτή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένει να ενημερώνεται αμέσως και πλήρως σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, μεταξύ άλλων με την παροχή αιτιολογημένης γνώμης σχετικά με τους λόγους για τους οποίους η έγκριση θέσης εξ ονόματος της Ένωσης από όργανο που έχει συσταθεί με συμφωνία είναι απαραίτητη για την επίτευξη των στόχων της Ένωσης όπως ορίζονται στον [κανονισμό για το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη»] και στην [απόφαση του Συμβουλίου για τη θέσπιση του ειδικού προγράμματος]

Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με την αιτιολογική σκέψη 47

Η Επιτροπή προτίθεται να εκτελέσει τον προϋπολογισμό του μέσου Accelerator του ΕΣΚ κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται ότι η στήριξη αποκλειστικά με τη μορφή επιχορηγήσεων σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων νεοφυών επιχειρήσεων, είναι αντίστοιχη με εκείνη που προβλεπόταν στον προϋπολογισμό του μέσου για τις ΜΜΕ του προγράμματος «Ορίζων 2020», σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 48 παράγραφος 1 και στην αιτιολογική σκέψη 47 του κανονισμού για το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη».

Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με το άρθρο 6

Κατόπιν αιτήματος, η Επιτροπή προτίθεται να προβεί σε ανταλλαγή απόψεων με την αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με: i) τον κατάλογο των δυνητικών υποψήφιων συμπράξεων βάσει των άρθρων 185 και 187 ΣΛΕΕ οι οποίες θα καλύπτονται από (αρχικές) εκτιμήσεις επιπτώσεων, ii) τον κατάλογο των προσωρινών αποστολών που προσδιορίζονται από τα συμβούλια αποστολής, iii) τα αποτελέσματα του στρατηγικού σχεδίου πριν από την επίσημη έγκρισή του και iv) θα παρουσιάζει και θα ανταλλάσσει έγγραφα που συνδέονται με τα προγράμματα εργασίας.

Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τη δεοντολογία/έρευνα βλαστοκυττάρων — Άρθρο 19

Για το πρόγραμμα-πλαίσιο «Ορίζων Ευρώπη», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να διατηρηθεί το ίδιο δεοντολογικό πλαίσιο, όπως στο πρόγραμμα-πλαίσιο «Ορίζων 2020», για τη λήψη των αποφάσεων που αφορούν την ενωσιακή χρηματοδότηση της έρευνας ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να διατηρηθεί το εν λόγω δεοντολογικό πλαίσιο, επειδή έχει αναπτύξει εμπειρική προσέγγιση με υπευθυνότητα για έναν πολύ ελπιδοφόρο επιστημονικό τομέα, η οποία αποδείχθηκε ότι λειτουργεί ικανοποιητικά στο πλαίσιο ερευνητικών προγραμμάτων στα οποία συμμετέχουν ερευνητές από πολλές χώρες όπου επικρατούν πολύ διαφορετικές καταστάσεις από πλευράς ρυθμίσεων.

1.

Η απόφαση για το πρόγραμμα-πλαίσιο «Ορίζων Ευρώπη» εξαιρεί ρητά από την ενωσιακή χρηματοδότηση τρεις τομείς έρευνας: — ερευνητικές δραστηριότητες με αντικείμενο την κλωνοποίηση του ανθρώπου για αναπαραγωγικούς σκοπούς, — ερευνητικές δραστηριότητες με στόχο την τροποποίηση της γενετικής κληρονομιάς των ανθρωπίνων όντων, οι οποίες ενδέχεται να καταστήσουν κληρονομικές τις εν λόγω τροποποιήσεις, — ερευνητικές δραστηριότητες που αποβλέπουν στη δημιουργία ανθρώπινων εμβρύων αποκλειστικά για ερευνητικούς σκοπούς ή για το σκοπό της εξασφάλισης βλαστοκυττάρων, μεταξύ άλλων, μέσω μεταφοράς πυρήνων σωματικών κυττάρων.

2.

Δεν θα χρηματοδοτηθεί καμία δραστηριότητα που απαγορεύεται σε όλα τα κράτη μέλη. Δεν θα χρηματοδοτηθεί καμία δραστηριότητα σε κράτος μέλος όπου αυτή έχει απαγορευθεί.

