ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1435/2003 του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2003, περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής συνεταιριστικής εταιρείας (SCE)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1........... Εισαγωγή...................................................................................................................... 4

2........... Στόχος του καταστατικού.............................................................................................. 4

3........... Εφαρμογή του καταστατικού της SCE: καταγραφή των SCE....................................... 6

4........... Θετικοί και αρνητικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη δημιουργία μιας SCE, σύμφωνα με τη δημόσια διαβούλευση................................................................................................................. 6

4.1........ Γενική τάση................................................................................................................... 6

4.2........ Θετικοί και «συνεταιριστικού χαρακτήρα» παράγοντες που συμβάλλουν στη σύσταση SCE         7

4.3........ Αξιολόγηση άλλων εικαζόμενων πλεονεκτημάτων..................................................... 7

4.4........ Αρνητικοί παράγοντες................................................................................................... 8

5........... Λόγοι για τη σχετική έλλειψη επιτυχίας του καταστατικού της SCE........................... 8

6........... Το ζήτημα της απλούστευσης....................................................................................... 8

7........... Τάσεις όσον αφορά την κατανομή των SCE................................................................. 9

8........... Εξέταση ειδικών ζητημάτων και πιθανές τροποποιήσεις του κανονισμού................. 10

8.1........ Εξέταση ειδικών ζητημάτων σύμφωνα με το άρθρο 79 του κανονισμού................... 10

8.2........ Απλούστευση των παραπομπών στις εθνικές νομοθεσίες......................................... 11

9........... ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ......................................................................................................... 12

1. Εισαγωγή

Ο κανονισμός για την ευρωπαϊκή συνεταιριστική εταιρεία («SCE» από τη λατινική ονομασία «Societas Cooperativa Europaea») εκδόθηκε στις 22 Ιουλίου 2003[1], δύο χρόνια μετά την έγκριση του καταστατικού της ευρωπαϊκής εταιρείας («SE» από τη λατινική ονομασία «Societas Europaea»)[2]. Ο κανονισμός SCE συμπληρώνεται από την οδηγία 2003/72/ΕΚ του Συμβουλίου για τη συμμετοχή των εργαζομένων στην SCE («οδηγία SCE»)[3]. Η προθεσμία για την προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στον κανονισμό και την οδηγία σχετικά με την SCE έληγε στις 18 Αυγούστου 2006.

2. Στόχος του καταστατικου

Κύριος στόχος του καταστατικού είναι η διευκόλυνση των διασυνοριακών και διακρατικών δραστηριοτήτων των συνεταιρισμών[4]. Όπως το καταστατικό της SE, το καταστατικό της ευρωπαϊκής συνεταιριστικής εταιρείας (SCE) είναι προαιρετική νομική πράξη. Για τις διασυνοριακές τους δραστηριότητες/ενέργειες, οι επιχειρήσεις μπορούν να αποφασίσουν να λάβουν νομική μορφή SCE ή εθνικού συνεταιρισμού.

Η SCE μπορεί να συσταθεί με έναν από τους ακόλουθους τρόπους:

· με τη μετατροπή εθνικού συνεταιρισμού που έχει εγκαταστάσεις σε άλλο κράτος μέλος·

· με τη συγχώνευση δύο ή περισσότερων συνεταιρισμών από διάφορα κράτη μέλη·

· από πέντε ή περισσότερα φυσικά πρόσωπα και εταιρείες κάθε νομικής μορφής που δραστηριοποιούνται σε διάφορες χώρες·

· από δύο εταιρείες ή πέντε φυσικά πρόσωπα που έχουν την κατοικία τους σε δύο τουλάχιστον κράτη μέλη.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει οπωσδήποτε ένα διακρατικό στοιχείο, δεδομένου ότι οι ιδρυτές πρέπει να προέρχονται από δύο τουλάχιστον χώρες.

Σκοπός του καταστατικού της SCE είναι η άρση των νομικών εμποδίων που δυσχεραίνουν τη δημιουργία και τη διαχείριση συνεταιριστικών ομίλων από διάφορα κράτη μέλη. Οι διασυνοριακές επιχειρηματικές τους δραστηριότητες παρακωλύονται από τις διαφορές μεταξύ των νομοθεσιών που ισχύουν στις διάφορες επιμέρους χώρες για τους συνεταιρισμούς. Ο κανονισμός SCE επιδιώκει να περιορίσει τα προβλήματα αυτά, καθιστώντας δυνατή την αναδιάρθρωση των συνεταιρισμών μέσω διασυνοριακών συγχωνεύσεων. Επιτρέπει στις SCE να μεταφέρουν την καταστατική τους έδρα σε κράτος μέλος διαφορετικό από το κράτος της αρχικής τους εγκατάστασης. Ο κανονισμός επιτρέπει στις SCE να επιλέξουν το σύστημα εταιρικής διακυβέρνησης που τους ταιριάζει καλύτερα. Το σύστημα αυτό μπορεί να είναι «μονιστικό» ή δυαδικό· το διοικητικό συμβούλιο μπορεί να έχει ή να μην έχει εποπτική επιτροπή.

Το άρθρο 79 του κανονισμού SCE επιβάλλει στην Επιτροπή την υποχρέωση να υποβάλει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του πέντε έτη μετά την έναρξη ισχύος του. Η εν λόγω έκθεση πρέπει να περιλαμβάνει, ενδεχομένως, και προτάσεις για την τροποποίηση του κανονισμού. Η εφαρμογή της οδηγίας, η οποία προβλέπει ρυθμίσεις για τη συμμετοχή των εργαζομένων στην SCE, επανεξετάστηκε το 2010[5].

Για να συγκεντρωθούν τα αναγκαία στοιχεία για την παρούσα έκθεση, η Γενική Διεύθυνση Επιχειρήσεων και Βιομηχανίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΓΔ ENTR) παρήγγειλε την εκπόνηση εξωτερικής μελέτης[6], η οποία παραδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 2010. Τον Απρίλιο του 2011 η ΓΔ ENTR ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση σχετικά με τα πορίσματα και τις συστάσεις της μελέτης αυτής. Συγχρόνως, στην πράξη για την ενιαία αγορά[7], η Επιτροπή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να εξετάσει αν ο κανονισμός SCE χρειάζεται αναθεώρηση ή απλούστευση, προκειμένου να εξυπηρετούνται καλύτερα τα συμφέροντα των συνεταιρισμών.

Η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της σχετικά με την πρωτοβουλία για την κοινωνική επιχειρηματικότητα —η οποία εγκρίθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2011[8]—, ανέφερε ότι, ανάλογα με τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης, ενδέχεται να προτείνει απλούστευση του κανονισμού SCE, ούτως ώστε ο εν λόγω κανονισμός να γίνει πιο ανεξάρτητος από τις εθνικές νομοθεσίες και να διευκολυνθεί η δημιουργία κοινωνικών συνεταιρισμών.

Λίγο αργότερα, και συγκεκριμένα τον Νοέμβριο του 2011, δημοσιεύθηκαν τα πορίσματα της δημόσιας διαβούλευσης[9]. Η παρούσα έκθεση βασίζεται στα πορίσματα αυτά.

3. Εφαρμογή του καταστατικού της SCE: καταγραφή των SCE

Το Νοέμβριο του 2011 είχαν καταχωριστεί στα 30 κράτη μέλη της/του ΕΕ/ΕΟΧ 24 SCE, ως εξής: πέντε στην Ιταλία· επτά στη Σλοβακία· από μία στη Γαλλία, το Λιχτενστάιν, τις Κάτω Χώρες, την Ισπανία και τη Σουηδία· τρεις στην Ουγγαρία, δύο στη Γερμανία και δύο στο Βέλγιο. Ο κανονισμός SCE επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ το 2006. Ωστόσο, τα περισσότερα κράτη μέλη δεν τήρησαν την προθεσμία αυτή. Τον Δεκέμβριο του 2011, τρία κράτη μέλη δεν είχαν λάβει ακόμη τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν την αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού.

Στο παράρτημα της παρούσας έκθεσης δίνονται λεπτομερέστερες πληροφορίες σχετικά με την καταγραφή των SCE και τα χαρακτηριστικά τους.

4. Θετικοι και αρνητικοι παραγοντες που επηρεάζουν τη δημιουργία μιασ SCE, σύμφωνα με τη δημόσια διαβούλευση 4.1. Γενική τάση

Σύμφωνα με τις επαγγελματικές οργανώσεις, δεν υπάρχει γενική τάση που να ισχύει για όλους τους συνεταιρισμούς. Όταν μελετά κανείς το ενδεχόμενο να δημιουργήσει έναν εθνικό συνεταιρισμό ή μια SCE ή όταν προσπαθεί να προσδιορίσει την προσφορότερη για την καταχώριση της SCE χώρα, ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που λαμβάνει υπόψη του είναι η φορολογία. Ωστόσο, το καταστατικό της SCE δεν ρυθμίζει θέματα φορολογίας, διότι τα θέματα αυτά διέπονται από το δίκαιο της χώρας στην οποία εδρεύει η SCE. Έτσι, η φορολόγηση των εισοδημάτων των συνεταιρισμών, όπως επίσης η φορολογία νομικών προσώπων, η φορολόγηση των κερδών ή των πλεονασμάτων που αποκομίζουν οι συνιδρυτές και η φορολόγηση των αδιαίρετων αποθεματικών εξακολουθούν να διαφέρουν από χώρα σε χώρα.

Μετά τη φορολογία, τα άλλα θέματα που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη —με φθίνουσα σειρά σημασίας— είναι οι απαιτήσεις της εθνικής εργατικής νομοθεσίας, καθώς επίσης η περιπλοκότητα και η σχετική αυστηρότητα της εθνικής νομοθεσίας σχετικά με τους συνεταιρισμούς. Οι επιχειρηματίες, όταν επιλέγουν τον τόπο καταχώρισης του συνεταιρισμού, προτιμούν συνήθως τις χώρες που διαθέτουν καλά επικοινωνιακά δίκτυα και φιλικό για τις επιχειρήσεις διοικητικό περιβάλλον.

4.2. Θετικοί και «συνεταιριστικού χαρακτήρα» παράγοντες που συμβάλλουν στη σύσταση SCE

Οι συνεταιρισμοί και οι επαγγελματικές οργανώσεις επισημαίνουν ότι το σημαντικότερο κέρδος από την ίδρυση μιας SCE είναι η ευρωπαϊκή εικόνα. Η εικόνα αυτή μπορεί να βοηθήσει τους ιδρυτές του συνεταιρισμού να διεισδύσουν σε αγορές στις οποίες ένα ευρωπαϊκό σήμα έχει μεγαλύτερη εμπορική απήχηση από ένα εθνικό. Αυτό ισχύει κυρίως σε τομείς όπως η παροχή κοινωνικών υπηρεσιών.

Ορισμένες οργανώσεις επισημαίνουν επίσης ότι το δικαίωμα σύστασης SCE αποτελεί πλεονέκτημα για τις συνεταιριστικές επιχειρήσεις, διότι τους δίνει τη δυνατότητα να τονίσουν την ένταξή τους στο συνεταιριστικό κίνημα γενικά, όταν επιθυμούν να ιδρύσουν θυγατρική σε άλλη χώρα ή διασυνοριακή κοινή επιχείρηση. Ορισμένοι παράγοντες του τομέα θεωρούν ότι το καταστατικό της SCE έχει συμβολικό χαρακτήρα, διότι ενισχύει την εικόνα των επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας. Οι συνεταιρισμοί επισημαίνουν ότι το επιχειρηματικό τους μοντέλο διαφέρει από τις παραδοσιακές κεφαλαιουχικές εταιρείες. Βασίζεται στην αλληλεγγύη, τη δημοκρατική διακυβέρνηση, τη συμμετοχή των μελών και την εγγύτητα προς τα μέλη και τους πελάτες —επιδιώκοντας την ικανοποίηση των δικών τους συμφερόντων και όχι την ικανοποίηση των συμφερόντων των διαχειριστών.

4.3. Αξιολόγηση άλλων εικαζόμενων πλεονεκτημάτων

Οι περισσότεροι παράγοντες του τομέα δεν θεωρούν τον υπερεθνικό χαρακτήρα της SCE ως δυνητικό πλεονέκτημα κατά την πραγματοποίηση διασυνοριακών διαρθρωτικών αλλαγών σε έναν όμιλο. Μόνο τα μεγάλα συνεταιριστικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οι μεγάλες εταιρείες αλληλασφάλισης φαίνεται να ενδιαφέρονται για το εν λόγω χαρακτηριστικό της SCE, θεωρώντας το χρήσιμο για την αναδιοργάνωση και την απλούστευση της δομής του ομίλου τους. Ωστόσο, έως τον Δεκέμβριο του 2011 δεν είχε συσταθεί καμία τέτοια SCE.