3.

Η σχετική με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη» απόφαση και οι διατάξεις για το δεοντολογικό πλαίσιο που διέπει την ενωσιακή χρηματοδότηση της έρευνας ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων, δεν συνεπάγονται κατά κανένα τρόπο αξιολογική κρίση για το κανονιστικό ή δεοντολογικό πλαίσιο που διέπει τη σχετική έρευνα στα κράτη μέλη.

4.

Στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν επιζητεί ρητά τη χρήση ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων. Η ενδεχόμενη χρήση ανθρώπινων βλαστοκυττάρων, ανεξαρτήτως του εάν αυτά είναι ενήλικα ή εμβρυϊκά, υπόκειται στην κρίση των επιστημόνων, με γνώμονα τους στόχους που οι ίδιοι επιδιώκουν. Στην πράξη, από τους ενωσιακούς χρηματοδοτικούς πόρους που διοχετεύονται στην έρευνα βλαστοκυττάρων, το μεγαλύτερο —με διαφορά— ποσοστό διατίθεται για τη χρήση ενήλικων βλαστοκυττάρων. Δεν συντρέχει λόγος να αλλάξει η πρακτική αυτή κατά την εκτέλεση του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη».

5.

Κάθε έργο στο οποίο προτείνεται η χρήση ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων πρέπει να υφίσταται με επιτυχία επιστημονική αξιολόγηση, κατά την οποία ανεξάρτητοι ειδικοί επιστήμονες εκτιμούν την αναγκαιότητα της χρήσης των εν λόγω βλαστοκυττάρων για την επίτευξη των επιστημονικών σκοπών.

6.

Οι προτάσεις που υφίστανται με επιτυχία την επιστημονική αξιολόγηση υποβάλλονται κατόπιν σε αυστηρή δεοντολογική εξέταση, την οποία οργανώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στην εξέταση αυτή λαμβάνονται υπόψη οι αρχές που αποτυπώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και σε συναφείς διεθνείς συμβάσεις, όπως η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη Βιοϊατρική, που υπεγράφη στο Oviedo, στις 4 Απριλίου 1997, με τα συμπληρωματικά της πρωτόκολλα και η Οικουμενική Διακήρυξη της UNESCO για το Ανθρώπινο Γονιδίωμα και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Η δεοντολογική εξέταση χρησιμεύει επίσης για να ελέγχεται αν τηρούνται στις προτάσεις οι κανόνες των χωρών όπου θα διεξαχθεί η έρευνα.

7.

Σε ειδικές περιπτώσεις, είναι δυνατόν να διενεργηθεί δεοντολογική εξέταση κατά τη διάρκεια του έργου.

8.

Για κάθε έργο στο οποίο προτείνεται η χρήση ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων πρέπει να χορηγείται έγκριση από την αρμόδια εθνική ή τοπική επιτροπή δεοντολογίας πριν από την έναρξή των σχετικών δραστηριοτήτων. Πρέπει να τηρούνται όλοι οι εθνικοί κανόνες και όλες οι εθνικές διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν ζητήματα όπως η γονική συναίνεση, η απουσία οικονομικών κινήτρων κ.λπ. Θα εξακριβώνεται κατά πόσον το έργο περιλαμβάνει αναφορά σε μέτρα αδειοδότησης και ελέγχου που πρόκειται να ληφθούν από τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους όπου θα διεξαχθεί η έρευνα.

9.

Οι προτάσεις που υφίστανται με επιτυχία την επιστημονική αξιολόγηση, την εξέταση από την εθνική ή τοπική επιτροπή δεοντολογίας και την ευρωπαϊκή δεοντολογική εξέταση υποβάλλονται κάθε μια χωριστά προς έγκριση, στα κράτη μέλη που συνέρχονται ως επιτροπή η οποία ενεργεί σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης. Κανένα έργο που περιλαμβάνει τη χρήση ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων δεν θα χρηματοδοτείται, εάν δεν έχει λάβει έγκριση από τα κράτη μέλη.

10.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να καταβάλλει προσπάθειες για να έχουν όλοι οι ερευνητές ευρεία πρόσβαση στα αποτελέσματα της χρηματοδοτούμενης από την Ένωση έρευνας βλαστοκυττάρων, προς όφελος των ασθενών σε όλες τις χώρες.