Η δυνατότητα μεταφοράς της καταστατικής έδρας σε άλλο κράτος μέλος δεν θεωρείται ούτε βασικό κίνητρο ούτε πραγματικό συγκριτικό πλεονέκτημα της SCE σε σύγκριση με τις εθνικές εταιρείες. Το ζήτημα αυτό τέθηκε κατά τη δημόσια διαβούλευση, αλλά δεν υπήρξαν απαντήσεις. Στην πράξη, καμία SCE δεν είχε μεταφέρει την καταστατική της έδρα έως τον Δεκέμβριο του 2011.

Κατά τη δημόσια διαβούλευση οι ενδιαφερόμενοι παράγοντες ρωτήθηκαν επίσης αν θεωρούν χρήσιμη τη δυνατότητα σύστασης SCE προκειμένου να προβούν σε διασυνοριακή συγχώνευση. Κανείς τους δεν απέδιδε ιδιαίτερη σημασία στο στοιχείο αυτό. Έως τον Δεκέμβριο του 2011, η Επιτροπή δεν διέθετε πληροφορίες για κάποια πράξη αυτού του είδους.

Ούτε οι επιχειρήσεις φαίνεται να ενδιαφέρονται για τη μετατροπή εθνικού συνεταιρισμού σε SCE: τα ενδιαφερόμενα μέρη δεν διατύπωσαν σχόλια σχετικά με τη δυνατότητα αυτή.

4.4. Αρνητικοί παράγοντες

Οι διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη αποκάλυψαν αρκετά προβλήματα κατά την εφαρμογή του κανονισμού SCE. Τα προβλήματα αυτά αφορούν τόσο τη σύσταση όσο και τη λειτουργία της SCE.

Το πλέον σημαντικό πρόβλημα για τη σύσταση SCE είναι η έλλειψη ενημέρωσης της επιχειρηματικής κοινότητας για την SCE. Οι σημαντικότεροι αρνητικοί παράγοντες είναι το κόστος σύστασης, οι πολύπλοκες διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν (λόγω των πολυάριθμων παραπομπών στην εθνική νομοθεσία) και η ανασφάλεια δικαίου όσον αφορά τη νομοθεσία που ισχύει σε κάθε περίπτωση.

Ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη θεωρούν επίσης ως εμπόδιο το ελάχιστο απαιτούμενο κεφάλαιο των 30.000 ευρώ, τουλάχιστον για τα φυσικά πρόσωπα που επιθυμούν να δημιουργήσουν μικρές SCE με σκοπό την ανάπτυξη διασυνοριακής συνεργασίας. Ωστόσο, η εναλλακτική άποψη είναι ότι η κατοχή επαρκούς κεφαλαίου δείχνει ότι η επιχείρηση είναι σοβαρή.

Ορισμένοι απ’ αυτούς που απάντησαν θεωρούν ως αρνητικό παράγοντα τους κανόνες τους σχετικούς με τη συμμετοχή των εργαζομένων, διότι, κατά την άποψή τους, οι κανόνες αυτοί είναι επαχθείς και περίπλοκοι. Οι εν λόγω κανόνες θεωρούνται επίσης δυσανάλογοι όταν οι σχετικοί εργαζόμενοι είναι λίγοι. Ωστόσο, οι οργανώσεις εργαζομένων και άλλοι απαντήσαντες δεν επισήμαναν προβλήματα στον τομέα αυτόν.

5. Λόγοι για τη σχετική έλλειψη επιτυχίας του καταστατικού της SCE

Τα άτομα που απάντησαν στη διαβούλευση υποστηρίζουν ότι η σχετική έλλειψη επιτυχίας του καταστατικού της SCE δεν οφείλεται μόνο στην πολυπλοκότητά του αλλά επίσης —και κυρίως— στο γεγονός ότι οι επιχειρήσεις που επιλέγουν να λειτουργήσουν με τη μορφή συνεταιρισμού είναι συνήθως καλά εδραιωμένες στην τοπική κοινωνία. Σε τελική ανάλυση, ο σκοπός ενός συνεταιρισμού είναι να εξυπηρετεί τα μέλη τα οποία συμμετέχουν άμεσα στη δημοκρατική διαχείριση της επιχείρησης.

Η συντριπτική πλειονότητα των συνεταιρισμών είναι μικρές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται εντός των εθνικών συνόρων. Ως εκ τούτου, ορισμένες οργανώσεις ενδιαφερόμενων φορέων εκφράζουν αμφιβολίες για το αν το καταστατικό της SCE προσφέρει οποιοδήποτε πλεονέκτημα. Επιπλέον, οι πολίτες που ιδρύουν συνεταιρισμούς έχουν την τάση να βασίζονται στις εθνικές τους νομοθεσίες, τις οποίες γνωρίζουν καλύτερα.

Ορισμένοι τονίζουν επίσης ότι ο κανονισμός SCE μεταφέρθηκε με μεγάλη καθυστέρηση (καθυστέρηση αρκετών ετών) σε πολλά κράτη μέλη, ακόμη και σε χώρες όπου το συνεταιριστικό κίνημα είναι πολύ ισχυρό, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία.

6. Το ζήτημα της απλούστευσης

Όλοι οι ενδιαφερόμενοι παράγοντες φαίνεται να πιστεύουν ότι η πολυπλοκότητα του κανονισμού αποτελεί μεγάλο εμπόδιο για την επιτυχία της SCE. Ο ευρωπαϊκός φορέας που εκπροσωπεί όλες τις εθνικές και κλαδικές ομοσπονδίες των συνεταιρισμών στην ΕΕ επισημαίνει ότι η εθνική νομοθεσία περί συνεταιρισμών φαίνεται απλούστερη και πιο ευέλικτη. Σύμφωνα με αρκετούς ενδιαφερόμενους παράγοντες, η πολυπλοκότητα του κανονισμού (με τις πολλές παραπομπές του στην εθνική νομοθεσία) αποθαρρύνει όχι μόνο τους συνεταιρισμούς αλλά και άλλους τύπους επιχειρήσεων που θα μπορούσαν διαφορετικά να εκδηλώσουν ενδιαφέρον για την οργάνωση των δραστηριοτήτων τους μέσω μιας SCE.

Οι παράγοντες του τομέα συμφωνούν ότι ο κανονισμός SCE, για να αρχίσει να χρησιμοποιείται ευρέως από τις επιχειρήσεις, μεγάλες και μικρές, χρειάζεται οπωσδήποτε απλούστευση. Λόγω των πολυάριθμων παραπομπών του στην εθνική νομοθεσία, αυτό το είδος κανονισμού δεν παρέχει κανένα ουσιαστικό όφελος στους συνεταιρισμούς.

Πράγματι, από τον Δεκέμβριο του 2011, κανένας από τους μεγάλους συνεταιριστικούς ομίλους που λειτουργούν ή σκοπεύουν να λειτουργήσουν σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν έχει χρησιμοποιήσει τον κανονισμό SCE. Ένας πολύ μεγάλος όμιλος του τομέα της λιανικής διανομής, στον οποίο συμμετέχουν εθνικοί συνεταιρισμοί που κατέχουν ηγετική θέση στις εγχώριες αγορές τους, επέλεξε να δημιουργήσει συνεταιρισμό με βάση το βελγικό δίκαιο και όχι να συστήσει SCE. Ομοίως, μια σημαντική συγχώνευση συνεταιρισμών του γεωργικού και του γαλακτοκομικού τομέα στο Βέλγιο, τη Γερμανία και τις Κάτω Χώρες δεν πραγματοποιήθηκε μέσω της σύστασης SCE[10].

7. Τάσεις όσον αφορά την κατανομή των SCE

Δεν υπάρχει θετική συσχέτιση μεταξύ της ισχύος και της σημασίας του συνεταιριστικού κινήματος σε μια χώρα και του αριθμού των SCE στη χώρα αυτή. Η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία είναι παραδείγματα χωρών στις οποίες οι επιχειρήσεις έδειξαν μικρό ενδιαφέρον για τη σύσταση SCE, παρά το γεγονός ότι οι εθνικές αρχές προωθούν ενεργά το συνεταιριστικό κίνημα και οι εθνικές οργανώσεις παρέχουν στους συνεταιρισμούς ισχυρή τεχνική και νομική στήριξη.

Επιπλέον, λίγα κράτη μέλη φαίνεται να φιλοξενούν ορισμένες εικονικές ή αδρανείς SCE, όπως ακριβώς έγινε και με τις εικονικές SE. Πρόκειται για εταιρείες χωρίς καμία δραστηριότητα, που ιδρύονται από παρόχους επαγγελματικών υπηρεσιών στις εν λόγω χώρες και διατίθενται προς πώληση. Φαίνεται ότι οι αλλοδαποί επιχειρηματίες αγοράζουν έτοιμες εικονικές SCE, κυρίως για να εξοικονομήσουν χρόνο και χρήμα και για να αποφύγουν την πολύπλοκη διαδικασία σύστασης και τις διαπραγματεύσεις για τη συμμετοχή των εργαζομένων. Η Επιτροπή δεν έχει πληροφορίες σχετικά με την τύχη των εικονικών SCE μετά την ενεργοποίησή τους.

8. Εξεταση ειδικων ζητήματων και πιθανές τροποποιήσεις του κανονισμού 8.1. Εξέταση ειδικών ζητημάτων σύμφωνα με το άρθρο 79 του κανονισμού

Σύμφωνα με το άρθρο 79 του κανονισμού SCE, η παρούσα έκθεση πρέπει να εξετάσει αν είναι σκόπιμο να επιτραπεί η εγκατάσταση της κεντρικής διοίκησης και της καταστατικής έδρας της SCE σε διαφορετικά κράτη μέλη. Πρέπει επίσης να εξεταστεί αν οι διατάξεις που περιέχονται στο καταστατικό μιας SCE θα μπορούσαν να αποκλίνουν από τις εθνικές νομοθεσίες περί συνεταιρισμών ή να τις συμπληρώνουν, ακόμη και όταν εξαιρέσεις αυτού του είδους είναι ανεπίτρεπτες για τους τοπικούς συνεταιρισμούς.

Τα δύο αυτά θέματα τίθενται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και για τον κανονισμό SE, διότι σχετίζονται με τη λειτουργία τόσο των ευρωπαϊκών εταιρειών όσο και των ευρωπαϊκών συνεταιρισμών.

Σύμφωνα με το άρθρο 79, η παρούσα έκθεση πρέπει επίσης να εξετάσει αν είναι σκόπιμο να επιτραπούν διατάξεις που θα καθιστούν δυνατή τη διαίρεση της SCE σε δύο ή περισσότερους εθνικούς συνεταιρισμούς και αν είναι σκόπιμο να επιτραπούν ειδικά ένδικα μέσα για την περίπτωση απάτης ή λάθους κατά την καταχώριση SCE που έχει συσταθεί διά συγχωνεύσεως. Αυτά τα δύο θέματα αφορούν αποκλειστικά την SCE, διότι δεν υπάρχει στον εν λόγω τομέα νομοθεσία παρόμοια με την 3η, την 6η και τη 10η οδηγία εταιρικού δικαίου[11] που εφαρμόζονται στις ανώνυμες εταιρείες.

Για κανένα από τα θέματα αυτά δεν διαθέτει η Επιτροπή επαρκή στοιχεία από τα οποία να μπορεί να συναγάγει σαφή συμπεράσματα. Αυτό οφείλεται στον μικρό αριθμό των SCE που συστάθηκαν και στο ότι ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ με μεγάλη καθυστέρηση στα κράτη μέλη. Ωστόσο, μπορούν να επισημανθούν τα ακόλουθα σημεία:

· Το αν μπορεί να επιτραπεί σε μια SCE να έχει την κεντρική της έδρα ή την κύρια διοικητική της εγκατάσταση σε χώρα διαφορετική από τη χώρα της καταστατικής έδρας της είναι ζήτημα που δεν φαίνεται να απασχολεί το συνεταιριστικό κίνημα. Οι παράγοντες του τομέα που απάντησαν στο πλαίσιο της διαβούλευσης δεν διατύπωσαν σχόλια για το θέμα αυτό. Οι συνεταιρισμοί είναι επιχειρήσεις που διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με τις τοπικές κοινότητες και πρέπει να διατηρούν στενή σχέση με τον εδαφικό χώρο στον οποίο δραστηριοποιούνται, όπως και οι παραδοσιακές κεφαλαιουχικές εταιρείες.