11.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα στηρίξει τις δραστηριότητες και τις πρωτοβουλίες που συμβάλλουν στο συντονισμό και στον εξορθολογισμό της έρευνας ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων στο πλαίσιο δεοντολογικής προσέγγισης με υπευθυνότητα. Ειδικότερα, η Επιτροπή θα στηρίξει τη δημιουργία ευρωπαϊκού μητρώου σειρών ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων. Η στήριξη του μητρώου αυτού θα επιτρέψει την παρακολούθηση των υφιστάμενων ανθρώπινων εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων στην Ευρώπη, θα συντελέσει στη μεγιστοποίηση της χρήσης τους από τους επιστήμονες και μπορεί να βοηθήσει να αποφευχθεί η άσκοπη λήψη νέων σειρών βλαστοκυττάρων.

12.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να εφαρμόζει την τρέχουσα πρακτική και δεν θα υποβάλλει στην επιτροπή που ενεργεί σύμφωνα με την διαδικασία εξέτασης προτάσεις για έργα τα οποία περιλαμβάνουν δραστηριότητες που καταστρέφουν ανθρώπινα έμβρυα, ακόμη και αν πρόκειται για την εξασφάλιση βλαστοκυττάρων. Η εξαίρεση της χρηματοδότησης αυτού του σταδίου της έρευνας δεν εμποδίζει την ενωσιακή χρηματοδότηση μεταγενέστερων σταδίων στα οποία χρησιμοποιούνται ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα.

Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με το άρθρο 5

Η Επιτροπή λαμβάνει υπό σημείωση τον συμβιβασμό που επιτεύχθηκε από τους συννομοθέτες όσον αφορά τη διατύπωση του άρθρου 5. Η Επιτροπή αντιλαμβάνεται ότι το ειδικό πρόγραμμα για την έρευνα στον τομέα της άμυνας, το οποίο αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο γ), αφορά μόνο ερευνητικές δράσεις στο πλαίσιο του μελλοντικού Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας, ενώ οι αναπτυξιακές δράσεις θεωρούνται εκτός του πεδίου εφαρμογής του παρόντος κανονισμού.

Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα στο άρθρο 16 παράγραφος 1 στοιχείο δ)

Η Επιτροπή συμμερίζεται πλήρως τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως προβλέπεται στο άρθρο 21 δεύτερο εδάφιο της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση: «Η Ένωση προσπαθεί να αναπτύσσει σχέσεις και να δημιουργεί εταιρικές σχέσεις με τρίτες χώρες και διεθνείς, περιφερειακούς ή παγκόσμιους οργανισμούς που συμμερίζονται τις αρχές του πρώτου εδαφίου.» Ωστόσο, η Επιτροπή εκφράζει την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι ο «σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» απαριθμείται ως κριτήριο που πρέπει να πληρούν τρίτες χώρες προκειμένου να είναι επιλέξιμες για σύνδεση με το πρόγραμμα βάσει του άρθρου 16 παράγραφος 1 στοιχείο δ). Σε κανένα άλλο πρόγραμμα της ΕΕ για το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο δεν κρίθηκε αναγκαίο να περιληφθεί η εν λόγω ρητή αναφορά. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η ΕΕ επιδιώκει συνεκτική προσέγγιση στις εξωτερικές της σχέσεις με τρίτες χώρες όσον αφορά την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλα τα μέσα που χρησιμοποιεί και τους τομείς πολιτικής, η οποία θα πρέπει να καθοδηγεί την Επιτροπή κατά την εφαρμογή της εν λόγω διάταξης.

Δήλωση του Συμβουλίου

Το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη συμμετοχή του Συμβουλίου κατά τις διαπραγματεύσεις συμφωνιών για τη σύνδεση τρίτων χωρών με προγράμματα της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος-πλαισίου της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία «Ορίζων Ευρώπη», σύμφωνα με το άρθρο 218 ΣΛΕΕ. Προς τούτο, το Συμβούλιο μπορεί να ορίσει ειδική επιτροπή, σε διαβούλευση με την οποία πρέπει να διεξάγονται οι διαπραγματεύσεις, μεταξύ άλλων όσον αφορά τον σχεδιασμό και το περιεχόμενο των εν λόγω συμφωνιών, σύμφωνα με το άρθρο 218 παράγραφος 4 ΣΛΕΕ.

Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο υπενθυμίζει την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων, όπως ορίζεται στο άρθρο 13 παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο ΣΕΕ, και στη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ σχετικά με το άρθρο 218 παράγραφος 4 ΣΛΕΕ, σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή οφείλει να παράσχει στην ως άνω ειδική επιτροπή όλα τα απαραίτητα στοιχεία και έγγραφα προκειμένου η επιτροπή αυτή να παρακολουθήσει την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων, όπως είναι, μεταξύ άλλων, οι αναγγελθείσες κατευθυντήριες γραμμές και οι προβληθείσες θέσεις των άλλων μερών καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, εγκαίρως πριν από τις διαπραγματευτικές συνεδριάσεις, προκειμένου να έχει η επιτροπή τη δυνατότητα να διατυπώσει γνώμες και υποδείξεις σχετικά με τις διαπραγματεύσεις (2).

Όταν υπάρχουν ήδη συμφωνίες για τη σύνδεση τρίτων χωρών με προγράμματα της Ένωσης, οι οποίες περιλαμβάνουν μόνιμη εξουσιοδότηση της Επιτροπής για τον καθορισμό των ειδικών όρων και προϋποθέσεων που ισχύουν για κάθε χώρα όσον αφορά τη συμμετοχή της σε οποιοδήποτε πρόγραμμα, και εφόσον η Επιτροπή επικουρείται στο έργο αυτό από ειδική επιτροπή, το Συμβούλιο υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή πρέπει να ενεργεί σε διαβούλευση με την εν λόγω ειδική επιτροπή με συστηματικό τρόπο κατά τη διάρκεια της διαπραγματευτικής διαδικασίας, για παράδειγμα με την ανταλλαγή σχεδίων κειμένων πριν από τις συνεδριάσεις με τις ενδιαφερόμενες τρίτες χώρες και με τακτικές ενημερώσεις και απολογισμούς.

Όταν υπάρχουν ήδη συμφωνίες για τη σύνδεση τρίτων χωρών με προγράμματα της Ένωσης, αλλά δεν προβλέπεται ειδική επιτροπή, το Συμβούλιο θεωρεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να συνεργάζεται με το Συμβούλιο και τα προπαρασκευαστικά του όργανα με συστηματικό τρόπο κατά τη διάρκεια της διαπραγματευτικής διαδικασίας για τον καθορισμό των ειδικών όρων και προϋποθέσεων για τη σύνδεση με το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη».

Δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τη διεθνή συνεργασία

Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τη μονομερή δήλωση του Συμβουλίου, την οποία θα εξετάσει δεόντως, σύμφωνα με τη Συνθήκη, τη νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ και την αρχή της θεσμικής ισορροπίας κατά τη διαβούλευσή της με την ειδική επιτροπή του άρθρου 218 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ.

Δήλωση του Συμβουλίου σχετικά με το άρθρο 5

Το Συμβούλιο υπενθυμίζει ότι από το άρθρο 179 παράγραφος 3 σε συνδυασμό με το άρθρο 182 παράγραφος 1 ΣΛΕΕ προκύπτει ότι η Ένωση μπορεί να εγκρίνει μόνο ένα πολυετές πρόγραμμα-πλαίσιο που να περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης της Ένωσης. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο γ) του κανονισμού για τη θέσπιση του προγράμματος-πλαισίου της Ένωσης για την έρευνα «Ορίζων Ευρώπη», το οποίο καλύπτει τόσο τις δραστηριότητες έρευνας όσο και τις δραστηριότητες τεχνολογικής ανάπτυξης του εν λόγω Ταμείου, αποτελεί ειδικό πρόγραμμα για την υλοποίηση του προγράμματος-πλαισίου κατά την έννοια του άρθρου 182 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ και εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού για τη θέσπιση του εν λόγω προγράμματος-πλαισίου.

---

(1)  ΕΕ C 444 Ι της 22.12.2020, σ. 3.

(2)  Βλ. απόφαση της 16ης Ιουλίου 2015, Επιτροπή κατά Συμβουλίου, υπόθεση C-425/13, EU:C:2015:483, σκέψη 66.