· Το αν μπορεί να επιτραπεί παρέκκλιση του καταστατικού της SCE από την τοπική νομοθεσία περί συνεταιρισμών είναι ζήτημα που απασχολεί ιδιαίτερα όλους τους παράγοντες του τομέα. Ως προς το αν πρέπει να δοθεί στις SCE μεγαλύτερη αυτονομία από την εθνική νομοθεσία, οι γνώμες διίστανται. Οι περισσότεροι απ’ όσους απάντησαν πιστεύουν ότι ο κανονισμός SCE πρέπει να παρέχει στα μέλη του συνεταιρισμού την ευελιξία να επιλέγουν το μοντέλο διοίκησης και τη δομή που εξυπηρετούν καλύτερα τους στόχους τους και τις ανάγκες τους. Ωστόσο, ορισμένοι από τους φορείς που απάντησαν εξέφρασαν σοβαρές επιφυλάξεις, επισημαίνοντας ότι αυτή η αυτονομία μπορεί να επιτρέψει σε μια SCE να παρεκκλίνει από τις αρχές και τις αξίες του συνεταιριστικού επιχειρηματικού μοντέλου. Κάποιοι τόνισαν επίσης ότι οι SCE δεν πρέπει να εξαιρούνται από τους υποχρεωτικούς κανόνες για την προστασία των δικαιωμάτων των μειοψηφούντων μελών ή των εργαζομένων.

· Το ζήτημα της διαίρεσης της SCE σε δύο ή περισσότερους εθνικούς συνεταιρισμούς και το ζήτημα των ένδικων μέσων σε περίπτωση ακύρωσης μιας συγχώνευσης δεν φαίνεται να απασχολούν τους συνεταιρισμούς, τουλάχιστον μέχρι σήμερα. Έως τον Δεκέμβριο του 2011, δεν φαίνεται να συστάθηκε με συγχώνευση καμία SCE.

8.2. Απλούστευση των παραπομπών στις εθνικές νομοθεσίες

Ο κανονισμός SCE βασίστηκε εν μέρει στο καταστατικό της SE, που εκδόθηκε δύο έτη νωρίτερα. Μεγάλος αριθμός των κανόνων SCE που είναι γενικής εφαρμογής και δεν αφορούν ειδικά τους συνεταιρισμούς επαναλαμβάνουν τις παρόμοιες διατάξεις που συμφωνήθηκαν στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την έκδοση του κανονισμού SE. Μεταξύ των κανόνων αυτών περιλαμβάνονται οι κανόνες για τις συγχωνεύσεις, για την ιεράρχηση των εφαρμοστέων νομοθεσιών και για τη μεταφορά της έδρας μιας εταιρείας, καθώς και η απαίτηση για ένα διασυνοριακό στοιχείο.

Το κείμενο του κανονισμού SCE περιέχει επίσης πολλές παραπομπές στην εθνική νομοθεσία περί συνεταιρισμών ή περί ανωνύμων εταιρειών που έχουν μετοχικό κεφάλαιο. Για παράδειγμα, η SCE πρέπει να συγκαλεί γενική συνέλευση των μετόχων τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, εκτός αν η εθνική νομοθεσία για τους εθνικούς συνεταιρισμούς προβλέπει συχνότερες συνεδριάσεις, ή, σε περίπτωση συγχώνευσης, για την προστασία των πιστωτών, αυτή πρέπει να διέπεται από το εθνικό δίκαιο περί συγχωνεύσεων ανωνύμων εταιρειών.

Επιπλέον, ο κανονισμός SCE περιλαμβάνει μια σειρά επιλογών ή αναφορών που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να επιβάλλουν μια συγκεκριμένη συμπεριφορά στην SCE. Αυτές αρχίζουν συχνά με τις λέξεις «ένα κράτος μέλος μπορεί να προβλέπει». Για παράδειγμα, σε περίπτωση συγχώνευσης, τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν διατάξεις για να διασφαλιστεί η κατάλληλη προστασία των μελών που τάχθηκαν κατά της συγχώνευσης. Άλλες χρησιμοποιούν διατύπωση όπως «Εάν η νομοθεσία του κράτους μέλους της καταστατικής έδρας της SCE το επιτρέπει».

Για να απλουστευθεί ο κανονισμός, τα 30 και πλέον άρθρα που περιέχουν επιλογές και αναφορές αυτού του είδους μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κύριες κατηγορίες. Πρώτον, υπάρχουν άρθρα που ρυθμίζουν θέματα τα οποία αφορούν τόσο τον κανονισμό SCE όσο και τον κανονισμό SE. Δεύτερον, υπάρχουν διατάξεις που παραπέμπουν ευθέως στο δίκαιο των ανώνυμων εταιρειών. Τρίτον, υπάρχουν κανόνες που περιέχουν αναφορές και επιλογές οι οποίες ρυθμίζουν δραστηριότητες και θέματα που αφορούν ειδικά τους συνεταιρισμούς.

· Για τα άρθρα της πρώτης κατηγορίας, η Επιτροπή προτίθεται να προτείνει τροποποιήσεις των σχετικών διατάξεων, όπου το κρίνει σκόπιμο, σύμφωνα με τον εν εξελίξει προβληματισμό σχετικά με τις πιθανές τροποποιήσεις των αντίστοιχων άρθρων του κανονισμού SE. Τα ζητήματα είναι πανομοιότυπα και οι λύσεις πρέπει να είναι οι ίδιες και για τους δύο κανονισμούς.

· Για τα άρθρα της δεύτερης κατηγορίας, η Επιτροπή πιστεύει ότι πρέπει να προβεί σε ευρείες διαβουλεύσεις με τους ενδιαφερόμενους παράγοντες σχετικά με το αν οι αναφορές στις ανώνυμες εταιρείες εξακολουθούν να είναι απαραίτητες. Ορισμένοι παράγοντες του τομέα επισήμαναν ότι οι αναφορές αυτές τείνουν να παραβλέπουν την υπάρχουσα εθνική νομοθεσία για τους συνεταιρισμούς. Επιπλέον, δεν έχουν όλα τα κράτη μέλη ειδική νομοθεσία για τους συνεταιρισμούς.

· Για τα άρθρα της τρίτης κατηγορίας, όταν ο κανονισμός αναφέρει ότι ένας συγκεκριμένος κανόνας θα εφαρμόζεται στις SCE μόνο αν αυτό επιτρέπεται από το εθνικό δίκαιο, η Επιτροπή θα ζητήσει τη γνώμη των ενδιαφερόμενων μερών σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους ο κανονισμός SCE θα μπορούσε να γίνει πιο ανεξάρτητος από τις εθνικές νομοθεσίες.

9. Σύμπερασμα

Μετά την υποβολή της παρούσας έκθεσης, η Επιτροπή σκοπεύει να πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με τη σκοπιμότητα και τον τρόπο απλούστευσης του κανονισμού SCE. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή συνδιοργανώνει δύο μεγάλα συνέδρια για να τιμήσει το Διεθνές Έτος Συνεταιρισμών, όπως ανακήρυξε ο ΟΗΕ το έτος 2012. Το πρώτο, τον Απρίλιο 2012, θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες με τη συμμετοχή οργανώσεων των σχετικών φορέων. Το δεύτερο θα πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο 2012, κατά τη διάρκεια της κυπριακής προεδρίας, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των κρατών μελών.

Στα εν λόγω συνέδρια η Επιτροπή θα ρωτήσει τα ενδιαφερόμενα μέρη αν τα επιμέρους άρθρα του κανονισμού πρέπει να απλοποιηθούν, με διαγραφή και αντικατάσταση των παραπομπών στο δίκαιο των ανώνυμων εταιρειών, και αν ο κανονισμός SCE μπορεί να γίνει πιο ανεξάρτητος από τις εθνικές νομοθεσίες.

Σε ευρύτερο πλαίσιο, το ζήτημα των ευρωπαϊκών νομικών μορφών, όπως η SE ή η SCE, και της ανάγκης επανεξέτασής τους αποτελεί επίσης μέρος του εν εξελίξει προβληματισμού σχετικά με το μέλλον του εταιρικού δικαίου της ΕΕ. Τα αποτελέσματα αυτού του προβληματισμού θα βοηθήσουν την ανάλυση της Επιτροπής σχετικά με την ανάγκη και, ενδεχομένως, τα μέσα που πρέπει να χρησιμοποιηθούν, προκειμένου να ικανοποιηθεί το αίτημα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων για πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού και για βελτίωση και απλούστευση της νομοθεσίας.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Η εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1435/2003, της 22ας Ιουλίου 2003, περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής συνεταιριστικής εταιρείας (SCE)

1.         Εισαγωγη

Το παρόν παράρτημα συνοδεύει την έκθεση της Επιτροπής για την εφαρμογή του κανονισμού SCE. Παρέχει καταγραφή και περιγραφή των υφιστάμενων SCE.

2.         Καταγραφη των SCE

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που ελήφθησαν από τη μελέτη[12] και τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στον κατάλογο υφιστάμενων SCE του γερμανικού ινστιτούτου Libertas, έως τις 22 Νοεμβρίου 2011 είχαν καταχωριστεί στην/-ον ΕΕ/ΕΟΧ 24 SCE[13].

Οι πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των υφιστάμενων SCE προήλθαν κυρίως από εθνικούς εμπειρογνώμονες που συμμετέσχαν στη μελέτη SCE. Ο εν λόγω αριθμός αντιπαραβλήθηκε με τις πληροφορίες που ελήφθησαν από την Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ (ΕΕΕΕ, βλέπε κατωτέρω) και από τη βάση TED (Tender Electronic Daily). Στην ΕΕΕΕ ορισμένες SCE (δύο από τις 24) δεν εμφανίζονται καθόλου· 13 εμφανίζονται ως «SE»· άλλες 3 ως «ΕΟΟΣ»· και μόνο επτά εμφανίζονται ως «SCE». Το γεγονός ότι πολλές ευρωπαϊκές μορφές νομικών φορέων δεν εμφανίζονται στην ΕΕΕΕ είναι ένα σημείο που το έχουν ήδη θίξει άλλοι ερευνητές κατά την εξέταση της εφαρμογής του κανονισμού SCE[14].

Ο αριθμός των SCE αυξήθηκε κατά την περίοδο 2006-2009. Το 2010 και το 2011 συστάθηκαν λιγότερες νέες SCE απ’ ό,τι το 2009. Ο ετήσιος αριθμός των νέων SCE που συστάθηκαν από το 2006 έως τον Νοέμβριο του 2011, ήταν 1 το 2006, 5 το 2008, 8 το 2009, 7 το 2010 και 3 το 2011.

3.         Οι SCE και τα χαρακτηριστικα τουσ

3.1.      Ιθαγένεια των ιδρυτών

Υπάρχουν πολύ λίγες πληροφορίες σχετικά με την ιθαγένεια των ιδρυτών των υφιστάμενων SCE. Ο κανονισμός δεν απαιτεί τη δημοσίευση σχετικών στοιχείων κατά την καταχώριση της SCE. Σύμφωνα με το άρθρο 13, η καταχώριση μιας SCE στα οικεία μητρώα δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ αποκλειστικά προς ενημέρωση των ενδιαφερομένων και πρέπει να περιλαμβάνει την επωνυμία, τον αριθμό, την ημερομηνία και τον τόπο καταχώρισης της SCE, την ημερομηνία και τον τόπο δημοσίευσης στην οικεία χώρα, την καταστατική έδρα και τον τομέα δραστηριότητας της SCE. Τα στοιχεία αυτά ανακοινώνονται κατά κανόνα στην Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων της ΕΕ από το εθνικό μητρώο εντός ενός μηνός από την καταχώριση της SCE στη χώρα της.

Σύμφωνα με τη μελέτη, μία από τις πέντε ιταλικές SCE συστάθηκε από κοινού με έναν φινλανδό και έναν ισπανό εταίρο, μια άλλη με μια γαλλική ένωση κοινωνικής αλληλεγγύης και μια τρίτη με έναν μαλτέζο συνιδρυτή. Δεν υπάρχουν αναλυτικές πληροφορίες, πέραν εκείνων που απαιτούνται από τον κανονισμό, για 9 SCE (έξι σλοβακικές, μία γαλλική, μία γερμανική και μία ουγγρική). Η απουσία πληροφοριών οφείλεται στο γεγονός ότι ορισμένες από τις σχετικές SCE είναι νεοσύστατες ή ότι οι SCE αρνήθηκαν να δώσουν τις ζητηθείσες πληροφορίες στους εθνικούς εμπειρογνώμονες όταν πραγματοποιήθηκε η μελέτη.

3.2.      Γεωγραφική κατανομή

Η Σλοβακία είναι η χώρα με τις περισσότερες καταχωρισμένες SCE (7), αλλά 6 απ’ αυτές θα μπορούσαν να θεωρηθούν εικονικές SCE, διότι καταχωρίστηκαν στην ίδια διεύθυνση και έχουν την ίδια δραστηριότητα. Η Ιταλία κατέχει τη δεύτερη θέση με 5 SCE, πράγμα που συνάδει με το γεγονός ότι η Ιταλία είναι χώρα στην οποία οι συνεταιρισμοί είναι ανεπτυγμένοι και προωθούνται από το κράτος σύμφωνα με τη συνταγματική διάταξη του άρθρου 45. Η απουσία εθνικής εκτελεστικής νομοθεσίας δεν αποθάρρυνε τους ενδιαφερόμενους να συστήσουν SCE στην Ιταλία. Ακολουθούν το Βέλγιο και η Ουγγαρία. Σε 20 χώρες (18 κράτη μέλη και 2 χώρες του ΕΟΧ) δεν έχει καταχωριστεί καμία SCE.

3.3. Μέθοδοι σύστασης

Όσον αφορά τις 14 SCE για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με το θέμα αυτό, όλες τους έχουν συσταθεί ex novo (ή ex nihilo) σύμφωνα με την πρώτη, τη δεύτερη και την τρίτη περίπτωση του άρθρου 2 παράγραφος 1 του κανονισμού SCE, δηλαδή

α) «από πέντε τουλάχιστον φυσικά πρόσωπα, τα οποία διαμένουν σε δύο τουλάχιστον κράτη μέλη»·

β) «από πέντε τουλάχιστον φυσικά πρόσωπα και εταιρίες … [που] διαμένουν σε δύο τουλάχιστον διαφορετικά κράτη μέλη ή διέπονται από το δίκαιο δύο τουλάχιστον διαφορετικών κρατών μελών»·

γ) «από εταιρείες …που διέπονται από το δίκαιο τουλάχιστον δύο διαφορετικών κρατών μελών.»

Συγκεκριμένα, έξι SCE έχουν συσταθεί σύμφωνα με το στοιχείο α) ανωτέρω· άλλες έξι σύμφωνα με το στοιχείο β) ανωτέρω· και δύο σύμφωνα με το στοιχείο γ) ανωτέρω. Η μέθοδος σύστασης των άλλων SCE δεν είναι ακόμη γνωστή. Καμία σύσταση δεν έγινε με συγχώνευση ή με μετατροπή.

Δεν υπάρχουν πληροφορίες σχετικά με τη μεταφορά της καταστατικής έδρας. Δεν υπάρχουν πληροφορίες για SCE που έχουν εκκαθαριστεί ή για SCE που έχουν προσλάβει εθνική νομική μορφή.

Το άρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού ορίζει ότι «Εκτός αντίθετης διάταξης του καταστατικού της SCE κατά τη σύστασή της, κάθε μέλος ευθύνεται μέχρι του ποσού του κεφαλαίου το οποίο έχει καλύψει. Όταν τα μέλη της SCE έχουν περιορισμένη ευθύνη η επωνυμία της SCE φέρει τις λέξεις: "περιορισμένης ευθύνης"». Όσον αφορά τη νομική μορφή, 13 από τις 24 SCE έχουν καταχωριστεί ως «περιορισμένης ευθύνης»: 7 στη Σλοβακία, 3 στην Ιταλία και 3 στην Ουγγαρία. Ωστόσο, δεν είναι σαφές ποιος είναι ο βαθμός ευθύνης των άλλων SCE.

3.4. Τομείς δραστηριοτήτων, δομή διοικητικού συμβουλίου, εγγεγραμμένο κεφάλαιο, αριθμός εργαζομένων

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι περισσότερες από τις υφιστάμενες SCE παρέχουν υπηρεσίες. Επτά SCE θα μπορούσαν να θεωρηθούν «κοινωνικοί συνεταιρισμοί» ή κοινωνικές επιχειρήσεις, κατά την έννοια της πρωτοβουλίας για την κοινωνική επιχειρηματικότητα[15], και επιδιώκουν στόχους όπως την απασχόληση των μειονεκτούντων ατόμων, την παροχή ιατρικών συμβουλών και την παροχή υπηρεσιών στον τομέα της υγείας. Άλλες επτά ασκούν κτηματομεσιτικές δραστηριότητες, δύο ανήκουν στον κατασκευαστικό τομέα και τρεις παρέχουν συμβουλευτικές υπηρεσίες σε επιχειρήσεις.

Σχετικά με τη δομή του συμβουλίου, 5 SCE επέλεξαν τη δομή του ενός[16] συμβουλίου («μονιστικό» σύστημα) και 10 τη δομή του διπλού[17] συμβουλίου (δυαδικό σύστημα). Όλες οι ιταλικές SCE επέλεξαν το δυαδικό σύστημα.

15 SCE συστάθηκαν με εγγεγραμμένο κεφάλαιο ίσο η παραπλήσιο με το ελάχιστο απαιτούμενο κεφάλαιο των 30.000 ευρώ. Μία SCE συστάθηκε με εγγεγραμμένο κεφάλαιο 110.000 ευρώ. Δεν μπορεί να προσδιοριστεί ο μέσος ισολογισμός για τις υπάρχουσες SCE λόγω έλλειψης πληροφοριών. Ο καθαρός κύκλος εργασιών είναι γνωστός για δύο SCE: για το 2009 μία απ’ αυτές είχε καθαρό κύκλο εργασιών 1.000 ευρώ και μία άλλη λιγότερο από 15.000 ευρώ.

Ο αριθμός των εργαζομένων στις 12 SCE για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με το θέμα αυτό είναι συνολικά 32 άτομα. Τα άτομα αυτά απασχολούνται κυρίως από δύο SCE (μία έχει 13 εργαζομένους και η άλλη 10). Έξι SCE έχουν μόνο έναν ή δύο υπαλλήλους. Τέσσερις SCE δήλωσαν ότι δεν έχουν υπαλλήλους.

Πίνακας. Υπάρχουσες SCE (στις 22.11.2011)

Χώρα || Αριθμός SCE

ΑΥΣΤΡΙΑ || 0

ΒΕΛΓΙΟ || 2

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ || 0

ΚΥΠΡΟΣ || 0

ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ || 0

ΔΑΝΙΑ || 0

ΕΣΘΟΝΙΑ || 0

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ || 0

ΓΑΛΛΙΑ || 1

ΓΕΡΜΑΝΙΑ || 2

ΕΛΛΑΔΑ || 0

ΟΥΓΓΑΡΙΑ || 3

ΙΣΛΑΝΔΙΑ || 0

ΙΡΛΑΝΔΙΑ || 0

ΙΤΑΛΙΑ || 5

ΛΕΤΟΝΙΑ || 0

ΛΙΧΤΕΝΣΤΑΪΝ || 1

ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ || 0

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ || 0

ΜΑΛΤΑ || 0

ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ || 1

ΝΟΡΒΗΓΙΑ || 0

ΠΟΛΩΝΙΑ || 0

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ || 0

ΡΟΥΜΑΝΙΑ || 0

ΣΛΟΒΑΚΙΑ || 7

ΣΛΟΒΕΝΙΑ || 0

ΙΣΠΑΝΙΑ || 1

ΣΟΥΗΔΙΑ || 1

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ || 0

ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ SCE || 24

[1]               ΕΕ της 18ης Αυγούστου 2003 (L 207): http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2003:207:0001:0024:EN:PDF

[2]               Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2157/2001 του Συμβουλίου, της 8ης Οκτωβρίου 2001, περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής εταιρίας (SE), ΕΕ L 294 της 10.11.2001, σ. 1–21, http://eur-lex.europa.eu/smartapi/cgi/sga_doc?smartapi!celexplus!prod!DocNumber&lg=en&type_doc=Regulation&an_doc=2001&nu_doc=2157

[3]                      Οδηγία 2003/72/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2003, για τη συμπλήρωση του καταστατικού του ευρωπαϊκού συνεταιρισμού όσον αφορά το ρόλο των εργαζομένων, ΕΕ L 207 της 18.8.2003, σ. 25 http://eur-lex.europa.eu/smartapi/cgi/sga_doc?smartapi!celexapi!prod!CELEXnumdoc&numdoc=32003L0072&model=guichett&lg=en

[4]                      Το κείμενο του εν λόγω κανονισμού προτάθηκε από την Επιτροπή το 1992, μαζί με δύο άλλα σχέδια, ένα για το ευρωπαϊκό σωματείο και ένα άλλο για την ευρωπαϊκή ένωση κοινωνικής αλληλεγγύης, που αποσύρθηκαν από την Επιτροπή το 2006, λόγω έλλειψης προόδου στις διαπραγματεύσεις στο Συμβούλιο. Και οι τρεις προτάσεις ήταν μέρος ενός πακέτου για την προώθηση των επιχειρήσεων της «κοινωνικής οικονομίας»· τα σχέδια αποτελούσαν την απάντηση στο αίτημα των επιχειρήσεων της «κοινωνικής οικονομίας» να τους δοθεί η δυνατότητα να δημιουργήσουν τις δικές τους ευρωπαϊκές νομικές μορφές, και, συνεπώς, να εξασφαλίσουν ίσους όρους ανταγωνισμού με τις παραδοσιακές κεφαλαιουχικές εταιρείες.

[5]                      Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την επανεξέταση της οδηγίας του Συμβουλίου 2003/72/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2003, για τη συμπλήρωση του καταστατικού του ευρωπαϊκού συνεταιρισμού όσον αφορά το ρόλο των εργαζομένων [COM(2010) 481 της 16.9.2010].

[6]                      Μελέτη σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1435/2003 περί του καταστατικού της ευρωπαϊκής συνεταιριστικής εταιρείας (SCE): Περίληψη και μέρος Ι: Σύνοψη και συγκριτική έκθεση: http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/files/sce_final_study_part_i.pdf και μέρος II: Εθνικές εκθέσεις: http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/files/sce_final_study_part_ii_national_reports.pdf

[7]               COM(2011) 206: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:52011DC0206:EN:NOT .

[8]               COM(2011) 682 : http://ec.europa.eu/internal_market/social_business/index_en.htm.

[9]                      Περίληψη των απαντήσεων: http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/files/public-consultation-files/summary_replies_en.pdf.

[10]                    Ο Coopernic (COOPérative Européenne de Référencement et de Négoce des Indépendants Commerçants) scrl είναι ένας ευρωπαϊκός αγοραστικός συνεταιρισμός ανεξάρτητων λιανεμπόρων και χονδρεμπόρων (κέντρα E. Leclerc, Colruyt, Conad, Coop και Rewe). Στόχος του συνεταιρισμού είναι να παρέχει στους ανεξάρτητους λιανεμπόρους τη δυνατότητα να ανταλλάσσουν τεχνογνωσία και να μειώσουν το κόστος της αλυσίδας εφοδιασμού. Τον Δεκέμβριο του 2007 η Friesland Foods και η Campina ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να συγχωνευθούν. Ένα έτος αργότερα, τον Δεκέμβριο του 2008, έλαβαν την έγκριση των ευρωπαϊκών αρχών ανταγωνισμού προκειμένου να δημιουργήσουν την Friesland Campina.

[11]             http://ec.europa.eu/internal_market/company/official/index_en.htm#directives

[12]                    Ο πίνακας του προσαρτήματος 4 του μέρους Ι της μελέτης παρουσιάζει τα πιο σημαντικά στοιχεία σχετικά με τις υφιστάμενες SCE: http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/files/sce_final_study_part_i.pdf

[13]                    Libertas – Europäisches Institut GmbH: http://www.libertas-institut.com/de/EWIV/List_SCE.pdf

[14]                    Eidenmüller, Engert, Hornuf, Incorporating under European Law: The Societas Europaea as a Vehicle for Legal Arbitrage, 10th European Business Organisation Law Review (2009).

[15]                    COM(2011) 682 : http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0682:FIN:EN:PDF

[16]                    Συμβούλιο με ένα μόνο διοικητικό συμβούλιο.

[17]                    Συμβούλιο με ένα διαχειριστικό συμβούλιο και ένα εποπτικό συμβούλιο.